Nguyên nhân, tình hình tranh chấp quyền lợi, chủ quyền trên vùng biển và hải đảo của các nước trong và ngoài khu vực biển Đông.... MỞ ĐẦU Hiện tại và trong tương lai, Biển Đông là một kh
Trang 1
VIÊN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
VIỆN CƠ HỌC
BAO CAO KET QUA THUC HIEN DE TAI KC.09.13
CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC XÂY ĐỰNG VÀ KHAI THÁC
CONG TRINH BIEN DI DONG TREN VUNG BIEN VIET NAM
thuộc Chương trình KC.09 (Điều tra cơ bản và nghiên cứu ứng dụng công nghệ biển)
TAP 3
CO SO KHOA HQC KY THUAT
CHO VIEC LY'A CHON GIẢI PHAP KET CAU
CONG TRINH BIEN DI DONG TREN BIEN VIET NAM
CÔNG TRÌNH BIEN DI DONG PHUC QUOC PHONG
NHU CAU VA TRIEN VONG
Co quan thuc hién: Hoc Vién Ky thuật Quân sự
Phan Anh Tuấn
Nguyễn Minh Tuần
SI§n ðT:
8 fH (EC
Trang 2MỤC LỤC
00015 1 PHAN I VỀ AN NINH QUỐC PHÒNG TRÊN BIỂN ĐÔNG 21 2n 3
1.L Vai trò của biển Đông trong chiến lược phát triển kinh tế và quốc phòng 3 1.1.1 Vị trí địa lý chính trị và tầm quan trọng của biển Đông 3
1.1.2 Tiềm năng kinh tế của vùng ven biển và các vùng biển Viưệt Nam 7
1.1.3 Quan điểm của đẳng và Nhà nước ta phát triển kinh tế gắn với bảo
vệ chủ quyền và quyền lợi quốc gia trên biển của Việt Nam 10
1.2 Tình hình tranh chấp chủ quyền và tương quan lực lượng trên biển Đông.I1 1.2.1 Nguyên nhân, tình hình tranh chấp quyền lợi, chủ quyền trên vùng biển và hải đảo của các nước trong và ngoài khu vực biển Đông 12 1.2.2 Các tình huống xung đột có thể xảy Ta ccccscercervee 14
1.2.3 Lực lượng các nước chiếm đóng tại quần đảo Hoàng Sa các các dao
thuộc quần đảo Trường Ša cà n2 221cc se rxe i5
1.2.4 Tương quan lực lượng Hải quân các nước vùng biển Đông
1.2.5 Đặc điểm tác chiến phòng thủ tại khu vực quần đảo Trường Sa
1.3 Quan điểm chiến lược và nhiệm vụ tác chiến trên biển Đông của Đảng
80 0.1 4154 73
1.3.1 Nhiệm vụ tác chiến trên chiến trường sông biển của các lực lượng
vũ trang Việt Nam - ch ng HH HH HH tre 73 1.3.2 Một số quan điểm chỉ đạo việc bố trí và sử dụng lực lượng tác chiến
trên biển của các lực lượng lượng vũ trang Việt Nam - 76 PHẦN II CÔNG TRÌNH BIỂN DI ĐỘNG QUỐC PHÒNG - 220cc 79 2.1 Về công trình biến trong lĩnh vực an ninh quốc phòng trên thế giới và
ở Việt Nam 22225 222211222112 tc H21 eree 79
1.1.2 Các công trình biển quốc phòng trên thế giới 79
Trang 32.3.2 Các hạng mục công trình chính - HH keiườ 94 2.3.3 Qui mô các hạng mục công trình sen nrrrerrrrrrrrirsee 95
2.3.4 Điều kiện tự nhiên s2 42121221211111211111 1012212 111 erreg
2.3.5 Bố trí mặt bằng tổng thé
2.3.6 Phương án kết cấu - LH HH HH HH hy
KẾT LUẬN 52-2 2222 E222211211111212111110121E 1111212211121 20 xe 97
Trang 4MỞ ĐẦU
Hiện tại và trong tương lai, Biển Đông là một khu vực nhạy cảm về chính trị- quân sự với các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải, thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế giữa các quốc gia thuộc ven bờ biển Đông và các quốc gia ngoài khu vực
Đứng trước tình hình trên, nhiều nước trong khu vực đã chú ý đầu tư
và phát triển lực lượng quân sự, trước hết chú trọng đến lực lượng Hải quân
và các phương tiện tác chiến trên biển Trong xu thế đó, các nước ASEAN
cũng đang từng bước điều chỉnh tổ chức, đầu tư, trang bị, nhằm mở rộng tầm hoạt động của Hải quân ra biển khơi để bảo vệ vững chắc chủ quyển đồng thời kiểm soát được vùng biển và các đường giao thông quốc tế quan
trọng Việt Nam là một nước giáp biển Đông với đường bờ biển dài trên
3000 km, vì vậy phải tập trung xây dựng lực lượng tác chiến trên biển mà nòng cốt là lực lượng Hải quân trở thành một lực lượng chính quy, hiện đại, đủ khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vùng biển và hai dao trong moi tình huống xảy ra ở từng thời kỳ phát triển của đất
nước
Với tình hình như vậy ngoài việc tập trung xây dựng đội tầu Hải quân
và hệ thống cảng quân sự thì việc nghiên cứu đề xuất các dạng công trình
biển, trong đó có dạng công trình biển di động nhằm phục vụ kinh tế và quốc
phòng có ý nghĩa rất quan trọng và cần thiết để tăng cường khả năng tác
chiến trên biển, góp phần vào việc bảo vệ vững chắc vùng biển Việt Nam
Để có sở khoa học cho việc nghiên cứu cần thiết phải nghiên cứu đầy
đủ các yếu tố chính ảnh hưởng trực tiếp đến việc qui hoạch và thiết kế, sử dụng các đạng công trình biển đi động phục vụ Quốc phòng như :
Trang 5- Vi trí vai trò của biển đông trong lĩnh vực kinh tế quốc phòng
- Quan diém của Đảng về xây đựng lực lượng Hải quân
- Nhiém vu và điều kiện tác chiến của Hải quân hiện tại và trong tương lai
- Tiém luc va su phat triển kinh tế của đất nước
- _ Hiện trạng của lực lượng Hải quân Việt Nam
- _ Điều kiện địa lý tự nhiên của vùng biển và bờ biển nước ta
~ Tương quan lực lượng Hải quân các nước vùng biển Đông và các
nước có khả năng tác chiến trên khu vực biển Đông
Việc nghiên cứu phân tích tương quan lực lượng Hải quân xung quanh biển Đông có ý nghĩa quan trọng trong việc qui hoạch xây dựng đội tầu Hải quân và các lực lượng tác chiến khác trên biển Việc nghiên cứu được thực hiện bằng phương pháp thống kê, phân tích, so sánh đội tầu, trang bị của lực lượng Hải quân xung quanh biển Đông nói chung và lực lượng Hải quân của một số nước có khả năng tác chiến trên biển Đông Ngoài ra cần thiết phải xem xét đội tầu của một số cường quốc trên thế giới, trong đó trên thế giới, trong đó chú ý đến lực lượng Hải quân các nước: Mỹ, Nga, Nhật
Bảng phương pháp phân loại sắp xếp tương quan, có thể đánh giá sức
mạnh của lực lượng Hải quân trên vùng tranh chấp biển Đông Cần nhấn mạnh, trong phần này chỉ đơn thuần so sánh sức mạnh vật chất, kỹ thuật, tạm thời chưa đề cập đến các yếu tố khác đảm bảo sức mạnh quân đội như: Hình thức và trình độ tác chiến, yếu tố con người, sự hiểu biết về địa bàn tác chiến, sức mạnh hậu phương, sự phối hợp giữa các lực lượng v v (Các yếu tố này
sẽ lần lượt trình bày ở các phần khác)
Các thông tin và số liệu được khai thác từ các tài liệu công khai, các
phương tiện thông tin, báo chí
Trang 6PHẦN I1 VỀ AN NINH QUỐC PHÒNG TRÊN BIỂN ĐÔNG
1.1 VAI TRÒ CỦA BIỂN ĐÔNG TRONG CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN
KINH TẾ VÀ AN NINH QUỐC PHÒNG CỦA VIỆT NAM
1.1.1 Vị trí địa lý chính trị và tầm quan trọng của Biển Đông
Biển Đông là một trong những biển lớn trên thế giới và về tầm quan
trọng được xếp vào loại thứ 2 sau Địa Trung Hải
Biển Đông là một bộ phận quan trọng của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, một đầu mối giao thông hàng hải huyết mạnh giữa Châu Âu, Trung Đông, Châu Á và giữa các nước Châu Á với nhau Khu vực này được đánh giá là một trong những khu vực phát triển kinh tế năng động nhất, nhiều chuyên gia kinh tế dự toán thế kỷ 21 là thế kỷ Châu Á - Thái Bình Dương Sự ra đời và phát triển của một loạt các nước công nghiệp mới, những “con rồng Châu Á” trong khu vực đang có tác động mạnh đến nền
kinh tế Việt Nam mà trước hết là thông qua vùng ven biển và các vùng biển nước ta
Biển Đông là biển lớn nhất khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tiếp
giáp với nhiều quốc gia, phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp bán đảo
Malaixia Theo chiều Bắc-Nam, Biển Đông dài 1600 hải lý, theo chiều Đông
- Tây rộng 900 hải lý Diện tích khoảng 3,5 triệu km? Các nước xung quanh biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Cămpuchia, Thái Lan, Singapo,
Malaixia, BrunAy, Philippin Các nước đều rất coi trọng khai thác nguồn lợi
biển Đông, vừa có quan hệ chặt chế với nhau vừa có mẫu thuẫn trong khai thác, cho nên cơ cấu địa lý - kinh tế- chính trị của biển Đông khá phức tạp
Philippin là nước quần đảo ở phía Đông biển Đông, phía Bắc đối diện với Đài Loan qua eo biển Bắc, phía Nam và Tây Nam là biển Xarauy, biển
Trang 7Sulu và eo biển Balabasơ, Đông giáp Thái Bình Dương Philippin gồm 7101 hòn đảo lớn nhỏ trong đó 1000 đảo có người ở Diện tích đất đai là 299.700
km”, dân số năm 1995 là 58,1 triệu người Sản lượng dầu thô hàng ngày khai
thác được 42 vạn thùng, sản lượng hải sản hàng năm 70 vạn tấn
Brunay nằm ở Bắc Kalimantan, diện tích 5765 km”, dân số 21 vạn
người Nguồn kinh tế hoàn toàn dựa vào khai thác dầu mỏ Sản lượng dầu thô năm cao nhất đạt 12 triệu thùng
Inđônêxia có tất cả 13.776 hòn đảo, điện tích 1904 triệu km? Năm
1980 Indônêxia thiết lập chế độ vùng kinh tế đặc quyền 200 hải lý với diện
tích biển 5,41 triệu km Trong vùng biển tài phán của Inđônêxia phần lớn đã
được khai thác dầu khí, sản lượng khai thác hàng năm 1,5 triệu thùng Sản lượng thuỷ sản hơn 2 triệu tấn
Singapo ở phía nam bán đảo Mãlai, gồm 40 hòn đảo, diện tích 6.202 km’ Dân số năm 1985 là 2,6 triệu người Singapo nằm nơi xung yếu trên
đường hàng hải Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là ngã tư của đường giao
thông Châu Á, Châu Âu, Châu Phi, Châu Đại Dương Toàn bộ nền kinh tế
phụ thuộc vào biển
Phía Nam Thái Lan là vịnh Thái Lan, phía Tây Nam là biển Anđaman, diện tích đất là 51,4 vạn kmỶ, năm 1985 dân số 52,8 triệu người Năm 1981 Thái Lan thiết lập vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý với hơn 32 vạn km’ Thái Lan rất coi trọng nghề cá, sản lượng hàng năm trên 2,2 triệu tấn Sản
lượng khí thiên nhiên hơn 4 tỷ m
Cămpuchia có đường bờ biển dài 460 km trong vịnh Thái Lan, vì vậy
có thể nói là một trong các nước ven bờ biển Đông Diện tích đất đai
Campuchia 1A 18 van km, dân số 7 triệu người Năm 1978 Cămpuchia tuyên
bố vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý với diện tích 5,5 vạn kmỶ
Trang 8Trung Quốc là một quốc gia nằm ở phía Bắc của biển Đông với tổng
diện tích 9.596.960 km(lớn thứ ba thế giới), dân số năm 1998 là 1.242,5
triệu người ( đông dân nhất thế giới) Trung Quốc có đường bờ biển dài
11.000 km Đây là một nước có nhiều yêu sách về lãnh hải và lãnh thô trên đất liền cũng như biển đảo Năm 1974 Trung Quốc đã chiếm giữ Quần đảo Hoang Sa Hiện nay Trung Quốc đang chiếm đóng 7 đảo thuộc Quần đảo
Trường Sa
Việt Nam có một vị trí địa lý chiến lược thuận lợi về biển Lãnh thổ đất liền được bao bọc bởi bờ biển trải đài 3.260 km trên ba hướng: Đông, Nam và Tây Nam Trung bình cứ 100 km? đất liền nước ta có 1 km bờ biển,
tỷ lệ vào loại cao so với tỷ lệ trung bình trên thế giới (600 km”/Ikm) Biển
Đông có vị trí chiến lược vô cùng quan trọng đối với Việt Nam về các mặt
kinh tế, an ninh, quốc phòng cả trước mắt và lâu đài
Do sự phát triển của luật pháp về biển, phạm vi chủ quyền của Việt Nam trên biển Đông được mở rộng Năm 1977, trong xu thế phát triển tiến
bộ của luật biển quốc tế, Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam đã tuyên bố
về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thêm lục địa Việt Nam (12.5.1977) và tuyên bố về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải
Việt Nam (12.11.1982) Quốc hội nước ta đã phê duyệt công ước 1982 về luật biển Quốc tế
Từ đó, hình thù nước Việt Nam không chỉ là một lục địa chữ S mà còn
có một nước “Việt Nam biển” gồm nội thuỷ, lãnh hải, vùng đặc quyền kinh
tế và thểm lục địa rộng gấp nhiều lần điện tích đất liền (vùng đặc quyền kinh
tế biển rộng gần 1 triệu km, vùng thêm lục địa rộng gần 2 triệu km”)
Với vị trí địa lý chiến lược của nước ta ở khu vực Đông Nam Á lại có
các vùng biển và thềm lục địa rộng lớn trong Biển Đông thuộc quyền sở hữu
Trang 9và chủ quyền khai thác sử dụng, biển càng đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Vai trò của biển thể hiện trước hết ở tiềm năng kinh tế to lớn của các loại tài nguyên biển Theo nhiều dự đoán khoa học cho biết biển Đông giầu tài nguyên sinh vật, đặc biệt là dầu khí Tài nguyên vùng ven biển và vùng
biển Việt Nam bước đầu có thể được đánh giá rất phong phú và đa dạng,
phân bố rộng khấp từ dải đất liển ven biển đến các vùng nước ven bờ các hải đảo và các vùng biển khơi Ngoài các tài nguyên có giới hạn như hải sản, khoáng sản dầu khí, v.v, biển còn chứa đựng các nguồn tài nguyên vô tận
như muối biển, các hoá phẩm từ biển, dược phẩm biển, năng lượng biển (gió
thuỷ triều ) môi trường thuận lợi cho phát triển du lịch, giao thông vận tải
biển để liên kết kinh tế giữa các vùng, các miền trong nước và là cửa ngõ thông thương của nước ta với nhiều khu vực khác trên thế giới
Đây là tiền đồ cơ bản cho việc phát triển các ngành kinh tế biển một
cách đa dạng, bao gồm cả kinh tế ven bờ, kinh tế biển khơi và kinh tế hải
đảo Việc phát triển toàn diện các ngành kinh tế biển phù hợp với ưu thế của
điều kiện tự nhiên, từng loại tài nguyên trên các khu vực sẽ góp phần tích cực vào giải quyết các nhiệm vụ chiến lược phát triển đất nước
Vùng ven bờ và các vùng biển Việt Nam còn là một địa bàn quan
trọng để tiến hành phân công và phân công lại lao động xã hội Hiện nay,
trên 50% dân số của cả nước sống ở các tỉnh có biển và tập trung khá đông
tại L18 huyện, thị xã và thị trấn của 26 tỉnh ven biển Nhưng số lao động thực
tế làm nghề biển vẫn còn ở tỷ lệ thấp, chỉ chiếm khoảng trên dưới 15% tổng
số lao động các huyện ven biển, số lao động không có việc làm còn cao, nhất
là tại các thành phố và thị xã ven biển Việc tổ chức lại sản xuất ở vùng ven biển, phát triển các ngành nghề khai thác biển, quy hoạch lại các điểm dân
cư, các thành phố và thị trấn ven biển, hình thành các cụm công nghiệp, các
Trang 10trung tâm thương mại, du lịch, địch vụ ven biển sẽ tao kha nang thu hit hang
triệu lao động, góp phần giải quyết tốt việc làm, nâng cao mức sống của người lao động, phát triển mạnh kinh tế- xã hội và tăng cường an ninh quốc
phòng vùng ven biển
Tầm quan trọng, vị trí địa lý thuận lợi và sự giầu có tài nguyên của
biển Đông là những tiểm năng to lớn đối với các nước xung quanh biển
Đông, trong đó có Việt nam, nhưng chúng cũng là những nguyên nhân gây
ra những tranh chấp phức tạp và quyết liệt về chủ quyền và quyền lợi quốc gia trên biển giữa các quốc gia xung quanh biển Đông, đã thúc đẩy việc tăng
cường lực lượng quân sự, đặc biệt là Hải quân của các nước trong khu vực
Chính vì vậy, với quyền lợi nước ta được mở rộng ra biển Đông, thì
nhiệm vụ phát triển kinh tế biển, bảo đảm an ninh, quốc phòng, tăng cường quản lý biển, bảo vệ chủ quyền và các quyền lợi quốc gia trên biển đối với nước ta vô cùng nặng nề và cấp bách Trong trào lưu của thời đại biển, dân tộc Việt Nam ta đang đứng trước những thách thức lớn lao, chúng ta phải
thực sự thức tỉnh ý thức về biển của cả dân tộc, làm chủ được cả các vùng biển của mình, phát triển mạnh mẽ kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền và
các quyền lợi nước ta trên biển, một lần nữa vươn lên trở thành quốc gia mạnh mẽ về biển ở Đông Nam Á Đó cũng là mục tiêu chiến lược và cũng là đòi hỏi xuất phát từ yêu cầu và điều kiện khách quan của sự nghiệp xây dựng
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
1.1.2 Tiém năng kinh tế của vùng ven biển và các vùng biển Việt Nam
Vùng ven biển và các vùng biển Việt Nam có nguồn tài nguyên rất
phong phú và đa đạng, trong đó có nhiều loại có tiềm năng kinh tế lớn.
Trang 11Tài nguyên khoáng sản: than, sắt, titan, cát thuỷ tính và vật liệu xây dựng khác
Than đá phân bố dọc ven biển tỉnh Quảng Ninh, trữ lượng khoảng 3
tỷ tấn, chiếm trên 90% trữ lượng than toàn quốc Than nâu phân bố ở vùng
ven biển thuộc đồng bằng sông Hồng với trữ lượng dự đoán hàng trăm tỷ tấn Than bùn phân bố rải rác dọc ven biển các tỉnh : Thanh Hoá, Quảng Bình,
Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam- Đà Nẵng, Minh Hải với trữ lượng trên 100 triệu tấn
Quặng sắt đã phát hiện có hàng chục mỏ và điểm quặng với qui mô khác nhau ở vùng ven biển Trong đó quan trọng nhất là mỏ Thạch Khê với trữ lượng chiếm khoảng 65% trữ lượng quặng sắt cả nước, có hàm lượng quặng đạt 60 + 65% đảm bảo đáp ứng cho cơ sở luyện kim quy mô đến 5 triệu tấn/năm
Sa khoáng titan phân bố rộng rãi dọc bờ biển với trữ lượng dự kiến trên chục triệu tấn Hai mỏ ti - tan lớn nhất là Cát Khánh và Kỳ Anh có trữ lượng cấp C1 - C2 khoảng vài triệu tấn
Cát thuỷ tỉnh là một trong những khoáng sản ven biển có tiểm năng
lớn nhất với trữ lượng dự kiến hàng trăm tỉ tấn Các mỏ cát thuỷ tỉnh lớn và
quan trọng là Vân Hải, Ba Đồn, Nam Ô, Thuỷ Triều, Hòn Gốm chất lượng
ở hầu hết các mỏ khá cao, hàm lượng SIO; ở một số mỏ đạt tới 99,8% Các tài nguyên khác như đá vôi, đá xây dựng, đá ốp lát, cao lanh, muối biển, nước khoáng phân bố rộng rãi ở các vùng ven biển và có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển công nghệ của các địa phương ven biển
Tài nguyên dầu khí - Dâu khí là nguồn tài nguyên quan trọng và có
tiền năng kinh tế lớn nhất ở thêm lục địa Việt Nam Trữ lượng đầu mỏ được xác định khoảng 10 tỉ tấn, khí đốt là từ 200 - 300 tỷ mỶ (theo thông báo của Trung Quốc thì các con số này là 105 tỷ tấn và 205 tý m”) Các mỏ ở thêm
Trang 12lục địa Đông Nam Bộ có trữ lượng lớn như mỏ Bạch Hổ, Rồng, Đại Hùng,
Ba Vì, Trữ lượng công nghiệp của các mỏ này đạt trên 300 triệu tấn đầu
thu hồi, tỉ lệ khí đồng hành từ 150 đến 180 mỶ/1 tấn cho phép sản lượng khai
thác trên 20 triệu tấn/năm
Tài nguyên sinh vật: nguồn lợi sinh vật biển nước ta được đánh giá
vào loại phong phú trong khu vực Ngoài cá biển là nguồn lợi chính còn
nhiều loại đặc sản khác có giá trị kinh tế cao như tôm, cua, mực, rong biển, Riêng cá biển đã phát hiện trên 2000 loài khác nhau trong đó có trên 100 loài có giá trị kinh tế
Trữ lượng cá biển Việt Nam được đánh giá khoảng 3 triệu tấn, cho phép khai thác hàng năm từ 1,2 đến l,4 triệu tấn mà không ảnh hưởng đến nguồn lợi
Giao thông vận tải biển: điều kiện tự nhiên vùng biển và ven biển
nước ta là một ưu thế và môi trường thuận lợi cho việc phát triển giao thông vận tải biển và dịch vụ hàng hải Bờ biển đài, vùng biển rộng với nhiều co,
vịnh, cửa sông phân bố khá dày từ Bắc xuống Nam tạo nên khả năng xây dựng một hệ thống cảng biển nối tiếp nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc
phát triển ngành vận tải biển đa đạng bao gồm cả vận tải viễn đương, vận tải ven biển và vận tải pha sông biển Dọc bờ biển đã xác định nhiều khu vực có thể xây dựng cảng biển, trong đó một số nơi có khả năng xây cảng nước sâu
như Cái Lân, Cửa Ông, Trà Báu, Nghỉ Sơn, Mũi Ròn, Hòn La, Đà Nẵng, Dung Quất, Văn Phong, Cam Ranh, Vũng Tàu, Thị Vải Hơn nữa bờ biển nước ta, nhất là khu vực Trung Bộ rất gần các tuyến hàng hải quốc tế với mật
độ tàu thuyền vào loại lớn nhất và quan trọng nhất thế giới thông thương giữa các nước phát triển ở Châu Âu với các nước trong và ngoài khu vực biển Đông Đây là điều kiện và cơ hội lớn thúc đẩy ngành vận tải biển và dịch vụ hàng hải của nước ta phát triển nhanh phục vụ cho kinh tế quốc phòng
Trang 13Tài nguyên du lịch: Vùng ven biển và các vùng biển nước ta có ưu thế lớn trong việc hình thành và phát triển các trung tâm du lịch Dọc bờ biển có khoảng trên 100 bãi biển lớn nhỏ thuận lợi cho phát triển du lịch, trong đó có khoảng 20 bãi biển đạt quy mô và tiêu chuẩn quốc tế Các khu vực có tiềm
năng du lịch biển lớn là vịnh Hạ Long - Quảng Ninh - Hải Phòng, Huế - Đà Nắng, Nha Trang, Vũng Tàu - Long Hải Tại các khu này đã và đang hình thành các quần thể du lịch biển hiện đại có tầm cỡ quốc tế với nhiều loại hình hoạt động hấp dẫn như tham quan kết hợp với nghiên cứu, hội nghị,
giao dịch thương mại, thể thao, nghỉ ngơi, giải trí và chữa bệnh,
1.1.3 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta phát triển kính tế gắn với bảo vệ chủ quyền và quyền lợi Quốc gia trên biển của Việt Nam
Trong phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của nước ta irong thời
gian tới đã thể hiện rõ quan điểm: trở thành một nước phát triển về biển là
mục tiêu chiến lược xuất phát từ yêu cầu và điều kiện khách quan của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam Do vậy, khai thác tối đa mọi
tiểm năng và lợi thế nhiều mặt của biển và vùng ven biển để phát triển kinh
tế biển với tốc độ nhanh, tạo sự chuyển biến cơ bản theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá góp phần tăng cường bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia
trên biển, là một trọng điểm trong việc thực hiện chiến lược kinh tế- xã hội
của cả nước Với cách đặt vấn đề nói trên, phương hướng phát triển kinh tế
biển và vùng ven biển sẽ là:
- Xây dựng kinh tế vùng ven biển và vùng biển Việt Nam thực sự là đòn bẩy kinh tế cả nước phát triển, nhanh chóng tiếp cận với trình độ phát triển của các nước trong khu vực Từng bước xây dựng vùng ven biển thành
vùng kinh tế phát triển và sôi động nhất của cả nước
10
Trang 14- Tăng cường công tác Khoa học- Công nghệ biển, điều tra nghiên cứu
sâu và toàn diện để nắm vững các nguồn tài nguyên thiên nhiên, các quy luật
tự nhiên và môi trường
- Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế với bảo vệ tài nguyên và môi trường sinh thái trong toàn bộ và trong từng công việc nhằm bảo đảm sự phát
triển bền vững của biển, ven biển và các hải đảo
- Tập trung lực lượng thích đáng cho việc tăng cường củng cố quốc phòng và an ninh chính trị giữ vững chủ quyền quốc gia trên biển Các lực lượng vũ trang cần kết hợp tốt giữa nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và tích cực tham gia phát triển kinh tế biển, làm chỗ dựa vững chắc cho các ngành khai
thác biển có điều kiện tiến ra biển
- Hoàn thiện các hệ thống chính sách, luật lệ và bộ máy tổ chức, quản
Trên biển Đông hiện có một số khu vực thường xẩy ra tranh chấp:
- Tranh chấp giữa Trung Quốc với Việt Nam ở vịnh Bắc Bộ, vùng biển Đông Nam của Việt Nam
II
Trang 15- Tranh chấp giữa Trung Quốc với Việt Nam, Philipin, Malalxia,
Inđônêxia ở vùng biển Trường Sa
- Tranh chấp giữa Trung Quốc và Philipin ở Đông bác biển Đông
1.2.1 Nguyên nhân, tình hình tranh chấp quyền lợi, chủ quyền trên vùng biển và hải đảo của các nước trong và ngoài khu vực biển Đông
Châu Á - Thái Bình Dương có một vị trí rất quan trọng về chính trị kinh tế- quân sự trên thế giới Châu Á - Thái Bình Dương có một nền kinh tế phát triển nhanh nhất và năng động nhất hiện nay của thế giới Thế kỷ 2l được coi là thế kỷ Châu Á - Thái Bình Dương Với những lý do trên, việc chỉ phí quốc phòng gia tăng, đặc biệt là lĩnh vực Hải quân là một lý do dễ hiểu Trong lòng chảo Châu Á - Thái Bình Dương thì ASEAN có tầm quan trọng đặc biệt Ở đây xu hướng quân sự đã chuyển trọng tâm từ chống nổi dậy trong nước sang việc chống lại các mối đe doa từ bên ngoài, chuyển từ tác chiến trên đất liền sang tác chiến ngoài biển và tác chiến ngầm
Văn kiện của hầu hết các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình
Dương gần đây đều nhấn mạnh đến việc bảo vệ các tuyến đường biển cực kỳ quan trọng, các điểm nút hàng hải, các hòn đảo ngoài khơi và các vùng biển
giầu tài nguyên đang là đối tượng tranh chấp chủ quyền Chuyển qua các vùng biển này là 35% khối lượng dầu mỏ của toàn thế giới và phần lớn hàng hoá xuất nhập khẩu, hầu như toàn bộ nguyên vật liệu và dầu nhập của Nhật Bản Do đó, việc tăng cường kiểm soát trên mặt biển và tác chiến ngầm được gia tăng ở hầu hết các nước trong khu vực là cần thiết
+ Sự thay đổi tình hình quóc tế dẫn tới việc tăng cường ý thức phòng
vệ độc lập Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, tình hình quân sự thế giới đã có
sự thay đối to lớn Việc Liên Xô sụp đổ, đối đầu Mỹ - Nga giảm , khiến cho
12
Trang 16các nước Châu Á - Thái Bình Dương vốn lâu nay dựa vào nước lớn về mat phòng ngự an ninh quốc gia của họ sẽ bị ảnh hưởng nên cần phải tăng cường khả năng phòng vệ của chính nước họ
Lý do Mỹ và Nga giảm thiểu lực lượng quân sự ở Đông Nam Á, các nước ASEAN lo lắng nước lớn khác lấp “chỗ trống” nên cho rằng chủ yếu vẫn phải dựa vào lực lượng quân sự của chính nước mình để bảo vệ lợi ích cuả chính mình Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc và Đài Loan có thực lực kinh
tế tương đối mạnh, hy vọng sẽ phát huy được lớn hơn trong tình hình mới của Châu Á - Thái Bình Dương, đã tăng cường ý thức phòng vệ độc lập Các
nước Châu Á - Thái Bình Dương phần lớn đều là các quốc gia liên tiếp giáp
biển, họ cho rằng mối đe doa an ninh và lợi ích quốc gia của họ hiện nay đều chủ yếu là từ biển, vì vậy họ đều coi phát triển Hải quân là biện pháp chủ yếu tăng cường thực lực quốc phòng
+ Thị trường vũ khí quốc tế sôi động và nền kinh tế mỗi nước phát
triển đã tạo điều kiện đổi mới trang bị Hải quân của khu vực này
Sau khi chiến tranh lạnh kết thúc, đối với các nước sản xuất vũ khí chủ yếu, do nền kinh tế trong nước suy thoái và ngân sách quốc phòng cắt giảm
cho nên vũ khí sản xuất ra khủng hoảng thừa liền quay sang thị trường vũ khí nước ngoài Việc khối Vacxôvi tan rã và Liên Xô giải thể đã làm cho nhiều
vũ khí giá hạ đổ vào thị trường vũ khí quốc tế Các nước Châu Á -Thái Bình dương kinh tế phát triển mạnh có sức mua tương đối lớn, mà tàu thuyền Hải
quân và trang bị vũ khí lại tương đối cũ, vì vậy đây là thời cơ để họ mua sắm
tàu thuyền và vũ khí kỹ thuật mới của nước ngoài hoặc cùng với nước ngoài
hùn vốn hợp tác đóng tàu mới, khẩn trương đổi mới trang bị Hải quân
Năm 1956 Cộng hoà nhân dân Trung Hoa đã xâm chiếm hai đảo phía
Bắc của quần đảo Hoàng Sa
- Đảo Phú Lâm
13
Trang 17- Đảo Linh Côn
Năm 1974 Trung Quốc đã chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa
Ngoài Việt nam có tuyên bộ chủ quyền và có cơ sở pháp lý rõ ràng đối với quần đảo Trường Sa, hiện nay còn một số nước có tuyên bố chủ quyền và
chiếm giữ một số đảo là: Trung Quốc (7 dao), Dai Loan (1 dao), Philipin (8
dao), Malayxia (4 dao), Brunay
Trung Quốc và Đài Loan có tuyên bố chủ quyền với cả hai quần đảo
Trường Sa và Hoàng Sa Philipm, Brunây có tuyên bố chủ quyền một phan
hoặc toàn bộ đối với quần đảo Trường Sa
1.2.2 Các tình huống xung đột có thể xẩy ra
Khi có tranh chấp trên biển Đông, dự kiến xung đột có thể xẩy ra theo
một trong các tình huống hoặc kết hợp giữa các tình huống như sau:
1/ Đối phương xâm phạm chủ quyền và quyển lợi của ta trên vùng
biển và thềm lục địa bằng các hoạt động phi quân sự (khai thác tài nguyên)
2/ Đối phương bí mật xâm chiếm các bãi đá ngầm
3/ Đối phương tiến hành cuộc chiến tranh bảng Hải quân, Không quân
cường độ thấp, cục bộ để đánh chiếm đảo kiểu như quân Anh đánh chiếm Manvinat của Áchentina năm 1982
4/ Đối phương tiến hành cuộc chiến tranh bằng Hải quân, Không quân
phong toả đường biển, triệt phá các công trình kinh tế, quốc phòng vùng ven
biển
5/ Đối phương đánh chiếm miền Nam, đánh phá miền Bắc bằng
Không quân, Hải quân
6/ Đối phương đánh chiếm toàn bộ Việt Nam một lúc hoặc lần lượt
14
Trang 18* Tình huống 1: Đã xẩy ra thông qua các hoạt động thăm dò dầu khí
và khai thác trái phép nguồn tài nguyên trên biển của ta
* Tình huống 2: Đã xẩy ra với một số bãi đá ngầm thuộc quần đảo
Trường Sa trước đây (năm 1988), nên phải rất cảnh giác đề phòng
* Tình huống 3: Đã xảy ra đối với quần đảo Hoàng Sa của Việt nam
năm 1974, nhiều khả năng xảy ra đối với quần đảo Trường Sa vì đây là điểm
tranh chấp nóng bỏng trên biển Đông
* Các tình huống sau ít có khả năng xảy ra hơn vì địch phải huy động
một lực lượng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh và quyền lợi của nhiều
nước trong khu vực và trên thế giới
1.2.3 Lực lượng các nước chiếm đóng tại quần đảo Hoàng Sa và các đảo thuộc quần đảo Trường Sa
Trung Quốc đã chiếm đóng toàn bộ quần đảo Hoàng Sa Trừ Brunây,
tất cả các nước có tuyên bố chủ quyền đều duy trì quân đội trên các vùng đã
chiếm đóng và ra sức xây dựng các công trính quân sự để củng cố, bảo vệ vị
trí
Bố trí lực lượng và các công trình quân sự của nước ngoài chiếm đóng trên các đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa được thống kê trong các bảng 1-5:
Bảng I- Bố trí lực lượng của Trung Quốc tại Trường Sa
TT | Tên | Thời gian | Quân số Trang thiết bị trên đảo
đảo | chiếm giữ
I Chữ !31.01.88 Ict - Kénh xuyén dao 200x70m, sâu
Trang 19
cầu nổi
- | nha bê tông 2 tầng 50 x70 m, cao 10m
- | hé thong ra da dan dudng
- | tram khi tuong thuy van
18.02.88 2b - 1 bia chủ quyền cao l0 m
- 1 nhà kiên cố bê tông cốt thép
- | nha cao chân lợp tôn
- 3 bồn dầu, nước (đường kính 6 m)
16
Trang 20- 2 nhà chòi cao chân kiên cố
- | trạm thông tin liên lạc
Trang 21Bảng 2-Bố trí lực lượng Trung Quốc tại Hoàng Sa
- 2 trận địa pháo bờ biển
- 2 trận địa pháo phòng không
- 1 nhà kho nhiên liệu
- Giao thông hao: 1000m
Trang 22- 1 cau tau 20 m
- 5 nhà lính ở
- 2 công sự bê tông cốt thép
- 2000 m giao thông hào
- 18 vi tri hoa luc
~ 1 trận địa pháo bờ biển
- 2 trận địa pháo phòng không
- Ì sân bay cấp I đường băng
2700m
19
Trang 23Bảng 3 - Bố trí lực lượng của Phiippin tại Trường Sa
Trang 24
Bảng 5 Bố trí lực lượng của Đài Loan tại Trường Sa
TT | Tên đảo Thời gian | Quân số | Trang thiết bị trên đảo
chiếm giữ
1 Thai Binh 1947 500 - | số bãi đỗ trực thăng
1.2.4 Tương quan lực lượng Hải quân các nước vùng biển đông
Sức mạnh của lượng lượng Hải quân tập trung vào Đội tầu tác chiến trên biển của các nước Việc phân tích đội tầu góp phần vào việc đánh giá tương quan sức mạnh về vật chất kỹ thuật, trang bị của Hải quân các nước Trên cơ sở phân tích việc bố trí lực lượng, ý đồ tranh chấp trên biển Đông, xác định và so sánh lực lượng tác chiến chủ yếu của Hải quân các nước tại
biển Đông nhằm để xuất lực lượng tối thiểu của lực lượng Hải quân Việt
21
Trang 25Nam Đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền vùng biển Việt Nam trong mọi giai đoạn trong những năm 2010
Nội dung phân tích so sánh được triển khai theo hai phần:
- _ Phân tích so sánh tương quan lực lượng các nước xung quanh biển
a/ Quân số thuộc lực lượng Hải quân
Quân số Hải quân các nước bao gồm Hải quân và Hải quân đánh bộ trong các bảng 6
Bảng 6 Quân số Hải quân các nước xung quanh biển Đông
b/ Doi tau chién
Khả năng tác chiến của đội tầu được thể hiện chủ yếu qua số lượng, ching loai, tinh nang va tinh trang tau
* Tổng số tau
Tổng số và tình trạng đội tầu của các nước xung quanh biển Đông được cho trong bảng 7
22
Trang 26BANG 7 LUC LƯỢNG TẦU HAI QUAD
[TT TEN TAU TRUNG QUOC ĐÀI LOAN PHILIPPIN
Đang hoạt động Đang đóng Đang hoạt động Đang đóng Đang hoạt động Đang đóng
3_| Tầu ngầm năng lượng hạt nhân (SSN) (5) ]
4 | Tau ngdm tén lửa tuần tra bién (SSG) 1
6 | Tau khu truc (Destroyer) 17 3@) 14(6) - l
7 | Khinh ham (Fngate) 35 3) 14 11)
8 | Tầu chở trực thăng
10 | Tau pháo tấn công nhanh {10(170) -
11 | Tầu phóng lôi tấn công nhanh 70(20) -
L2 | Tầu tuần tiểu tấn công nhanh 103 3
14 | Tầu tuần tiểu ngoài khơi 3 8 q0) 32 on
29 | Tau ché chat long 87 - 3 4
30 | Tau pha bang 4 -
31 | Tau khao sat 1
33 | Tau hudn luyén
23
Trang 2825
Trang 29Tổng số tầu nói chung, tổng số tầu Hải quân nói riêng của các nước
được nêu trong bảng 8 và 9
Bảng 8 Tổng số tầu của các nước (Theo Lloyds)
Tổng trọng tải của tổng số tâu nói chung và tầu Hải quân nói riêng
được cho trong bảng 10 và I1
Bang 10 Tổng trọng tải tầu của các nước (Theo Lloyds) (T)
Trang 30* Tuổi tầu Hải quân trung bình
Để đánh giá đầy đủ và khoa học sức mạnh của đội tầu phải xem xét
tình trạng của đội tầu thông qua tuổi tầu Tuổi tầu Hải quân trung bình được
cho trong bảng 12
Bảng 12 Tuổi tầu Hải quân trung bình (Năm)
(Theo Jans-Tầu chiến Hải quân)
(Tuổi tầu Hải quân Việt Nam có một số tầu được xác định từ thời
điểm Liên Xô cũ chuyển giao cho tầu Việt Nam)
Bảng 13 đến bảng 19 so sánh một số chủng loại tầu, trong đó chủ yếu xác định sức mạnh chiến đấu của lực lượng Hải quân như tầu khu trục, tầu
ngầm tuần tiểu, khinh hạm (Frigate), tàu tấn công nhanh
27
Trang 31BANG 13 - TAU KHU TRUC (DESTR)
Quân số: (người) 280 (45 sĩ quan) Tầm hoạt động (dạm): 2970 với
- 1 kiểm soát mặt biển Ì
- 2 kiểm soát đường
Trang 32Luong dan nước (T): 4200 120km đầu đạn 165kg
- Đối không: l đầu 8 ống tầm bán
13km, đầu đạn 14kg + Pháo:
~1 kiểm soát đường không
- 1 kiểm soát đường biển
- 1 kiếm soát không, biển
- | din đường
- 3 điều khiển vũ khí + Sona phát hiện tầu ngầm
29
Trang 33- 1 kiếm soát đường không
tầm hoạt động 457km
- 1 kiểm soát đường không
và mặt biển
- 1 diéu khiển vũ khí + So na phát hiện tàu ngầm
Trang 34- | kiểm soát đường không
- 1 kiểm soát mặt biển
ngầm tầm 11 km đầu đạn 44 kg
+ Bom chống ngầm: ] giá phóng 9 quả
+ Hệ thống bảo vệ:
- Dàn phóng nhiễu ngụy trang và ra đa gây nhiễu
+Ra da:
-1 kiém sodt dudng khong *
-1 kiểm soát mật biển
~1 điều khiển vũ khí +So na phat hiện tàu ngầm
Lớp Fletcher Mỹ sản Số lượng: 03 + Tên lửa: + Thiết bị bảo vệ:
31
Trang 35Quân số (người): 270 (45 sĩ quan)
- _ Dàn phóng nhiễu
- ra đa gây nhiễu
+Ra đa:
-1 kiểm soát đường không
~-1 kiểm soát mặt biển
-† điều khiến vũ khí +So na phát hiện tàu ngầm
Trang 36
BẢNG 14 - TẦU NGẦM TUẦN TIỂU (PATROL SUBMARINE)
3076 khi lặn
Kích thước: 73,8 x 9,9 x 6,6
Tốc độ: 10 hải lý/giờ — khi lặn
Quân số (người): 52 (13 xĩ quan)
Tầm hoại động: 6000 dặm Chiều sâu lặn trung bình: 240 — 300m
Mìn 24 quả thay cho thuỷ lôi
Ngư lôi: 6 ống phóng 533 mm tầm
ban 15 km (25 km) đầu đạn 205kg
(300 kg)
- Thiết bị bảo vệ: ra đa cảnh giới
- Ra đa kiểm soát mật biển
- Sona phat hiện tàu ngầm
- Ra đa kiểm soát mặt biển
- _ Sona phát hiện tàu ngầm
Trang 37
18 hải lý/giờ — khi lận
Quân số ( người }: 57 (10 sĩ quan)
13 hải lý/giờ - khi lận
Quân số (người): 54 (10 sĩ quan)
Tam hoạt động: 8000 dam Chiều sâu lặn: 300 m
Mìn: 28 quả thay cho thuỷ lôi
Trang 38
Kích thước (m): 66,9 x 8,4 x 6,7 Lượng dãn nước: 2376 (T) nổi
2660 (T) lan Tốc độ: 12 (nổi), 20 (lặn)
Tầm hoạt động: 1000 dặm với tốc độ 9
Quân số ( người } : 67 (8 sĩ quan)
- 1 Sona phát hiện tàu ngầm
15 hải lý/giờ — khi lận
Trang 39
— SSK) đóng tại Đức
Hạ thuỷ : 1980 Lượng dãn nước: 1285 (T) khi nổi
1390 (T) khi lặn
Kích thước: 59,5 x 6,2 x 5,4 (m)
Tốc độ : 11 hải lý/giờ - khi nổi
21,5 hải lý/giờ — khi lặn
Trang 40BANG 15-TAU KHU TRUC FRIGATE
1984 1550 130.180.3,1 26 4000 200 Tên lủa đối hạm (80 km) — súng 100,
37 ngư lôi chống ngầm, hoả tiên
chống ngầm gây nhiều, ra đa kiểm
soát biển, không, dẫn đường, điều
khiển vũ khí, máy bay trực thăng z-9a
Jianghui 25+2 70 - 94 1452 103,2.10,8.3,3 26 4000 200 Tên lửa đối hạm (80 km), 4 súng 100,
37 (12 khẩu), hoả tiễn chống ngầm, mìn, bom chống ngầm- trang bị ra đa như tầu JianghulT
13 ham đội HĐB nam
Jiangwei 4+1(1) 1988 2250 114,7.12,1.4,8 25 4000 170 6 bé TLDH (40 km-120 km),TLD
không (10 km), 2 khẩu 100 mm, 8
khẩu 37 mm, hoả tiễn chống ngầm —
trang thiết bị ra đa điều khiển vũ khí
như trên - Í máy bay trực thăng z-9A