Kiểm toán hoạt động ĐÁNH GIÁ TÍNH hữu HIỆU HOẠT ĐỘNG xử lí CHẤT THẢI của CÔNG TY THỦY sản

Để giải quyết vấn đề đang được quan tâm này, đồng thời giúp các nhà quản lí đề ra giải pháp hữu hiệu, với tư cách là kiểm toán viên thuộc kiểm toán Nhà Nước khuvực V, chúng tôi quyết địn

Trong những năm gần đây, tình hình phát triển kinh tế ngành thủy sản của ViệtNam đã có những bước nhảy vọt Thủy sản là ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam,với sản lượng xuất khẩu đứng thứ tư trên thế giới sau Trung Quốc, Ấn độ và Inđônêxia Sản phẩm chủ yếu khai thác từ các nguồn đánh bắt và nuôi trồng Ngày nay sảnlượng thủy sản từ nuôi trồng đã tăng mạnh do hoạt động này đang phát triển mạnh mẽ

ở nhiều nơi trên cả nước mà điển hình là tại Đồng bằng Sông Cửu Long

Hoạt động nuôi trồng thủy sản đã, đang và sẽ mở rộng tại các tỉnh Đồng bằngSông Cửu Long, đặc biệt là tỉnh An Giang, nơi đầu nguồn của nghề nuôi cá tra và cá

ba sa Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng hoạt động nuôi trồng thủy sản thì môi trườngcũng bị ô nhiễm với nguyên nhân là do các hộ gia đình cũng như các công ty nuôitrồng thủy sản chưa nhận biết được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường

Đây là một vấn đề mà cơ quan cũng như các nhà chức trách thuộc tỉnh An Giangđang hết sức chú trọng.Và hơn thế nữa, trong thời gian gần đây, An Giang trở thànhđiểm nóng về môi trường khi chất lượng nước sông Hậu, sông Tiền cũng như các kênhrạch ngày càng xuống cấp và ô nhiễm nghiêm trọng Tỉnh ủy An Giang nhận được khánhiều thư góp ý, phản ánh từ phía người dân địa phương, đặc biệt khu vực ấp ĐôngPhú, xã Vĩnh Trạch, huyện Thoại Sơn

Để giải quyết vấn đề đang được quan tâm này, đồng thời giúp các nhà quản lí đề

ra giải pháp hữu hiệu, với tư cách là kiểm toán viên thuộc kiểm toán Nhà Nước khuvực V, chúng tôi quyết định thực hiện cuộc kiểm toán tại công ty TNHH Long Việt -một công ty nuôi trồng thủy sản tại TP Long Xuyên

GIỚI THIỆU CÔNG TY

Công ty TNHH nuôi trồng thủy sản Long Việt với trụ sở đặt tại 11 Sương NguyệtÁnh, thành phố Long Xuyên, Tỉnh An Giang được khởi công xây dựng vào năm 2004.Sau 1 năm công ty chính thức đi vào hoạt động với lĩnh vực nuôi trồng, đầu tư và pháttriển nguồn nguyên liệu nuôi cá sạch vào tháng 7/2005

ĐT: (84)(076)8386819-8386769 Fax: (84) (076)8386759

Website: www.longvietfishco.com

Công ty hiện đang sở hữu 1 trại cá tại ấp Đông Phú, xã Vĩnh Trạch, huyện ThoạiSơn, rộng 12 ha gồm có 5 ao có tổng diện tích 8 ha Giám đốc công ty là bà ĐinhNgọc Tịnh Phương có nhiều am hiểu và kinh nghiệm về việc nuôi cá da trơn Bà chobiết, công ty luôn hoạt động sản xuất kinh doanh dựa trên 4 mục tiêu chính về chấtlượng: “Chất lượng cho cuộc sống; Chất lượng vùng nuôi; Chất lượng sản phẩm; Chấtlượng cho người tiêu dùng” Bên cạnh sự chỉ đạo, quản lí của thuyền trưởng ĐinhNgọc Tịnh Phương cùng với sự phấn đấu nỗ lực không ngừng của đội ngũ nhân viênnên trong những năm gần đây Công ty TNHH Long Việt đã trở thành một trong số cácnhà cung ứng nguồn cá tra, cá basa chất lượng cho tỉnh An Giang nói riêng và thị

Phần A: GIỚI THIỆU

1 Đề tài kiểm toán:

ĐÁNH GIÁ TÍNH HỮU HIỆU HOẠT ĐỘNG XỬ LÍ CHẤT THẢI CỦA CÔNG TY

TNHH NUÔI TRỒNG THỦY SẢN LONG VIỆT.

2 Lí do kiểm toán:

Gần đây, được biết rằng UBND TP Long Xuyên thuộc tỉnh An Giang nhậnđược khá nhiều thư phản ánh của người dân tại ấp Đông Phú, xã Vĩnh Trạch về việcnguồn nước thải ra từ hoạt động nuôi trồng cá tra, cá basa của công ty TNHH LongViệt, đang tác động tiêu cực đến môi trường đất, nước, không khí; ảnh hướng xấu đếnhoạt động sản xuất, canh tác, sinh hoạt của người dân cũng như sức khỏe cộng đồng

Các cơ quan chức năng của tỉnh An Giang yêu cầu cung cấp thông tin về môitrường, nhằm làm cơ sở cho các đánh giá rủi ro về môi trường mà các doanh nghiệpnuôi trông thủy sản ở địa phương gây ra để xác định nghĩa vụ về môi trường của cácdoanh nghiệp này

3 Mục tiêu kiểm toán:

- Xem xét tác động việc xả thải của công ty đến môi trường và đề xuất các giảipháp phù hợp

- Xem xét tính hữu hiệu của hệ thống xử lí chất thải tại công ty TNHH LongViệt

4 Đối tượng kiểm toán:

Hoạt động xử lí chất thải của công ty TNHH nuôi trồng thủy sản Long Việt ở AnGiang

Phần B: LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN

1 Mục tiêu trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán

- Thu thập thông tin tổng quan về hoạt động xử lí chất thải của công ty TNHHLong Việt

- Nhận dạng, khoanh vùng những yếu kém của hệ thống để làm cơ sở khi thựchiện kiểm toán

- Thiết kế và quản lý chương trình kiểm toán

2 Thu thập thông tin

2.1.Thu thập tài liệu:

2.1.1 Thông tư 44/2010/TT-BNNPTNT Quy định điều kiện cơ sở, vùng nuôi cá tra thâm canh đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm

- Yêu cầu chất lượng nước thải từ ao nuôi cá Tra sau khi xử lý

STT Thông số cho phép Ký hiệu/ công thức Đơn vị Giới hạn cho phép

- Hệ thống xử lý nước cấp, nước thải và chất thải

a) Khu vực chứa (lắng): với nguồn nước có nguy cơ bị ô nhiễm, cơ sở, vùngnuôi phải có khu vực chứa (lắng) để xử lý nước trước khi cấp vào ao nuôi; có bờ vàđáy ao chắc chắn, không rò rỉ, thẩm lậu

b) Hệ thống xử lý nước thải: khuyến khích cơ sở, vùng nuôi cá tra có khu vực

xử lý nước thải từ ao nuôi trước khi thải ra môi trường

c) Khu chứa bùn thải: cơ sở, vùng nuôi cá tra phải có khu chứa bùn thải đảmbảo xử lý hết lượng bùn thải trong quá trình nuôi và cải tạo vét bùn trước khi thả nuôi,khu chứa bùn thải phải có bờ ngăn không để bùn và nước từ bùn thoát ra môi trườngxung quanh

2.1.2 Quy định của công ty về đảm bảo vệ sinh nguồn nước

Hàng ngày phải theo dõi tình trạng hoạt động, mức độ bắt mồi của cá để điềuchỉnh lượng thức ăn cho phù hợp Phải loại bỏ lượng thức ăn dư thừa quá mức có thểgây nhiễm cho môi trường nước

-Thiết bị, dụng cụ sản xuất phải thường xuyên được vệ sinh và khử trùng Hàngtuần phải tiến hành tổng vệ sinh, không để ứ đọng chất thải, rác rưởi xung quanh aonuôi

-Khi nước sông bị nhiễm bẩn bởi chất thải ra từ việc nuôi trồng vượt giới hạncho phép, công nhân phải có nhiệm vụ báo lại cho người giám sát để có biện pháp xử

lý kịp thời

-Trong quá trình nuôi, cơ sở phải theo dõi và lưu trữ đầy đủ kết quả kiểm soátcác chỉ tiêu đảm bảo vệ sinh an toàn của môi trường nước nuôi như vi sinh vật gâybệnh, kim loại nặng, hoá chất bảo vệ thực vật

- Trong quá trình nuôi phải luôn giữ nguồn nước sạch, thường xuyên theo dõimôi trường ao nuôi Nếu thấy môi trường xấu, nước có dấu hiệu bị ô nhiễm phải báocáo cho bộ phận cấp trên để kịp thời xử lý

-Thiết bị, dụng cụ để chế biến thức ăn và thu hoạch, bảo quản và vận chuyển cáphải được chế tạo bằng vật liệu không gỉ, không bị ăn mòn, dễ làm vệ sinh và khửtrùng đảm bảo không gây ô nhiễm nguồn nước

-Công ty sử dụng nguồn thức ăn công nghiệp

-Về việc thay nước trong mỗi ao, một tháng thay nước một lần Mỗi lần kéo dàibốn ngày Mỗi ngày thay 25% nước trong ao.

2.1.3 Sơ đồ nhân sự của bộ phận xử lý chất thải

Bộ phận xử lí nước thải của công ty gồm có 3 nhân viên: 1 trưởng bộ phận và 2nhân viên

Trưởng bộ phận là kĩ sư môi trường, là người chịu toàn bộ trách nhiệm tại bộphận xử lí chất thải trước công ty và nguồn nước vào, nguồn nước ra môi trường.Nhiệm vụ của trưởng bộ phận:

- Xem xét nguồn nước vào của các ao cá, đảm bảo nguồn nước vào sạch, khôngnhiễm các nguồn lây bệnh

- Kiểm soát nước trong ao cá luôn đảm bảo vệ sinh, tuân thủ đúng tiêu chuẩncho phép (các tiêu chuẩn cho ở mục lục), chủ động xử lí khi nước trong các ao nuôi cá

- Xem xét hệ thống có xử lí được hết các chất thải trước khi thải ra môi trường,

hệ thống có sai sót cần sữa chữa, nâng cấp hay không để đề nghị lên ban giám đốccông ty

Hai công nhân là người trực tiếp vận hành hệ thống xử lí chất thải đồng thời cũng

là người trực tiếp theo dõi nguồn nước trong ao cá hằng ngày để báo cáo lên trưởng bộphận Khi đến định kì thay nước cho các ao cá, 2 công nhận trực tiếp hút 25% nướccủa mỗi ao vào hệ thống xử lí chất thải, vận hành hệ thống này để lọc chất thải, dùng

Trưởng bộ phận

- Cân đối thành phần photpho, hạn chế tối thiểu ô nhiễm môi trường nước.

- Sản phẩm không chứa các loại kháng sinh và hóa chất cấm sử dụng theo thông

tư số 15/2009/TT-BNN ngày 17/03/2009 Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.2.1.5.2 Một số hóa chất dùng trong nuôi cá

 Muối (NaCl):

Xử lý ngoại ký sinh trên cá nước ngọt

Liều lượng: Tắm với nồng độ 1 -3 % trong thời gian 30 phút đến 1 giờ

Lưu ý: Xử lý cá da trơn nồng độ 1-2% theo khả năng chịu đựng của cá, cá <50gnồng độ muối không vượt quá 1%, cá nhỏ hơn <100g nồng độ muối không vượt quá10%.

 BKC ( Ben zalkonium chloride):

Diệt khuẩn rộng, diệt nấm, tảo và nguyên sinh động vật

Liều lượng:

• Phòng bệnh: Định kỳ xử lý 0,3 - 1 ppm/lần, 7 - 10 ngày/lần

• Trị bệnh: Liều tăng gấp đôi

 Đồng sulfate: CuSO4.5H2O

Dùng để trị nguyên sinh động vật, diệt tảo

Liều lượng: Bằng độ kiềm tổng số/100

 Formol (HCHO):

Dùng trị ký sinh trùng, diệt khuẩn

Liều lượng: Tắm 20 - 25 ppm, thay 30% lượng nước sau 1 ngày sử dụng

• Không dùng chung với kháng sinh hay các chất sát khuẩn

• Định kỳ sử dụng lặp lại các sản phẩm để duy trì mật độ vi khuẩn có lợi

2.1.6 Danh mục các chất xử lí chất thải mà công ty sử dụng:

 Chế phẩm sinh học EM, gồm các loại: EM nguyên thủy, EM1, EM5, EMF.P.E (Fermented Plant Extract), EM-Bokash

Công dụng:

- Nhằm mục đích phá hủy, tiêu diệt các loại vi sinh vật gây bệnh chưa được hoặc

không thể khử bỏ trong quá trình xử lý nước thải

- Sau khi xử lý sinh học, trong điều kiện tự nhiên thì hiệu suất khử trùng có thểđạt đến 99,9%, còn trong điều kiện nhân tạo có thể đạt 91-98% Đặc biệt trong quátrình xử lý kị khí, đã tiêu diệt được nhiều vi sinh vật gây bệnh mà nguyên nhân chủyếu là do sự có mặt các axit béo bão hòa được tạo ra từ phản ứng lên men

 Thiosulfate natri: Na2S2O3:

Dùng để trung hòa Chlorine dư thừa trong quá trình xử lý nước, cứ 1 ppmchlorine cần khoảng 1 ppm thiosulfate để trung hoà hoàn toàn

Lưu ý: Khi hàm lượng thiosulfate natri dư sẽ làm nước bị đục và thối

 EDTA ( Ethylen ditetra Acetate):

Dùng để kết tủa các kim loại nặng như đồng, sắt , xử lý nước giếng khi nuôitôm cá

Liều lượng: 5 - 10 ppm

 Chất chiết xuất từ cây yucca:

Hấp thụ NH3, giảm sự ô nhiễm nước

- Liều lượng: 0,3 ppm, định kỳ 15 ngày/lần

2.2 Phỏng vấn nhà quản lý doanh nghiệp

- Đối tượng: giám đốc đơn vị

- Thời gian: 9h, ngày 9 tháng 10 năm 2012

được vận hành như thế nào?

Công ty sử dụng hệ thống xử lý chất thải theo phương pháp cơ học

6 Liệu các chất thải của đơn vị

có được hạn chế đến mức tối

thiểu không?

Đơn vị rất chú trọng vấn đề môi trường nên luôn

cố gắng đảm bảo chất thải ra môi trường đúng tiêu chuẩn theo quy định của Sở tài nguyên

2.3 Quan sát.

Để nắm bắt được những hoạt động đang diễn ra tại Công ty TNHH Long Việt,nhóm KTV chúng tôi đã tiến hành quan sát tổng thể công ty Qua quá trình quan sátchúng tôi nhận thấy:

- Công ty đầu tư nuôi trồng với 8 ha diện tích mặt nước trải rộng trong 5 ao Aođược chọn ở gần rạch Long Xuyên (đây là một rạch khá dài, rộng và sâu) thuận lợi choviệc lấy nước và vận chuyển nên tiết kiệm được chi phí Ao cũng được bố trí ở nơi caoráo ít bị lũ lụt, ô nhiễm thuốc trừ sâu, hóa chất…

Diện tích mỗi ao khoảng 1ha trở lên, ao cá có hình chữ nhật Ao có ống cấpnước và thoát nước riêng Bờ ao được làm kiên cố để tránh lũ lụt và mầm bệnh lâylang từ ao khác và có lớp bùn dày

- Công ty có 1 hệ thống xử lý nước thải được bố trí gần các ao Hệ thống gồm

có 1 hố thu nước từ các ao, các đường ống dẫn nước qua các bể xử lý

- Xung quanh ao nuôi cá, chúng tôi thấy nhiều rác thải từ sinh hoạt của côngnhân

- Nước thải ra môi trường có màu bất thường và bốc mùi hôi

Nhận dạng rủi ro

Đơn vị có thể không vận hành hoặc vận hành không thường xuyên hệ thống xử

lý nước thải

Hệ thống xử lý nước thải có thể hoạt động không hiệu quả

Lượng nước thải ra môi trường có không đúng theo tiêu chuẩn về thành phầncác chất

Chương trình kiểm toán

Quan sát khu vực nuôi cá và môi trường xung

Phỏng vấn trưởng bộ phận và nhân viên xử lý

Thực hiện các thử nghiệm

- Phân tích số liệu

Phần C: THỰC HIỆN KIỂM TOÁN

1 Mục tiêu

Căn cứ theo những công việc đã được thiết kế theo chương trình kiểm toán,nhóm kiểm toán viên sẽ xem xét chi tiết, thực hiện các thử nghiệm cần thiết Nếu pháthiện rủi ro, yếu kém, Kiểm toán viên sẽ trình bày và đưa ra các kiến nghị cho nhà quản

lý và các cơ quan chức năng

2 Các kỹ thuật thực hiện kiểm toán

Ở phần này chúng tôi sẽ thực hiện phỏng vấn các đối tượng sau:

- Trưởng bộ phận xử lí nước thải : Ông Trần Quang Sơn

- Hai nhân viên xử lí nước thải:

+ Anh Lê Như Thành

+ Anh Trịnh Việt Tâm

- Phỏng vấn, khảo sát 20 hộ dân ở phạm vi bán kính 1 km so với trang trại

Thời gian phỏng vấn: cụ thể ở lịch trình phỏng vấn

2.1.3 Phỏng vấn Trưởng bộ phận xử lý chất thải

- Thời gian: ngày 9/10/2012

- Địa điểm: trang trại nuôi cá

- Nội dung cuộc phỏng vấn:

xử lí nước thải, xử lí ở tất cả các khâu, đồng thời theo dõi nguồn nước trong ao, báo cáo những dấu hiệu bất thường cho trưởng bộ phận

2 Công việc chủ yếu của

ông?

-Trưởng bộ phận kiểm tra chất lượng nguồn nước vào của các ao, đảm bảo nước sạch, không nhiễm các nguồn lây bệnh

-Kiếm soát nước trong ao cá luôn đảm bảo vệ sinh, tuân thủ đúng tiêu chuẩn cho phép

-Theo dõi cập nhật tình hình nước trong ao, có

kế hoạch thay nước và chỉ đạo, giám sát 2 nhân viên vận hành hệ thống xử lí chất thải định kì

- Trưởng bộ phận có nhiệm vụ cập nhật các loại chất thải, các nguồn lây nhiễm bệnh trong môi trường, xem xét hệ thống có xử lí được hết các chất thải trước khi thải ra môi trường, hệ thống

có sai sót cần sữa chữa nâng cấp hay không và

đề nghị lên ban giám đốc công ty

3 Trong suốt quá trình nuôi

trồng cũng như khi thu

hoạch mùa vụ, ông có thể

cho biết những chất thải

-Chất thải chủ yếu từ việc nuôi cá chủ yếu là bùnthải, theo số liệu được cung cấp thì 1kg cá thương phẩm thì cho ra 3kg bùn thải, với thành phần chủ yếu chứa trên 45% Nitrogen, các chất

những chất thải trên.(Có

thể yêu cầu trưởng bộ phận

cung cấp bảng số liệu chi

Việc bố trí các nhân viên

thực hiện công việc như thế

nào? Nhất là vào một số

thời gian cao điểm, áp lực

khối lượng công việc lớn

như khi kết thúc vụ nuôi,

tiến hành xử lí ao nuôi?

Hệ thống xả thải vận hành bởi 2 nhân viên, dưới

sự giám sát, kiểm tra của trưởng bộ phận Công

ty có 5 ao, theo quy trình, mỗi tháng xả thải 1 lần, mỗi lần 4 ngày, trung bình mỗi ngày 10 giờ, luân phiên ở các ao

-Vào mùa cao điểm, thường là khi thu hoạch cá, việc súc ao nuôi, xả thải 100% và yêu cầu cần nhanh chóng xử lí bùn cặn trong ao để thả nuôi giống mới, bộ phận thường huy động thêm công nhân nuôi cá đứng máy bơm xả và xử lí chất thải

5

Trong quá trình quản lí hệ

thống, ông có thường

xuyên cập nhật thông tin về

công nghệ mới? Có đề xuất

những ý kiến cải thiện hệ

bộ phận cho rằng hệ thống hiện nay tương đối hoàn thiện và tiên tiến

-Bên cạnh đó, trưởng bộ phận cũng cho biết thêm, nếu có các phương thức xử lí chất thải mới, ông sẽ mạnh dạn đề lên GĐ công ty xem xét để áp dụng

6 Hiện tại, các thiết bị máy

móc nào được dùng trong

quy trình và chúng có được

vận hành đúng thiết kế để

đảm bảo chất lượng của

Hệ thống xử lí nước thải bao gồm các thành phầnnhư là: Bể điều hòa, bể lắng, bể chứa bùn, bể UASB, bể Aerotank, máy thổi khí, máy nén bùn…được trang bị từ ngày công ty chính thức

đi vào hoạt động

chất thải khi được đưa ra

môi trường?

7

Ông làm thế nào để giám

sát các nhân viên của mình

9

Khi có sai phạm xảy ra thì

việc quy trách nhiệm có

được thực hiện nghiêm

khắc? Cụ thể?

Khi phát hiện nhân viên trốn việc, lười biếng thì

sẽ kiểm điểm và trừ 50% tiền lương, nếu tái phạm công ty sẽ quyết định sa thải

2.1.4 Phỏng vấn hai nhân viên xử lí chất thải tại các ao nuôi của công ty.

Để đảm bảo tính độc lập, 2 kiểm toán viên sẽ tiến hành phỏng vấn hai nhân viênnày Thời gian: Vào lúc 7h ngày 10/10/12, khi các nhân viên đến thực hiện công việc.Sau quá trình phỏng vấn 2 kiểm toán viên tổng hợp được kết quả như sau:

1 Công việc cụ thể của anh

(chị) là gì?

- Hai công nhân là người trực tiếp vận hành hệ thống xử lí nước thải, trong đó anh Thành thực hiện công việc bơm nước vào ao, ghi chép số liệu, điều chỉnh van nước, coi lại chỉ số đồng

hồ, anh Tâm thực hiện quan sát hệ thống để phát hiện các rò rỉ và dấu hiệu bất thường

- Trực tiếp theo dõi nguồn nước trong ao cá hằng ngày để báo cáo lên trưởng bộ phận

- Định kì thay nước cho các ao cá, 2 công nhân trực tiếp hút 25% nước trong ao vào hệ thống