giáo án tích hợp liên môn hóa 8- bài KHÔNG KHÍ-SỰ CHÁY, SỰ SỐNG

Sau bài học này HS có khả năng:Kiến thức: - HS biết được không khí là hỗn hợp nhiều chất khí, thành phần của không khí theo thể tích gồm có 78% nitơ, 21% oxi, 1% các khí khác - HS biết

UBND QUẬN ĐỐNG ĐA TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

GIÁO ÁN DẠY HỌC LIÊN MÔN

ĐỀ TÀI: “KHÔNG KHÍ-SỰ CHÁY, SỰ SỐNG”

Giáo viên thực hiện: Vũ Minh Thúy

Lưu Thị Đức Phương

Năm học 2014-2015

I Mục tiêu:

Sau bài học này HS có khả năng:

Kiến thức:

- HS biết được không khí là hỗn hợp nhiều chất khí, thành phần của không khí theo thể tích gồm có 78% nitơ, 21% oxi, 1% các khí khác

- HS biết sự cháy là sự oxi hóa có tỏa nhiệt và phát sang, còn sự oxi hóa chậm cũng là sự oxi hóa có tỏa nhiệt nhưng không phát sáng

- HS biết và hiểu điều kiện phát sinh sự cháy và biết cách dập tắt sự cháy (bằng một hay cả hai biện pháp) là hạ nhiệt độ của chất cháy xuống dưới nhiệt độ cháy và cách ly chất cháy với oxi

Kỹ năng:

- Phát triển năng lực làm việc độc lập, tích cực, hợp tác và sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề để thực hiện tốt các nhiệm

vụ cá nhân, nhiệm vụ của nhóm

Thái độ:

- Hiểu và có ý thức giữa bầu không khí không bị ô nhiễm và phòng chống cháy

- Có khả năng thực hiện một số kỹ thuật cơ bản trong phòng cháy chữa cháy

- Hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm và tác hại của các khí thải đối với con người và môi trường

- Có ý thức bảo vệ môi trường, tuyên truyền người thân và cộng đồng cùng có ý thức BVMT

II Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

- Hợp đồng, bảng phụ, phiếu học tập, quần áo, trang phục

- Máy chiếu Projector, máy chiếu vật thể, bìa màu, băng dính, A0, kéo

2 Phương pháp dạy học:

- Học theo hợp đồng

III Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Đặt vấn đề-giao nhiệm vụ

CHỦ ĐỀ 1: THÀNH PHẦN KHÔNG KHÍ

10 phút

1 Thành phần không khí:

Không khí gồm: 78% N2; 21% O2 và 1%

các khí khác

- Đặt vấn đề: Không khí có vai trò rất quan trọng, là một một yếu tố không thể thiếu đối với sự sinh tồn và phát triển của sinh vật trên trái đất Con người có thể nhịn ăn, nhịn uống trong vài ngày nhưng không thể nhin thở trong 5 phút

=> Vậy thành phần không khí có những gì

để nó đảm nhiệm được vai trò này

Bài học hôm nay chúng ta tìm hiểu

“thành phần không khí”

- Trong Hóa học lớp 8, các em đã được tìm

hiểu về thành phần không khí, vậy không - Không khí gồm: 78%

* Các thí nghiệm tìm hiểu về thành

phần không khí.

- Thí nghiệm 1: Đốt photpho đỏ (dư)

ngoài không khí rồi đưa nhanh vào ống

trụ và đậy kín miệng bằng nút cao su

(hình 4.7 c-SGK Hóa 8)

-> P cháy trong ống trụ:

4P+5O2 -> 2P2O5 , nước trong chậu dâng

khí gồm có những khí nào và chúng chiếm

tỷ lệ bao nhiêu?

- Bây giờ: chúng ta cùng thực hiện nhiệm

vụ sau nhằm hệ thống hóa kiến đã học tìm hiểu về thành phần không khí

- Học sinh hoạt động nhóm, trả lời nội dung

sau và ghi lại vào bảng phụ (thời gian 7 phút):

+ Những thí nghiệm em đã học hoặc đã biết

để tìm ra về các khí có trong không khí và tỷ

lệ của chúng?

N2; 21% O2 và 1% các khí khác

- Hoạt động nhóm lớn

lên chiếm 1/5 thể tích ống trụ.

=> không khí chứa khoảng 1/5 thể tích

là oxi.

- Thí nghiệm 2: Để 1 cốc nước vôi trong

khoảng 2h ngoài không khí

-> Trên bề mặt có những mảng váng

màu trắng là canxi cacbonat (CaCO3)

=> không khí có chứa CO 2

Ca(OH)2 + CO2 -> CaCO3

- Thí nghiệm 3: Quan sát 1 cốc nước

lạnh để ngoài không khí

-> có những giọt nước li ti xuất hiện bên

ngoài thành cốc Do hơi nước gặp lạnh

ngưng tụ

=> không khí có hơi nước

* Các hiện tượng trong tự nhiên

- Hiện tượng 1: Vào mùa đông thường

xuất hiện sương mù vào buổi sáng sớm

-> là hiện tượng hơi nước trong khí

quyển ngưng kết lại thành những hạt

nước rất nhỏ lơ lửng trong không khí

=> Trong không khí có hơi nước

- Hiện tượng 2: Sau mưa giông thì cây

cối thường xanh tốt hơn như câu ca

dao:

“Lúa chiêm lấp ló đầu bờ.

Hễ nghe tiếng sấm phất cờ mà lên”

-> lúa chiêm lấp ló đầu bờ nghĩa là lúa

đang rất cần dinh dưỡng cho quá trình

sinh trưởng

-> khi có sấm tức là tạo ra sự phóng điện

+ Các hiện tượng trong tự nhiên chứng tỏ sự tồn tại của các khí có trong không khí

trong không khí, nhiệt độ lúc này là

khoảng 2000 độ C Liên kết N≡N trong

N2 bình thường rất bền nhưng ở mức

nhiệt này thì bị phá vỡ liên kết -> N2

phản ứng ngay với O2

N2 + O2 → 2NO

- NO lại phản ứng ngay với O2 tạo ra

NO2 (khí có màu nâu)

2NO + O2 → 2NO2

- Khi đó có mưa thì sẽ có phản ứng tạo

ra HNO3

4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3

- Lúc này HNO3 dễ dàng phản ứng với

nhiều chất để tạo thành muối nitrat -> rất

nhiều dinh dưỡng cho cây hấp thụ ngay

lập tức -> "phất cờ mà lên"

=> Trong không khí có chứa N 2 và O 2

- Tổ chức nhận xét, đánh giá, bổ sung.

- Nhận xét, bổ sung.

CHỦ ĐỀ 2: SỰ CHÁY

10 phút

2 Sự cháy

* Khái niệm: là sự oxi hóa có tỏa nhiệt

và phát sáng

* Phân biệt sự cháy và sự oxi hóa

chậm

- Đặt vấn đề: Trong không khí oxi có chứa

oxi, nói đến oxi thì nói đến sự cháy Hiểu một cách đơn giản, sự cháy là phản ứng giữa

1 chất với oxy tạo nên ngọn lửa Ngọn lửa quen thuộc nhất đối với chúng ta có trong bếp (khi đun nấu bằng gaz, bằng than, bằng dầu hỏa), trong phòng khách lãng mạn với ngọn nến, hay khi ai đó châm điếu thuốc bằng diêm hay bật lửa Đó chẳng phải là một trong những phát minh vĩ đại nhất của loài người, làm cho con người trở nên "văn minh" hơn các loài động vật khác sao?

=> Vậy chúng ta hãy cùng tìm hiểu về sự cháy

- GV: Đưa 2 hình ảnh + Hình ảnh 1: đốt cháy sắt trong khí oxi + Hình ảnh 2: sự gỉ của sắt

? Hình ảnh nào là sự cháy, hình ảnh còn lại

cháy, hình ảnh 2 là sự oxi hóa chậm

Sự cháy Sự oxi hóa chậm

Tỏa nhiệt và Phát

sáng

Tỏa nhiệt, Không phát sáng

-Sự cháy có từ bao giờ?

-Những chất có thể cháy:

-Tầm quan trọng của sự cháy:

-Tác hại của sự cháy:

- Biện pháp dập tắt sự cháy:

• Hạ nhiệt độ của chất cháy xuống

dưới nhiệt độ cháy

• Cách li chất cháy với oxi.

- GV: Đưa 1 vài hình ảnh về sự cháy khác liên quan tới sự cháy

-GV: Quan sát những hình ảnh trên, em có

HS: Đưa ra các câu hỏi, vấn đề còn thắc mắc

những câu hỏi gì cần tìm hiểu về sự cháy? -Sự cháy là gì? Sự cháy

khác sự oxi hóa chậm ở điểm nào

-Sự cháy có từ bao giờ? Diễn ra như thế nào trong

tự nhiên?

-Những chất có thể cháy? -Tầm quan trọng của sự cháy?

-Tác hại của sự cháy? Biện pháp dập tắt sự cháy?

CHỦ ĐỀ 3: SỰ SỐNG

10 phút

3 Sự sống

* Mối quan hệ giữa không khí, sự

cháy với sự sống

- Đặt vấn đề: Như trên chúng ta đã biết con người có thể nhịn ăn, nhịn uống trong vài ngày nhưng không thể nhịn thở trong 5 phút

Tại sao người ta nói sự cháy luôn gắn liền với sự sống?

HS: Quá trình hô hấp của sinh vật cần có oxi

- Quá trình hô hấp: quá trình lấy oxi đốt

chất hợp chất hữu cơ và thải khí

cacbonic, cung cấp năng lượng cho các

hoạt động sống của cơ thể

Hợp chất hữu cơ + oxi -> Cacbonic +

Nước+ chất thải (+Năng lượng)

- Quá trình Quang hợp: cung cấp oxi

vào không khí

Cacbonic + Nước -> Tinh bột + O2

=>Thực vật có vai trò điều hòa khí hậu

* Bảo vệ không khí trong lành-tránh ô

nhiễm môi trường

- Thực trạng ô nhiễm không khí hiện

nay

- Nguyên nhân gây ô nhiễm

GV: Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, đặc biệt tại các đô thị Đây không phải vấn đề riêng lẻ của một quốc gia hay một khu vực mà nó đã trở thành vấn đề toàn cầu

HS: Oxi được tạo ra trong quá trình quang hợp ở thực vật

- Hậu quả:

• Mưa axit

• Hiệu ứng nhà kính

• Biến đổi khí hậu

• Thủng tầng ozon,

- Cách khắc phục

 Vậy em hãy cho biết hiện trạng, nguyên nhân, hậu quả cũng như cách khắc phục vấn đề ô nhiễm không khí hiện nay?

HS: Thảo luận

Hoạt động 2: Nghiên cứu, Kí kết hợp đồng

15 phút 2.Kí hợp đồng Đặt vấn đề: với 3 chủ đề nêu trên đều có

nhiều nội dung cần tìm hiểu và nghiên cứu

Các nội dung này liên quan đến nhiều kiến thức của nhiều môn học khác nhau Để tìm hiểu kỹ hơn về các nội dung này, cô yêu cầu các em sẽ tiến hành làm việc theo nhóm Mỗi nhóm phụ trách 1 đề tài, làm việc theo hợp

đồng ký kết với giáo viên

Giao hợp đồng cho các nhóm

- Phổ biến nội dung đề tài nghiên cứu của mỗi nhóm:

Nhóm 1: nhiệm vụ gồm:

+ Tiến hành các thí nghiệm chứng minh thành phần các chất có trong không khí

+ Tìm hiểu các hiện tượng tự nhiên chứng minh sự tồn tại các khí khác nhau có trong không khí

Nhóm 2: nhiệm vụ gồm:

+ Sự cháy là gì? Sự cháy có từ bao giờ?

+ Sự cháy khác sự oxi hóa chậm ở điểm nào + Những chất có thể cháy? Sự cháy diễn ra trong tự nhiên?

+ Tầm quan trọng của sự cháy?

+ Tác hại của sự cháy?Biện pháp dập tắt sự

cháy?

Nhóm 3: nhiệm vụ gồm:

+ Mối quan hệ giữa không khí, sự cháy với

sự sống: Quá trình hô hấp, quan hợp,

+ Bảo vệ không khí-tránh ô nhiễm môi trường:

• Thực trạng ô nhiễm không khí

• Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí

• Hậu quả của ô nhiễm không khí

• Các biện pháp và cách khắc phục ô nhiễm không khí

- Giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm

+ Nhóm 1: Tiến hành thí nghiệm + báo cáo kết quả thí nghiệm (nghiên cứu) của nhóm

+ Nhóm 2: Diễn 1 vở kịch

+ Nhóm 3: Thuyết trình (đặt câu hỏi, chơi trò chơi, ) Vẽ tranh tuyên truyền về bảo vệ không khí

- Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, học sinh có thể cần sự hỗ trợ của giáo viên về:

+ Dụng cụ thí nghiệm, tranh ảnh, bảng

nhóm, bút dạ,

+ Hướng dẫn 1 số thao tác khi tiến hành thí nghiệm

- Chia sẻ các thắc mắc của học sinh về hợp đồng (nếu có)

- Ký kết hợp đồng

- Các nhóm nhận hợp đồng.

- Quan sát, theo dõi ghi nhận nội dung của từng nhiệm vụ.

- Ký kết hợp đồng

Hoạt động 3: Thực hiện hợp đồng

1 tuần 3 Thực hiện hợp đồng Trợ giúp cho nhóm 1 gặp khó khăn và yêu

cầu trợ giúp.

Thực hiện các nhiệm vụ trong hợp đồng đã kí kết.

Nộp báo cáo sau 1 tuần thực hiên

- Phân công nhiệm vụ

- Tiến hành:

+ Nhóm 1: nghiên cứu và làm thí nghiệm

+ Nhóm 2: tìm hiểu nội dung

và xây dựng kịch bản

+ Nhóm 3: Nghiên cứu đề tài, tìm tư liệu (tranh ảnh, video, .) Vẽ tranh cổ động tuyên truyền bảo vệ không khí

Hoạt động 4: Thanh lý hợp đồng

45 phút 4 Không khí-sự cháy, sự sống - Mỗi chủ đề của mỗi nhóm báo cáo trong 1 - Trưng bày các sản phẩm học

tiết học (45 phút).

+ Dành 5 phút cho học sinh tham quan sản

phẩm hoặc chuẩn bị

+ Báo cáo: 20 phút

+ Các nhóm khác đặt câu hỏi thắc mắc liên

quan tới nội dung đề tài Thành viên của

nhóm trả lời (10 phút)

- GV: nhận xét, chốt kiến thức

- GV: Đưa ra đánh giá báo cáo của nhóm

+ Bài thuyết trình báo cáo của nhóm.

+ Quá trình và kết quả thực hiện hợp

đồng

 Nhận xét, cho điểm

tập

- Tham quan sản phẩm các nhóm bạn

- Nhóm báo cáo

- HS khác: Quan sát, lắng nghe ghi lại những điều còn thắc mắc chưa rõ

- Lắng nghe, ghi nhớ.

- Học sinh khác đặt câu hỏi

về các vấn đề liên quan còn thắc mắc

Hoạt động 5: Tổng kết và rút kinh nghiệm

Không khí chiếm trên 20% là khí oxi-khí duy trì sự cháy và sự sống

BẢO VỆ KHÔNG KHÍ LÀ BẢO VỆ SỰ SỐNG

- Đánh giá và cho điểm mỗi nhóm và từng

cá nhân trong nhóm

- Tổng kết bài học, đưa ra thông điệp và những kinh nghiệp rút ra cần lưu ý với học sinh

- Lắng nghe