Hướng dẫn cách sơ cứu nhanh khi hóc dị vật đường thở

Hướng dẫn cách sơ cứu nhanh khi hóc dị vật đường thở tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớ...

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

Hướng dẫn cách sơ cứu nhanh khi hóc dị vật đường thở

Mọi lứa tuổi có thể bị dị vật đường thở nhưng hay gặp nhất là trẻ dưới 4 tuổi Hóc dị vật đường thở nếu không được sơ cứu kịp thời rất có thể sẽ nguy hiểm đến tính mạng Bởi vậy, để biết cách xử lý khi hóc dị vật đường thở, bạn nên ghi nhớ kỹ những hướng dẫn sơ cứu nhanh và đúng cách sau đây.

Dị vật đường thở là một tai nạn có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tỷ lệ cao nhất ở trẻ 2-4 tuổi Theo thống kê của Bệnh viện Bạch Mai thì có đến 25% gặp ở trẻ dưới 2 tuổi

và 95% gặp ở trẻ dưới 4 tuổi Dị vật đường thở hay gặp nhất là hạt lạc, rồi đến hạt ngô, hạt dưa, hạt na, hạt hồng bì, hạt chôm chôm, hạt nhãn, mẩu xương, vỏ tôm, cua, đốt xương cá, mảnh đồ nhựa, kim, cặp tóc,

Đối với người lớn, dị vật đường thở xảy ra do ăn uống bị sặc, nghẹn, chất nôn trào ngược vào đường thở Ngoài ra cũng có thể do tai nạn làm cho máu, chất dịch, răng, bùn, đất rơi vào đường thở, Nếu không được cấp cứu kịp thời, nạn nhân có thể bị bất tỉnh, ngừng tim và dẫn đến tử vong

1 Nhận biết dị vật đường thở qua cách thở

Khi nạn nhân bị dị vật đường thở, dấu hiệu nhận biết thường dựa vào tình trạng dị vật gây tắc nghẽn đường thở không hoàn toàn hoặc tắc nghẽn đường thở hoàn toàn Nếu bị tắc nghẽn đường thở không hoàn toàn, nạn nhân thường có triệu chứng ho

và cố ho, khạc để tống dị vật ra ngoài Có thể có biểu hiện khó thở hoặc thở bất thường Nếu bị tắc nghẽn đường thở hoàn toàn, nạn nhân không nói được, tay ôm lấy cổ; Ở trong tình trạng khó thở, cố gắng thở, mắt trợn ngược, vẻ mặt hoảng hốt Mặt của nạn nhân đỏ bừng, mạch máu ở cổ nổi phồng; môi và lưỡi bị tím tái dần

● Dị vật ở thanh quản

Dị vật dài, to hoặc sù sì không đều, có thể cắm hoặc mắc vào giữa hai dây thanh

âm, băng thanh thất, thanh thất Morgagni, hạ thanh môn

Dị vật tròn như viên thuốc (đường kính khoảng từ 5 - 8mm) ném vào mắc kẹt ở b uồng Morgagni của thanh quản, trẻ bị ngạt thở và chết nếu không được xử lý ngay lập tức

Dị vật xù xì như đốt sống cá: trẻ em khàn tiếng và khó thở, mức độ khó thở còn tuỳ thuộc phần thanh môn bị che lấp

Dị vật mỏng như mang cá rô nằm dọc đứng theo hướng trước sau của thanh môn: trẻ khàn tiếng nhẹ, bứt rứt nhưng không hẳn là khó thở

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

● Dị vật ở khí quản

Thường là dị vật tương đối lớn, lọt qua thanh quản không lọt qua phế quản được Có thể cắm vào thành khí quản, không di động, nhưng thường di động từ dưới lên trên, hoặc từ trên xuống dưới, từ cửa phân chia phế quản gốc đến hạ thanh môn

Khó thở thành cơn, đặt ống nghe ở khí quản nghe thấy tiếng lật phật

● Dị vật ở phế quản

Thường ở phế quản bên phải nhiều hơn vì phế quản này có khẩu độ to hơn và chếch hơn phế quản bên trái Ít khi gặp dị vật phế quản di động, thường dị vật phế quản cố định khá chắc vào lòng phế quản do bản thân dị vật hút nước chương to

ra, niêm mạc phế quản phản ứng phù nề giữ chặt lấy dị vật Dị vật vào phế quản phải nhiều hơn phế quản trái

Sau hội chứng xâm nhập ban đầu có một thời gian im lặng khoảng vài ba ngày, trẻ chỉ húng hắng ho, không sốt nhưng chỉ hâm hấp, nghe phổi không có mấy dấu hiệu, thậm chí chụp X-quang phổi, 70 - 80% trường hợp gần như bình thường Đó

là lúc dễ chẩn đoán nhầm, về sau là các triệu chứng của xẹp phổi, khí phế thũng, viêm phế quản-phổi, áp xe phổi

2 Nguyên tắc chung khi gặp tình huống dị vật đường thở ở trẻ em

● Phụ huynh phải thật bình tĩnh để nhận định có phải trẻ bị hóc sặc dị vật đường thở không? Nếu nghi ngờ trẻ bị dị vật đường thở phải nhanh chóng xử trí sơ cứu không để trẻ ngạt thở

● Nếu trẻ nói được, khóc được cần đưa trẻ đến ngay đến bệnh viện để được bác

sĩ thăm khám và gắp dị vật ra

● Khi trẻ bị hóc dị vật, tuyệt đối không dùng tay móc họng trẻ, tránh nguy cơ làm dị vật vào sâu hơn, hay có thể làm trầy xước, chấn thương vùng hầu họng của trẻ

3 Cách xử trí dị vật đường thở khác nhau ở từng độ tuổi

Việc xử trí dị vật đường thở phải thực hiện thật khẩn trương nếu không sẽ nguy hiểm tính mạng, do vậy lập tức thực hiện các biện pháp vỗ lưng, ép ngực hay ép bụng tùy độ tuổi

Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi

VnDoc - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí

● Biện pháp vỗ lưng: Người sơ cứu ngồi hoặc đứng, chân đưa ra phía trước Đặt trẻ nằm sấp dọc theo mặt trước cẳng tay của người sơ cứu trong tư thế cổ ngửa, đầu thấp rồi vỗ 5 lần (lực vừa phải) vào lưng của trẻ ở vị trí giữa hai xương bả vai Nếu dị vật chưa thoát ra thì lập tức dùng biện pháp ép ngực

● Biện pháp ép ngực: Lật trẻ nằm ngửa dọc theo cẳng tay trong tư thế cổ ngửa, đầu thấp, dùng 2 ngón trỏ và giữa của bàn tay kia ấn vào điểm giao nhau giữa xương ức và đường nối hai núm vú 5 lần (lực ấn vừa phải) Nên làm luân phiên 2 biện pháp vỗ lưng và ép ngực cho đến khi dị vật đường thở được tống

ra ngoài

Đối với trẻ từ 1 đến 8 tuổi

● Biện pháp vỗ lưng: Người sơ cứu quỳ, cho trẻ đứng, cúi đầu thấp, miệng há ra Người sơ cứu quỳ một bên trẻ, 1 tay đỡ ngực, 1 tay vỗ 5 lần vào lưng trẻ ở vị trí giữa hai xương bả vai, nếu dị vật chưa ra thì phối hợp dùng biện pháp ép bụng

● Biện pháp ép bụng: Cho trẻ đứng, đầu cúi thấp, miệng há ra Người sơ cứu quỳ

ở phía sau trẻ, vòng 2 tay về phía trước bụng của trẻ, 1 tay người sơ cứu nắm lại như nắm đấm đặt vào vị trí điểm giữa rốn và mũi ức, bàn tay còn lại nắm bọc ra ngoài bàn tay kia cho chặt lại Sau đó ép bụng đột ngột 5 lần Nếu dị vật đường thở chưa được tống ra ngoài, cần làm xen kẽ hai biện pháp cho đến khi

dị vật được tống ra ngoài

Đối với trẻ trên 8 tuổi và người lớn

● Biện pháp vỗ lưng: Cho nạn nhân đứng, cúi đầu thấp, miệng há ra Người sơ cứu đứng ở một bên nạn nhân, 1 tay đỡ ngực nạn nhân, 1 tay vỗ mạnh vào lưng 5 lần ở vị trí giữa hai xương bả vai của nạn nhân Nếu dị vật chưa được tống ra ngoài thì dùng biện pháp ép bụng

● Biện pháp ép bụng: Cho trẻ đứng, đầu cúi thấp, miệng há ra Người sơ cứu quỳ

ở phía sau trẻ, vòng 2 tay về phía trước bụng của trẻ, 1 tay người sơ cứu nắm lại như nắm đấm đặt vào vị trí điểm giữa rốn và mũi ức, bàn tay còn lại nắm bọc ra ngoài bàn tay kia cho chặt lại Sau đó ép bụng đột ngột 5 lần Nếu dị vật đường thở chưa được tống ra ngoài, cần làm xen kẽ hai biện pháp cho đến khi

dị vật được tống ra ngoài

Nếu chính bạn bị hóc: Đặt một nắm tay lên trên rốn Xòe tay kia nắm lấy nắm

đấm của tay bên này và cúi người qua một bề mặt cứng - như mặt quầy hàng hoặc ghế Thúc nắm đấm theo hướng vào trong và lên trên

Nếu người bị hóc dị vật đã bất tỉnh, hãy đặt người bệnh nằm ngửa, quỳ xuống dạng 2 chân cạnh đùi người bị nạn Đặt gót lòng bàn tay lên vùng thượng vị, dưới chóp xương ức, bàn tay thứ hai chồng lên bàn tay thứ nhất rồi ấn mạnh và nhanh vào bụng theo hướng từ dưới lên trên Có thể lặp lại 6 - 10 lần ấn bụng cho tới khi

dị vật được tống ra khỏi đường thở

Chú ý: Khi bị dị vật chui vào đường thở không nên cố gắng dùng mẹo, dùng tay

để móc ra hoặc vuốt xuôi khi trẻ hóc vì có thể làm dị vật chui sâu vào đường thở khiến tình trạng trở nên nguy hiểm hơn Bên cạnh đó, sau khi làm mọi thao tác như trên mà dị vật không bắn ra được thì cần khẩn trương đưa nạn nhân đến bệnh viện gần nhất để các bác sĩ tiến hành lấy dị vật, tránh các biến chứng nguy hiểm