Đánh giá hiệu quả tấn công nhanh và phản công nhanh của các đội tuyển bóng chuyền nam

TÓM TẮT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Ngành: GIÁO DỤC THỂ CHẤT Tên đề tài: “ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TẤN CÔNG NHANH VÀ PHẢN CÔNG NHANH CỦA CÁC ĐỘI TUYỂN BÓNG CHUYỀN NAM THAM DỰ GIẢI BÓNG CHUYỀN CHÀO M

NGUYỄN CHÍ LINH

Tên đề tài:

“ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TẤN CÔNG NHANH

VÀ PHẢN CÔNG NHANH CỦA CÁC ĐỘI TUYỂN BÓNG CHUYỀN NAM THAM DỰ GIẢI BÓNG CHUYỀN CHÀO MỪNG NĂM HỌC MỚI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NĂM 2014”

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Ngành: GIÁO DỤC THỂ CHẤT

Cần Thơ – 2015

TÓM TẮT LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP

Ngành: GIÁO DỤC THỂ CHẤT

Tên đề tài:

“ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ TẤN CÔNG NHANH

VÀ PHẢN CÔNG NHANH CỦA CÁC ĐỘI TUYỂN BÓNG CHUYỀN NAM THAM DỰ GIẢI BÓNG CHUYỀN CHÀO MỪNG NĂM HỌC MỚI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ NĂM 2014”

Nguyễn Chí Linh MSSV: 9117003

Th.s Nguyễn Thanh Liêm Lớp: TD11X6A1

Cần Thơ – 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính bản thân tôi dưới sự hướng dẫn của Th.S: Nguyễn Thanh Liêm

Các số liệu, kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào

Cần Thơ, ngày… tháng… năm 2015

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Chí Linh

LỜI CẢM TẠ

Sau một thời gian dài học tập và nghiên cứu, em đã hoàn thành luận văn này Trước hết cho em đặc biệt bày tỏ lòng cám ơn sâu sắc tới thầy Nguyễn Thanh Liêm, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ và động viên em trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn đến; Ban Giám Hiệu trường Đại học Cần Thơ, Ban lãnh đạo bộ môn Giáo Dục Thể Chất và toàn thể các bạn sinh viên lớp Sư phạm thể dục thể thao K37 A1 đã giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn và dến khi hoàn thành luận văn

Tuy đã có những cố gắng nhất định nhưng do thời gian và trình độ còn hạn chế nên luận văn còn nhiều thiếu sót Kính mong nhận được nhận được sự góp ý của thầy cô và các bạn để luận văn của em được hoàn thiện hơn

Em xin cảm ơn đến thầy cô Hội đồng đã có những đóng góp quý báo để luân văn

em hòan thành tốt Cuối lời em xin kính chúc quý thầy cô cùng các bạn sinh viên lời chúc sức khỏe, và thành đạt

Em xin chân thành cảm ơn!

Cần Thơ, ngày… tháng… năm 2015

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Chí Linh

DANH MỤC BIỂU BẢNG

Danh mục bảng hiệu quả tấn công

Bảng 3.1.1 Hiệu quả tấn công nhanh của các đội toàn giải……… 40

Bảng 3.1.2 Hiệu quả tấn công lao của các đội toàn giải ……… 41 Bảng 3.1.3 Hiệu quả tấn công 1 chân sau đầu của các đội toàn giải………… 42 Bảng 3.1.4 Tổng hiệu quả tấn công nhanh, lao, 1 chân sau đầu của các đội toàn giải………43

Danh mục bảng hiệu quả phản công

Bảng 3.2.1 Hiệu quả phản công nhanh của các đội toàn giải………44 Bảng 3.2.2 Hiệu quả phản công lao của các đội toàn giải……… 45 Bảng 3.2.3 Hiệu quả phản công 1 chân sau đầu của các đội toàn giải………… 46 Bảng 3.2.4 Tổng hiệu quả phản công nhanh, lao, 1 chân sau đầu của các đội toàn giải………47 Bảng 3.3 So sánh hiệu quả tấn công và phản công của mỗi đội toàn giải…… 48

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Danh mục biểu đồ hiệu quả tấn công

Biểu đồ 3.1.1 So sánh hiệu quả tấn công nhanh của các đội toàn giải………… 40 Biểu đồ 3.1.2 So sánh hiệu quả tấn công lao của các đội toàn giải……… 41 Biểu đồ 3.1.3 So sánh hiệu quả tấn 1 chân sau đầu của các đội toàn giải……….42 Biểu đồ 3.1.4 So sánh tổng hiệu quả tấn công nhanh, lao, 1 chân sau đầu của các đội toàn giải……… 43

Danh mục biểu đồ hiệu quả phản công

Biểu đồ 3.2.1 so sánh hiệu quả phản công nhanh của các đội toàn giải………….44 Biểu đồ 3.2.2 So sánh hiệu quả phản công lao của các đội toàn giải……….45 Biểu đồ 3.2.3 So sánh hiệu quả phản công 1 chân sau đầu của các đội toàn giải 46 Biểu đồ 3.2.4 So sánh tổng hiệu quả phản công nhanh, lao, 1 chân sau đầu của các đội toàn giải……… 47 Biểu đồ 3.3 So sánh hiệu quả tấn công và phản công của mỗi đội toàn giải…….48

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 3

2.1 Mục đích 3

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 QUAN ĐIỂM ĐƯỜNG LỐI, CHỈ THỊ CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ VẤN ĐỀ GDTC TRONG TRƯỜNG HỌC 4

1.2 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA LỨA TUỔI TỪ 16 - 18 11

1.2.1 Đặc điểm về sinh lý 11

1.2.2 Đặc điểm về tâm lý 12

1.3 LỊCH SỮ VÀ XU THẾ PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG CHUYỀN HIỆN ĐẠI 14

1.3.1 Lịch sử phát triển môn bóng chuyền ở Việt Nam qua các thời kỳ 14

1.3.2 Sự hình thành, phát triển môn bóng chuyền thế giới 20

1.3.3 Xu thế phát triển bóng chuyền hiện đại 21

1.4 CƠ SỞ LÝ LUẬN, HOẠT ĐỘNG VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ KỸ THUẬT TẤN CÔNG NHANH 32

1.4.1 Cơ sở lý luận và phân loại đập bóng nhanh 32

1.4.2 Cơ sở hoạt động của kỹ thuật tấn công nhanh 33

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tấn công bóng nhanh 34

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU – TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 36

2.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 36

2.1.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu 36

2.1.2 Phương pháp quan sát sư phạm 36

2.1.3 Phương pháp toán học thống kê 37

2.2 TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 38

2.2.1 Đối tượng nghiên cứu 38

2.2.2 Khách thể nghiên cứu 38

2.2.3 Địa điểm 38

2.2.4.Thời gian nghiên cứu 38

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 39

3.1 HIỆU QUẢ TẤN CÔNG NHANH, LAO, 1 CHÂN SAU ĐẦU 40

3.2 HIỆU QUẢ PHẢN CÔNG NHANH, LAO, 1 CHÂN SAU ĐẦU 44

3.3 SO SÁNH HIỆU QUẢ TẤN CÔNG VÀ PHẢN CÔNG NHANH, LAO, 1 CHÂN SAU ĐẦU 48

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 53

TÀI LIỆU THAM KHẢO 54

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thể dục thể thao (hay gọi là văn hóa thể chất) có ý nghĩa to lớn trong việc

bảo vệ, tăng cường sức khỏe, phát triển và hoàn thiện thể chất cho con người, góp

phần tích cực vào quá trình bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực, xây dựng đời

sống văn hóa tinh thần phong phú, lối sống lành mạnh nhằm thực hiện mục tiêu

“Dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh”

Phát triển thể dục thể thao là một bộ phận quan trọng trong chính sách phát

triển kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước nhằm bồi dưỡng phát huy nhân tố con

người Thể dục thể thao là một hoạt động hữu hiệu để rèn luyện thân thể với nội

dung rất phong phú và đa dạng, là phương tiện để giáo dục thể chất, là sự hình thành

các kỹ năng, kỹ xảo, là những mặt giáo dục con người phát triển toàn diện, củng cố

và tăng cường sức khỏe nhằm phục vụ cho lao động sản xuất và bảo vệ Tổ quốc Ngày 01/12/2011, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị Quyết số 08-NQ/TW về

việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về Thể dục,

Thể thao đến năm 2020 Theo Nghị Quyết này Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với

các bộ, ngành, các sở giáo dục và đào tạo, các Đại học, học viện, trường Đại học,

Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp xây dựng Đề án tổng thể phát triển Giáo dục

thể chất và thể thao trường học để có cơ sở đánh giá thực trạng công tác Giáo dục

thể chất, phong trào thể thao trường học

Để thực hiện những mục tiêu đề ra Hiện nay, Bộ GD&ĐT đã không ngừng

đẩy mạnh, cải tiến phương pháp, nội dung, chương trình giảng dạy môn thể dục tứ

cấp bậc tiểu học đến đại học Trong đó trường Đại học Cần Thơ là trường đại học

lớn của vùng đồng bằng Sông Cửu Long và là trường đào tạo đa ngành (95 ngành)

với nhiều lĩnh vực trong đó có ngành cử nhân giáo dục thể chất Mục tiêu đến năm

2020 trường Đại học Cần Thơ phát triển thành trường Đại học Xuất sắc theo định

hướng của Đảng ủy và Ban Giám Hiệu nhà trường hiện nay trường đầu tư vào môn bóng chuyền thành môn thế mạnh đặc trưng cho trường, việc thành lập, đầu tư phát triển môn đội tuyển bóng chuyền mà nồng cốt tuyển chọn từ các sinh viên ngành giáo dục thể chất Thực tế thi đấu cho thấy muốn đạt được hiệu quả cao trong thi đấu bóng chuyền phải thực hiện nhiều chiến thuật, nó là một yếu tố rất quan trọng trong một trận đấu, nó quyết định đến sự thành bại của cả đội Chiến thuật đó là sự phối hợp nhịp nhàng của những động tác cơ bản giữa các VĐV với nhau Trong chiến thuật thì gồm chiến thuật cá nhân, chiến thuật nhóm, chiến thuật đồng đội Chiến thuật trong bóng chuyền khác với các môn khác, đó là sự đa dạng của các bài tập chiến thuật tấn công và chiến thuật phòng thủ mà trong đó tấn công và phản công trên lưới là một trong những kỹ thuật mang lại hiệu quả cao trong chiến thuật tấn công Bởi vì tấn công và phản công trên lưới là phương tiện tấn công cơ bản và tích cực nhất nhằm mục đích làm giảm khả năng phòng thủ của đối phương và giành được điểm trực tiếp

Để có được những pha tấn công và phản công tốt thì yếu tố quan trọng đối với VĐV là chiều cao, sức bật, trình độ của VĐV cũng như sự phán đoán chính xác hướng phòng thủ của đối phương Xuất phát từ thực tiễn trên tôi chọn đề tài: “Đánh giá hiệu quả tấn công nhanh và phản công nhanh của các đội tuyển bóng chuyền nam tham dự giải bóng chuyền chào mừng năm học mới trường Đại học Cần Thơ năm 2014”

2 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

2.1 Mục đích

Đánh giá hiệu quả tấn công nhanh và phản công nhanh của các đội tuyển bóng chuyền nam tham dự giải bóng chuyền chào mừng năm học mới trường Đại học Cần Thơ năm 2014 Làm cơ sở đánh giá chuẩn đầu ra cho học phần nâng cao bóng chuyền ngành giáo dục thể chất trường Đại học Cần Thơ

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên đề tài cần giải quyết các nhiệm vụ sau:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá hiệu quả tấn công nhanh của các đội tuyển bóng chuyền nam tham dự giải bóng chuyền chào mừng năm học mới trường Đại học Cần Thơ năm 2014

Nhiện vụ 2: Đánh giá hiệu quả phản công nhanh của các đội tuyển giải bóng chuyền chào mừng năm học mới trường Đại bóng chuyền nam tham dự học Cần Thơ năm 2014

Nhiệm vụ 3: So sánh hiệu quả tấn công nhanh và phản công nhanh của các đội tuyển bóng chuyền nam tham dự giải bóng chuyền chào mừng năm học mới trường Đại học Cần Thơ năm 2014

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 QUAN ĐIỂM ĐƯỜNG LỐI, CHỈ THỊ CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ VẤN

ĐỀ GDTC TRONG TRƯỜNG HỌC

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người đầu tiên đến với Chủ nghĩa Mác - Lênin, tiếp thu sáng tạo lý luận và thực tiễn về giáo dục con người mới Người tuyên bố huỷ bỏ nền giáo dục nô lệ, xây dựng nền giáo dục mới, phát triển con người toàn diện để phục vụ tổ quốc, phục vụ nhân dân Từ sau Cách mạng Tháng 8 năm 1945 thành công, nền giáo dục Việt Nam đã vận dụng những nguyên lý về giáo dục con người mới, con người phát triển toàn diện của học thuyết Mác - Lênin trong đó có mặt quan trọng là giáo dục thể chất được đưa vào quá trình giáo dục đào tạo, lần đầu tiên

lý tưởng phát triển con người toàn diện được Các-Mác và Ăng-ghen xác định rõ nội dung cụ thể và gắn liền với thực tiễn đấu tranh cách mạng, nhằm xây dựng một xã hội mới theo nguyên lý Chủ nghĩa cộng sản trên cơ sở nghiên cứu một cách sâu sắc các quy luật khách quan của sự phát triển xã hội Các-Mác và Ăng-ghen đã chứng minh sự phụ thuộc của giáo dục và điều kiện sống vật chất, khám phá ra bản chất của xã hội và giai cấp của giáo dục

Các-Mác đã nhấn mạnh rằng: “Kết hợp lao động sản xuất với trí dục và thể dục, đó không những là biện pháp tăng thêm sản xuất xã hội, mà còn là biện pháp duy nhất để đào tạo con người phát triển toàn diện” [5]

LêNin còn khẳng định tính biện chứng của sự phát triển hài hòa giữa thể chất

và tinh thần rằng “Tinh thần khỏe mạnh phụ thuộc vào thân thể khỏe mạnh”

Các mối quan hệ biện chứng giữa các mặt giáo dục cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của giáo dục thể chất với hoạt động thể thao Các-Mác nhấn mạnh

“Trong nền giáo dục của xã hội tương lai, lao động và khoa học sẽ chiếm một vị trí ngang nhau, bởi vì đó là một phương pháp duy nhất để phát triển con người toàn diện và cũng là phương pháp tin cậy nhất để tăng cường sản xuất cho xã hội” [5]

LêNin tiếp tục đi sâu và phát triển sáng tạo học thuyết về giáo dục toàn diện

của Các-Mác và Ăng-Ghen LêNin đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ, đến cuộc sống

của họ Người nhấn mạnh” thanh niên cần sự yêu đời và sảng khoái, cần có thể thao

lành mạnh, thể thao, bơi lội, tham quan và các bài tập thể lực những hứng thú về

tinh thần, học tập nghiên cứu và cố gắng phối hợp tất cả các hoạt động ấy với nhau”

Từ thực tiễn lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng, Các-Mác và

Ph Ăng - ghen rồi sau này đến V.I.LêNin và Chủ tịch Hồ Chí Minh đều khẳng định:

Trong cuộc đấu tranh của nước vô sản, công tác giáo dục giữ một vị trí rất quan

trọng, nó đào tạo ra những con người phục vụ cho đấu tranh của giai cấp vô sản

nhầm lật đổ giai cấp tư sản, xây dựng xã hội chủ nghĩa

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-LêNin đã khẳng định tầm quan trọng

của giáo dục trong việc xây dựng một xã hội mới, đó là: “muốn thay đổi những điều

kiện xã hội phải có một chế độ giáo dục thích hợp” Vận dụng sáng tạo và phát triển

quan điểm của chủ nghĩa Mác- LêNin và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trong

suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, đặc biệt trong thời kì đổi mới Đảng ta đã hết sức

coi trọng chiến lược phát triển giáo dục – đào tạo và phát triển con người, coi con

người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển và khẳng định: “cùng với

khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu”

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục trong trường học bao gồm các

mặt đức, trí, thể, mỹ, nhằm phát triển toàn diện thế hệ trẻ và thực hiện chủ trương

giáo dục thể chất trong trường học và việc học tập môn học này như những môn học

khác Trong đó công tác GDTC trong nhà trường là một nhiệm vụ quan trọng không

thể thiếu luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm

Từ trước tới nay, trung thành với học thuyết Mác - Lê Nin Đảng, nhà nước ta

và Hồ Chủ Tịch rất chú ý đến giáo dục toàn diện cho thế hệ thanh thiếu niên, học

sinh, sinh viên trong các trường học từ phổ thông đến đại học, thường xuyên quan

tâm đến TDTT, coi đó là một mục tiêu quan trọng trong sự nghiệp giáo dục cộng

sản chủ nghĩa cho thanh thiếu niên Với tư tưởng chỉ đạo đó, Đảng, nhà nước ta không ngừng tạo ra những điều kiện kinh tế và xã hội thuận lợi, để biến học thuyết phát triển con người toàn diện thành hiện thực trong đời sống xã hội nước ta

Tư tưởng của học thuyết Mác - Lê Nin về thể dục thể thao đã được cụ thể hoá trong các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính phủ và của Hồ Chủ Tịch Bác Hồ - vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam và là nhà văn hoá lớn, sinh thời, Bác rất quan tâm đến hoạt động TDTT, lịch sử đã chứng minh: Bác Hồ là người khai sinh, người sáng lập nền TDTT cách mạng nước ta Tư tưởng bao trùm của Bác Hồ trong việc đặt nền tảng xây dựng nền TDTT mới của nước ta là sự khẳng định có tính chất cách mạng của công tác TDTT, là nhu cầu khách quan của một xã hội phát triển, là nghĩa vụ của mỗi một người dân yêu nước Mục tiêu cao đẹp của TDTT là bảo vệ, tăng cường sức khoẻ của nhân dân, góp phần cải tạo nòi giống, làm cho dân cường nước thịnh Những ý tưởng đó được xuyên suốt trong các lời huấn thị, văn kiện, bài viết của Bác Hồ

Ngay từ tháng 3 năm 1941, trong chương trình cứu nước của mặt trận Việt Minh, Bác Hồ nêu rõ: “Khuyến khích và giúp đỡ nền TDTT quốc dân, làm cho nòi giống thêm khoẻ mạnh” Sau khi nước nhà vừa mới độc lập, chính quyền Cách mạng còn non trẻ, đã phải đương đầu với muôn vàn khó khăn như thù trong, giặc ngoài, kinh tế đói kém, xã hội chưa ổn định Vậy mà, ngày 30 tháng 1 năm 1946, với tầm nhìn chiến lược, Hồ Chủ Tịch đã ký sắc lệnh thành lập Nha thể dục trung ương thuộc bộ thanh niên, trên cơ sở: “Xét vấn đề thể dục rất cần thiết, để bồi bổ sức khoẻ quốc dân và cải tạo nòi giống Việt Nam” Để tăng cường và mở rộng các hoạt động TDTT và trực tiếp chỉ đạo công tác giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký tiếp Sắc lệnh số 33 ngày 27-3-1946 thành lập Nhà Thanh niên

và Thể dục thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục Thế hệ trẻ là một bộ phận rất đông đảo của quần chúng nhân dân Giáo dục thể chất và thể thao là một thành phần rất cơ bản, nền tảng của TDTT quần chúng Hồ Chí Minh rất coi trọng TDTT đối với thế hệ trẻ bao gồm thế hệ trẻ tuổi thiếu niên và thanh niên:

+ Về giáo dục thể chất tuổi trẻ học đường, Hồ Chí Minh xác định là một bộ

phận quan trọng của nền giáo dục quốc dân của nước Việt Nam độc lập và dân chủ:

“Một nền giáo dục sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước

Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các

em” Từ quan điểm đó, sau này Hồ Chí Minh đã chỉ ra một cách cụ thể về giáo dục

nói chung và giáo dục thể chất nói riêng, giáo dục toàn diện đó là “Thể dục kết hợp

với gìn giữ vệ sinh chung và riêng, trí dục, mỹ dục, đức dục”

- Trí dục: Ôn lại những điều đã học, học thêm những tri thức mới

- Mỹ dục: Để phân biệt cái gì là đẹp, cái gì là không đẹp

- Đức dục: Là yêu Tổ quốc, yêu nhân dân, yêu lao động, yêu khoa học, yêu trọng

của công.[6] Bốn mặt giáo dục đó có quan hệ mật thiết với nhau, trong đó Thể dục

là tiền đề đầu tiên để phát triển các mặt giáo dục khác Kể cả học viên trong nhà

trường quân đội cũng vậy, Hồ Chí Minh đã đề cập giáo dục thể chất lên trước hết:

“Các cháu phải ra sức thi đua: Luyện tập thân thể cho mạnh mẽ, nghiên cứu kỹ thuật

cho thông thạo, trau dồi tinh thần cho vững chắc, hun đúc đạo đức của người quân

nhân cách mạng cho vững vàng” [7]

+ Về giáo dục thể chất cho thanh niên đang tham gia mọi hoạt động trong

mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề, Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy bảo tuổi trẻ thanh niên

rằng: “Thanh niên phải rèn luyện TDTT vì thanh niên là tương lai của đất nước”

Ngoài các mặt học tập và rèn luyện khác, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu thanh niên

phải tích cực rèn luyện thể chất “Phải giữ vững đạo đức cách mạng Phải xung

phong trong mọi công tác Phải học tập chính trị, văn hoá, nghề nghiệp để tiến bộ

mãi Phải rèn luyện thân thể cho khoẻ mạnh Khoẻ mạnh thì mới đủ sức tham gia

một cách dẻo dai, bền bỉ những công việc ích nước lợi dân”.[8]

Trong quần chúng, có một bộ phận rất lớn, rất quan trọng, đó là nguồn nhân

lực đang và sẽ tham gia thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh” Nguồn lực con

người như nông dân, công nhân, chuyên viên kỹ thuật, cán bộ nghiệp vụ, cán bộ

quản lý, các nhà khoa học, văn nghệ sỹ là trung tâm của sự phát triển.Cũng trong

tháng 03/1946 Người đã viết “Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục”chỉ ra mục đích tính chất của phong trào TDTT của nền TDTT Việt Nam Vừa qua ngày 26/03/1946 Bác

là người châm ngọn lửa truyền thống tại ngày hội “Thanh niên vận động”(Hà Nội) phát động phong trào toàn dân khỏe vì nước, và từ đó phong trào này bắt đầu lan rộng ra khắp phố, thị xã, làng mạc… trong cả nước Ngày 27/3/1946, Hồ Chủ Tịch lại ra Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục Trong thư, lần đầu tiên người đã chỉ ra cho nhân dân ta thấy rằng: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc

gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công và người cũng đã chỉ rõ: Muốn có sức khỏe thì: “Nên tập luyện thể dục thể thao” và coi đó là: “Bổn phận của mỗi ngưòi dân yêu nước” [9]

Ngày 31/3/1960, Bác Hồ đã tự tay viết thư gửi hội nghị cán bộ TDTT toàn miền Bắc Trong thư Người dạy: “Giữ Gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công” và Người đã chỉ rõ: Muốn có sức khoẻ thì nên luyện tập, muốn lao động, sản xuất và học tập tốt, thì cần

có sức khoẻ Muốn có sức khoẻ thì nên thường xuyên luyện tập TDTT Vì vậy, chúng ta nên phát triển phong trào TDTT cho rộng khắp.[10] [11]

Đồng thời, Bác còn luôn quan tâm đến sức khoẻ của nhân dân, Bác rất tin yêu và luôn quan tâm đến sự phát triển thể chất của thế hệ trẻ Về thăm trường đại học TDTT TW I năm 1961, Bác đã căn dặn: “Các cháu học TDTT ở đây không phải đạt ông kiện tướng này, bà kiện tướng kia mà cái chính là làm người cán bộ phục vụ đắc lực cho nhân dân, đem hiểu biết của mình hướng dẫn mọi người cùng tập luyện

để nâng cao sức khoẻ, đẩy lùi bệnh tật”

Sau Cách Mạng Tháng Tám thành công, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến nền TDTT cách mạng Đảng lãnh đạo công tác TDTT bằng việc hoạch định dường lối, quan điểm, chính sách, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch, đưa công tác TDTT lên một tầm cao mới Trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội năm

2001 – 2002, Đảng ta chủ trương: “Đẩy mạnh hoạt động thể thao, nâng cao thể trạng

và tầm vóc người Việt Nam”

Đường lối quan điểm của Đảng được thể hiện ở nhiều nghị quyết, chỉ thị trong suốt thời kỳ lãnh đạo cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân và tiến lên xây dựng CNXH, Giáo dục toàn diện là mục tiêu luôn luôn được Đảng và nhà nước luôn quan tâm, nhằm chuẩn bị tốt hành trang cho thế hệ trẻ bước vào thế kỷ 21 Bàn về định hướng công tác giáo dục và đào tạo, khoa học công nghệ trong những năm tới: Nghị quyết TW II, khoá 8 đã khẳng định: “Cùng với khoa học công nghệ, Giáo dục

và đào tạo phải trở thành quốc sách hàng đầu” “Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, văn minh phải có con người phát triển toàn diện, tức là không chỉ phát triển về mặt trí tuệ, đạo đức, mà còn phải cường tráng về thể chất, là trách nhiệm của toàn xã hội, của tất cả các cấp, các ngành, các đoàn thể, trong đó có giáo dục và đào tạo, y tế và TDTT” [12] Đường lối, quan điểm của Đảng lãnh đạo công tác TDTT được thể hiện trong các chỉ thị, nghị quyết trong suốt thời kỳ lãnh đạo Cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân và tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Đảng lãnh đạo bằng việc hoạch định đường lối quan điểm TDTT Đôn đốc thực hiện đường lối quan điể TDTT do mình đề ra

Từ khi có chỉ thị số 106 CT/TW ngày 2 tháng 10 năm 1958 đến nay, do sự chuyển biến về nhận thức trong một số cấp ủy Đảng và cán bộ phụ trách các ngành, phong trào thể dục thể thao đã phát triển khs rộng và nhanh hơn trước, trong xí nghiệp, cơ quan, địa phương nông thôn , trong học sinh, quân đội,…Việc chăm lo sức khỏe cho nhân dân, tăng cường thể chất cho nhân dân được coi là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và chính phủ [13]Chỉ thị 36 CT/TW của Ban bí thư Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam còn khẳng định: “Mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực, đáp ứng nhu cầu văn hoá tinh thần của nhân dân Thực hiện GDTC trong tất cả các trường học, nhằm mục tiêu làm cho việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết sinh viên và phấn đấu đạt được vị trí xứng đáng trong hoạt động thể dục thể quốc tế, trước hết là khu vực Đông Nam Á” [14]

Để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển sự nghiệp TDTT nước nhà, Thủ tướng chính phủ đã ban hành chỉ thị 133/TTG về việc xây dựng quy hoạch ngành TDTT, trong đó ghi rõ: “Ngành TDTT phải xây dựng định hướng phát triển có tính chất chiến lược, trong đó quy định các môn thể thao và các hình thức hoạt động mang tính phổ cập đối với mọi khách thể nghiên cứu, lứa tuổi, tạo thành phong trào tập luyện rộng rãi của thể thao quần chúng, khoẻ để xây dựng và bảo vệ tổ quốc”

Bộ giáo dục và đào tạo cần đặc biết coi trọng việc GDTC trong nhà trường, cải tiến nội dung giảng dạy TDTT nội khoá, ngoại khoá, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh ở các cấp học, phải có sân bãi, nhà tập TDTT, có định biên hợp lý

và có kế hoạch tích cực đào tạo đội ngũ giáo viên TDTT, đáp ứng nhu cầu ở tất cả các cấp học [15]

Theo đó Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 tại điều 41 quy định: “Việc dạy và học thể dục là bắt buộc trong nhà trường” Với chỉ thị 36/CT của Ban bí thư trung ương Đảng về công tác thể dục thể thao trong giai đoạn mới đã nêu: “Thực hiện giáo dục thể chất trong tất cả các trường học, làm cho việc tập luyện thể dục thể thao trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên”

Tóm lại: Phát triển TDTT là một yêu cầu khách quan của xã hội, nhằm góp phần nâng cao sức khỏe thể lực và chất lượng cuộc sống của nhân dân, giáo dục ý chí, đạo đức xây dựng lối sống và môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, mở rộng quan hệ hữu nghị hợp tác quốc tế đồng thời là trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền đoàn thể, tổ chức xã hội và của mỗi người dân, đảm bảo cho sự nghiệp TDTT ngày càng phát triển Đảng ta luôn coi phát triển thể thao là một bộ phận quan trọng thuộc chính sách xã hội Các quan điểm của Đảng về phát triển TDTT là những định hướng cơ bản để xác định vị trí và mối quan hệ của toàn bộ sự nghiệp TDTT đối với các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội… các mối quan hệ nội tại của TDTT Song song đó công tác GDTC trong các trường đại học và cao đẳng có tác dụng tích cực trong việc hoàn thiện phẩm chất

đạo đức, lối sống, nhân cách của người sinh viên Tăng cường và phát triển thể chất, phục vụ tốt cho công tác học tập, nghiên cứu khoa học, đồng thời trang bị cho sinh viên kiến thức và phương pháp khoa học tập luyện thể thao, củng cố và trao dồi sức khoẻ góp phần xây dựng phong trào TDTT lớn mạnh trong nhà trường Đó cũng là mục tiêu cơ bản, quan trọng nhất của giáo dục thể chất và thể dục thể thao nước ta

1.2 ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA LỨA TUỔI TỪ 16 - 18

1.2.1 Đặc điểm về sinh lý

Sự phát triển về mọi mặt của cơ thể học sinh diễn ra khá phức tạp và chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể Người làm công tác giáo dục TDTT cần nắm chắc các quy luật sinh lý cơ bản ấy, thúc đẩy các quy luật ấy phát triển tốt thì mới mong rằng mục đích, nhiệm vụ giáo dục TDTT mới đạt được kết quả tối ưu

Chúng ta cần nhận thức rằng cơ thể trẻ em không phải là cơ thể người lớn thu thỏ lại, ở lứa tuổi từ 16 đến 18 cơ thể của các em đã phát triển tương đối hoàn chỉnh, chức năng sinh lý đã tương đối ổn định, khả năng hoạt động của các cơ quan, bộ phận cơ thể cũng được nâng cao hơn Cơ thể các em phát triển theo chiều ngang nhiều hơn, tuy chiều cao vẫn phát triển nhưng chậm dần

Nam nữ học sinh phát triển theo hai hướng hoạt động sinh lý khác nhau càng

rõ về tầm vóc, sức chịu đựng và tâm lý.Vì vậy trong giáo dục TDTT cần phân biệt tính chất, cường độ, khối lượng tập luyện sao cho hợp lý để tạo điều kiện cho cơ thể được phát triển một cách toàn diện và cân đối

- Hệ thần kinh: Các tổ chức thần kinh đang tiếp tục phát triển để đi đến hoàn

thiện, khả năng tư duy, nhất là khả năng phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa phát triển rất thuận lợi cho sự hình thành phản xạ có điều kiện

- Hệ vận động:

Xương: Bắt đầu giảm tốc độ phát triển, các xương nhỏ như xương cổ tay, bàn tay đã kết thành xương nên có thể tập luyện các bài tập nặng, Cột sống đã ổn định hình dáng, tuy nhiên vẫn phải tiếp tục chú ý các bài tập rèn tư thế Xương chậu của

nữ to và yếu hơn nam, bị chấn động mạnh dễ ảnh hưởng đến các cơ quan nằm trong khung chậu như dạ non, buồng trứng Vì thế không để cho các em nữ tập luyện có khối lượng và cường độ lớn như nam

Cơ: Cơ vẫn còn tương đối yếu, các bắp cơ lớn phát triển tương đối nhanh (như

cơ đùi, cơ cánh tay) các cơ nhỏ như cơ bàn tay, ngón tay, các cơ xoay ngoài, xoay trong phát triển chậm hơn Đặc biệt các tổ chức mở dưới da các em gái phát triển mạnh, do đó phần nào ảnh hưởng đến sức mạnh cơ thể

- Hệ tuần hoàn: Đang phát triển và hoàn thiện Tim của nam mỗi phút đập 70 -

80 lần, của nữ 75- 85 lần, cung cấp số lượng máu gần tương đương với lứa tuổi trưởng thành

- Hệ hô hấp: Tần số thở giống người lớn khoảng 10 – 20 lần/phút Các cơ thể

vẫn còn yếu, sức co giản của lồng ngực ít Chú ý rèn luyện để cho các cơ ngực, cơ lườn, cơ mình phát triển, nên tập hít thở sâu

Từ đặc điểm trên, trong giáo dục TDTT cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, tránh các bài tập đơn điệu, dễ làm cho học sinh mệt mõi, tăng các bài tập thi đấu, trò chơi để rèn sức mạnh, sức bền Đối với nữ cần có yêu cầu riêng biệt, tính chất động tác của nữ cần toàn diện, mang tính chất mềm dẽo, nhịp điệu và khéo léo rất phù hợp với tâm lý của nữ là thích cái đẹp, mềm mại, nhịp nhàng

1.2.2 Đặc điểm về tâm lý

- Về mặt tâm lý: Các em thích chứng tỏ mình là người lớn, muốn để cho mọi

người tôn trọng mình đã có trình độ hiểu biết nhất định, có khả năng phân tích, tổng hợp Các em muốn hiểu biết nhiều, có nhiều hoài bão, nhưng còn có nhiều nhược điểm và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống

Tuổi này chủ yếu hình thành thế giới quan tự ý thức, hình thành tính cách và hướng về tương lai Đó cũng là tuổi của lãng mạn, mơ ước và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn Đây là thời kỳ có nhiều nhu cầu sáng tạo, nẩy nở những tình cảm mới,

sự say mê ước vọng , nhiệt tình

- Về mặt hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập, xuất

phát từ động cơ học tập đứng đắn và hướng tới chọn nghề sau khi đã học xong trung học phổ thông Song hứng thú học tập còn do nhiều động cơ khác nhau như: giữ lời hứa với bạn, do tự ái, hiếu danh … Cho nên giáo viên cần định hướng cho các em xây dựng động cơ đứng đắn để cho các em có được hứng thú bền vững trong học tập nói chung và trong GDTC nói riêng

- Về tình cảm: So với học sinh các cấp học trước, học sinh THPT biểu lộ rõ rệt

hơn tình cảm gắn bó và yêu quý mái trường mà các em sắp từ giã, đặc biệt đối với giáo viên giảng dạy các em (yêu, ghét rõ ràng) Việc giáo viên gây được thiện cảm

và sự tôn trọng của các em là một trong những thành công trong nghề nghiệp Điều

đó giúp giáo viên thuận lợi trong quá trình giảng dạy, thúc đẩy các em tích cực, tự giác trong học tập và ham thích môn GDTC Do vậy giáo viên phải là người mẫu mực, công bằng, biết động viên kịp thời và quan tâm đúng mức tới học sinh, tôn trọng kết quả học tập cũng như tình cảm của học sinh

- Về trí nhớ: ở lứa tuổi này, hầu như không còn tồn tại việc ghi nhớ máy móc,

do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính lôgích, tư duy chặt chẽ hơn và lĩnh hội bản chất của vấn đề học tập Do đặc điểm của trí nhớ đối với độ tuổi này khá tốt nên giáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với phương pháp phân tích, giảng giải sâu sắc các kỹ thuật bài tập và vai trò ý nghĩa cũng như cách sử dụng các phương tiện, phương pháp trong GDTC để các em có thể tự tập một cách độc lập trong thời gian rãnh rỗi Các phẩm chất ý chí của các em đã rõ ràng hơn và mạnh dạn hơn so với các lứa tuổi trước đó Các em có thể hoàn thành được những bài tập khó và đòi hỏi sự khắc phục khó khăn lớn trong tập luyện

1.3 LỊCH SỮ VÀ XU THẾ PHÁT TRIỂN MÔN BÓNG CHUYỀN HIỆN ĐẠI

1.3.1 Lịch sử phát triển môn bóng chuyền ở Việt Nam qua các thời kỳ

Bóng chuyền xuất hiện ở Việt Nam vào những năm đầu thế kỷ XX chủ yếu ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, …

Thời gian này nền bóng chuyền Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn và thử thách nên không được phát triển mạnh như các nước trên thế giới, tuy gặp nhiều khó khăn và thử thách Nhưng từ sau Cách mạng tháng tám cùng với sự phát triển của phong trào thể dục thể thao nói chung môn bóng chuyền được từng bước mở rộng từ các vùng nông thôn và thành thị trong cả nước với số người tham gia ngày càng đông đảo Vì vậy môn bóng chuyền là môn thể thao có tinh thần quần chúng rộng rãi

Từ khi xuất hiện cho tới nay bóng chuyền Việt Nam đã tồn tại và phát triển qua năm thời kỳ:

Khu phát bóng 1,2m

Chiều cao của lưới nam là 2,40m và của nữ là 2,20m

Số diểm thi đấu mỗi hiệp là 21

Cầu thủ trong đội đội dược đánh 4 chuyền

Nều phát bóng rơi vào khu phát bóng của đối phương thì được 2 điểm

Năm 1927 trận thi đấu bóng chuyền đầu tiên được tổ chức giữa người hoa ở

Hà Nội và Hải Phòng

Năm 1928 giải bóng chuyền được tổ chức ở bắc kỳ giữa 2 đội người Việt Nam và người Pháp

Ở giai đoạn này nền bóng chuyền nước ta chưa được phát triển mạnh

- Sự hình thành và phát triển của nền bóng chuyền Việt Nam sau Cách mạng tháng tám đến năm 1954

Sau Cách mạng tháng 8 thành công, chính quyền nhân dân ra đời Bác Hồ ra

“Lời kêu gọi tập thể dục” và được toàn dân nhiệt liệt hưởng ứng Một số môn thể thao được hình thành Bóng chuyền đã phát triển ở các vùng nông thôn và được nhân dân tham gia tập luyện đông đảo Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, bóng chuyên trở thành môn thể thao chủ yếu trong các cơ quan kháng chiến ở Việt Bắc, ở Khu 5 và trong các đơn vị bộ đội

Trong thời kỳ này đã tổ chức 2 giải bóng chuyền:

+ Giải vô địch Liên khu 3 cho 3 tỉnh: Thái Bình - Hải Dương - Hưng Yên + Giải vô địch Liên khu 5 cho 2 tỉnh : Quảng Nam - Quảng Ngải

Tuy phong trào phát triển rộng nhưng kỹ chiến thuật bóng chuyền còn rất đơn giản, vẫn áp dụng luật cũ Mối liên hệ giữa phong trào trong nước và thế giới chưa có, do đó những kỹ thuật tiên tiến trên thế giới không có điều kiện du nhập vào nước ta

- Sự hình thành và phát triển của nền bóng chuyền Việt Nam từ năm 1954 đến 1975

Sau khi hoà bình lập lại ở nước ta (1954), bóng chuyền có điều kiện thuận lợi

để phát triển Phong trào bóng chuyền phát triển mạnh mẽ trong các lực lượng vũ trang Đoàn Thể Công - một tổ chức thể dục thể thao của quân đội được thành lập bao gồm nhiều môn trong đố có bóng chuyền Đội bóng chuyền Thể Công đã trở thành một đội thể thao tiêu biểu cho nền thể dục thể thao mới, góp phần thúc đẩy phong trào phát triển và làm nòng cốt cho đội tuyển quốc gia sau này Thời kỳ này

có nhiều đội nữ xuất hiện như: Quân y viện 108; Trường cấp 3 Trưng Vương (Hà Nội) Tuy nhiên, phong trào chỉ ở giai đoạn tự phát và thiếu sự chỉ đạo chung Năm 1955 Uỷ ban Thể dục thể thao Trung ương được thành lập Tháng 3 năm 1957 Hội bóng chuyền Việt Nam ra đời Năm 1956 - 1957 tổ chức các giải Hoà bình - Thống nhất, giải Mùa Xuân 1957 để động viên cổ vũ phong trào

Tháng 10 năm 1957 Đội tuyển bóng chuyền Việt Nam được thành lập dự giải 4 nước: Việt Nam - Trung Quốc - Triều Tiên - Mông Cổ tại Bình Nhưỡng (Triều Tiên) Tuy thành tích không cao nhưng qua thi đấu và tham quan phong trào các nước bạn, các cán bộ và vận động viên nước ta đã tiếp thu được một số kỹ thuật mới, phương pháp huấn luyện mới cũng như những kinh nghiệm về xây dựng lực lượng, xây dựng và phát triển phong trào bóng chuyền

Năm 1959 trình độ kỹ chiến thuật của các đội trong nước ta tiến bộ khá nhanh nhưng nhìn chung còn yếu

Năm 1960 lần đầu tiên tổ chức Giải bóng chuyền hạng A toàn miền Bắc gồm

8 đội nam và 8 đội nữ

Ngày 10 tháng 6 năm 1961: Hiệp hội bóng chuyền Việt Nam được thành lập Năm 1962 - 1964 phong trào bóng chuyền phát triển mạnh và vững chắc về chiều sâu và chiều rộng Hội bóng chuyền Việt Nam và bộ môn Bóng chuyền của

Uỷ ban Thể dục thể thao Trung ương đã liên tiếp tổ chức những hội nghị chuyên đề nhằm mở rộng phong trào và chỉ đạo nâng cao

Tháng 7 năm 1963 Hội nghị về phương hướng huấn luyện của bóng chuyền Việt Nam được tổ chức tại Thái Bình với phương châm huấn luyện là: “nhanh, chuẩn, biến hoá trên cơ sở không ngừng nâng cao sức mạnh"

Đội tuyển bóng chuyền nam, nữ nước ta tham gia đại hội Ganefo lần I (1963) tại Inđônêxia

Năm 1964: Uỷ ban Thể dục thể thao Trung ương phong cấp kiện tướng và cấp I đầu tiên cho vận động viên môn bóng chuyền

Từ tháng 8 năm 1964, miền Bắc bước vào cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của Mỹ Phong trào thể dục thể thao nói chung và bóng chuyền nói riêng tạm thời bị thu hẹp

Tháng 3 năm 1965, tổ chức Hội nghị bóng chuyền tại Hải dương nhằm xác định phương hướng, nhiệm vụ phát triển môn bóng chuyền trong thời chiến : Tiếp tục duy trì ở các địa phương, cơ sở có phong trào mạnh

Năm 1969, Giải bóng chuyền đại biểu các nghành lần thứ nhất được tổ chức tại Hà Nội, đồng thời các giải bóng chuyền hạng A và B vẫn được duy trì nhằm củng cố và khôi phục phong trào

Năm 1970, Chỉ thị 180 của Ban bí thư Trung ương Đảng về công tác thể dục thể thao bổ sung tăng cường lực lượng cán bộ, vận động viên bóng chuyền cho các

cơ sở nhằm phục vụ sức khỏe quần chúng

Năm 1973, Giải bóng chuyền hạng A với sự tham gia của 24 đội nam, nữ Năm 1974, Giải bóng chuyền hạng B được tổ chức từ cơ sở đã thu hút đông đảo quần chúng tham gia Giải hạng A được tổ chức theo định kỳ và chọn được 12 đội A1 (nam, nữ) và 12 đội A2 (nam, nữ)

- Sự hình thành và phát triển của nền bóng chuyền Việt Nam từ năm 1975 đến nay

Từ năm 1975 đến nay, đất nước hòa bình, thống nhất, môn bóng chuyền được phát triển mạnh mẽ Hằng năm từ cơ sở đến Trung ương đều tổ chức các giải bóng chuyền cho các đối tượng ở hầu hết các tỉnh, thành, nghành Số đội tham gia thi đấu ngày càng tăng, trình độ chuyên môn của vận động viên và các đội cũng không ngừng được nâng cao

Tháng 8 năm 1991: Tại Hà Nội, Đại hội Hiệp hội Bóng chuyền Việt Nam lần

II đã quyết định đổi tên thành Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam (Volleyball Federatron of Vietnam - VFV) Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam là thành viên chính thức của FIVB và AVC (Liên đoàn Bóng chuyền Châu á) Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam (VFV) gồm có 6 tiểu ban :

+ Tiểu ban huấn luyện - khoa học kỹ thuật

+ Tiểu ban thi đấu, trọng tài

+ Tiểu ban tài chính

+ Tiểu ban thanh - thiếu niên

+ Tiểu ban kiểm tra - khen thưởng - kỷ luật

+ Tiểu ban bảo trợ

Giải bóng chuyền cho các đối tượng khác nhau được tổ chức hằng năm: Giải

vô địch các đội mạnh toàn quốc; giải A1, A2: giải bóng chuyền bãi biển

Bóng chuyền là môn thi đấu chính thức của Đại hội Thể dục thể thao toàn quốc (4 năm một lần) hay trong chương trình Hội khỏe Phù Đổng (4 năm một lần) Bóng chuyền là môn thể thao được Đảng và Nhà Nước quan tâm tạo nhiều điều kiện thuận lợi về vật chất lẫn tinh thần, do đó phong trào bóng chuyền được phát triển rộng rãi trong mọi tầng lớp nhân dân Bóng chuyền đỉnh cao cũng được phát triển mạnh mẽ ở các tỉnh, thành, nghành: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Thái Bình, Long An, Quân đội, Công an, Bưu điện

Tại các giải thi đấu khu vực hay quốc tế Các đội tuyển bóng chuyền trong nhà hay bãi biển của Việt Nam đã giành được thứ hạng cao Đội tuyển bóng chuyền

nữ Việt Nam luôn chiếm vị trí số 2 từ Seagame 20 (Đại hội thể thao Đông nam á) cho đến nay

Trong ngành Đại học- Cao đẳng- Trung học chuyên nghiệp và Dạy nghề, bóng chuyền là môn thể thao phổ cập và nằm trong chương trình giảng dạy chính khóa ở các trường Được sự quan tâm lãnh đạo của Bộ Giáo dục - Đào tạo và Ban giám hiệu các trường nên phong trào phát triển mạnh Mỗi trường đều có đội đại biểu, có sân tập hoàn chỉnh và các trang thiết bị khác để tập luyện bóng chuyền Năm 1968, đại hội bóng chuyền ngành Đại học và Trung học chuyên nghiệp lần I được tổ chức có trên 100 đội nam, nữ tham gia Năm 1969 thành lập đội đại biểu ngành tham gia giải hạng A toàn miền Bắc

Sau tháng 4 năm 1975, Bộ Đại học - Trung học chuyên nghiệp và Dạy nghề nay là Bộ Giáo dục - Đào tạo đã cùng Hội thể thao Đại học và Chuyên nghiệp

Việt Nam phối hợp tổ chức định kỳ giải bóng chuyền toàn Ngành, lôi cuốn hàng trăm trường và hàng ngàn vận động viên tập luyện và thi đấu

1.3.2 Sự hình thành, phát triển môn bóng chuyền thế giới

- Nguồn gốc

Đây là môn thể thao có xuất xứ từ Mỹ, và được giáo viên William G Morgan (1870- 1942) nghĩ ra Do mới thành lập chưa có luật thi đấu môn bóng chuyền được chơi và thi đấu rất đơn giản, và giải bóng chuyền đầu tiên tổ chức tại Springfieald vào tháng 6 năm 1896

- Sự phát triển môn bóng chuyền thế giới (Mỹ )

Trong khoản thời gian từ năm 1895 đến năm 1920 bóng chuyền được phát triển và dược du nhập rộng rãi vào các nước, các châu khác nhau: Châu Mỹ, Châu

Âu, Châu Á…Cùng với sự phát triển đó luật bóng chuyền cũng dần được thay đổi Bóng chuyền xuất hiện ở Châu Á 1905 – 1908 các nước Philippin – Nhật Bản – Trung Quốc theo con đương truyền giáo và thương mại

Bóng chuyền vào Châu Âu theo quân đội Mỹ, đầu tiên vào Pháp năm 1914, Anh năm 1920, Liên xô năm 1921

Năm 1947, tại Paris (Pháp) thành lập liên đoàn bóng chuyền quốc tế gọi tắt

là (FIVP) do ông Paul Lipaud người Pháp làm chủ tịch

Từ năm 1948 đến năm 1974 nhiều giải bóng chuyền được tổ chức và thu hút nhiều nước tham gia chủ yếu là các nước Châu Âu và đến năm 1956 giải vô địch thế giới tổ chức ở Paris (Pháp) có thêm các đội Châu Á tham gia: Trung Quốc, CHDCND Triều Tiên, … các đội Châu Mỹ: Mỹ, Brazil, Cuba,…

Năm 1964 môn bóng chuyền được giới thiệu đến Olympics tổ chức ở ToKyo

Năm 1974 giải bóng chuyền thế giới tổ chức tại Mexico và được truyền hình trực tiếp ở Nhật

Năm 1983, liên đoàn bóng chuyền thế giới có 146 nước thành viên Bóng chuyền trở thành một trong những môn hàng đầu thế giới

1.3.3 Xu thế phát triển bóng chuyền hiện đại

- Đặc điểm chung về môn bóng chuyền

Bóng chuyền là môn thể thao tập thể mang tính chất đối kháng không trực tiếp, thi đấu giữa hai đội chơi trên sân có lưới phân cách ở giữa Trận đấu được tổ chức thi đấu trên sân có kích thước 18m x 9m giữa hai đội

Quá trình thi đấu hình thành hai đội hai bên sân gồm 6 người có lưới vạch ngăn giữa sân Số lần chạm bóng của mỗi đội không quá 3 lần, thời gian thi đấu không hạn chế Đội thắng 3 ván trước là đội thắng trận, số điểm thắng tối thiểu ở 4 ván đầu

là 25 ván 5 là 15

Từ năm 1999, FIVB chính thức áp dụng luật thi đấu bóng chuyền mới, với nhiều thay đổi, đã mang lại cho môn bóng chuyền có nhiều thay đổi trong hình thức hoạt động thi đấu

Hoạt động thi đấu trong môn bóng chuyền là hoạt động không có chu kì, các tình huống diễn ra trên sân thay đổi liên tục giữa hai mặt tấn công và phòng thủ Các

kỹ thuật tùy theo tình huống cụ thể trên sân mang tính chất đối lập nhau và hình thành một hệ thống liên hoàn giữa tấn công và phòng thủ

Ví dụ: Phát bóng – đỡ chuyền một, đập – chắn, đập phòng thủ hàng sau… Một đặc trưng rất quan trọng của môn bóng chuyền là vị trí các VĐV trong quá trình thi đấu luôn có thứ tự xoay vòng đến các khu vực quy định theo chiều kim đồng hồ Các VĐV hàng sau không được tấn công hay chắn bóng trên vạch 3m, nghĩa là các VĐV phải thi đấu cả hàng trước cũng như hàng sau trong tấn công cũng

như phòng thủ Do vậy yêu cầu năng lực toàn diện về tấn công phòng thủ của các VĐV ảnh hưởng đến hiệu quả thành tích thi đấu của toàn đội

Bóng chuyền là môn thể thao trên một diện tích sân nhỏ, có số lượng VĐV nhiều, khoảng cách di chuyển của các VĐV ngắn, tốc độ đường bóng bay trong sân ngắn, biến hóa rất nhanh

Ví dụ: Tốc độ của đường bóng đập có thể đạt đến 28-30m/s, tốc độ của đường nhảy phát 30m/s…

Thời gian thi đấu bóng chuyền không hạn chế, tốc độ thi đấu nhanh, hệ thống tính điểm trực tiếp, thông thường các trận đấu căng thẳng ở trình độ cao điểm cách biệt thắng thua chỉ từ 4 – 5 điểm, có hiệp có những điểm cuối đến 40:42

Như vậy để đáp ứng yêu cầu thi đấu, các VĐV bóng chuyền không đơn thuần

là tổng hợp các động tác tấn công và phòng thủ, mà tập những hành động được hợp nhất vào một hệ thống linh hoạt duy nhất bởi mục đích chung

- Đặc điểm bóng chuyền hiện đại

Bóng chuyền thế giới hiện nay đã có những biến đổi nhanh, từ năm 2000 đến nay, trình độ thi đấu các đội bóng trẻ thế giới ngày càng gần nhau Thành công của

BC nữ Trung Quốc, Nga,….Sự tiến bộ ổn định của các đội bóng khu vực châu Mỹ như Braxin, Achentina… cho thấy bóng chuyền đỉnh cao thế giới phát triển theo xu hướng chung, các trường phái và khu vực không còn chênh lệch nữa

Bóng chuyền là môn thể thao có kỹ thuật đa dạng phức tạp, yêu cầu cao các yếu tố về thể lực tâm lí….Theo giáo sư Ngô Trung Lượng (Trung Quốc): bóng chuyền hiện nay đòi hỏi toàn diện với phương châm “nhanh - cao – biến hóa – linh hoạt” Do vậy, muốn đạt đến đỉnh cao VĐV bóng chuyền phải có hình thái tốt, các

tố chất thể lực đáp ứng thi đấu là khả năng linh hoạt, sức bật, tốc độ và khéo léo

Phan Hồng Minh và cộng sự (2005) tổng kết một số điểm nổi bật trong xu hướng phát triển bóng chuyền hiện đại như sau:

Theo qui luật và xu hướng phát triển Bóng chuyền nhưng năm cuối thế kỷ 20

và sang thế kỉ 21 thì tính tranh đua đạt thành tích cao nhất ngày càng căng thẳng gay

go quyết liệt, các cuộc thi đấu yêu cầu, cường độ lớn hơn với trình độ thể lực của VĐV ngày càng cao Điều đó thể hiện không chỉ ở sức bật cực kì tốt mà yêu cầu cao hơn về phản ứng nhanh nhẹn, có tính phối hợp và tính kỷ xảo biến hóa rất cao Xu hướng phát triển BC hiện nay là toàn diện, cao nhanh biến hóa linh hoạt

Nhìn chung, các VĐV châu Âu có chiều cao đứng và chiều cao với tay tốt lại thêm năng lực sức bật tốt (Nga, CHLB Đức, Ý, Hà Lan….), các VĐV Mỹ la tinh điển hình là Cu Ba cả nam và nữ đều có sức bật tuyệt vời nên đã giành được các vị trí hàng đầu thế giới trong thời gian dài trong lịch sử BC các giải thế giới Vào cuối thế kỉ 20 đầu thế kỉ 21 các VĐV Châu Á, điển hình là VĐV nữ Trung Quốc, đã đuổi kịp các nước Châu Âu, Châu Mỹ khi tập trung phát triển thao hướng chiều cao đứng đồng thời tăng sức bật và năng lực linh hoạt

Tấn công ở tầm cao đa dạng và biến hóa, thể hiện bằng phương pháp tận dụng khả năng linh hoạt và khéo léo trên cả chiều dài và chiều sâu của lưới Ví dụ: Phát bóng: tận dụng ưu thế về chiều cao và sức bật tốt, kỹ thuật nhảy phát bóng được hầu hết các VĐV châu Âu – Mỹ sử dụng rất nhanh mạnh nâng cao uy lực, tạo hiệu quả

từ đường bóng tấn công đầu tiên Hiện nay các đội bóng chuyền khu vực châu Á cũng sử dụng nhiều kỹ thuật phát này, tuy nhiên do hạn chế về thể hình và sức mạnh, chưa đạt hiệu quả

Chuyền bóng: Trên cơ sở là nhân tố ảnh hưỡng trực tiếp đến hoạt động tấn công và phản công của từng đội, VĐV chuyền bóng giữ vai trò tổ chức, phát động, điều chỉnh nhịp độ trận đấu Để tăng tốc độ trong các hoạt động phối hợp tấn công, tạo yếu tố bất ngờ, gây khó khăn cho phòng thủ đối phương