Tr ng đào t o, b i d ng nghi p v ki m sát t i thành ph H Chí Minh đã
xây d ng ch ng trình b i d ng chuyên sâu: “Th c hành quy n công t và
ki m sát đi u tra, ki m sát xét x đ i v i các v án gi t ng i và c ý gây
th ng tích”, ch ng trình đã đ c Vi n ki m sát nhân dân t i cao thông qua
và đ a vào th c hi n, b i d ng cho cán b , Ki m sát viên toàn Ngành
Tuy nhiên, quá trình tri n khai th c hi n công tác b i d ng đ i v i các v án gi t ng i và c ý gây th ng tích xu t hi n m t s v ng m c
nh t đ nh và c n đ c gi i quy t nhanh chóng, đ c bi t là các v án gi t
ng i có liên quan đ n đ ng ph m ây là các tr ng h p đ ng ph m phát sinh do quá trình gi i quy t mâu thu n gi a các đ i t ng thu c các b ng, nhóm, các t ch c khác nhau Do tính ch t ph c t p c a v án mà vi c xác
đ nh có hay không có đ ng ph m đ i v i các tr ng h p này gây khó kh n cho các c quan ti n hành t t ng trên th c t
Ngoài ra, vi c xác đ nh t cách đ ng ph m, trách nhi m hình s đ i v i
đ ng ph m c ng làm n y sinh nhi u v n đ nh : xác đ nh sai trách nhi m hình s , không truy c u trách nhi m hình s đ i v i ng i ph m t i,…d n
đ n các tr ng h p b l t t i ph m ho c oan, sai trong t t ng hình s
Gi t ng i là m t trong nh ng lo i t i ph m nguy hi m v i khung hình
ph t cao nh t đ c các nhà làm lu t xây d ng là t hình, trong khi đó, đ i v i các tr ng h p đ ng ph m, t t c nh ng ng i đ ng ph m v nguyên t c s
b truy c u trách nhi m hình s cùng m t t i danh i u này có ngh a là,
vi c xác đ nh có hay không có đ ng ph m là m t trong nh ng yêu c u quan
Trang 2đ n công tác đ nh t i danh c ng nh xác đ nh trách nhi m hình s đ i v i
ng i ph m t i.Vì nh ng lý do đó, chúng tôi ch n đ tài “ nh t i đ i v i t i
ph m có đ ng ph m trong m t s v án gi t ng i” làm chuyên đ nghiên
c u khoa h c cho mình
2 Tình hình nghiên c u
ng ph m hay đ nh t i không ph i là v n đ m i trong khoa h c pháp
lý hình s , có r t nhi u công trình nghiên c u, các bài vi t khoa h c đ ng trên các t p chí đ c p đ n n i dung này M c dù v y, các công trình nghiên c u này ch y u ti p c n góc đ khái quát nh t nh ng v n đ lý lu n chung v
đ ng ph m ho c đ nh t i danh đ i v i t ng t i ph m c th nh : “ ng ph m trong lu t hình s Vi t Nam” c a tác gi Tr n Quang Ti p; “ ng ph m và
m t s v n đ th c ti n xét x ” c a tác gi oàn V n H ng; “M t s tr ng
h p v t quá trong đ ng ph m t i c ý gây th ng tích” c a tác gi Quách Thành Vinh; “Trao đ i v v n đ đ nh t i danh” c a tác gi Hoàng Qu ng
L c; “ nh t i danh đ i v i nhi u t i ph m theo B lu t hình s n m 1999”
c a tác gi Lê C m…Ch a có công trình nghiên c u nào đ c p đ n vi c đ nh
nh n th c c a các ch th có th m quy n, giúp ho t đ ng đ nh t i đ c chính xác, đúng theo quy đ nh c a pháp lu t
4 Nhi m v nghiên c u
V i m c đích đã đ c xác đ nh, đ hoàn thi n đ tài c n thi t ph i th c
hi n các nhi m v sau:
Trang 3h ng gi i quy t
5 ụ ngh a khoa h c và th c ti n
Ý ngh a khoa h c: K t qu nghiên c u c a đ tài s góp ph n hoàn
thi n lý lu n v đ nh t i đ i v i t i ph m gi t ng i trong tr ng h p có đ ng
ph m trên c s phân tích các quy đ nh c a pháp lu t hình s có liên quan
Ý ngh a th c ti n: Bên c nh vi c hoàn thi n v m t lý lu n, v i vi c
v n d ng, phân tích các v án c th và rút ra nh ng v ng m c th ng g p trong quá trình gi i quy t các v án đ ng ph m trong t i gi t ng i, đ tài
c ng có ý ngh a nh m t ngu n tài li u tham kh o, nghiên c u, ph c v cho công tác đ u tranh, phòng ch ng t i ph m c a các c quan ti n hành t t ng trên th c t
Trang 4nh t i danh đ i v i t i ph m đ c th c hi n có đ ng ph m là s đánh giá v m t pháp lý hình s hành vi nguy hi m cho xã h i đ c th c hi n
b i nhi u ng i c ý cùng th c hi n m t t i ph m, xác đ nh s phù h p gi a các hành vi nguy hi m đã th c hi n trên th c t v i các qui đ nh v đ ng
Trang 5Ng i giúp s c là ng i t o nh ng đi u ki n tinh th n ho c v t ch t cho
nh ng d u hi u đó
1.1.2 Các d u hi u đ c tr ng c a đ ng ph m
- Các d u hi u đ c tr ng thu c m t khách quan c a đ ng ph m
D u hi u th nh t, đ ng ph m đòi h i ph i có s cùng tham gia c a hai
ng i tr lên vào vi c th c hi n t i ph m và nh ng ng i tham gia th c hi n
t i ph m ph i có đ đi u ki n c a ch th t i ph m, t c là ph i đ tu i ch u trách nhi m hình s và có n ng l c trách nhi m hình s N u h không có có hai đi u ki n này ho c thi u m t trong hai đi u ki n này thì v n đ đ ng
ph m s không đ t ra đ i v i h D u hi u ch th đ c bi t không đòi h i ph i
Trang 6+ Hành vi giúp s c ng i khác th c hi n t i ph m: giúp s c cho ng i khác th c hi n hành vi đ c mô t trong c u thành t i ph m Ng i có hành
vi này đ c g i là ng i giúp s c
Trong m t v đ ng ph m có th có đ b n lo i hành vi (t ch c, th c hành, giúp s c, xúi gi c) nh ng c ng có th ch có m t ho c m t s lo i hành
vi Ng i đ ng ph m có th tham gia m t ho c nhi u lo i hành vi khác nhau,
h có th tham gia t i ph m t đ u ho c có th tham gia khi t i ph m đã x y
ra nh ng ch a k t thúc
B ng nh ng hành vi c th nh v y, nh ng ng i tham gia vào v
đ ng ph m đ u có hành vi nguy hi m cho xã h i Nh ng hành vi đó đ c
th c hi n trong m i liên k t th ng nh t v i nhau, hành vi c a m i ng i đ u
là đi u ki n h tr cho ho t đ ng chung Có th t t c nh ng ng i đ ng
ng i tham gia vào vi c th c hi n t i ph m đ a l i Gi a hành vi c a m i
ng i và h u qu c a t i ph m đ u có quan h nhân qu , trong đó hành vi c a
ng i th c hành có quan h nhân qu tr c ti p v i h u qu c a t i ph m, còn hành vi c a nh ng ng i khác (t ch c, giúp s c, xúi gi c) thông qua hành vi
Khi th c hi n hành vi, nh ng ng i đ ng ph m không ch c ý v hành
vi c a mình mà còn bi t và mong mu n s c ý tham gia c a nh ng ng i
Trang 7đ ng ph m khác L i c ý trong đ ng ph m đ c th hi n trên hai ph ng
chung, cùng mong mu n ho c có ý th c đ m c cho h u qu phát sinh
Nh ng tr ng h p không mong mu n có s liên k t hành vi đ cùng gây ra
h u qu nguy hi m cho xã h i là nh ng tr ng h p ph m t i riêng l C ng là
ph m t i riêng l khi các h u qu mà nh ng ng i có hành vi nguy hi m cho
xã h i mong mu n không đ ng nh t v i nhau
Ngoài hai d u hi u khách quan và ch quan b t bu c đã nêu, đ i v i
nh ng t i ph m mà d u hi u c u thành t i ph m có y u t b t bu c là m c đích thì đ ng ph m còn đòi h i thêm d u hi u là « có cùng m c đích » (Ví d :
đ i v i các t i trong ch ng XI B lu t hình s , mu n xác đ nh đ ng ph m thì ph i ch ng minh có cùng m c đích ch ng chính quy n) c coi là cùng
m c đích khi nh ng ng i tham gia đ u có chung m c đích đ c ph n ánh trong c u thành t i ph m ho c bi t rõ và ti p nh n m c đích đó
Trang 8- C n c vào d u hi u ch quan, đ ng ph m đ c phân thành hai lo i:
đ ng ph m không có thông m u tr c và đ ng ph m có thông m u tr c
ng ph m không có thông m u tr c là hình th c đ ng ph m trong
tr ng h p đ ng ph m trong đó t t c nh ng ng i đ ng ph m đ u tham gia
s ng i tham gia gi vai trò là ng i th c hành, còn nh ng ng i đ ng
ph m khác gi vai trò là ng i t ch c, xúi gi c, ng i giúp s c
Trang 9ây là tr ng h p đ ng ph m trong đó không ch có ng i th c hi n hành vi đ c mô t trong c u thành t i ph m mà còn có ng i th c hi n hành
vi t ch c, xúi gi c ho c giúp s c vi c th c hi n hành vi đ c mô t trong
c u thành t i ph m
Hình th c đ ng ph m này có nh ng đ c đi m sau: có s bàn b c tr c
gi a nh ng ng i đ ng ph m, có s phân công vai trò gi a h , có s liên k t
b i tính ch t, m c đ nguy hi m cho xã h i c a nó cao h n nh ng hình th c khác, do v y v n đ trách nhi m hình s đ i v i tr ng h p này c ng nghiêm
kh c h n h n các hình th c đ ng ph m khác
c đi m có s câu k t ch t ch c a ph m t i có t ch c v a th hi n
đ c đi m c a d u hi u ch quan v a th hi n đ c đi m c a d u hi u khách quan; v a th hi n m c đ liên k t v m t ch quan v a th hi n m c đ phân hóa vai trò, nhi m v c th v m t khách quan c a nh ng ng i đ ng ph m Trong đ ng ph m có t ch c, gi a nh ng ng i đ ng ph m v a có s liên k t
ch t ch v i nhau v a có s phân hóa vai trò, phân công nhi m v t ng đ i
Th hai, trong ho t đ ng, nhóm ph m t i có s chu n b chu đáo, đ y
đ v m i m t cho vi c th c hi n c ng nh cho vi c che gi u t i ph m v i
ph ng pháp, th đo n th ng tinh vi, x o quy t,
Trang 10Chính vì v y, tr ng h p ph m t i có t ch c có kh n ng ph m t i liên t c, nhi u l n, gây ra nh ng h u qu l n, r t l n ho c đ c bi t l n
Ch ng 2 XỄC NH NG PH M TRONG M T S
ng chung c a nhóm nh « x », « cho bi t tay », « nói chuy n », « d y cho
đ i v i thành viên đó mà ch có giá tr trong vi c quy t đ nh hình ph t, ngh a
là các đ ng ph m s b xét x theo cùng m t t i danh, cùng m t đi u kho n theo quy đ nh c a B lu t hình s T t nhiên, đây chúng ta đang nói đ n
tr ng h p t t c các đ ng ph m đ u có n ng l c và tu i ch u trách nhi m hình s theo quy đ nh
Chúng ta cùng xem xét v án th c t d i đây :
Trang 11êm 18/8/2014, Tr n Qu c Long (tên g i khác: en, 19 tu i), Nguy n
c Qu c (tên g i khác: Heo, 25 tu i), Võ V n L c (21 tu i) và Nguy n S n
Rô (tên g i khác: Canh, 21 tu i) cùng quê t nh Th a Thiên Hu , t m trú huy n Bình Chánh đ n nhà Qu c đ ng s 12, khu ph 8, ph ng Bình
H ng Hoà, qu n Bình Tân, TP.HCM đ nh u Sau đó Rô đi b sang quán
nh u đ i di n đ mua thêm r u T i đây Rô th y m t nhóm thanh niên g m: Nguy n Xuân Thành (26 tu i), Tr n Hùng (28 tu i) và Nguy n T n Vinh (22
tu i, cùng quê t nh Qu ng Nam, t m trú huy n Bình Chánh) đang ng i nh u
có nói chuy n l n ti ng
Khi mua r u v , Rô nói v i các b n nh u là nhóm c a Vinh nói x u
mình Nghe v y, nhóm Long ch y sang g p Vinh đ “nói chuy n” Khi nhóm
c a Vinh d t xe ra kh i quán thì b t ng Rô, Long, và L c xông vào dùng tay chân đ m đá túi b i Lúc này Qu c đ ng trong nhà th y v y li n ch p l y 1 con dao ch y ra chém nhóm đ i th khi n Thành b th ng đ u Không buông tha, nhóm c a Qu c truy sát Vinh, Hùng khi n c hai b ch y Khi đ n
cu i h m 130 (đ ng s 12) Vinh té ngã và b Qu c dùng dao chém liên ti p Lúc này đ i t ng Long rút dao b m có s n trong ng i đâm nhi u nhát vào Vinh cho đ n khi n n nhân g c t i ch
Sau khi thoát đ c, Hùng và Thành có g i đi n vào s c a Vinh nh ng không th y nghe máy nên c hai ra v n sáng ngày hôm sau ng i dân phát hi n Vinh n m b t đ ng khu đ t tr ng cu i h m nên trình báo công an
N n nhân Vinh t vong do b đâm nhi u nhát, gây th ng tim, ph i …
Trong v án trên, Tr n Qu c Long, Nguy n c Qu c, Võ V n L c và Nguy n S n Rô là đ ng ph m v t i « Gi t ng i » M c dù m c đích ph m
t i ban đ u c a c nhóm nêu ra và th ng nh t là « nói chuy n » nh ng xét trong hoàn c nh, tình hu ng c th này, theo logic thì « nói chuy n » đ c t t
c thành viên hi u là đánh nhau và h u qu x y ra t i đâu thì ch u t i đó M c đích c a c nhóm còn đ c ch ng minh qua hành vi ngay sau đó là «xông vào dùng tay chân đ m đá túi b i », « ch p l y 1 con dao ch y ra chém nhóm
đ i th », « truy sát », « dùng dao chém liên ti p », « rút dao b m có s n trong
ng i đâm nhi u nhát vào Vinh cho đ n khi n n nhân g c t i ch » Hành vi khách quan đã ch ng minh cho ý th c ch quan m t cách thuy t ph c nh t so
v i m i l i khai và b ng ch ng khác Vi c đ nh t i và xét x theo h ng này
Trang 12là đúng ng i đúng t i, đáp ng đ c yêu c u đ u tranh phòng ch ng t i
ph m, đ c bi t là t i ph m gi t ng i có t ch c ngày càng gia t ng trong xã
h i
Trang 132.2 Tr ng h p có hành vi thái quá c a ng i th c hành
Ng i th c hành là ng i tr c ti p th c hi n t i ph m Tr c ti p th c
hi n t i ph m là tr c ti p có hành vi thu c m t khách quan c a c u thành t i
ph m nh : tr c ti p c m dao chém n n nhân, c m súng b n n n nhân, bóp c
n n nhân đ n ch t Ng i th c hành là ng i có vai trò quy t đ nh vi c th c
hi n t i ph m, vì h là ng i tr c ti p th c hi n t i ph m Dù là đ ng ph m
gi n đ n hay ph m t i có t ch c thì bao gi c ng có ng i th c hành N u không có ng i th c hành thì t i ph m ch d ng l i giai đo n chu n b
ph m t i, m c đích t i ph m không đ c th c hi n; h u qu v t ch t c a t i
ph m ch a x y ra và trách nhi m hình s đ i v i nh ng ng i đ ng ph m khác s đ c xem xét theo quy đ nh t i i u 17 B lu t hình s (ch chu n b
ph m m t t i r t nghiêm tr ng ho c đ c bi t nghiêm tr ng m i b truy c u trách nhi m hình s ) Trách nhi m hình s c a nh ng ng i đ ng ph m khác
đ t ra Khoa h c lu t hình s g i là hành vi thái quá c a ng i th c hành trong v án có đ ng ph m Lu t hình s c a nhi u n c ghi rõ ch đ nh “thái quá” c a ng i th c hành trong B lu t hình s ho c trong các v n b n lu t hình s n c ta ch đ nh này ch a đ c ghi trong B lu t hình s , nh ng
v lý lu n c ng nh th c ti n xét x đ u th a nh n ch đ nh này khi c n ph i xem xét đ n trách nhi m hình s c a ng i th c hành c ng nh nh ng ng i
đ ng ph m khác trong m t v án có đ ng ph m Hi n nay, đa s ý ki n cho
ng i đ ng ph m khác không ph i ch u v vi c “thái quá” đó Nh v y, khi
Trang 14nghiên c u tình tr ng lo i tr trách nhi m hình s c a nh ng ng i đ ng
ph m khác đ i v i hành vi thái quá c a ng i th c hành chúng ta ph i nghiên
c u n i dung c a s “thái quá” mà ng i th c hành đã gây ra, t đó xác đ nh trách nhi m hình s c a ng i th c hành v hành vi thái quá đó mà lo i tr trách nhi m hình s đ i v i nh ng ng i đ ng ph m khác
Hành vi thái quá c a ng i th c hành là vi c ng i th c hành t ý th c
hi n hành vi ph m t i mà nh ng ng i đ ng ph m khác không mong mu n Hay nói cách khác là trong nh ng hành vi ph m t i c a ng i th c hành có
nh ng hành vi mà nh ng ng i đ ng ph m khác không có ý đ nh th c hi n
Ví d : Tr n Quang A, Nguy n V n C, Bùi Qu c T, Bùi Qu c L vì thua
b c nên Bùi Qu c T bàn b c v i đ ng b n v nhà mình do m c a T đ bu c
m c a T ph i đ a chìa khoá t m l y ti n ti p t c đi đánh b c, c b n đ ng
ý Vì T và L là anh em và là con c a bà M, nên chúng giao cho A và C tr c
ti p th c hi n Tr c khi đi c b n th ng nh t ch do bà M đ bà đ a chìa khoá t ch không đ c làm b t c đi u gì gây đau đ n cho bà T và L còn nói: “N u má tao có sao chúng mày đ ng có trách!” Sau khi đã bàn b c
th ng nh t, vào lúc n a đêm A và C l n vào nhà bà M, l i d ng lúc bà M đang ng , A dùng tay ch n vào c bà M, còn C do : “Chìa khoá t đ đâu không đ a đây chúng tao gi t !” B t n công b t ng , bà M không k p tr tay
bu c ph i đ a chùm chìa khoá cho C Trong lúc C đang m t đ l c soát tìm
ti n, thì A dùng m t qu chanh nhét vào mi ng bà M và l y kh n b t mi ng bà
M l i, nh ng vì bà M giãy gi a làm qu chanh trong mi ng b t ra, đ ng th i
bà M kêu c u S b l , A v t bà M xu ng ng i lên b ng bà, r i dùng tay bóp
c bà cho đ n khi bà M không còn giãy gi a n a y m i b tay ra C th y A hành đ ng nh v y h i: “Sao mày làm nh v y?” thì A tr l i: “Bà y ch x u thôi không ch t đâu mà s !” Cùng lúc này C đã l c t l y đ c b c ti n c a
bà M r i c hai b ch y ra đi m h n v i T và L Th y A và C đ n, T h i ngay:
“Má tao có sao không?”, c A và C đ u tr l i không vi c gì h t T b o L v nhà xem tình hình còn T, A và C ti p t c đi đánh b c Khi L v nhà th y má mình b t đ ng đã đ a đi b nh vi n c p c u, nh ng bà M đã ch t Trong ví d này, ngay t khi bàn b c t i ph m, chúng th ng nh t ch làm cho bà M s đ
bà đ a chìa khoá t , nh ng trong khi th c hi n t i ph m A đã có hành vi thái quá làm cho bà M b ch t, vì v y ch có A b truy c u trách nhi m hình s v
Trang 152 t i gi t ng i và c p tài s n, còn C, T, L ch b truy c u trách nhi m hình
s v T i c p tài s n
Thái quá v s l ng hành vi là tr ng h p ng i th c hành trong v
án có đ ng ph m th c hi n hành vi thái quá mà hành vi đó cùng tính ch t v i hành vi t i ph m mà nh ng ng i đ ng ph m khác có ý đ nh th c hi n V lý
lu n c ng nh th c ti n xét x lo i thái quá này r t khó xác đ nh cho nên không ít tr ng h p rõ ràng là ng i th c hành trong v án có đ ng ph m có hành vi thái quá nh ng nh ng ng i đ ng ph m khác v n b truy c u trách nhi m hình s v hành vi thái quá đó Do đó đ xác đ nh hành vi c a ng i
th c hành đã thái quá hay ch a c n ph i nghiên c u nó nh ng m c đ khác nhau
Th nh t, hành vi thái quá c a ng i th c hành trong v án có đ ng
ph m đã c u thành m t t i ph m khác và t i ph m này có hành vi khách quan
gi ng v i t i ph m mà nh ng ng i đ ng ph m khác có ý đ nh th c hi n
Ví d 1: Do có thù t c v i ng V n Hoà nên Tr n Tu n Anh, Ph m
Qu c B o và Nguy n H ng Cang bàn b c tìm Hoà đ đánh cho Hoà m t tr n Khi g p Hoà, c ba tên lao vào dùng chân tay đ m đá cho t i khi Hoà ngã
g c Th y v y, B o và Cang nói thôi th là đ đ ng đánh n a không thì nó
ch t m t, r i B o và Cang b đi Nh ng Anh v n l i ti p t c dùng gót chân
thúc m nh vào hai m ng s n và đ p lên ng c Hoà cho t i khi Hoà b t t nh
m i thôi H u qu là Hoà b ch t K t qu giám đ nh k t lu n Hoà b ch t là
do b v lách, ch y máu trong, ph i xung huy t m t máu c p V i hành vi t i
ph m nh trên Toà án c p s th m và phúc th m đ u k t án c ba tên Anh,
B o và Cang v t i gi t ng i Sau khi b n án có hi u l c pháp lu t Chánh án Toà án nhân dân t i cao đã kháng ngh theo th t c giám đ c th m và U ban
th m phán Toà án nhân dân t i cao đã quy t đ nh ch k t án Tr n Tu n Anh
v t i gi t ng i còn Ph m Qu c B o và Nguy n H ng Cang không b k t án
v t i gi t ng i mà ch b k t án v t i có ý gây th ng tích vì xác đ nh hành
vi c a Tr n Tu n Anh là hành vi thái quá nên B o và Cang không ph i ch u
v h u qu do hành vi thái quá c a Tu n Anh gây ra Trong ví d này, hành vi thái quá c a ng i th c hành đã c u thành t i ph m khác - t i gi t ng i -
nh ng hành vi này cùng tính ch t v i hành vi c a nh ng ng i đ ng ph m khác (cùng đ m đá, cùng xâm ph m đ n tính m ng, s c kho c a con ng i)
Trang 16Ví d 2: Tr ng Quang Tu n, V Minh Hùng và Hoàng Công V n bàn
b c đ n nhà c u ru t c a V n đ c p V n không tr c ti p th c hi n mà giao cho Tu n và Hùng ch đ c trói ch nhà đ uy hi p l y tài s n ch không
đ c gây án m ng Vì s b n Hùng làm u Nên tr c khi đi, V n đã ki m tra
và gi l i hai dao g m mà b n Hùng đ nh mang theo Trên đ ng đ n nhà c u
Ví d : A,B và C ch bàn b c v i nhau v vi c đ n uy hi p ch nhà đ
c p tài s n Khi đi chúng có mang theo dao g m, dây trói, gi và chanh đ
b t mi ng T i n i, A và B trói ch nhà, nhét chanh vào mi ng ch nhà ,l y
gi bu c l i và giao cho C canh gi Th y gi b t mi ng ch nhà tu t ra, C s
ch nhà kêu c u, nên đã bóp c làm ch nhà b ch t ng t
V tr ng h p này, có ý ki n cho r ng hành vi bóp c ch nhà c a C là hành vi thái quá nên C ph m t i gi t ng i và c p t i s n còn A và B không
ch u trách nhi m v hành vi và h u qu do hành vi thái quá c a C nên ch
ph m t i c p tài s n
Nh ng ý ki n th hai l i cho r ng, tuy A, B và C không bàn b c v i nhau t tr c v vi c gi t ng i, nh ng A và B b m c cho C hành đ ng,
Trang 17không quan tâm đ n h u qu do hành vi c a C gây ra mi n là c p đ c tài
đ ng nh m đ t đ c m c đích c a đ ng ph m, thì hành vi c a ng i th c hành không đ c coi là hành vi thái quá và nh ng ng i đ ng ph m khác
ph i ch u trách nhi m hình s v m i hành vi c a ng i th c hành gây ra
Tuy nhiên, khi xem xét hành vi c a ng i th c hành đ c t do hành
đ ng đ đ t đ c m c đích chung c a đ ng ph m c n ph i chú ý m t đi m là: Hành vi đó ph i là d u hi u c a c u thành t i ph m mà t i ph m đó đã đ c
nh ng ng i đ ng ph m khác bàn b c th ng nh t Nh tr ng h p ví d đã nêu trên, hành vi bóp c ch nhà c a C c ng là hành vi v l c - d u hi u c a
t i c p tài s n, thì nh ng ng i đ ng ph m khác m i ph i ch u trách nhi m hình s N u hành vi đó l i là d u hi u c u thành m t t i đ c l p khác thì hành vi đó l i đ c coi là thái quá và nh ng ng i đ ng ph m khác không
ph i ch u trách nhi m hình s Trong tr ng h p ví d trên, gi thi t C không bóp c ch nhà ch t mà l i hi p dâm ch nhà thì hành vi di p dâm c a C là hành vi thái quá và A, B không ph i ch u trách nhi m hình s v t i hi p dâm
mà C th c hi n
Th c ti n xét x c ng có nh ng tr ng h p n u ch c n c vào hành
đ ng ho c l i nói c a nh ng ng i đ ng ph m khác (ch m u, t ch c, xúi
gi c, giúp s c) thì v hình th c th y h có ý th c b m c nên đã bu c nh ng
ng i này ph i ch u trách nhi m v h u qu mà ng i th c hành gây ra,
nh ng c n c vào n i dung hành đ ng và l i nói c a h thì h không có ý
th c b m c cho h u qu do ng i th c hành gây ra, vì n u b m c cho h u
qu x y ra thì h không đ t đ c m c đích ph m t i
Ví d : Nguy n Ti n Nê là đ i phó đ i đi u tra Công an huy n Yên L p,
t nh Phú Th và T ng Vi t Quang là đi u tra viên đ c phân công đi u tra v