“Tôi đi học” là một trang hồi ức của Thanh Tịnh, là trang văn đầy chất thơ kỉ niệm ngày tựu trường thời thơ ấu. Chất thơ ở giọng văn nhẹ nhàng truyền cảm. Nó khơi gợi tâm hồn, kí ức ngày cắp sách đến trường của mỗi chúng ta. “Tôi đi học” là tiếng lòng man mác, bâng khuâng cua một thời để thương, để nhớ và yêu quý vô cùng.
Trang 1Soạn bài tôi đi
Soạn bài tôi đi học của Thanh Tịnh
I Đọc – hiểu văn bản
Câu 1 Không khí và cảnh vật vào cuối thu “lá ngoài đường rụng nhiều và trên không
có những đám mây bàng bạc” đã gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên Đọc lại toàn bộ truyện ngắn, em thấy nhà văn diễn tả những
kỉ niệm theo trình tự thời gian, không gian Lúc đầu là buổi sớm mai mẹ dẫn đi trên con đường làng Sáng đó đứng giữa sân trường, một hồi trống vang lên, nghe ông đốc đọc tên và dặn dò…
Câu 2 Những hình ảnh và chi tiết của nhân vật “tôi” - Tác giả đã dùng phương pháp
nhân hóa để viết những câu văn giàu hình tượng và biểu cảm + “Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cánh hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng” + “Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính trong tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học” + Trong chiếc áo vải dù đen dài tôi cảm thấy mình trang trọng và đứng đắn + Chú bé cũng như những trò khác “bỡ ngỡ đứng nép bên người thân” chỉ dám “nhìn một nưa”, chỉ dám “đi từng bước nhẹ”; “lo sợ vẩn vơ”, ngập ngừng e sợ, “thèm vụng và ao ước thầm được như những học trò cũ, biết lớp, biết thầy để khỏi phải rụt rè trong cảnh lạ” + Lúng túng khi ông đốc nói: thôi, các em đứng đây xếp hàng để vào lớp Một số bạn khóc, tôi nức nở khóc theo + Được ông đốc học dỗ dành: “Các em đừng khóc Trưa nay các em được
về nhà cơ mà…” + Tiếng phấn của thầy giáo gạch mạnh trên bảng đen đã đưa tôi về cảnh thật “Tôi vòng tay lên bàn nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đọc: Bài viết tập: TÔI ĐI HỌC Tất cả những dẫn chứng trên được hồi tưởng và diễn tra rất chân thực rất cụ thể, rất ấn tượng và tinh tế lạ thường Đó là tâm lí chung của rất nhiều học trò lần đầu tiên đi học!
Câu 3 Thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với các em lần đầu đi học thật là đẹp
đẽ, đáng kính - Ông đốc có giọng nói ân cần, cặp mắt hiền từ Thầy giáo lớp 5 đón
28 học trò mới với “gương mặt tươi cười” chứng tỏ thầy là người vui tính, giàu lòng yêu thương - Người mẹ rất thương yêu con, đã quan tâm, dõi theo từng bước đi của con mình với bao âu yếm, động viên… đặc biệt từ khi con đi trên đường đến lúc tới trường, xếp hàng vào lớp học Như thế thái độ và cử chỉ của những người lớn đối với học trò rất tinh tế, ngọt ngào bởi đó là ngày đầu tiên đi học của con
Câu 4 Những hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng trong truyện ngắn rất sinh
động, rất đặc sắc: + … Ý nghĩ ấy thoáng qua trong trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây
Trang 2lướt ngang trên ngọn núi + Trước mắt tôi, trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn, vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp + Họ như những con chim con đứng bên bờ tổ nhìn quãng trời rộng muốn bay, những con ngập ngừng e sợ
Câu 5 Đặc sắc nghệ thuật của truyện ngắn Tôi đi học là sử dụng các hình thứ nhân
hóa và so sánh đầy thi vị, giọng văn nhẹ nhàng, trong sáng gợi cảm - Chất thơ của truyện tỏa ra từ thái độ, cử chỉ, gương mặt và lời nói của mỗi người rất tinh tế, gợi cảm Chất thơ toát ra từ lòng người mẹ hiền thương yêu con Đã mất lần tác giả tra bàn tay của người mẹ - Truyện được bố cục trong dòng hồi tưởng Kết hợp hài hòa giữa kể và tả với sự bộc lộ tâm trạng, cảm xúc của con người Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường và các học sinh giàu sức gợi cảm Toàn bộ truyện ngắn toát lên một chất trữ tình thiết tha, êm dịu “Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài
và hẹp” Lúc xếp hàng vào lớp, đứa con cảm thấy “có một bàn tay dịu dàng” của mẹ đẩy con tới trước như động viên, khích lệ Lúc đứa con bé bỏng “khóc nức nở” thì
“một bàn tay quen thuộc nhẹ vuốt mái tóc” Như vậy, cùng với chất thơ toát ra ở lời nói của ông đốc, ở gương mặt thầy giáo, thì ở người mẹ hiền là tấm lòng và bàn tay truyền cảm, tạo cho người đọc một sự xúc động bâng khuâng
Câu 6 Ý nghĩa “Tôi đi học” là một trang hồi ức của Thanh Tịnh, là trang văn đầy
chất thơ kỉ niệm ngày tựu trường thời thơ ấu Chất thơ ở giọng văn nhẹ nhàng truyền cảm Nó khơi gợi tâm hồn, kí ức ngày cắp sách đến trường của mỗi chúng ta “Tôi đi học” là tiếng lòng man mác, bâng khuâng cua một thời để thương, để nhớ và yêu quý
vô cùng
II Luyện tập
Câu 1 Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc nhân vật “tôi” trong truyện ngắn
Tôi đi học
Bài làm
Bằng cách kể chuyện kết hợp với miêu tả, bài văn đã nêu dòng cảm xúc của mình, tức là cái tôi trữ tình, rất trong trẻo, sinh động về ngày đầu tiên đi học
- Nhân vật “Tôi” thuở ấy đã tự miêu tả buổi đi học đầu tiên rất ấn tượng:
+ “Tôi” mặc bộ quần áo mới trang trọng và đứng đắn Dọc đường gặp mấy bạn nhỏ trạc tuổi tôi, ăn mặc tươm tất, nhí nhảnh gọi nhau và trao sách vở cho nhau
+ Chỉ có hai quyển vợ trên tay mà tôi bắt đầu thấy nặng Tôi nắm chặt lấy chúng, bắt chước mấy cậu đi trước muốn xin mẹ đưa cả bút thước cho mình cầm nữa
+ Sân trường đông đúc người đưa con đi học Vẻ mặt người nào cũng tươi tắn và ăn mặc tươm tất
+ Sau một lúc hồi hộp, tôi nhìn lại ngôi trường oai nghiêm, to lớn như đình làng Sân rộng, tường cao, trưa hè vắng lặng, tôi hơi lo sợ
Trang 3+ Đứng bên cạnh, mấy cậu học trò như tôi cũng bỡ ngỡ đứng nép và bên người thân hay đi lại nhẹ nhàng Có thể ví họ như con chim non đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời rộng muốn bay, nhưng còn ngập ngừng e sợ
+ Thế rồi, sau một hồi trống vang lên, mấy người học trò cũ đến xếp hàng dưới hiên
đi vào lớp Tác giả tả cảnh mọi người vào trong lớp, cái gì cũng thấy lạ, thấy hay, những sự cảm mếm và quyến luyến lớp học, bàn ghế và bạn bè xung quanh đến một cách tự nhiên Tác giả kết thúc bằng sự miêu tả một hình ảnh rất đẹp: “Một con chim non liệng đến đứng trên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao” Đó là một cái ngày không ai quyên, thậm chí còn khắc ghi vào tâm khảm một ký ức tươi đẹp suốt cuộc đời
Câu 2 Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến khai giảng lần đầu
tiên
Bài làm
“Cứ mỗi độ thu sang Hoa cúc lại nở vàng Ngoài vườn hương thơm ngát Ong bướm bay rộn ràng Em cắp sách đến trường…”
Khi đọc lại những câu trên mỗi chúng ta đều nhớ, hàng năm cứ đến độ thu sang khoảng đầu tháng 9, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, ngoài vườn hương thơm ngát, ong bướm bay rộn ràng, lòng em lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường, lại xôn xao khó tả Thật vậy, những câu thơ này đã làm em nhớ lại cái buổi ban mai em được mẹ nắm tay dắt đi trên con đường có hai hàng cây xanh thẳng tắp đến ngôi trường có mái ngói đỏ tươi Những cây bàng và cây phượng đứng sừng sững trên cái sân rộng, sạch đẹp được cha, mẹ hay chị dẫn đến trường vĩ cũng là buổi đầu tiên đi học như em Chao ôi, em bước theo canh tay vẫy gọi của cô nhưng tay em không sao rời được tay mẹ, mẹ em phải
gỡ tay em ra và đẩy nhẹ em đi về phía cô Bên cạnh em có bạn khóc thút thít, còn
em chỉ muốn chảy nước mắt Vào lớp, em được xếp ngồi bàn thứ hai bên cạnh của
sổ, em nhìn ra ngoài sân, mẹ em và các phụ huynh đang chào nhau vui vẻ ra về Em cúi xuống lục trong cặp lấy ba cuối Tiếng Việt lớp 1 mở ra… Giọng của cô giáo trong trẻo, lúc đầu còn nhỏ nhẹ sau to dần lên… nghe vừa lạ vừa quen… Thế là em đã đi học