ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRÊN CƠ SỞ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THITRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN Hiện nay có rất nhiều phương pháp kiểm tra, đánh giá đã được sử dụng trong quá trình dạy học như kiểm t
Trang 1ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRÊN CƠ SỞ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THI
TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN
Hiện nay có rất nhiều phương pháp kiểm tra, đánh giá đã được sử dụng trong quá trình dạy học như kiểm tra, đánh giá bằng hình thức thi viết, thi thực hành, thi vấn đáp, thi trắc nghiệm Trong đó trắc nghiệm là một phương pháp kiểm tra, đánh giá quá trình tiếp thu kiến thức của người học một cách tích cực, nó có thể đo lường khả năng của người học ở bất kỳ cấp học nào, bất cứ môn học nào trong lĩnh vực khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội Hình thức thi trắc nghiệm này đã trở nên phổ biến trên thế giới, nhưng tại nước ta thì chưa được áp dụng rộng rãi và có nơi, có chỗ còn ít được quan tâm
1 Tổng quan về các phương pháp kiểm tra, đánh giá đang được sử dụng trong quá trình dạy và học
Hiện nay trong quá trình đào tạo, có rất nhiều phương pháp kiểm tra, đánh giá được áp dụng trong quá trình học Các phương pháp kiểm tra, đánh giá khả năng tiếp thu, kiến thức được cung cấp trong quá trình đào tạo hướng tới giảm tối thiểu những bất lợi có thể xảy ra trong quá trình kiểm tra (gian lận, học tủ ), xác định chính xác trình độ của người sinh viên Trong thực tế có những hình thức thi phổ biến như sau: thi viết, thi vấn đáp, thi trắc nghiệm, thi thực hành
Thi viết là hình thức thi mà sinh viên lựa chọn hay soạn thảo một câu trả lời đối với một gợi ý
Thi vấn đáp là hình thức thi mà sinh viên trả lời bằng lời nói Trong một khoảng thời gian ngắn cần kiểm tra sinh viên về kiến thức đã học và chiều sâu nhận thức của sinh viên
Thi trắc nghiệm là hình thức thi mà ở đó sinh viên có thể lựa chọn câu trả lời chính xác từ hàng loạt khả năng lựa chọn của các câu hỏi
Phương pháp thi thực hành: hình thức này yêu cầu sinh viên chứng tỏ khả năng để thực hiện những kỹ năng nhất định
Trang 22 Đánh giá quá trình dạy và học bằng phương pháp thi trắc nghiệm khách quan
Theo đánh giá của các chuyên gia đào tạo, khi tổ chức thi trắc nghiệm khách quan
sẽ có các những thuận lợi sau:
Giảm được chi phí giấy, mực ở mỗi lần thi Không cần phải huy động nhiều nhân lực cho việc coi thi
Tình trạng sinh viên sử dụng tài liệu sẽ không còn Trong lúc thi các câu hỏi được lấy ngẫu nhiên, do đó hạn chế được tình trạng xem bài lẫn nhau
Việc chấm bài không phải mất nhiều thời gian vì có máy thực hiện tự động và có kết quả lập tức ngay sau khi thi xong Đảm bảo được tính công bằng và chính xác khi chấm điểm
Tuy nhiên yêu cầu đặt ra đối với người giảng viên ở phương pháp này là soạn một câu hỏi tốt rất khó
3 Điểm cải tiến trong kiểm tra đánh giá khi sử dụng hình thức thi trắc nghiệm so với lối thi viết truyền thống
Phương pháp thi viết hay thi trắc nghiệm đều có những điểm tương đồng là: Đều
có thể đo lường hầu hết mọi thành quả học tập trong chương trình học Các hình thức kiểm tra đều có thể được sử dụng để khuyến khích sinh viên học tập nhằm đạt đến các mục tiêu: hiểu biết các nguyên lý, tổ chức và phối hợp các ý tưởng, ứng dụng kiến thức trong việc giải quyết các vấn đề
Những ưu điểm khi sử dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng hình thức trắc nghiệm khách quan:
Một trong những nhược điểm thường được gán cho phương pháp này là sinh viên
có thể đoán mò các câu trả lời trên một bài thi trắc nghiệm khách quan Xét về mặt lý thuyết, một sinh viên có thể đoán mò các câu trả lời trên một bài trắc nghiệm khách quan Nếu đó là một bài trắc nghiệm ngắn và gồm toàn những câu có hai lựa chọn: Đúng – Sai, thì sinh viên ấy có cơ may đạt được điểm tối đa, hoàn toàn bằng lối đoán mò, một lần trong hàng nghìn lần thử Tuy nhiên, trong thực tế, ít sinh viên có đạt được điểm cao trên một bài trắc nghiệm dài, gồm nhiều câu hỏi và một câu có nhiều lựa chọn.Vì vậy với một bài trắc nghiệm có hệ số tin cậy cao, có thể tin tưởng rằng sự đoán mò chỉ đóng góp một phần rất nhỏ vào các điểm số của sinh viên
Trang 3Một đặc điểm nữa khi sử dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng thi trắc nghiệm là hình thức trắc nghiệm này chỉ đòi hỏi sinh viên “nhận” ra những gì đã học qua các câu trả lời cho sẵn, thay vì “nhớ” các thông tin ấy và viết ra trên giấy Quan niệm như vậy là hoàn toàn không đúng, điều này chỉ đúng với những bài trắc nghiệm soạn thảo cẩu thả hay do người soạn thảo chưa nắm vững các mục tiêu giảng dạy và đánh giá Các quá trình tư duy cao có thể được mô tả bằng nhiều cách, chẳng hạn như: suy luận, khái quát hoá, suy luận trừu tượng, suy diễn, quy nạp, phán đoán, tưởng tượng…
Người ta vẫn thường cho rằng hình thức thi viết khuyến khích sự sáng tạo và thi trắc nghiệm không khuyến khích khả năng sáng tạo Với phương pháp thi viết sinh viên
có quyền tự do diễn tả ý tưởng của mình bằng văn viết, trong khi trắc nghiệm chỉ cho phép họ lựa chọn trong số các giải đáp cho sẵn Tuy nhiên trong thực tế, nhất là trong các
kỳ thi được tổ chức ở nước ta, các bài thi bằng hình thức thi viết thường chỉ nhằm khảo sát khả năng “nhớ” hay thuộc lòng những gì sinh viên đã học hay đã đọc qua các bài giảng hay sách vở Khả năng sáng tạo, khả năng đưa ra những tư tưởng độc đáo ít khi được khuyến khích, trái lại có khi gây bất lợi cho sinh viên
Hình thức thi trắc nghiệm hoàn toàn khách quan gồm những câu hỏi với câu trả lời cho sẵn mà sinh viên chỉ việc lựa chọn, và điểm số của sinh viên ấy là tổng số các câu trả lời đúng Như vậy, một bài trắc nghiệm hoàn toàn khách quan khó có thể khảo sát khả năng sáng tạo
Một đề thi viết sẽ bao gồm số câu hỏi tương đối ít và có tính tổng quát, đòi hỏi sinh viên phải triển khai câu trả lời bằng lời lẽ dài dòng, trong khi một bài trắc nghiệm thường gồm nhiều câu hỏi có tính cách chuyên biệt chỉ đòi hỏi những câu trả lời ngắn gọn Trong khi thi viết sinh viên phải bỏ ra phần lớn thời gian để suy nghĩ và viết Mặt khác, trong khi làm một bài trắc nghiệm, sinh viên dùng nhiều thì giờ để đọc và suy nghĩ
Chất lượng của một bài trắc nghiệm được xác định một phần lớn do kỹ năng của người soạn thảo bài trắc nghiệm ấy; ngược lại, chất lượng của một đề thi viết tuỳ thuộc chủ yếu vào kỹ năng của người chấm bài
Một bài thi viết tương đối dễ soạn, nhưng khó chấm và khó cho điểm chính xác, trong khi một bài thi trắc nghiệm khó soạn, nhưng việc chấm và cho điểm tương đối dễ dàng và chính xác hơn
Trang 4Sự phân bố điểm số ở một bài thi dạng viết có thể được kiểm soát một phần lớn do người chấm (điểm tối đa và tối thiểu) Ngược lại, với bài trắc nghiệm thì phân bố điểm số sinh viên hầu như hoàn toàn được quyết định do bài trắc nghiệm
Đây là hình thức kiểm tra khá hiệu quả, trong một khoản thời gian ngắn, sinh viên chỉ cần đánh dấu bằng bút chì hoặc thi bằng máy tính lên dãy các câu trả lời chính xác nhất Phương pháp này thuận tiện cho sinh viên có thể dễ dàng xem xét lại toàn bộ chương trình học
Phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan là phương pháp hiện nay đang được các cơ quan, tổ chức, quản lý về đào tạo quan tâm vì nó có thể đáp ứng được phần lớn các yêu cầu đặt ra khi đánh giá chất lượng và khả năng tiếp thu kiến thức của người học
Kết luận:
Trong thời gian gần đây Trường Đại học Hùng Vương, Khoa Nông - Lâm - Ngư
đã nhận thức được ưu điểm của hình thức thi này và được sự khuyến khích của các cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Giáo Dục và Đào Tạo, Sở Giáo Dục và Đào Tạo) đã đưa hình thức thi trắc nghiệm vào quá trình đánh giá, kiểm tra người học nhằm từng bước thay thế cho các hình thức thi khác đã được sử dụng từ trước tới nay (thi viết, thi vấn đáp, tự luận…) theo hướng cải tiên kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực người học