Đáp án Đề thi thử THPT Quốc gia môn Văn năm 2015 Trường THPT Thống Nhất Câu 1 (1,0 điểm) Những ý chính của đoạn trích văn bản: Chữ và tiếng trong thơ phải có một giá trị khác, ngoài giá trị ý niệm. Ngoài công dụng gọi tên sự vật, nó còn có khả năng gợi hình, gợi cảm cao. (0,5đ) Nghĩa của câu thơ, bài thơ, không chỉ là nghĩa cộng của những chữ, những tiếng tạo nên câu thơ, bài thơ mà là nghĩa tổng hợp trong mối quan hệ đa chiều của những tiếng, những chữ tạo nên câu thơ, bài thơ ấy.(0,5đ) Câu 2 (1,0 điểm) Người viết đã sửng dụng kết hợp các thao tác : Bình luận, chứng minh… (0,5đ) Bình luận là thao tác lập luận chính (0,25đ) Biểu hiện: Có nhiều câu văn thể hiện quan điểm, ý kiến của người viết về vấn đề chữ và tiếng trong thơ.(0,25đ) Câu 3 : Các biện pháp tu từ (1,0 điểm) Biện pháp so sánh: Mỗi chữ như một ngọn nến đang cháy(0,25đ) . Hiệu quả nghệ thuật: Làm tăng tính gợi hình, gợi cảm. Có cảm giác mỗi chữ không còn là một cái vỏ ngôn ngữ vô hồn, bất động mà lung linh, sinh động, có sức sống đang toả nhiệt và truyền hơi ấm sang người đọc( 0,25đ) Biện pháp ẩn dụ: Hình ảnh một vùng sáng chung. (0,25đ) Hiệu quả nghệ thuật: Đó là nghĩa của những tiếng, những chữ ( nói chung là từ ngữ) trong mối quan hệ tương tác, hoà hợp, bổ sung lẫn nhau để tạo nên những ý nghĩa ngoài ý nghĩa riêng của mỗi tiếng, mỗi chữ. Làm tăng tính gợi hình cha các diễn đạt( 0,25đ) Câu 4 ( 2,0đ): Thi tại ngôn ngoại nghĩa là : Ý thơ ở ngoài lời thơ ( 0,5đ) Phần Thi tại ngôn ngoại trong hai câu thơ: Tiếng nói thiêng liêng của lịch sử cha ông luôn vọng về nhắc nhở(0,75đ) Sức mạnh truyền thống của lịch sử dân tộc tạo nên động lực, niềm tự hào cho thế hệ hiện tại trong cuộc đương đầu với thực dân Pháp xâm lược.(0,75đ) Câu 5: Viết đoạn văn ngắn ( 3,0đ). Đoạn văn đảm bảo hình thức và nội dung, không được gạch đầu dòng, diễn đạt trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp. Cụ thể: aVề hình thức: Đảm bảo có câu mở đoạn, phát triển đoạn và kết đoạn. Các câu trong đoạn văn phải liên kết với nhau (0,25đ) bVề nội dung: đảm bảo các ý sau: Dẫn ý bằng ý chính từ 2 câu thơ ở mục 4: Niềm tự hào về truyền thống, quá khứ cha ông vẫn còn ở bên cạnh chúng ta. (0,25đ) Bằng cách nói hình ảnh: bắn súng lục vào quá khứ, tương lai sẽ bắn anh bằng đại bác, cách dùng hình ảnh mang ý nghĩa tăng tiến: súng lục đại bác, người nói muốn khẳng định: Cách đối xử của mỗi người với quá khứ như thế nào thì tương lai họ nhận được sẽ như thế, thậm chí còn tồi tệ hơn thế. Câu nói đề nghị một lối sống, một thái độ sống: trân trọng quá khứ, biết ơn quá khứ.(0,75đ) Tại sao sống là phải biết trân trọng quá khứ?(1,25đ) + Quá khứ là truyền thống, là lịch sử, là nguồn cội, tổ tiên, là văn hoá, văn minh xưa… Quá khứ là những gì đã xảy ra, trôi qua, không bao giờ lấy lại được. Do đó, con người phải biết trân trọng quá khứ, nguồn cội…, trân trọng chính mình. + Vì phải có quá khứ mới có hiện tại và tương lai, với quá khứ người ta xây dựng hiện tại và tương lai. + Quá khứ chính là tấm gương soi để con người tự nhận thức và rút ra những bài học kinh nghiệm quí báu cho mình. + Nếu con người quay lưng, “bắn vào quá khứ”, con người sẽ trở thành những kẻ vô ơn, bạc nghĩa. Họ sẽ bị tương lai đáp trả hậu quả tương xứng. Bài học nhận thức, hành động của bản thân.(0,5đ) II. Làm văn (12,0 điểm) A. Yêu cầu về kĩ năng Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học về một đoạn thơ, bài thơ. Từ đó, liên hệ một vấn đề xã hội liên quan. Vận dụng tốt các thao tác lập luận; Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp; Khuyến khích những bài viết sáng tạo. B
Trang 1Đáp án Đề thi thử THPT Quốc gia môn Văn năm 2015 Trường THPT Thống
Nhất
Câu 1 (1,0 điểm)
Những ý chính của đoạn trích văn bản:
-Chữ và tiếng trong thơ phải có một giá trị khác, ngoài giá trị ý niệm Ngoài công dụng gọi tên sự vật, nó còn có khả năng gợi hình, gợi cảm cao (0,5đ)
- Nghĩa của câu thơ, bài thơ, không chỉ là nghĩa cộng của những chữ, những tiếng tạo nên câu thơ, bài thơ mà là nghĩa tổng hợp trong mối quan hệ đa chiều của những tiếng, những chữ tạo nên câu thơ, bài thơ ấy.(0,5đ)
Câu 2 (1,0 điểm)
Người viết đã sửng dụng kết hợp các thao tác : Bình luận, chứng minh… (0,5đ)
Bình luận là thao tác lập luận chính (0,25đ)
Biểu hiện: Có nhiều câu văn thể hiện quan điểm, ý kiến của người viết về vấn đề chữ và tiếng
trong thơ.(0,25đ)
Câu 3 : Các biện pháp tu từ (1,0 điểm)
-Biện pháp so sánh: Mỗi chữ như một ngọn nến đang cháy(0,25đ)
Hiệu quả nghệ thuật: Làm tăng tính gợi hình, gợi cảm Có cảm giác mỗi chữ không còn là một cái vỏ ngôn ngữ vô hồn, bất động mà lung linh, sinh động, có sức sống đang toả nhiệt và
truyền hơi ấm sang người đọc( 0,25đ)
- Biện pháp ẩn dụ: Hình ảnh một vùng sáng chung (0,25đ)
Hiệu quả nghệ thuật: Đó là nghĩa của những tiếng, những chữ ( nói chung là từ ngữ) trong mối quan hệ tương tác, hoà hợp, bổ sung lẫn nhau để tạo nên những ý nghĩa ngoài ý nghĩa
riêng của mỗi tiếng, mỗi chữ Làm tăng tính gợi hình cha các diễn đạt( 0,25đ)
Câu 4 ( 2,0đ): Thi tại ngôn ngoại nghĩa là : Ý thơ ở ngoài lời thơ ( 0,5đ)
Phần Thi tại ngôn ngoại trong hai câu thơ:
-Tiếng nói thiêng liêng của lịch sử cha ông luôn vọng về nhắc nhở(0,75đ)
- Sức mạnh truyền thống của lịch sử dân tộc tạo nên động lực, niềm tự hào cho thế hệ hiện tại
trong cuộc đương đầu với thực dân Pháp xâm lược.(0,75đ)
Câu 5: Viết đoạn văn ngắn ( 3,0đ) Đoạn văn đảm bảo hình thức và nội dung, không được
gạch đầu dòng, diễn đạt trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp Cụ thể:
Trang 2a/Về hình thức: Đảm bảo có câu mở đoạn, phát triển đoạn và kết đoạn Các câu trong đoạn
văn phải liên kết với nhau (0,25đ)
b/Về nội dung: đảm bảo các ý sau:
- Dẫn ý bằng ý chính từ 2 câu thơ ở mục 4: Niềm tự hào về truyền thống, quá khứ cha ông
vẫn còn ở bên cạnh chúng ta (0,25đ)
-Bằng cách nói hình ảnh: bắn súng lục vào quá khứ, tương lai sẽ bắn anh bằng đại bác, cách dùng hình ảnh mang ý nghĩa tăng tiến: súng lục- đại bác, người nói muốn khẳng định: Cách
đối xử của mỗi người với quá khứ như thế nào thì tương lai họ nhận được sẽ như thế, thậm
chí còn tồi tệ hơn thế Câu nói đề nghị một lối sống, một thái độ sống: trân trọng quá khứ, biết ơn quá khứ.(0,75đ)
-Tại sao sống là phải biết trân trọng quá khứ?(1,25đ)
+ Quá khứ là truyền thống, là lịch sử, là nguồn cội, tổ tiên, là văn hoá, văn minh xưa… Quá khứ là những gì đã xảy ra, trôi qua, không bao giờ lấy lại được Do đó, con người phải biết trân trọng quá khứ, nguồn cội…, trân trọng chính mình
+ Vì phải có quá khứ mới có hiện tại và tương lai, với quá khứ người ta xây dựng hiện tại và tương lai
+ Quá khứ chính là tấm gương soi để con người tự nhận thức và rút ra những bài học kinh nghiệm quí báu cho mình
+ Nếu con người quay lưng, “bắn vào quá khứ”, con người sẽ trở thành những kẻ vô ơn, bạc nghĩa Họ sẽ bị tương lai đáp trả hậu quả tương xứng
- Bài học nhận thức, hành động của bản thân.(0,5đ)
II Làm văn (12,0 điểm)
A Yêu cầu về kĩ năng
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học về một đoạn thơ, bài thơ Từ đó, liên hệ một vấn đề xã hội liên quan
- Vận dụng tốt các thao tác lập luận;
- Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp;
- Khuyến khích những bài viết sáng tạo
B Yêu cầu về kiến thức
Trang 3Trên cơ sở những hiểu biết về tác giả Xuân Quỳnh, bài thơ Sóng và những vẻ đẹp của tình yêu được thể hiện trong bài thơ, thí sinh chọn được một vẻ đẹp mà mình tâm đắc để nghị
luận
I.Mở bài:
- Giới thiệu đôi nét về tác giả Xuân Quỳnh, bài thơ Sóng
- Nêu đối tượng cần nghị luận ( một vẻ đẹp trong tình yêu được thể hiện qua bài
thơ Sóng và vấn đề tình yêu của tuổi trẻ ngày nay)
1,0
1 Phân tích một vẻ đẹp của tình yêu trong bài thơ Sóng 6,0 a/Khái quát về bài thơ Sóng
- Hoàn cảnh ra đời, đề tài, cảm hứng bao trùm bài thơ
- Những vẻ đẹp của tình yêu được gửi gắm qua bài thơ
1,0
b/ Phân tích một vẻ đẹp của tình yêu: Thí sinh có thể tự do chọn một vẻ đẹp nào
đó ( như sự chủ động bày tỏ tình yêu một cách chân thành; những suy tư, trăn trở
về tình yêu; nội nhớ; sự thuỷ chung; khát khao…) để nghị luận
Thí sinh có thể trình bày, diễn đạt khác nhau nhưng cần làm rõ được các ý chính:
- Đó là vẻ đẹp nào?
- Vẻ đẹp đó được biểu hiện cụ thể như thế nào trong tác phẩm?
+ Xác định được một hoặc hai khổ thơ thể hiện vẻ đẹp đó
+ Khai thác từ ngữ, hình ảnh, nhịp điệu, các biện pháp tu từ…để làm rõ vẻ đẹp
đó
- Vẻ đẹp đó góp phần hoàn chỉnh vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình như thế
nào?
- Qua vẻ đẹp đó, nhà thơ muốn gửi gắm tư tưỡng, tình cảm gì?
4,0
c/ Nghệ thuật
Các yếu tố nghệ thuật được sử dụng để xậy dựng vẻ đẹp ấy nói riêng và góp
phần làm nên thành công của tác phẩm nói chung
1,0
- Tuổi trẻ hôm nay vẫn phát huy được những vẻ đẹp của tình yêu trong bài thơ
như thuỷ chung, khát khao, tin tưởng, chủ động vươn tới một tình yêu tốt đẹp 2,0 -Bên cạnh đó, một bộ phận nhỏ các bạn trẻ có quan niệm sai lầm trong tình yêu
Họ sống thực dụng, không trân trọng những giá trị truyền thống đẹp đẽ của tình
yêu Cần phải phê phán hiện tượng này
( Lấy dẫn chứng thực tế và phân tích để làm sáng tỏ luận điểm)
2,0
Trang 4III.Kết bài:
- Khẳng định lại vẻ đẹp của tình yêu được thể hiện trong bài thơ
- Ý nghĩa của bài thơ trong việc bồi đắp tâm hồn của tuổi trẻ
1,0