oàn quân Tây Ti n và hoàn c nh sáng tác bài th Tây Ti n.. Phân tích bài th Tây Ti n... Nh ng toàn bài rung rung nh nh ng dây đ ng.. c lên, trong mi ng còn ngân âm nh c... Có xót xa th ng
Trang 1I TR NG TÂM KI N TH C VÀ PH M VI RA :
1 oàn quân Tây Ti n và hoàn c nh sáng tác bài th Tây Ti n
2 V đ p c a hình t ng ng i lính Tây Ti n trong bài th (Có th so sánh v i ng chí c a Chính H u)
3 V đ p c a thiên nhiên mi n Tây T qu c trong bài th
4 Phân tích, c m nh n đ c bài th và các đo n tiêu bi u
5 N i nh và tình c m thi t tha c a Quang D ng v i đ ng đ i, v i thiên nhiên núi r ng Tây B c, v i m t
th i gian kh (Có th so sánh v i Vi t B c c a T H u, Ti ng hát con tàu c a Ch Lan Viên)
II TÀI LI U BÀI GI NG:
A Vài nét v tác gi và tác ph m
B Phân tích bài th Tây Ti n
1 o n 1 (Sông Mã n p xôi)
2 o n 2 (Doanh tr i đong đ a)
3 o n 3
Hình t ng ng i lính Tây Ti n bi th ng, hào hùng, lãng m n
Gi a n n thiên nhiên kh c nghi t, hình nh ng i lính hi n lên th t kì d : Quang D ng đã dùng nh ng hình
nh r t hi n th c đ tô đ m cái phi th ng c a ng i lính
Bi th ng: Ngo i hình m y u, ti u t y, đ u tr c, da d xanh nh màu lá oàn quân trông th t kì d : " TT đoàn binh oai hùm"
ó là h u qu c a nh ng ngày hành quân v t v vì đói và khát, c a nh ng tr n s t rét ác tính làm tóc r ng
không m c l i đ c, da d héo úa nh tàu lá
D n ch ng minh h a thêm:
Hào hùng: th pháp ngh thu t đ i l p, gi a ngo i hình m y u và tâm h n m nh m : oàn binh không m c tóc", "Quân xanh màu lá", t ng ph n v i "d oai hùm" C ba nét v đ u s c, góc c nh hình nh nh ng "
V túm", "V tr c" m t th i gian kh đ c nói đ n m t cách h n nhiên Quân ph c xanh màu lá, n c da xanh và đ u không m c tóc vì s t rét r ng, th mà qu c th c hiên ngang, xung tr n đánh giáp lá cà " d oai
TÂY TI N (PH N 3)
Giáo viên: PH M H U C NG TÀI LI U BÀI GI NG
ây là tài li u đi kèm v i bài gi ng Tây Ti n (Ph n 3) thu c khóa h c Luy n thi THPT qu c gia PEN-C: Môn Ng v n (Th y Ph m H u C ng) t i website Hocmai.vn
Gi t gi t m hôi r i
Trên má anh vàng ngh Anh v qu c quân i Sao mà yêu đ n th
(T H u) Tôi v i anh bi t t ng c n n l nh
S t run ng i v ng trán m t m hôi
(Chính H u)
Trang 2hùm" làm cho gi c Pháp kinh h n b t vía" " oàn binh" g i lên s m nh m l th ng c a " Quân đi đi p
đi p trùng trùng", c a "tam quân tì h khí thôn ng u" (s c m nh ba quân nu t trôi trâu) Ba t " d oai
hùm", g i lên dáng v oai phong l m li t, oai c a chúa s n lâm, ng i lính TT v n m nh m làm ch tình
hình, làm ch núi r ng, ch ng m i kh c nghi t xung quanh, đ p b ng m i gian kh "m t tr ng"d t n,
c m thù, m nh m , nung n u quy t đoán làm k thù khi p s
Tâm h n Lãng m n: Ng i lính Tây Ti n không ch bi t c m súng c m g m theo ti ng g i c a non sông
mà còn r t hào hoa, gi a bao nhiêu gian kh , thi u th n trái tim h v n rung đ ng trong m t n i nh v m t
dáng ki u th m, nh v v đ p c a Hà N i - Th ng Long x a Tr c h t đó là m t v đ p t m lòng luôn
h ng v T qu c, h ng v Th đô Ng i lính d u n i biên c ng hay vi n x xa xôi mà lòng lúc nào
c ng h ng v HN i, v quê h ng
4 câu cu i ng i lên v đ p lí t ng:
+ Câu "r i rác " toàn t Hán Vi t g i không khí c kính Miêu t v cái ch t, không né tránh hi n th c
Nh ng n m m hoang l nh m c lên vô danh nh ng không làm chùn b c chân Tây Ti n Khi miêu t
nh ng ng i lính Tây Ti n, ngòi bút c a Quang D ng không h nh n chìm ng i đ c vào cái bi th ng, bi
l y C m h ng c a ông m i khi chìm vào cái bi th ng l i đ c nâng đ b ng đôi cánh c a lí t ng, c a
tinh th n lãng m n Chính vì v y mà hình nh nh ng n m m chi n s r i rác n i r ng hoang biên gi i xa xôi đã b m đi tr c lí t ng quên mình vì T qu c c a ng i lính Tây Ti n
+ Tinh th n chi n đ u "Chi n tr ng " Ba t "ch ng ti c đ i xanh " vang lên v a g i v b t c n đ ng th i
mang v đ p th i đ i "Quy t t cho t qu c quy t sinh", c ng hi n tr n đ i vì đ c l p t do c a đ t n c
c a dân t c
D n ch ng thêm:
- Ôi T qu c ta yêu nh máu th t
Nh m cha ta, nh v , nh ch ng
Ôi T qu c, n u c n, ta ch t Cho m i ngôi nhà, ng n núi, con sông (Ch Lan Viên) Hình nh y làm ta liên t ng t i v đ p c a nh ng tráng s th i x a ví nh Thái T Kinh Kha sang đ t T n
hành thích T n Th y Hoàng c ng mang tinh th n: Tráng s m t đi không tr v
K t lu n: Không ch mang v đ p c a th i đ i mà ng i lính TT còn ph ng ph t v đ p c a tinh th n hi p
s
Coi nh cái ch t: "Áo bào đ c hành"
Hi n th c: Ng i lính ch t không có manh v i li m ch có manh chi u b c thân nh ng v n xem cái ch t nh
nh lông h ng Câu th c a QD ng không d ng l i m c t th c mà đ y lên thành c m h ng tráng l , coi
chi u là áo bào đ cu c ti n đ a tr nên trang nghiêm, c kính QD ng đã tráng l hoá cu c ti n đ a bi
th ng b ng hình nh chi c áo bào và s hy sinh c a ng i lính đã đ c coi là s tr v v i đ t n c, v i
núi sông C m t "anh v đ t" nói v cái ch t nh ng l i b t t hoá ng i lính, nói v cái bi th ng nh ng l i
b ng hình nh tráng l Ch t là v v i đ t m "Ng i hi sinh đ t h i sinh/ máu ng i hóa ng c lung linh
gi a đ i".M ch c m xúc y đã d n t i câu th đ y tính ch t tráng ca "Sông Mã g m lên khúc đ c hành"
Sông Mã ti n đ a b ng b n nh c c a núi r ng đ m ch t bi tráng nh lo t đ i bác đ a ti n nh ng anh hùng
v v i non sông t qu c
Trang 3Ngh thu t: s d ng nhi u t Hán Vi t g i s c thái c kính, trang nghiêm L i th hàm súc v a
đ m ch t hi n th c v a g i ch t hào hùng, bi tráng
4 o n cu i
L i th son s t th hi n tinh th n "Nh t kh b t ph c hoàn" - M t đi không tr v
B n câu th khép l i m t c m xúc bâng khuâng làm lòng ta nao nao khó t Chàng trai Tây ti n, khi ra đi
đ u không c h n ngày v , đ u s n sàng hy sinh vì ngh a l n "quy t t cho t qu c quy t sinh" Vì v y
Cái ch t v i h nào có là gì khi H n ta hoà vào h n thiêng c a toàn dân t c, bay lên, bay lên mãi, "ch ng v xuôi"
"Không h n c" r i l i "th m th m m t chia phôi" Quang D ng kh ng đ nh cái ý ni m "nh t kh b t ph c
hoàn" trong hình nh anh b đ i Tây Ti n, c ng là cái ý ni m chung c m t th i k , m t th h con ng i
ã nói nhi u đi u v Tây Ti n, đã nh c l i nhi u k ni m v Tây Ti n, nh ng cu i cùng cái đ ng l i sâu
nh t, b n v ng nh t v Tây Ti n là cái tinh th n y Gi ng th tr m, ch m, h i bu n, nh ng ý th thì v n
hào hùng
"Tây Ti n mùa xuân y" đã tr thành cái th i đi m m t đi không tr l i c a l ch s n c nhà S không bao
gi còn có l i cái thu gian kh và thi u th n đ n d ng y nh ng c ng lãng m n và hào hùng đ n d ng
y
III TÀI LI U THAM KH O:
M Nhà th Xuân Di u phê bình TÂY TI N:
Trong t p TI NG TH (15-5-1949) Xuân Di u vi t: “ Bài th h i bu n, có đo n bu n l m: t th không
m i, có nh ng câu v n hoa Nh ng toàn bài rung rung nh nh ng dây đ ng c lên, trong mi ng còn ngân
âm nh c Cái c nh mi n Tây gian nan đ c bi t: b đ i Tây ti n là m t trong nh ng b đ i nhi u hy sinh ánh gi c đã đành, mà ng i v i r ng núi còn tranh nhau ai thua ai đ c M t b n tôi lên th m b đ i quá
th ng du Thanh Hoá, trên biên gi i Vi t-Lào k r ng: “Núi gi ng màn trùng đi p; m t anh đ i viên ch
quãng ch p chùng tr c m t nói: - M t mình tôi ph trách 5 cây s núi” Lên đ n ngu n sông Mã, còn đâu
là đ ng b ng? Lúc m i đ u ch a quen th ng i, nhi u chi n s ch t Có l cái rùng r n bu i đ u p sâu vào
tâm h n tác gi Nh ng chi n s l a th a gi a nghìn trùng r ng núi ch c c m th y mình “cheo leo chòi biên
c ng”, c m th y mình l c đ i Nh ng anh con trai Hà N i lên đ n đây c o tr c đ u, hay là s t rét r ng c tóc, ng i m c áo chàm hay là m t lây s c lá, hay là m tái màu da; gi c s các anh nh s hùm: nh ng các
anh dù th nào c ng nh Hà N i cho đ c:
Tây Ti n đoàn binh không m c tóc
Quân xanh màu lá d oai hùm
M t tr ng g i m ng qua biên gi i
êm m Hà N i dáng ki u th m
Bài th ch thì đ p, ch thì ghê, man r r i l i êm ái; đo n sau cùng đ y nh ng ti ng t ly Nh ng tên đ t Sài Khao, M ng Lát, Pha Luông ngân đ ng n cái tên S m N a thì câu th bu n mà hay quá; h n đây
là tâm h n ng i s ng ngh chuy n bên Lào:
"Tây Ti n ng i đi không h n c
ng lên th m th m m t chia phôi
Ai lên Tây Ti n mùa xuân y
H n v S m N a ch ng v xuôi "
Trang 4Tây Ti n ng i đi không h n c
ng lên th m th m m t chia phôi
Ai lên Tây ti n mùa xuân y
H n v S m N a ch ng v xuôi
N TÂY TI N – TUY T CHIÊU C A QUANG D NG (NGUY N KHÔI)
a N u ví Hoàng C m (th ) là tinh hoa c a h n quê Quan h thì Quang D ng là “b ch vân thiên t i không
du du” là h n th c a mây tr ng x oài v i “Sông áy ch m ngu n qua ph Qu c? sáo di u khuya kho c
th i đêm tr ng” cùng “mây đ u ô mây lang thang ”
[…]
TÂY TI N là m t trong vài bài th hay nh t c a th Vi t Nam 1945-2000 c Tây Ti n, ta c ng nh đang đ c m t bài C phong - T ng ti n t u (c a Lý B ch) đ ng đ i? Cái l i “tráng s h ”- m t đi không
tr l i ngang tàng hào hoa c a các chàng trai Hà N i (th i 1946) V i th pháp ngh thu t đ c đáo theo ki u
1 câu chia 2 v âm /d ng đ i nhau:
d c lên khúc khu u/ d c th m th m
heo hút c n mây/ súng ng i tr i
đã t o s cân b ng h n vào trí nh c a ng i đ c; còn “đêm m Hà N i dáng Ki u th m” là câu th đ đ i
“t b t h u”[2] nghìn n m m i xu t hi n!
Cái tài hoa c a thi s v m t dùng “ch ” thì x a nay ít ai có đ c, ví d nh : trong bài th có 3 ch “Hoa”
(hoa là ám ch v con gái - phái n ):
- Câu “M ng Lát hoa v trong đêm h i” đây là cái “c m” c a nhà th v cái mùi th ng yêu y (trong bài
th “G i Tuyên Quang” c a NK vi t sau 45 n m c ng có cái “c m” đ ng đi u y:
êm Hà N i đã nh t mùi hoa s a
t ng tóc ai ph ng ph t h ng r ng )
- Câu “đêm tr i b ng lên h i đu c hoa”: u c hoa đây là “hoa chúc” t ng b ng c a cái “kìa em xiêm áo”
v i “nàng e p”
- Câu “trôi dòng n c l hoa đong đ a”, ai đã t ng “đi Châu M c chi u s ng y” đây là vùng th ng
ngu n sông Mã chung gi a ta và Lào (S m N a) th ng là đi thuy n mà câu th S ng Ch Son Sao đã t
“hoa áy [3] r n trôi ngang sông Mã” đôi b là hoa r ng và các cô gái Thái (VN)- Lào ra sông t m gi t
Câu k t “h n v S m N a ch ng v xuôi” là th hi n “làm trai có chí xông tr i th m” c a anh b đ i c H
đi gi i phóng dân t c v i tinh th n qu c t cao c !
Quang D ng v i Tây Ti n đã góp ph n đ a th Vi t Nam đ ng đ i lên m t đ nh cao ngh thu t lãng m n
cách m ng, hoành tráng v i tâm chí “Nay trong th nên có thép” th t là tuy t v i x a nay hi m là v y!
b Cho đ n nay Tây ti n v n là m t đài th (Thi S n) đ y k bí Cái ma l c, cái âm h ng c a bài th Tây
ti n ch a ai lý gi i h t đ c Ph i ch ng cái hay là b i l i th , ý th , hình t ng th gi u nh c đi u đ c
ch a trong m t h n th th t m i l và r t sâu s c? Con ng i n ng h u, nét bút tài hoa trong cách s d ng
ngôn ng th và hình nh th đã làm nên ki t tác th Tây ti n Cái đ c đáo c a bài th là không có c u t ,
cái k t c a bài th (c a cu c hành binh) l i không n m cu i bài mà l i n m 2 câu 13=14/34:
Nh ôi, Tây ti n c m lên khói
Mai Châu mùa em th m n p xôi
Trang 5V i Tây Ti n, Quang D ng đ a ta đi vào m t th gi i đ y mùi h ng hoài ni m, c a s v ng t ng di u
huy n V i Tây ti n, Quang D ng đã xây t ng đài v anh B đ i C H (V Qu c oàn - V Út - V túm
- lính râu ria) th i kháng chi n 9 n m đ y gian kh nh ng r t đ i hào hùng- Cái bu i đ u đi làm cách m ng
c a nh ng trai tài gái s c đ t Hà thành (và ven đô) hiên ngang, hào hoa phong nhã, cái th i “chi n tr ng đi
ch ng ti c ngày xanh” (t th c) v i “đêm m Hà N i dáng ki u th m” (lãng m n)
Bút pháp b c th y c a Tây ti n là Nhà th đã v n d ng sáng t o k x o th truy n th ng (th ng) v i
“phép đ i” trong t ng câu, đo n th , t ng kh th t o ra 2 v âm/ d ng, t ng ph n trong m t “Tr ng đ i
nghch” (th pháp đ i l p) nh m tô đ m ý t ng “không ca ng i m t chi u” mà là ph n ánh đúng hi n th c
c a cu c chi n đó là s đ i ch i, s tàn kh c c a chi n tranh l y ý chí (Vi t Nam) ch i l i s t thép (th c
dân Pháp) Th pháp đ i ý, đ i âm trong Tây ti n v i nh ng câu th m p h n chi n s , t o nên kh u khí bi
tráng c a toàn bài ó là l i di n đ t đ c đáo, cao th mà hình nh ch riêng Quang D ng m t mình trong cõi th “d c lên khúc khu u d c th m th m/ heo hút c n mây súng ng i tr i” đ Tây ti n m t v trí t ng đài vút lên tr i xanh gi a núi r ng Tây b c hùng v c a T Qu c!
Trong Tây ti n có m t hình t ng th đã làm không ít ng i th c m c, đó là “có nh dáng ng i trên đ c
m c/ trôi dòng n c l hoa đong đ a” đó ch ng qua là m t t HOA “ n d ” c m t câu ca dao x M ng
“tr m th hoa không b ng hoa con gái” mà con gái Thái - M ng là “bông hoa r ng” chèo thuy n đ c m c
đ a B đ i qua sông đang mùa n c l Qua r i đ nhà th lãng m n l u gi m t bóng dáng cô lái đò trên
“Châu M c chi u s ng y” c đong đ a trong con m t Ng i S n Tây đ p đ n l lùng
Cái ch t (hi sinh) c a ng i chi n s nay không ph i là “da ng a b c thây” mà là “chi n bào thay chi u anh
v đ t” đ sông Mã g m lên nh súng th n công b n vang tr i ti n đ a ng i anh hùng
Dùng cái bi, cái m t mát đ tôn vinh cái hào hùng V i c m h ng lãng m n cách m ng đ c đ c t trên cái
n n hi n th c đã t o nên âm h ng, ma l c k di u c a bài th Tây ti n r t kinh đi n mà c ng r t hi n đ i
ó là m t trong nh ng bài th hay nh t c a th Vi t Nam th k XX đ t trong hành trang ta mang theo đi
vào th k XXI, h i nh p cùng làng th th gi i hôm nay
c V 2 bài th TÂY TI N và NG CHệ: 2 bài này đ u vi t v NG I LệNH, đ u do 2 Nhà th Lính,
cùng th i vi t ra nh m ca ng i, tôn vinh Anh B đ i C H (th i kháng chi n 9 n m ch ng th c dân Pháp xâm l c); Hai bài th này đ u thu c “di n” TH HAY (trong s 100 bài th ch n l c th k 20 - NXB H i Nhà V n 2007), đ c nhi u ng i yêu thích và đ u đ c đ a vào Sách Giáo khoa gi ng d y trong Nhà
tr ng CHXHCN VN Tuy nhiên, cách bình ph m, cách th ng th c 2 bài th này, v i riêng NK c m nh n
thì:
- Bài TÂY TI N là 1 trong 5 bài th vào lo i HAY NH T trong s 100 bài ch n l c k trên; V i bút pháp Hàn Lâm, đó là con chim đ i bàng v y lên đôi cánh mênh mông trên tr i th x Vi t Nó đ p hoành tráng,
k bí - đ c ph i suy ng m, r t nhi u ý t i ngôn ngo i ch c là k c mai sau, TÂY TI N còn t n nhi u gi y
m c ng i đ i bình ph m v nó?
- Bài NG CHÍ, v i bút pháp bình dân, đó là th ca dao đ c ch t l c cô đ ng: l i l ng n g n d hi u,
v a t m v i nh ng ng i Nông dân (b n c ) m c áo Lính (th i 1947), đó là Con chim Sáo, chim B câu
g n g i thân th ng v i qu ng đ i qu n chúng th i bu i đ u Cách m ng
d Tây Ti n ra đ i đ n nay đã qua 62 n m, bài th c ng nh thân ph n tác gi đã n m đ n i th ng tr m th
s , có m t th i khá dài ng i ta đã c ý “tr m” (chìm) nó đi t ng nó đã đi vào quên lãng? - Nh ng không,
th y giáo c a NK t ng b o: ch s Th anh không hay thôi, còn hay đích th c thì s b t h , Tây Ti n v i
Trang 6Quang D ng qu là v y ây là TUY T CHIÊU c a Quang D ng - m t áng th đ t tiêu chí “kim c k thi”
c a dân t c Vi t Nam ta, có b “đánh” c ng không ch t! Nó có th sánh v i HOÀNG H C LÂU c a Thôi
Hi u, T NG TI N T U c a Lý B ch - nh ng thiên thi ca k bí, thiên h s còn t n nhiêu bút m c “bàn”
v nó
Chú thích:
[1] Không rõ, so v i trên là 51 (PDj)
[2] Ph có câu “Ng b t kinh nhân t b t h u”: l i mà không kinh đ ng đ c lòng ng i thì có ch t
c ng không nguôi (PDj)
[3] Hoa Áy: m t lo i hoa r ng nh nh hoa lau
[4] Bu n x a, th Nguy n Xuân Sanh (PDj)
P TÂY TI N OÀN BINH KHÔNG M C TÓC (H ng Thanh Quang)
1 “Ai vi t ra nh ng câu th thì đ u có th x ng là nhà th đ c Nh ng m t nhà th chân chính ph i là
ng i s n sàng ch p nh n thua thi t đ gìn gi ph m giá nhân v n c a mình Nhà th theo đúng ngh a c a
t này không bao gi là “k h y di t” Trái tim thi s ph i là trái tim bi t ch u đ ng nh ng n i đau đ n vì
ng i khác Quang D ng là m t trong nh ng nhà th nh th
Ông đã s ng m t cu c đ i không d dàng nh ng có l c ng là h nh phúc Tài n ng đ y nh ng nh ng câu
th tâm đ c nh t, thành công nh t c a ông không ph i là th có th d dàng đ c ch p nh n ngay l p t c
m t đ t n c ph i s ng trong cái th i có quá nhi u chuy n qu c gia đ i s c n lo h n nh ng rung đ ng muôn đ i v tinh th n hi p s Hào hoa phong nhã l m, nh ng l i ph i cùng c dân t c tr i qua vô vàn nh ng
thi u th n v t ch t, t manh áo đ n mi ng n , thì đành m t nh là, cái hay c a th i y là nó giúp con
ng i bi t tìm th y ni m vui và s th a mãn t t cùng trong nh ng cái bình d , đ n gi n nh t Nh ng tôi
v n ngh r ng, c t cách y, tâm h n lãng m n y, n u không ph i quá b đ i th ng câu thúc, h n đã vi t
đ c không ch m t Tây Ti n Chao ôi cái hào khí Á ông c x a mà r t hi n đ i y:
Tây Ti n đoàn binh không m c tóc,
………
Sông Mã g m lên khúc đ c hành
ó là kh u khí c a nh ng ng i vì ngh a l n coi m i thi u th n, cam go, ch t chóc là chuy n nh , dù r t l u
luy n v i m i bi u hi n dù nh nh t c a m t đ i s ng tinh t Bây gi đ c l i th Quang D ng, m i th y
th ng cho cái ch t th r t th sinh và trong sáng nh ng l i b b a vây b i nh ng bó bu c quá “v n xuôi”
2 N m 1947, Quang D ng làm i đ i tr ng trong đoàn quân Tây Ti n (t c Trung đoàn 52) trong th i gian đi m đ ng qua vùng Tây B c R i tr v Phù L u Chanh (m t t ng t nh Hà Nam th i c ), tham d
H i ngh toàn quân, nh đ n v c , Quang D ng đã d n t t c ch t hào hoa hi p s c a mình đ vi t nên
nh ng câu th bi s ng nh t c a đ i ông, nh ng câu th v a hi n th c v a siêu th c:
Sông Mã xa r i Tây Ti n i
………
Mai Châu mùa em th m n p xôi
Trong l ch s hình thành và phát tri n c a Quân đ i nhân dân Vi t Nam, nh ng đ n v nh Tây Ti n th c s
là nh ng đi m sáng v a c n thi t v ph n quân s , v a r t thú v v m t tinh th n oàn quân Tây Ti n
đ c l p ra n m 1947 v i nhi m v ph i h p tác chi n v i B đ i Lào ch ng l i các đ n v th c dân a
bàn ho t đ ng c a đoàn quân Tây Ti n r t r ng nh ng toàn nh ng vùng “thâm s n cùng c c” sát biên gi i
Trang 7Vi t Lào: Châu Mai, Châu M c, S m N a Tr trêu thay trong đ i quân ph i tác chi n khu v c ác li t và
hi m tr y l i có r t nhi u thanh niên ph ng ph , m m ng hào hoa, nhi u tài n ng v n ngh và l m khát
v ng c ng hi n xây d ng cho đ i
S va đ p c a m t th c t i quá gian kh , thi u th n và truân chuyên v i nh ng thanh t nh nh t c a tâm h n
ti u t s n có l đã t o nên đ c nh ng ngu n c m h ng không d gì có đ i v i con ng i và giúp cho
nhi u c u binh Tây Ti n v sau tr thành ngh s Quang D ng là m t trong nh ng ng i có đ c s nghi p
sáng t o đáng k nh t t Tây Ti n và có l c ng là ng i thành danh nh t trong s nh ng v n ngh s tr ng
thành t “đoàn binh không m c tóc” này
Cho t i hôm nay, bài th Tây Ti n v n là m t trong nh ng đ nh ngh thu t c a n n th Vi t Nam th k
XX Khi vi t bài th đó, Quang D ng còn quá tr , lòng v a giác ng lý t ng cách m ng vô s n v a v n
v n v ng tinh th n “Tiêu S n tráng s ” Ng i chi n s trong Tây Ti n không s hy sinh “chi n tr ng đi
ch ng ti c đ i xanh” và bi t nhìn th y cái bi l n cái hùng trong nh ng “r i rác biên c ng m vi n x ” Có
l ch a bao gi trong th Vi t Nam l i có đ c nh ng câu th v a gi n d v a ng o ngh nh th khi vi t
v cái ch t c a ng i chi n s :
“Áo bào thay chi u anh v đ t
Sông Mã g m lên khúc đ c hành ”
Làm ng i lính, không ai mu n ph i hy sinh, nh ng n u có hy sinh mà đ c s ng khoái ra đi nh trong bài
th Tây Ti n thì âu c ng cam lòng!
Q C m nh n đo n th sau trong bài “Tây Ti n” c a Quang D ng:
Tây Ti n đoàn binh không m c tóc
Quân xanh màu lá d oai hùm
M t tr ng g i m ng qua biên gi i
êm m Hà N i dáng ki u th m
R i rác biên c ng m vi n x
Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh
Áo bào thay chi u anh v đ t
Sông Mã g m lên khúc đ c hành”
Ph n ba bài th nói v đoàn binh Tây Ti n Quang D ng s d ng bút pháp hi n th c đ t o nên b c chân
dung nh ng đ ng đ i thân yêu c a mình ph n m t nói v con đ ng hành quân vô cùng gian kh đ
kh c ho chí khí anh hùng các chi n s Tây Ti n; Ph n hai, đi sâu miêu t v đ p lãng m n c a nh ng chi n binh hào hoa, yêu đ i Ph n ba này, ng i đ c c m th y nhà th dang nh , đang ng m nhìn, đang h i t ng, đang ngh v t ng g ng m t thân yêu, đã cùng mình vào sinh ra t , n m tr i nhi u gian kh m t th i tr n
m c Nh m t đo n phim c n c nh g i t cái d d i, cái kh c li t m t th i máu l a oai hùng Ch ngh a yêu
n c c a dân t c hun đúc qua 4.000 n m l ch s đ c nâng lên t m vóc m i c a ch ngh a anh hùng cách
m ng trong th i đ i H Chí Minh:
“Tây Ti n đoàn binh không m c tóc
Quân xanh màu lá d oai hùm
M t tr ng g i m ng qua biên gi i
êm m Hà N i dáng ki u th m”
Trang 8Nh ng v n th ng n ng n ch t hi n th c, n a th k sau mà ng i đ c v n c m th y trong khói l a, trong
âm vang c a ti ng súng, nh ng g ng m t kiêu hùng c a đoàn d ng s Tây Ti n “ oàn binh không m c tóc”, “ Quân xanh màu lá”, t ng ph n v i “ d oai hùm” C ba nét v đ u s c, góc c nh hình nh nh ng “
V túm”, “V tr c” m t th i gian kh đ c nói đ n m t cách h n nhiên Quân ph c xanh màu lá, n c da xanh và đ u không m c tóc vì s t rét r ng, th mà qu c th c hiên ngang, xung tr n đánh giáp lá cà “ d oai hùm” làm cho gi c Pháp kinh h n b t vía “ Tam quân tì h khí thôn Ng u” là hình nh các tráng s “ Sát Thát”, đ i Tr n; “ T ng s kén tay tì h – B tôi ch n k vu t nanh” là t m vóc các ngh a s Lam S n “
Quân xanh màu lá d oai hùm” là chí khí l m li t hiên ngang c a anh b đ i c h trong chín n m kháng
chi n ch ng Pháp Gian kh và ác li t th , nh ng h v n m ng v n m “ M t tr ng g i m ng qua biên
gi i”; M ng gi t gi c, đánh tan l xâm l ng “ xác thù ch t đ ng xây thành chi n công” Trên chi n tr ng,
trong l a đ n thì “ m t tr ng”, gi a đêm khuya trong doanh tr i có nh ng c n m đ p: “ đêm m Hà N i
dáng ki u th m” Ba ch “ dáng ki u th m” t ng in d u v t trong v n lãng m n th i ti n chi n, đ c Quang
D ng đ a vào v n th mình di n t th t “ đ t” cái phong đ hào hoa, đa tình c a nh ng chi n binh Tây
Ti n, nh ng chàng trai c a đ t nghìn n m v n v t, gi a khói l a chi n tr ng v n m , v n nh v m t mái
tr ng x a, m t góc ph c , m t tà áo tr ng, m t “dáng ki u th m” Ngòi bút c a Quang D ng bi n hoá,
lúc thì bình d m c m c, lúc thì m ng o nên th , và đó chính là v đ p hào hùng tài hoa c a m t h n th
chi n s
B n câu th ti p theo cu i ph n 3, m t l n n a nhà th nói v s hy sinh tráng li t c a nh ng anh hùng vô danh trong đoàn quân Tây Ti n Câu th “Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh” vang lên nh m t l i th
“Quy t t cho T qu c quy t sinh” Có bi t bao chi n s đã ngã xu ng n i góc r ng, bên b d c vì đ c l p,
t do c a T qu c M t tr i th ng nh mênh mang: “R i rác biên c ng m vi n x …” Các anh đã “v
đ t” m t cách thanh th n, bình d ; yên ngh trong lòng M , gi c ng nghìn thu Ch ng có “da ng a b c thây” nh các tráng s ngày x a, ch có “áo bào thay chi u anh v đ t”, nh ng T qu c và nhân dân đ i đ i
ghi nh công n các anh Ti ng thác sông Mã “g m lên” nh m t lo t đ i bác n xé tr i, “khúc đ c hành”
y đã t o nên không khí thiêng liêng, bi tráng và cao c :
“R i rác biên c ng m vi n x
Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh
Áo bào thay chi u anh v đ t
Sông Mã g m lên khúc đ c hành”
Các t Hán Vi t xu t hi n b t ng trong đo n th (biên c ng, vi n x , chi n tr ng, áo bào, khúc đ c
hành) g i lên màu s c c kính, tráng li t và uy nghiêm Có m t mát hy sinh Có xót xa th ng ti c Không
bi l y y u m m, b i l s hy sinh đã đ c kh ng đ nh b ng m t l i th : “Chi n tr ng đi ch ng ti c đ i xanh” Bi t bao xót th ng và t hào n ch a trong v n th Quang D ng là m t trong nh ng nhà th đ u
tiên c a n n th ca kháng chi n nói r t c m đ ng v s hy sinh anh d ng c a các chi n s vô danh H n 20
n m sau, nh ng thi s th i ch ng M m i vi t đ c nh ng v n th c m đ ng nh th :
“H đã s ng và ch t
Gi n d và bình tâm Không ai nh m t đ t tên
Nh ng h đã làm ra t N c”
(“ t N c” - Nguy n Khoa i m)
Trang 9Nh ng tháng n m chi n tranh đã đi qua oàn binh Tây Ti n nh ng ai còn ai m t, nh ng ai đã “l y đá ven
r ng chép chi n công”? “C lai chinh chi n k nhân h i?” – x a nay, bu i chi n tranh, m y ai đi chinh chi n
còn tr v ?
o n th trên đây cho th y cái tâm đ p và cái tài hoa c a Quang D ng N u Chính H u, qua bài “ ng Chí” đã nói r t hay v ng i nông dân m c áo lính, thì Quang D ng, v i bài th “Tây Ti n” đã d ng lên
m t t ng đài hùng v uy nghiêm v nh ng chàng trai Hà N i “mang g m đi gi n c” d ng c m, can
tr ng, trong gian kh chi n đ u hy sinh v n l c quan yêu đ i Anh hùng, hào hoa là hình nh đoàn binh
Tây Ti n
Hai đo n th trên đây th hi n c t cách và bút pháp lãng m n, h n th tài hoa c a Quang D ng N u “th là
s th hi n con ng i và th i đ i m t cách cao đ p” thì “Tây Ti n” đã cho ta c m nh n v n t ng y
“Tây Ti n” đã mang v đ p đ c đáo c a m t bài th vi t v ng i lính – anh b đ i c H nh ng n m đ u
kháng chi n ch ng Pháp Bài th h i t m i v đ p và b n s c c a th ca kháng chi n ca ng i ch ngh a yêu
n c và ch ngh a anh hùng cách m ng Vi t Nam
Giáo viên: Ph m H u C ng
Ngu n : Hocmai.vn
Trang 105 L I ÍCH C A H C TR C TUY N
Ng i h c t i nhà v i giáo viên n i ti ng
Ch đ ng l a ch n ch ng trình h c phù h p v i m c tiêu và n ng l c
H c m i lúc, m i n i
Ti t ki m th i gian đi l i
Chi phí ch b ng 20% so v i h c tr c ti p t i các trung tâm
Ch ng trình h c đ c xây d ng b i các chuyên gia giáo d c uy tín nh t
i ng giáo viên hàng đ u Vi t Nam
Thành tích n t ng nh t: đã có h n 300 th khoa, á khoa và h n 10.000 tân sinh viên
Cam k t t v n h c t p trong su t quá trình h c
Là các khoá h c trang b toàn
b ki n th c c b n theo
ch ng trình sách giáo khoa
(l p 10, 11, 12) T p trung
vào m t s ki n th c tr ng
tâm c a kì thi THPT qu c gia
Là các khóa h c trang b toàn
di n ki n th c theo c u trúc c a
kì thi THPT qu c gia Phù h p
v i h c sinh c n ôn luy n bài
b n
Là các khóa h c t p trung vào
rèn ph ng pháp, luy n k
n ng tr c kì thi THPT qu c
gia cho các h c sinh đã tr i
qua quá trình ôn luy n t ng
th
Là nhóm các khóa h c t ng
ôn nh m t i u đi m s d a
trên h c l c t i th i đi m
tr c kì thi THPT qu c gia
1, 2 tháng