Tiểu luận Quốc phòng an ninh

vận dụng và phát triển trong điều kiện mới, góp phần xây dựng, củng cố vững mạnh nền quốc phòng toàn dân theo tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng trong công cuộc x

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIÊN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I

TIỂU LUẬN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG&AN NINH

CHỦ ĐỀ: CHIẾN TRANH NHÂN DÂN BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ

NGHĨA



Lớp: Cao cấp lý luận chính trị K8

Khóa học: 2014 - 2016

Thái Bình, tháng 12 năm 2015

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

“Giáo dục quốc phòng - an ninh là bộ phận của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục & đào tạo trung học phổ thông đến đại học và các trường chính trị, hành chính, đoàn thể…”

Những năm qua, cùng với những thành tựu vượt bậc của công cuộc đổi mới đất nước, công tác quốc phòng, an ninh nước ta luôn được Ðảng, Nhà nước, nhân dân chăm lo xây dựng, củng cố Vì vậy, tiềm lực và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân được giữ vững, công tác giáo dục quốc phòng-an ninh (GDQP – AN) ngày càng được tăng cường, củng cố Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: “Tăng cường quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân”

Tư duy mới của Đảng ta về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong giai đoạn hiện nay được thể hiện rõ ở việc tăng cường bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, làm cho mọi người hiểu rõ những thách thức lớn tác động trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới

Lịch sử chiến tranh giải phóng và bảo vệ đất nước của nhân dân ta đã ghi nhận rằng: Nghệ thuật quân sự là một nhân tố quan trọng trong chiến tranh Nhân dân Việt Nam thắng giặc ngoại xâm không chỉ bằng ý chí quật cường mà còn là sự kết hợp chặt chẽ ý chí với tài trí sáng suốt, thông minh, đánh bằng mưu kế-thắng bằng thế thời Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, mà đỉnh cao là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 là bước phát triển mới cả về chỉ đạo chiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật Nghệ thuật quân sự Việt Nam đạt tới đỉnh cao vừa hàm chứa tính hiện đại của cuộc chiến tranh ở thế kỷ XX, vừa mang nét đặc trưng nghệ thuật quân sự truyền thống của dân tộc.

Biết bao thế hệ người Việt Nam đã chiến đấu vô cùng anh dũng, cực kỳ thông minh và trí tuệ đã để lại một di sản tinh thần, một di sản đạo đức vô giá, một di sản nghệ thuật quân sự phong phú Những di sản có giá trị lý luận và thực tiễn

đó, kể cả truyền thống quân sự ưu việt cần được trân trọng giữ gìn nghiên cứu,

vận dụng và phát triển trong điều kiện mới, góp phần xây dựng, củng cố vững mạnh nền quốc phòng toàn dân theo tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh và đường lối đổi mới của Đảng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Với mong muốn góp một cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về những nét đặc sắc trong nghệ thuật quân sự của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng từ đó đưa ra những bài học kinh nghiệm trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, em xin trình bày tiểu luận với đề tài:

2 Mục đích nghiên cứu.

Giáo dục quốc phòng - an ninh góp phần giáo dục toàn diện về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và sự trân trọng đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có ý thức cảnh giác trước âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch;

có kiến thức cơ bản về đường lối quân sự của Đảng và công tác quản lý nhà nước về quốc phòng - an ninh;

Nắm vững nội dung cơ bản về đường lối quân sự của Đảng, âm mưu, thủ đoạn trong chiến lược "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch nâng cao ý thức cảnh giác cách mạng và vai trò, vị trí của người trí thức trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Nắm được một số nội dung cơ bản của công tác quốc phòng, biết ứng dụng ngành nghề chuyên môn đào tạo, kết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, quốc phòng với an ninh và đối ngoại trên từng cương vị công tác

3 Giới hạn nghiên cứu.

Đề tài tập trung nghiên cứu lý luận chung về chiến tranh nhân dân bảo vệ

tổ quốc xã hội chủ nghĩa; đồng thời đề xuất, kiến nghị nhằm giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội nói chung, sự nghiệp BVTQ nói riêng

4 Phương pháp nghiên cứu.

Ngoài phương pháp luận khoa học, phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, phương pháp chuyên gia

5 Cấu trúc của tiểu luận.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khiến nghị và tài liệu tham khảo Đề tài sẽ được trình bày qua 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của

Chương 2: Thực trạng nội dung nghiên cứu

Chương 3: Các biện pháp nhằm

Đề xuất, kiến nghị.

Kết luận

CƠ SỞ LÝ LUẬN

Nghị quyết số 28-NQ/TW Ngày 25-10-2013, Hội nghị Trung ương 8

(khóa XI) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới được ban hành

trên cơ sở thành tựu, kinh nghiệm về lý luận và thực tiễn qua gần 30 năm đổi mới đất nước, nhất là kế thừa kết quả 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương

8 (khóa IX) về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc (BVTQ) trong tình hình mới Đây là Nghị quyết chuyên đề về nhiệm vụ BVTQ của Đảng ta Trong đó, xác định rõ mục tiêu, quan điểm, phương châm chỉ đạo, nhiệm vụ và các giải pháp thực hiện BVTQ trong bối cảnh mới của tình hình thế giới, khu vực, hội nhập quốc

tế Chúng ta cần quán triệt sâu sắc những nội dung cơ bản sau:

Nghị định 116/NĐ-CP ngày 10/7/2007 của Chính phủ về quốc phòng-an ninh chỉ rõ: “Giáo dục quốc phòng - an ninh là bộ phận của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khoá trong chương trình giáo dục & đào tạo trung học phổ thông đến đại học và các trường chính trị, hành chính, đoàn thể…”

Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, tiềm ẩn những yếu tố khó lường Đối với nước ta, các thế lực thù địch vẫn ráo riết chống phá, chủ yếu bằng chiến lược diễn biến hoà bình, nhằm xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chuyển hoá cách mạng nước ta đi chệch hướng xã hội chủ nghĩa Các hành động xâm hại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của nước ta vẫn tiếp diễn dưới nhiều hình thức, âm mưu và với các thủ đoạn hết sức tinh vi

Với mục tiêu giáo dục toàn diện về mọi mặt, GDQP-AN đã tạo những cơ hội thiết thực cho thế hệ trẻ tu dưỡng về phẩm chất đạo đức, rèn luyện và hoàn thiện bản thân, trang bị những kiến thức cơ bản về quan điểm đường lối quân sự của Đảng, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch cũng như công tác Quốc phòng trong giai đoạn hiện nay

Môn học GDQP-AN có vai trò quan trọng trong việc khơi dậy và nêu cao tinh thần yêu nước của thế hệ trẻ, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước, chống lại mọi

âm mưu chia rẽ, phản động của các thế lực thù địch trong và ngoài nước

Có thể nói rằng, môn học GDQP-AN có một vai trò và ý nghĩa rất to lớn trong việc giáo dục và nâng cao ý thức, phẩm chất đạo đức của con người đặc biệt là thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước Trong điều kiện đất nước hội nhập và phát triển, việc nâng cao ý thức, trách nhiệm và hiểu biết về kiến thức quốc phòng-an ninh là một nhiệm vụ thiết thực hơn bao giờ hết

THỰC TRẠNG NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

Truyền thống dựng binh "tìm sức mạnh trong nhân dân" đã giúp dân tộc Việt Nam đứng vững suốt chiều dài mấy nghìn năm lịch sử Sau chiến tranh thế giới thứ hai, ta càng nhận thấy rõ sức mạnh quân sự trong nhân dân, thế nên vũ trang toàn dân tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa là một trong những quan điểm, tư tưởng cơ bản trong đường lối quân

sự của Đảng và nhà nước ta Với cấu trúc sức mạnh quân sự như vậy ta xác định rõ: Chiến tranh nhân dân là quá trình sử dụng toàn bộ tiềm lực của đất nước nhằm “bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá, bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; giữ vững ổn định chính trị

và môi trường hoà bình, phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa”

Bởi lẽ chiến tranh nhân dân là nhằm bảo vệ tổ quốc Xã Hội Chủ Nghĩa(XHCN) nên đối tượng tác chiến là Chủ Nghĩa Đế Quốc và các thế lực phản động có hành động phá hoại, xâm lược lật đổ cách mạng Hiện nay chúng thực hiện chiến lược “Diễn Biến Hòa Bình” bạo loạn, lật đổ để xoá bỏ chủ nghĩa xã hội ở nước ta và sẵn sàng sử dụng lực lượng vũ trang, hành động quân

sự can thiệp khi có thời cơ Bọn chúng chỉ chờ cơ hội để thực hiện âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng bằng cách thực hiện đánh nhanh, thắng nhanh, kết hợp tiến công quân sự từ bên ngoài vào với hành động bạo loạn lật đổ từ bên trong, đồng thời kết hợp với các biện pháp phi vũ trang để lừa bịp dư luận Tuy nhiên, ta cũng có một số lợi thế nhất định, vì đây là cuộc chiến tranh phi nghĩa, chắc chắn bị nhân loại phản đối Vả lại chúng ta là dân tộc ta có truyền thống yêu nước, chống xâm lược, chắc chắn sẽ làm chúng bị tổn thất nặng nề, đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của địch Thêm vào đó, địa hình, thời tiết nước ta phức tạp khó khăn cho địch sử dụng phương tiện lực lượng Cho dù địch có ưu thế tuyệt đối về sức mạnh quân sự, kinh tế và tiềm lực khoa học công nghệ Có

thể cấu kết được với lực lượng phản động nội địa thực hiện trong đánh ra, ngoài đánh vào

Sức mạnh quân sự của mỗi quốc gia có thể được nhìn nhận từ nhiều góc

độ khác nhau, chính do xuất phát từ mục đích, tính chất sử dụng khác nhau Sức mạnh quân sự quốc gia của chúng ta bao gồm tổng thể các lực lượng vật chất và tinh thần của đất nước Sức mạnh ấy dựa vào toàn dân, lấy lực lượng vũ trang

ba thứ quân làm nòng cốt, và được đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam,là một cuộc chiến tranh mang tính hiện đại và chính nghĩa Bởi việc xây dựng và sử dụng sức mạnh quân sự quốc gia của chúng ta không có mục đích chính trị nào khác ngoài mục đích tự vệ cách mạng, nhằm bảo vệ độc lập

tự do của dân tộc, bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của đất nước, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ nhân dân và mọi thành quả của cách mạng

Nhằm đạt được mục tiêu của chiến tranh nhân dân và nhiệm vụ quốc phòng, chúng ta phải linh động, hiểu biết tình hình và có chuẩn bị về mọi mặt Hình thái đất nước phải được chuẩn bị sẵn sàng, thế trận quốc phòng, an ninh nhân dân phải được củng cố vững chắc, có điều kiện để phát huy sức mạnh tổng hợp chủ động đánh địch ngay từ ngày đầu và lâu dài.Trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, ta tiến hành chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc, nhằm góp phần thực hiện những mục tiêu lớn của thời đại hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Như vậy, ta phải thực hiện chiến tranh khẩn trương, quyết liệt, phức tạp ngay từ đầu và trong suốt quá trình chiến tranh Bởi

vì, tiến hành chiến tranh xâm lược nước ta, địch sẽ thực hiện phương châm chiến lược đánh nhanh, giải quyết nhanh Quy mô chiến tranh có thể lớn và ác liệt ngay từ đầu Kết hợp tiến công hoả lực với tiến công trên bộ, tiến công từ bên ngoài kết hợp với bạo loạn lật đổ ở bên trong và bao vây phong toả đường không, đường biển và đường bộ nhằm đạt được mục tiêu chiến lược trong thời gian ngắn Bằng mọi cách, trong cuộc chiến tranh nhân dân ta phải bảo vệ được độc lập thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa

Cuộc chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải có một thế trận rõ ràng và phù hợp, phải tổ chức, bố trí lực lượng để tiến hành chiến tranh và hoạt động tác chiến Đồng thời, xây dựng khu vực phòng thủ vững mạnh toàn diện, có khả năng độc lập tác chiến, có trọng tâm, nhưng phải liên kết rộng khắp, tạo thế trận làng nước Điều tất yếu là lực lượng chiến tranh dựa vào toàn dân, mà nòng cốt là liên minh công nông, được tổ chức một cách chặt chẽ thành lực lượng quần chúng rộng rãi và lực lượng quân sự, lấy xây dựng chính trị làm cơ sở, coi trọng cả về chất lượng và số lượng Kẻ thù xâm lược nước ta có thể sẽ sử dụng lực lượng tiến công từ bên ngoài vào và bạo loạn lật

đổ ở bên trong, đánh nhanh giải quyết nhanh, vì vậy buộc ta phải chủ động ngăn chặn ý đồ của chúng, không để kẻ địch cấu kết với nhau

Trong chiến tranh thế giới thứ hai, cuộc đấu tranh kiên cường, bền bỉ và quyết liệt của dân tộc ta với sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng cộng sản Việt Nam, đã dẫn đến kết quả tất yếu là ngày 30/04/1975 đất nước ta thống nhất hoàn toàn Hiện nay, ít có khả năng xảy ra chiến tranh thế giới, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột dân tộc, tôn giáo,hoạt động can thiệp lật đổ còn xảy ra ở nhiều nơi với tính chất ngày càng phức tạp Vì vậy, để có thể đối diện với một cuộc chiến tranh xâm lược mới của kẻ thù, ta phải nắm rõ một

số quan điểm của Đảng về chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Để phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp trong cuộc chiến tranh,

và khẳng định đây là cuộc chiến tranh của nhân dân và vì nhân dân

Đảng có quan điểm tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh

giặc lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt Kết hợp tác chiến của lực lượng vũ trang địa phương với tác chiến của các binh đoàn chủ lực Là

quan điểm cơ bản xuyên suốt, thể hiện tính nhân dân sâu sắc Với tình hình mới này, ta vẫn phải “lấy nhỏ thắng lớn”, “lấy ít địch nhiều” Đảng ta không chỉ dựa vào lực lượng vũ trang mà phải dựa vào sức mạnh của toàn dân, tiến hành chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc Động viên toàn dân, trong đó lấy Bộ đội

chủ lực cùng lực lượng vũ trang địa phương làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc trên chiến trường cả nước Đánh bằng mọi thứ vũ khí có trong tay, bằng những cách độc đáo, sáng tạo Tiến hành chiến tranh toàn dân đó là truyền thống của ông cha ta, dân tộc ta từ ngàn xưa Ngày nay, chúng ta phải kế thừa

và phát huy truyền thống ấy lên một trình độ mới phù hợp với điều kiện mới, thực hiện chiến tranh toàn dân đánh thắng cuộc tiến công xâm lược của địch

Để thực hiện được, ta phải tăng cường giáo dục quốc phòng cho mọi tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ nói chung và sinh viên nói riêng Không ngừng chăm lo xây dựng các lực lượng vũ trang vững mạnh toàn diện, đặc biệt là chất lượng chính trị Và không ngừng nghiên cứu nghệ thuật quân sự, nghiên cứu các cuộc chiến tranh gần đây ở trên thế giới để phát triển nghệ thuật quân sự lên một tầm cao mới Xây dựng các tỉnh (thành phố) thành khu vực phòng thủ vững chắc

Tiến hành chiến tranh toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá và tư tưởng, lấy đấu tranh quân sự là chủ yếu, lấy thắng lợi trên chiến trường là yếu tố quyết định để giành thắng lợi trong chiến tranh Là Quan điểm có vai trò quan trọng, vừa

mang tính chỉ đạo vừa hướng dẫn hành động cụ thể để dành thắng lợi trong chiến tranh của Đảng Đảng ta nhận định, chiến tranh là một cuộc thử thách toàn diện đối với sức mạnh vật chất, tinh thần của quốc gia nhưng chiến tranh của ta là một cuộc chiến tranh chính nghĩa, tự vệ cách mạng Nên chúng ta phải đánh địch trên tất cả các mặt trận: quân sự, chính trị, ngoại giao, kinh tế, văn hoá và tư tưởng, và phải phát huy đến mức cao nhất sức mạnh của toàn dân Phải kết hợp chặt chẽ tất cả các mặt trận đấu tranh, hỗ trợ cho nhau và tạo điều kiện cho đấu tranh quân sự dành thắng lợi trên chiến trường, cùng với đấu tranh quân sự tạo nên sức mạnh tổng hợp lớn giành thắng lợi cho cuộc chiến tranh Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đã tiến hành cuộc kháng chiến toàn diện, đấu tranh với địch trên nhiều mặt nhưng chủ yếu đã đánh địch và thắng địch trên mặt trận quân sự, nhờ đó mà nhân dân ta đã giành được thắng lợi, giành và giữ nền độc lập dân tộc Tình hình thế giới ngày nay diễn biến phức

tạp và có những thay đổi sâu sắc, đất nước đứng trước những thuận lợi mới và những thách thức mới đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân cùng nỗ lực phấn đấu làm thất bại âm mưu và các mục tiêu chiến lược của địch, dành thắng lợi toàn diện cho chiến tranh Để làm được như vậy, đòi hỏi, Đảng phải có đường lối chiến lược, sách lược đúng, tạo thế và lực cho từng mặt trận đấu tranh tạo nên sức mạnh Phải vận dụng sáng tạo nhiều hình thức và biện pháp đấu tranh thích hợp trên từng mặt, đồng thời có nghệ thuật chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ các mặt trận đấu tranh trong từng giai đoạn cũng như quá trình phát triển của chiến tranh Song phải luôn quán triệt lấy đấu tranh quân sự là chủ yếu, lấy thắng lợi trên chiến trường là yếu tố quyết định để kết thúc chiến tranh Động viên sức mạnh của toàn dân tiến hành trên các mặt trận khi kẻ thù phát động chiến tranh xâm lược

Kẻ thù xâm lược nước ta là nước lớn, được trang bị vũ khí, kĩ thuật cao,

có tiềm lực kinh tế quân sự lớn mạnh,chúng sẽ thực hiện ưu thế để áp đảo

ta,nên ta phải chuẩn bị mọi mặt trên cả nước cũng như từng khu vực để đủ

sức đánh được lâu dài, ra sức thu hẹp không gian, rút ngắn thời gian của chiến tranh giành thắng lợi càng sớm càng tốt Quan điểm của Đảng là,

chúng ta phải chuẩn bị mọi mặt trên cả nước cũng như từng khu vực đủ sức đánh được lâu dài, ra sức tạo thời cơ, nắm vững thời cơ, chủ động đối phó và giành thắng lợi trong thời gian cần thiết Trên cơ sở đó, chúng ta dồn sức để rút ngắn thời gian của chiến tranh, giành thắng lợi càng sớm càng tốt Ta kiên quyết ngăn chặn địch không cho chúng mở rộng để thu hẹp không gian của chiến tranh Kiên quyết không cho địch thực hiện được mục đích của chúng là

“đánh nhanh, giải quyết nhanh” theo học thuyết “không - bộ - biển” Mặt khác cũng phải chuẩn bị sẵn sàng để thắng địch trong điều kiện chiến tranh mở rộng

Từ truyền thống của cha ông ta và rút kết kinh nghiệm qua hai cuộc chiến

tranh chống Mĩ và chống Pháp, ta hiểu rằng nếu chiến tranh là lâu dài thì kết

hợp kháng chiến với xây dựng, vừa kháng chiến vừa xây dựng, ra sức sản xuất thực hành tiết kiệm giữ gìn và bồi dưỡng lực lượng ta càng đánh càng