Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh.. - Rèn kỹ năng sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh.. Kiểm tra 15 phút Đề bài Câu 1 5 điểm: Thế nào
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 4 - TIẾT 15: TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh
- Rèn kỹ năng sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh
II Chuẩn bị
- Giáo viên: soạn bài, BP
- Học sinh: Xem trước bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra 15 phút
Đề bài
Câu 1 (5 điểm): Thế nào là trường từ vựng? Trường từ vựng có những đặc điểm gì?
Câu 2 (2 điểm): Tìm những từ thuộc trường từ vựng “ mặt” trong câu: “Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má
Câu 3 (3 điểm): Đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ dưới đây:
- thìa, đũa, muôi, giuộc, gáo
- dao, cưa, búa, liềm, hái
- búa, vồ, dùi đục, dùi cui, chày
Đáp án- Biểu điểm
Câu 1 (5 điểm)
- Trường từ vựng là tập của các từ có ít nhất một nét chung về nghĩa
- Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều trường từ vựng nhỏ hơn và có thể bao gồm các từ khác biệt nhau về từ loại
- Một từ có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau
- Có thể chuyển từ vựng để tăng thêm tính NT của ngôn từ và khả năng diễn đạt
Câu 2 (2 điểm):
Trang 2Các từ thuộc trường từ vựng mặt: mắt, da, gò má
Câu 3 (3 điểm):
- Dụng cụ để xới, xúc
- Dụng cụ để chia, cắt
- Dụng cụ để nện, gõ
2 Bài mới:
Học sinh đọc
Chú ý vào các từ in đậm
- Những từ nào gợi tả hình ảnh, dáng vẻ,
trạng thái của sự vật?
- Những từ nào mô phỏng âm thanh?
- Phân tích tác dụng của những từ tượng
hình, tượng thanh trong đoạn văn trên?
Những từ tượng có t/d gợi tả hình ảnh một
ông lão già yếu, trải qua cái chết vô cùng
đau đớn, đáng thương → hình ảnh lão Hạc
như hiện ra trước mắt người đọc, người đọc
như được chứng kiến cái chết của lão Hạc
Những từ tượng thanh → tâm trạng vô cùng
đau đớn, ân hận của lão Hạc sau khi buộc
phải bán cậu Vàng
- Thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh?
Trong văn TS MT từ tượng hình, tượng
I Đặc điểm, công dụng
1 Ví dụ: trích đoạn trong VB “Lão Hạc”
- Những từ: móm mém, xồng xộc, vật vã, xộc xệch, rũ rượi, sòng sọc→ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái
→ Từ tượng hình
- Những từ: hu hu, ư ử→ Mô phỏng âm thanh
→ Từ tượng thành
→ Tác dụng: gợi tả hình ảnh ông lão già yếu, đau khổ, với cái chết vô cùng đáng thương
2 Kết luận
Trang 3thanh có tác dụng gì?
Học sinh làm bài tập nhóm
Làm cá nhân
Giáo viên hướng dẫn học sinh đặt câu
- Từ tượng hình là những từ gợi tả hình ảnh, dáng vẻ, trạng thái
- Từ tượng thanh: Mô phỏng âm thanh
- Tác dụng: gợi tả được hình ảnh, âm thanh
cụ thể, sinh động và có giá trị biểu cảm
II Luyện tập
Bài 1
- Các từ tượng thanh: soàn soạp, bịch, bốp
- Các từ tượng hình: rón rén, lẻo khoẻo, chỏng quèo
Bài 2
Lò dò, khật khưỡng, ngất ngưởng, lom khom, dò dẫm, liêu xiêu…
Bài 3
- Cười ha hả: to, sảng khoái, đắc ý
- Cười hì hì: vừa phải, thích thú, hồn nhiên
- Cười hô hố: to, vô ý, thô lỗ
- Cười hơ hớ: to, hơi vô duyên Bài 4
- Gió thổi ào ào nhưng vẫn nghe rõ tiếng những cành khô gãy lắc rắc
- Cô bé khóc, nước mắt rơi lã chã
- Trên cành đào đã lấm tấm những nụ hoa
- Chúng em đi học trên con đường đầy khúc khuỷu……
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố
- Nắm được khái niệm từ tượng hình, từ tượng thanh
Trang 4- Vận dụng trong khi nói và viết
2 Hướng dẫn về nhà
- Học thuộc phần ghi nhớ
- BTVN: 4, 5- 50