Mục tiêu đào tạo của Trờng THCS Pắc Ta là chuẩn bị cho học sinh sau khi học hết cấp ra trờng có thể thích ứng nhanh chóng với sự phát triển của kinh tế xã hội ở địa phơng.Cụ thể là học s
Trang 1phòng giáo dục và đào tạo than uyên
Trờng THCS Pắc Ta
- -
tính tích cực học toán có hiệu quả cho học sinh
lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta
Họ và tên: Nguyễn Văn Minh
Chức vụ: Giáo viên
Thực hiện tại: Trờng THCS Pắc Ta
Năm học : 2007-2008
Than Uyên,Tháng 10 năm 2007
Trang 2phần mở đầu
I-lí do chọn đề tài.
1.Mục tiêu đào tạo của nhà trờng phổ thông Việt Nam.
Mục mục tiêu đào tạo của nhà trờng phổ thông việt nam là hình thành những cơ sở ban đầu và trọng yếu của con ngời mới phát triển toàn diện phù hợp với yêu cầu,điều kiện và hoàn cảnh của đất nớc việt nam.Mục tiêu này xuất phát từ chính sách chung
về giáo dục và đào tạo ,đợc thể hiện trong các văn kiện đại hội Đảng:
“Mục tiêu giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực,bồi dỡng nhân tài,hình thành đội ngũ lao động có tri thức và có tay nghề,có năng lực thực hành,tự chủ,năng động sáng tạo,có đạo đức cách mạng,tinh thần yêu nớc,yêu chủ nghĩa xã hội” (Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,Đảng cộng sản Việt Nam) “Nâng cao mặt bằng dân trí,bảo đảm những tri thức cần thiết để mọi ngời gia nhập cuộc sống xã hội và kinh tế theo kịp tiến trình đổi mới và phát triển đất nớc.Đào tạo bồi dỡng và nâng cao chất lợng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hoá” (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,Đảng Cộng Sản Việt Nam)
2.Mục tiêu đào tạo của Trờng THCS Pắc Ta.
Mục tiêu đào tạo của Trờng THCS Pắc Ta là chuẩn bị cho học sinh sau khi học hết
cấp ra trờng có thể thích ứng nhanh chóng với sự phát triển của kinh tế xã hội ở địa phơng.Cụ thể là học sinh phải đợc trang bị kiến thức để có hiểu biết về tổ quốc về cộng đồng dân tộc thiểu số ở Việt Nam,về nghĩa vụ và quyền lợi công dân về tinh thần làm chủ và nếp sống văn minh về nền văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần của các dân tộc thiểu số về những cuộc vận động lớn của đảng và nhà nớc đang tiến hành
ở miền núi và vùng dân tộc Học sinh phải đợc chuẩn bị kiến thức các môn học ở các lớp nh học sinh ở các trờng phổ thông trong cả nớc.Học sinh phải đợc rèn luyện thông qua các hoạt động trong và ngoài nhà trờng để sau khi ra trờng có thể tham gia tổ chức và điều khiển các hoạt động cải tạo và xây dựng xã hội trong cộng đồng dân tộc
ở địa phơng.Để đạt đợc mục tiêu trên trong quá trình giáo dục nhà trờng phải thực hiện đầy đủ các nội dung giáo dục:Đức-Trí-Thể-Mĩ và lao động hớng nghiệp trong đó việc bồi dỡng và phát huy tính tích cực học tập của học sinh để nâng cao kết quả là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết
Trong những năm học qua Trờng THCS Pắc Ta huyện Than Uyên đã thực hiện các công tác khá tốt.Chất lợng học sinh ngày đợc nâng cao.Tuy bớc đầu đổi mới học sinh
đầu cấp,học sinh mới tuyển nề nếp học tập,phơng pháp học tập các em cha cập nhật
đ-ợc do vậy chất lợng học tập nói chung cha đạt đđ-ợc kết quả nh mong muốn
3.Kết luận.
Trên cơ sở phân tích những lí do khách quan và chủ quan nh đã nêu trên tôi mạnh dạn lựa chọn chuyên đề “Một số Phơng pháp bồi dỡng,phát huy tính tích cực học toán
có kết quả cho học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta huyện Than Uyên”
II-mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu cơ sở khoa học của việc bồi dỡng,phát huy tính tích cực học toán có kết quả của học sinh lớp 6 ở Trờng THCS Pắc Ta
Trang 3III-nhiệm vụ nghiên cứu.
*Việc bồi dỡng,phát huy tính tích cực học toán của học sinh THCS phải đợc thực
hiện theo ba nhiệm vụ sau.
-Xác đinh mục đích của việc Bồi dỡng,phát huy tính tích cực học toán của học sinh lớp 6
+Nh chúng ta đã biết,PPDH môn toán lấy đối tợng nghiên cứu,là quá trình dạy học môn toán.ở đây có một điều phải nhấn mạnh,đó là :tính quy định của xã hội đối với quá trình dạy học là một quy luật mà ngời ta đã nhận thức đợc.Nói rõ hơn:Quá trình
dạy học môn toán phải nhằm mục đích đào tạo con ngời mà xã hội cần.Nhận thức đợc vấn đề này,các nhà nghiên cứu lí luận dạy họcmôn toán xem việc xác định mục đích dạy học môn toán là nhiệm vụ hàng đầu.Nó bao gồm việc nghiên cứu các yêu cầu của xã hội đối với sự nghiệp đào tạo con ngời của trờng phổ thông,nghiên cứu tính đặc thù
và tiềm năng của toán học trong việc đào luyện con ngời và cũng nghiên cứu đặc
điểm tâm lí của chính con ngời học sinh Việt Nam
+Có nhiều cấp độ nghiên cứu mục đích dạy học môn toán:Nghiên cứu mục đích dạy học môn toán nói chung,nghiên cứu mục đích dạy học một phân môn (việc Bồi d-ỡng,phát huy tính tích cực học toán của học sinh lớp 6),hoặc nghiên cứu mục đích dạy học một nội dung nào đó(chẳng hạn mục đích dạy học các hệ thống số).Và ở cấp độ
cụ thể hơn,nghiên cứu mục đích dạy học một khái niệm(định nghĩa),một sự kiện (định lí) trong một giờ lên lớp
+Trong quá trình phát triển,xã hội luôn đề ra những yêu cầu mới cho sự nghiệp đào tạo con ngời.Vì vậy mục đích dạy học môn toán cũng không ngừng đợc bổ sung,đổi mới để đáp ứng sự đòi hỏi đó của xã hội.Mặt khác,với t cách là một khoa học,PPDH môn toán cũng góp phần dự báo cho xã hội những điều nhìn thấy trớc một cách khoa học,khi nó thu lợm đợc các thông tin vợt lên trớc và phát biểu những giả thuyết về đối tợng nghiện cứu của mình
-Xác định nội dung dạy học môn toán ở trờng phổ thông
Sự thống nhất biện chứng giữa mục đích,nội dung và phơng pháp dạy học cũng là
một quy luật mà ngời ta đã nhận thức đợc.Vì vậy,việc việc trả lời câu hỏi:Dạy học môn toán để làm gì?(mục đích),tát yếu dẫn đến việc trả lời các câu hỏi có liên quan mật thiết với nó:Dạy học những gì trong khao học toán ?(nội dung)và,và dạy học môn toán nh thế nào?(phơng pháp).Việc trả lời câu hỏi:Dạy học những gì trong khoa học toán học? cũng có các cấp độ khác nhau.Để cấu tạo môn toán ở trờng phổ thông,ngời
ta phải làm một phép biến đổi s phạm,biến tri thức khoa học toán học thành tri thức để dạy học (còn gọi là tri thức giáo khoa).Phép biến đổi này đợc thực hiện bởi nhà nghiên cứu,bởi hội đồng bộ môn,bởi các tác giả sách giáo khoa.Tuy nhiên,tri thức giáo khoa mới chỉ là một dạng “bán thành phần”,nó mới chỉ là tri thức để dạy học mà cha phải là tri thức dạy học (ngời giáo viên không thể lấy nguyên nội dung sách giáo
khoa làm bài soạn của mình).Vì vậy ,phải dùng một phép biến đổi thứ hai,biến tri thức giáo khoa thành tri thức dạy học.Phép biến đổi này đợc thực hiện bởi giáo viên.ở
đây,ngời giáo viên phải,chẳng hạn,hoạt động hoá nội dung sách giáo khoa,phải hoàn cảnh hoá tri thức giáo khoa,soạn thảo tình huống dạy học một tri thức,tổ chức môi tr-ờng dạy học Sơ đồ dới đây biểu thị các cấp độ nghiên cứu nội dung dạy học và phép biến đổi s phạm(bđsp) mà PPDH toán đảm nhận nhiệm vụ nghiên cứu:
Tri thức Phép bđsp1 Tri thức để Phép bđsp 2 Tri thức dạy
Trang 4khoa học dạy học học
-Nghiên cứu phơng pháp dạy học môn toán
+Phơng pháp dạy học là những cách thức hoạt động và ứng xử của thầy để gây nên những hoạt động và giao lu cần thiết của trò trong quá trình dạy học.Phơng pháp dạy học có tính khái quát,nó có thể áp dụng vào những trờng hợp cụ thể khác nhau.Ta phải phân biệt bản thân phơng pháp dạy học với những hành động dạy học phù hợp với phơng pháp.Một cách nghiên cứu phơng pháp dạy học theo nghĩa này là việc nghiên cứu các vấn đề sau đây.Các chức năng điều khiển quá trình dạy học,các con đ-ờng nhận thức(quy nạp,diễn dịch),các hình thức hoạt động bên ngoài của thầy và trò,các hình thức tổ chức dạy học,các phơng tiện dạy học,các tình huống dạy học điển hình
+Do sự chi phối của quy luật về sự thống nhất biện chứng giữa dạy và học mà việc nghiên cứu phơng pháp dạy ắt phải gắn liền với việc nghiện cứu phơng pháp học.Đối tợng của hoạt động dạy chính là hoạt động học.Mục đích của hoạt động dạy là gây nên hoạt động học với đúng nghĩa của nó.Điều này cho thấy việc nghiên cứu phơng pháp học tập của học sinh quan trọng nh thế nào
*Đề xuất một số phơng pháp bồi dỡng-phát huy tính tích cực học toán có kết quả của học sinh lớp 6 ở Trờng THCS Pắc Ta
IV-Đối tợng nghiên cứu.
-Đối tợng nghiên cứu của PP bồi dỡng – phát huy tính tích cực học toán của học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta là quá trình dạy học môn toán,về thực chất là quá
trình giáo dục thông qua việc dạy học môn toán
-Để hiểu rõ về quá trình dạy học môn toán,trớc hết ta hãy trả lời câu hỏi.Học toán là gì và thế nào là dạy toán ở trờng phổ thông ?
+Đứng trên quan điểm hoạt động hoá nội dung dạy học,ta thấy mỗi nội dung dạy học đều liên hệ mật thiết với những hoạt động nhất định.Đó là những hoạt động đã
đ-ợc tiến hành trong quá trình hình thành và vận dụng nội dung đó.Những thành phần tâm lí cơ bản của hoạt động là:động cơ,thao tác,nội dung và kết quả.Động cơ là lí do
thực hiện một hoạt động nào đó.Một hoạt động đợc cấu thành bởi nhiều hoạt động thành phần(còn đợc gọi là các thao tác).Việc phân tách một hoạt động thành những hoạt động thành phần bảo đảm cho việc tổ chức thực hiện một hoạt động phức hợp.Nội dung là tri thức cần thiết cho việc tiến hành một hoạt động.Kết quả là tri thức
đọng lại trong chủ thể sau hoạt động.Học một nội dung học toán nào đó (một đối t-ợng,một sự kiện hay một phơng pháp toán học cụ thể) là sự tạo lại nó,sự vận dụng
nó bằng cách thực hiện những hoạt động liên hệ với chính nó.Dạy một nội dung toán học là khai thác,lựa chọn những hoạt động tiềm tàng trong nội dung này.Từ đó
tổ chức,điều khiển học sinh thực hiện những hoạt động này trên cơ sở bảo đảm những thành phần tâm lí cơ bản của hoạt động.
+Dới đây chúng ta sẽ đứng trên quan điểm của lí thuyết tình huống để trả lời câu hỏi:Học toán là gì và thế nào là dạy toán ?Học sinh, sau khi chiếm lĩnh đợc một tri thức nào đó,thờng lu giữ tri thức này dới dạng một mô hình dự trữ để hoạt động.Khi học sinh đợc đặt trong một môi trờng phải tiến hành hoạt động,có hai khả năng có thể sảy ra:Nếu những mô hình dự trữ này,khi đợc mang áp dụng vào đối tợng trong môi trờng đã giúp chủ thể thích ứng đợc với môi trờng (giải quyết đợc một vấn đề,giải đợc một bài toán,thực hiện đợc một yêu cầu hành động).Khi đó ta nói chủ thể đã thực hiện
sự đồng hoá.Trong trờng hợp ngợc lại,khi các mô hình dự trữ đợc áp dụng thử vào đối
Trang 5tợng gặp trong môi trờng mà vẫn không có sự thích ứng với môi trờng.Lúc này ta nói :Môi trờng đã tạo nên chủ thể sự mất cân bằng và cũng lúc này,xuất hiện những
tác động ngợc lại của đối tợng lên chủ thể,buộc chủ thể phải sản sinh ra một mô hình hoạt động mới,tơng ứng với một kiến thức mới:kiến thức về một đối tợng mới (khái niệm),một sự kiện mới (định lí) hoặc một phơng pháp mới.Đến đây ta nói:có sự điều tiết của chủ thể và chính bằng sự điều tiết này,chủ thể đã thiết lập lại sự cân bằng.Bây giờ,chúng ta có thể trả lời câu hỏi:Học là gì ? Học là sự thích ứng (bao gồm đồng hoá và điều tiết) đối với một môi trờng sản sinh ra những mâu thuẫn,những khó khăn,những sự mất cân bằng.Một cách tơng ứng,dạy một nội dung toán học nào đó là gợi lên trong học sinh sự thích ứng mong muốn nói trên bằng cách lựa chọn thích đáng những tình huống,tổ chức môi trờng toán học,để trong sự tơng tác với môi trờng,học sinh sản sinh ra kiến thức cần học.
+Một cách nhìn khác về hoạt động học và hoạt động dạy cho rằng:Học là một quá trình sử lí thông tin bao gồm :Đa thông tin vào,ghi nhớ thông tin,biến đổi thông tin,đa thông tin ra và điều phối Dạy là sự điều khiển quá trình xử lí thông tin nói trên,nhng vì quá trình xử lí thông tin ở đây do ngời khác thực hiện (mà không phải máy móc),vì vậy sự điều khiển quá trình này phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:
• Thông tin đa vào phải đợc học sinh tiếp nhận để ghi nhớ và biến đổi.
• Thông tin đa vào phải chính xác,và với khối lợng lớn nhất có thể đợc.
• Kiểm soát đợc quá trình biến đổi thông tin,uốn nắn kịp thời các sai sót.
-Chúng ta đã điểm qua các cách nhìn khác nhau đối với hoạt động học toán và dạy toán Với cách nhìn nào ta cũng thấy cái chung sau đây:Học toán là một hoạt động trong đó chủ thể là học sinh và đối tợng là tri thức toán học.Dạy toán là một hoạt
động trong đó chủ thể là thầy giáo và đối tợng là hoạt động học toán của học sinh.Việc cho rằng đối tợng của hoạt động dạy là tri thức (khi trả lời câu hỏi dạy cái gì ?) hoặc là học sinh (khi trả lời câu hỏi dạy ai ?) đều là cách hiểu phiến diện về hoạt
động dạy.Một quá trình dạy học trớc hết bao gồm ba yếu tố:giáo viên,học sinh và tri thức,cùng với hai hoạt động :học và dạy mà ta có thể biểu diễn bởi sơ đồ dới đây:
Giáo viên Dạy
Học
-Khi quá trình dạy học vận hành tức là các hoạt động dạy và học bắt đầu tiến hành (giáo viên đa ra một yêu cầu hành động,một câu hỏi hay đặt một vấn đề…)học sinh thực hiện yêu cầu hành động,phát biẻu về cách giải quyết vấn đề,dự đoán một sự kiện,
…ta thấy rõ hơn sự xuất hiện của một yếu tố nữa của quá trình dạy học,đó là:môi
Trang 6tr-ờng Môi trtr-ờng ở đây bao gồm :môi trtr-ờng kiến thức,môi trtr-ờng vật liệu,môi trtr-ờng xã
hội
+Môi trờng kiến thức liên quan đến những kiến thức cũ sẽ đợc học sinh huy động để xây dựng kiến thức mới và kể cả những kiến thức mới đợc xây dựng trng quá trình dạy học.Chẳng hạn,những câu hỏi của giáo viên,những phát biểu của học sinh ở lớp bằng lời (hoặc bằng chữ viết trên bảng)có chứa thông tin môn học đợc các học sinh trong lớp ghi nhận thông qua nghe (hoặc nhìn) để xây dựng kiến thức mới trong quá trình dạy học là những thành phần cấu thành môi trờng kiến thức
+Môi trờng vật chất liên quan đến những dụng cụ để chạy và học thông thờng (thớc thẳng,com pa,êke,thớc đo góc,…)và các dụng cụ chuyên dụng đợc tạo ra để dạy học những nội dung cụ thể
+Môi trờng xã hội liên quan đến tập thể học sinh đợc tổ chức để dạy học một tri thức,cùng với sự giao lu giữa các học sinh.Sự bàn bạc,tranh luận có tác dụng thúc đẩy
sự suy nghĩ của mỗi học sinh trong việc tìm cách giải quyết một vấn đề chẳng hạn,là những thành phần tạo nên môi trờng xã hội.Môi trờng theo sự mô tả trên đây là cái
đối mặt với học sinh và môi trờng sẽ làm nẩy nở trong các em kiến thức mà thầy giáo
định dạy.Xu hớng dạy học hiện đại muốn tổ chức môi trờng sao cho,tập thể học sinh hoạt động trong môi trờng này giống nh sự hoạt động của một cộng đồng các nhà
khoa học,họ đang cộng sức giải quyết một vấn đề mà cả cộng đồng quan tâm.
Nhờ việc đa thêm yếu tố môi trờng vào quá trình dạy học,chúng ta có sơ đồ sau
đây,cụ thể hoá các hoạt động học và dạy nêu ở sơ đồ trên
Giáo viên
(2)
(1)
Kiến thức
Giáo viên tổ chức một môi trờng để dạy học một tri thức (mũi tên (1)),sao cho xuất hiện sự tơng tác giữa học sinh và môi trờng (mũi tên (2)),sự tơng tác này sẽ làm nảy sinh kiến thức mới (mũi tên (3)) chẳng hạn một dự đoán về một sự kiến toán học,sự tạo ra một đối tợng toán học mới Giáo viên giúp học sinh biến kiến thức mới ấy (của riêng học sinh) thành tri thức (của nền vân hoá chung) bằng cách chẳng hạn,trình bày những sự kiện,những đối tợng mới dới dạng những định lí,định nghĩa toán học (mũi tên (4) và (5))
Tóm lại,đối tợng nghiên cứu của Phơng pháp bồi dỡng – phát huy tính tích cực học toán có hiệu quả của học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta là quá trình dạy học môn toán,trong đó phải kể đến hại hoạt động dạy và học,cùng với các yếu tố của giáo viên,học sinh,tri thức,môi trờng mà chúng ta vừa mô tả ở trên
V-phơng pháp nghiên cứu.
1.Phơng pháp nghiên cứu lí luận.
a.Cơ sở lí luận
Trang 7-Nghiên cứu lí luận bảo đảm cho ngời nghiên cứu có một cơ sở tri thức vững chắc,nhãn quan đủ rộng về khoa học này để tiến hành nghiện cứu nói chung và cho phép ngời nghiên cứu xác định đợc khuôn khổ lí thuyết của đề tài nghiên cứu cụ thể
sẽ tiến hành.ở đây ta nghiên cứu đề tài:Phơng pháp bồi dỡng-phát huy tính tích cực học toán có hiệu quả của học sinh lớp 6 Từ đó ngời nghiên cứu xác định đợc những khái niệm có tính chất công cụ,xác định đợc phơng pháp nghiên cứu tơng ứng sẽ sử dụng trong đề tài nghiên cứu cụ thể của mình
-Nghiên cứu lí luận đối với khoa học này còn có nghĩa là nghiên cứu các văn kiện của Đảng và Nhà nớc về giáo dục,đào tạo để thấy yêu cầu của xã hội đối với nhiệm vụ giáo dục,đào tạo,từ đó vận dụng vào phơng pháp bồi dỡng-phát huy tính tích cực học toán có hiệu quả của học sinh Trờng THCS Pắc Ta huyện Than Uyên-Lai Châu
-Nghiên cứu lí luận đối với PPDH môn toán là làm việc với một kho tàng tri thức của khoa học PPDH môn toán (trong nớc và thế giới),là tiếp xúc với những kết quả nghiên cứu mới nhất,song đây không phải là sự đồng hoá những tri thức ấy.Nghiên cứu lí luận bao gồm sự phân tích,tổng hợp,so sánh,khái quát để tìm ra cái mới,và kết hợp với các phơng pháp nghiên cứu khác để hình thành giả thuyết khoa học
b.Cơ sở thực tiễn
-Nghiên cứu luật giáo dục (NXB chính trị quốc gia 1998)
-Văn bản số 2590/GD-ĐT ngày 14/08/1997
-Chỉ thị nhiệm vụ năm học của bộ GD-ĐT
-Các văn bản hớng dẫn thực hiện chuyên môn của phòng ĐT Than Uyên-sở
GD-ĐT Lai Châu
-Nghị quyết chi bộ,nghị quyết đại hội công nhân viên chức của Trờng THCS Pắc Ta huyện Than Uyên
2.phơng pháp quan sát.
a.Cơ sở lí luận
-Phơng pháp quan sát s phạm là phơng pháp tri giác có mục đích một hiện tợng giáo dục nào đó để thu lợm những số liệu,tài liệu,sự kiện cụ thể đặc trng cho quá trình diễn biến của hiện tợng.Quan sát bao giờ cũng đợc tiến hành dới sự chi phối của một quan
điểm,một lí thuyết.Việc nghiên cứu lí luận giúp nhà nghiên cứu xác định mục
đích,nội dung phơng pháp quan sát,giải thích và đánh giá kết quả quan sát đợc (mũi tên (2)).Kết quả quan sát cũng giúp nhà nghiên cứu đề xuất giả thuyết hoặc điều chỉnh,bổ sung giả thuyết đã có (mũi tên (3))
b.Cơ sở thực tiễn
-Những năm học gần đây nhà trờng có nhiều chuyên đề áp dụng nhằm nâng cao chất lợng dạy và học.Nhng chuyên đề thực hiện phát huy khả năng học toán cho học sinh còn hạn chế dẫn đến chất lơng chung của môn toán cha ca,cha có sự đi vào chiều sâu,chất lợng mũi nhọn cha đạt đợc nh mong muốn
-Trong tập thể ban giám hiệu nhiều lần họp bàn biện pháp nâng cao chất lợng dạy và học đều thống nhất động viên khích lệ tập thể giáo viên bằng mọi biện pháp để phát huy tính tích cực học tập của học sinh
-Học sinh phấn khởi tham gia xây dựng bài,tỏ ra thích học toán khi thầy thực nghiệm một số phơng pháp
*Qua các phơng pháp nghiên cứu trên đây cho thấy nếu thầy tích cực đổi mới phơng pháp dạy học phù hợp đa dạng hóa các hình thức dạy học,hớng dẫn học,tăng cờng kiểm tra đúc rút kinh nghiệm,bổ xung kịp thời phù hợp thì chắc chắn học sinh sẽ tích cực học tập,say sa học tập và nh thế kết quả dạy và học chắc chắn tốt
3.Tổng kết kinh nghiệm.
Trang 8a.Cơ sở lí luận
Việc tích luỹ các sự kiện có liên quan giữ vai trò quan trọng trong việc nghiên cứu một đề tài.ở đây những sự kiện này lại là những kinh nghiệm đã đợc đúc kết từ thực tiễn,vì vậy phơng pháp tổng kết kinh nghiệm là một phơng pháp mang tính thực tiễn cao.Tuy nhiên phơng pháp tổng kết kinh nghiệm phải đợc tiến hành bởi sự soi sáng của lí luận,trong đó các kinh nghiệm thu lợm đợc phải qua sàng lọc,sự giải thíc,sự sắp xếp lại và cái mới,cái bản chất chung của các sự kiện đợc nẩy ra từ đấy (mũi tên (4))
F Bacon (1561-1626),nhà triết học Anh,ngời mở ra phơng pháp thực nghiệm,coi việc tích luỹ kinh nghiệm thuần tuý là cách làm của loài kiến: “Chúng tự hài lòng với việc thu nhặt và làm việc theo thói quen của chúng”.ông coi việc lí luận thuần tuý là cách làm của loài nhện: “Chúng dệt nên những tấm mạng từ chất liệu riêng của chúng”,và
ông coi việc kết hợp tích luỹ sự kiện và nghiên cứu lí luận là cách làm của loài ong:
“Chúng thu lợm những chất liệu từ hoa vờn đồng nội,chúng chuyển hoá chất liệu này bằng một tính năng riêng của chúng”
*Tổng kết kinh nghiệm theo cách trên đây cũng giúp ta đề xuất giả thuyết,hoặc điều chỉnh,củng cố một giả thuyết đã có (mũi tên (5))
b.Cơ sở thực tiễn
-Đối với kinh nghiệm cũ sau khi thu lợm phải qua sàng lọc,sắp xếp,giải thích lại -Đối với kinh nghiệm mới sau khi thu lợm đợc phải qua giải thích,sàng lọc,sắp xếp,chứng minh lại rồi bổ sung vào kinh nghiệm cũ ta sẽ đợc một kinh nghiệm mới có hiệu quả hơn và sẽ đem vào áp dụng ở năm học tiếp theo
*Từ những phân tích trên sẽ rút ra đợc những kinh nghiệm dùng để áp dụng cho phơng pháp bồi dỡng- phát huy tính tích cực học toán cho học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta có hiệu quả cho nhiều năm sau và mỗi năm chôi qua kết quả đó lại
đ-ợc nâng cao hơn lên một bậc.
4.Thực nghiệm giáo dục.
a.Cơ sở lí luận
“Thực nghiệm giáo dục cho phép nhà nghiên cứu tạo nên những tác động s phạm,từ
đó xác định và đánh giá kết quả của những tác động này.Đặc trng của của thực nghiệm giáo dục là nó không diễn ra một cách tự phát mà là dới sự điều khiển của nhà nghiên cứu.Nhà nghiên cứu tổ chức quá trình giáo dục một cách có ý thức,có mục
đích,có kế hoạch,tự giác thiết lập và thay đổi những điều kiện thực nghiệm cho phù hợp với mục đích nghiên cứu của mình” Nhà nghiên cứu tổ chức thực nghiệm giáo dục để kiểm tra giả thuyết khoa học của mình (mũi tên (6)).Việc tổ chức thực nghiệm này đợc tiến hành dới sự hớng dẫn của lí luận;đó là vấn đề mục đích,nội dung,phơng pháp thực nghiệm,phân tích,giải thích kết quả thực nghiệm (mũi tên (7)).Thực nghiệm giáo dục cho phép nhà nghiên cứu một lần nữa,củng cố,điều chỉnh,thêm,bớt các điều kiện của giả thuyết khoa học,cũng có thể bác bỏ giả thuyết (mũi tên (8)).Thực nghiệm giáo dục là một phơng pháp nghiên cứu hiệu lực song tiến hành rất công phu:Thực nghiệm đợc tiến hành trên mẫu chọn lọc,rồi mở rộng,rồi lặp đi lặp lại nhiều lần.Giả thuyết khoa học đợc chấp nhận sau những thực nghiệm nh vậy là một đóng góp vào kho tàng lí luận của khoa học này(mũi tên (9))
b.Cơ sở thực tiễn
Học sinh Trờng THCS Pắc Ta là học sinh vùng 3 nên điều kiện kinh tế của từng hộ gia đình rất khó khăn,thời lợng học thêm của các em do đó mà cũng bị ảnh hởng rất lớn.Vì vậy để thực hiện đợc các buổi thực nghiệm đối với đề tài “Phơng pháp bồi d-ỡng-phát huy tính tích cực học toán có hiệu quả của học sinh lớp 6” vào các buổi
Trang 9chiều là rất ít.Do đó phải đợc thực hiện lâu dài và tích luỹ,bổ sung,thay đổi theo từng năm học
phần nội dung
-Chơng I
tích cực học toán cho học sinh thcs
Trang 10
-I-cơ sở lí luận của việc bồi dỡng phát huy tính tích cực–
học toán cho học sinh
-Bồi dỡng khả năng học toán cho học sinh là một việc rất quan trọng và rất cần thiết
vì nó góp phần tạo cho con ngời việt nam phát triển toàn diện.Để làm đợc việc này phải làm cho các em say mê học toán.Việc này chỉ đạt đợc kết quả cao khi thầy giáo biết động viên khích lệ các em trong học tập,biết tạo điều kiện để các em tự bộc lộ
đ-ợc khả năng của mình và say sa tham gia xây dựng bài,tích cực tự giác,tự học t rèn luyện.Do vậy trong mỗi nhà trờng phải có kế hoạch để giáo viên đầu t thời gian nghiên cứu tự học,tự bồi dỡng kiến thức và phơng pháp đáp ứng yêu cầu cải cách giáo dục góp phần nâng cao chất lợng dạy và học ở trờng
II-cơ sở thực tiễn
Phát huy tính tích cực học tập cho học sinh nói chung và tích cực học toán nói riêng
là một việc rất khó khăn,nhng rất quan trọng và rất cần thiết.Trong những năm học qua Trờng THCS Pắc Ta huyện Than Uyên đã thực hiện công tác này – BGH quan tâm xây dựng kế hoạch chỉ đạo tuy nhiên khi thực hiện cũng gặp nhiều khó khăn:Thầy thì mặt này mặt khác còn hạn chế,học sinh thì không say sa học,không chủ
động tích cực học tập,còn hạn chế dựa dẫm
Tóm lại
-Do cách thức phơng pháp tổ chức ,do điều kiện thực tế của Thầy – Trò nên thực hiện công tác này còn gặp nhiều khó khăn hiệu quả thấp
-Do phối hợp giữa các giáo viên cha hợp lí,việc áp dụng đổi mới phơng pháp cha th-ờng xuyên,cha đồng đều dẫn đến việc cha phát huy hết khả năng của học sinh trong quá trình học tập dẫn đến kết quả còn nhiều hạn chế
iii-một số vấn đề đặt ra trong việc bồi dỡng phát huy–
tính tích cực học toán cho học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc
Ta huyện Than Uyên
-Trên cơ sở phân tích thực hiện thực trạng việc phát huy tính tích cực học toán của sinh tôi nhận thấy có 3 vấn đề đặt ra cho việc bồi dỡng phát huy tính tích cực cho học sinh lớp 6 Trờng THCS Pắc Ta là:
1.Phải tích cực đổi mới phơng pháp dạy học
2.Cần đa dạng hoá nội dung,hình thức bồi dỡng
3.Tăng cờng hiệu lực của việc kiểm tra đánh giá học sinh
Ba vấn đề trên xẽ đợc phan tích,lí giải cụ thể ở chơng II
Chơng II
cực học toán có hiệu quả cho học sinh lớp 6 Tr
ờng THCS Pắc Ta huyện than uyên