Nâng cao chất lượng dạy và học ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua đổi mới quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Nâng cao chất lượng dạy và học ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua đổi mới quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

1 Lý do chọn chủ đề tiểu luận

1.1 Về mặt khoa học

Giáo dục và đào tạo là động lực cho sự phát triển khoa học và công nghệ, phát triển kinh tế đất nước Có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với nền kinh tế -văn hóa của đất nước Cở sở vật chất, thiết bị dạy học (CSVC, TBDH) được xem như một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện nhiệm vụ giáo dục và đào tạo

1.2 Yêu cầu về chủ trương, chính sách

Trong chiến lược phát triển giáo dục từ năm 2011-2020 Quốc hội đã thông

qua, Thủ tướng chính phủ đã phê duyệt là: “Phải đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế” Để đáp ứng được vai trò nhiệm vụ

quan trọng đó, giáo dục cần phải có bước chuyển biến mạnh mẽ, phải đổi mới, trước hết là đổi mới công tác quản lý, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa, đổi mới công tác quản lý cơ sở vật chất, trang

thiết bị dạy và học

Năm học 2016-2017 là năm học thứ ba triển khai thực hiện Nghị quyết số 2-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 (Khóa XI) về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; năm học: “Tiếp tục đổi mới công tác quản lý nâng cao chất lượng giáo dục” Là một cán

bộ quản lý tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, rất đồng tình và ủng hộ câu khẩu hiệu trên của Bộ Giáo dục – Đào tạo Theo tôi một ngôi trường muốn đổi mới quản

lý để nâng cao chất lượng giáo dục thì sản phẩm cuối cùng đó là:

- Tỉ lệ học sinh tốt nghiệp cao, số lượng học sinh đỗ vào các trường Đại học

và Cao đẳng nhiều, có nhiều học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh cho tất cả các môn và lượng học sinh yếu kém giảm

- Trường học không có tệ nạn xã hội và không ai vi phạm pháp luật

- Hội đồng giáo dục nhà trường là một tập thể đoàn kết Mỗi giáo viên phải

có trách nhiệm với công việc được giao Lãnh đạo nhà trường phải biết lắng nghe, chia sẻ mọi khó khăn với giáo viên

Tầm quan trọng của cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ở các cơ sở giáo dục nói chung và ở trường trung học phổ thông (THPT) nói riêng được khẳng đinh từ: Văn kiện Đại Hội Đảng toàn quốc đến các văn bản của Quốc hội, Chính phủ và Bộ giáo dục như: Quyết định số 27/2001/QĐ-BGD ĐT về quy chế công nhận trường chuẩn, Quyết định số 07/2007/QĐ-BGD ĐT ban hành điều lệ trường phổ thông; Công văn số 4381/BGD ĐT-CSVC, ngày 6/7/2011… Đã khẳng định cơ sở vật chất

và thiết bị dạy học là phương tiện lao động của các nhà giáo và học sinh, là trong các điều kiện thiết yếu để tiến hành quá trình dạy học Vì vậy cơ sở vật chất và thiết bị dạy học là tiền đề quan trọng của việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, góp một phần cho định hướng phát triển nền giáo dục nước nhà theo hướng

đổi mới căn bản và toàn diện.

1.3.Về mặt thực tiễn

Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học của trường THPT Tĩnh Gia 4 chưa thực sự đảm bảo được yêu cầu dạy và học của nhà trường trong thời kỳ công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước Kĩ năng sử dụng, công tác bảo quản cơ sở vật chất và thiết

bị dạy học của giáo viên-học sinh còn nhiều bất cập, dẫn đến hiệu quả giáo dục chưa cao, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới công tác quản lý CSVC, TBDH

Đó cũng là lý do mà tôi chọn chủ đề của tiểu luận, đó là: " Nâng cao chất lượng dạy

và học ở trường THPT Tĩnh Gia 4 thông qua đổi mới quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học”

2 Thực trạng quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ở trường THPT Tĩnh Gia 4

2.1 Đặc điểm tình hình của nhà trường

Trường THPT Tĩnh Gia 4, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa được thành lập năm 2004, trước đây là trường THPT Bán công số 2 huyện Tĩnh Gia, được chuyển

đổi sang mô hình trường THPT công lập từ năm 2010 theo quyết định của UBND tỉnh Thanh Hóa

Năm học 2016-2017, nhà trường có 24 lớp với 978 học sinh, đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên có 69 người, trong đó: cán bộ quản lý 03 người, giáo viên 59 người, nhân viên 07 người

Trường được đóng trên địa bàn xã thuộc vùng kinh tế đặc biệt khó khăn (xã bãi ngang), cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, các trang thiết bị dạy học thiếu và hư hỏng nhiều, nhiều trang thiết bị còn lạc hậu, chưa đáp ứng được chương trình đổi mới sách giáo khoa và đổi mới phương pháp dạy học

Đội ngũ giáo viên phần lớn còn thiếu kinh nghiệm trong việc khai thác và sử dụng CSVC, TBDH, đặc biệt là kỹ năng sử dụng TBDH Nhà trường chưa có cán

bộ chuyên trách và nghiệp vụ về công tác thiết bị thí nghiệm và đào tạo đúng chuyên môn quản lý thiết bị

Tuy nhiên bên cạnh những khó khăn trên, tập thể hội đồng sư phạm nhà trường và học sinh luôn cố gắng hoàn thành tốt các nhiệm vụ giáo dục, nhiều năm đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp tỉnh, tạo được lòng tin của nhân dân và chính quyền địa phương, tạo được sự tin tưởng và quan tâm của Sở giáo dục và đào tạo,

vì thế CSVC, TBDH đang từng bước được củng cố và bổ sung

2.2 Thực trạng quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học ở trường THPT Tĩnh Gia 4

Năm học 2015-2016 nhà trường tiếp tục tăng cường công tác quản lý và sử dụng CSVC, TBDH Nhà trường được sự ủng hộ của hội phụ huynh học sinh, được sự quan tâm của sở giáo dục đào tạo và UBND tỉnh Thanh Hóa, do đó đã mua sắm và trang bị được một số lượng TBDH đáng kể, song so với nhu cầu phát triển của nhà trường chuẩn bị xây dựng thành trường chuẩn quốc gia cấp độ 1 thì còn thiếu nhiều, chưa đồng bộ, đặc biệt là vấn đề quản lý sử dụng chưa thật hiệu quả, cần nỗ lực hơn nữa trong quản lý, sử dụng và bảo quản, tăng cường mua sắm

và bổ sung CSVC, TBDH để đáp ứng yêu cầu xây dựng trường chuẩn quốc gia

2.2.1 Bảng thống kê cơ sở vật chất, thiết bị dạy học năm học 2016-2017

sung

Ghi chú

Số lượng m 2

I CƠ SỞ VẬT CHẤT

1 Tổng diện tích toàn

trường

môn vật lí

môn hóa học

môn sinh học

hiệu

giao ban

thư lưu trữ

01 24

đoàn

thanh niên

15 Phòng truyền

thống

16

Phòng sinh hoạt CM tổ Văn,

Sử, Địa

17

Phòng sinh

hoạt CM tổ Lý,

Hóa, Sinh, CN

18

Phòng sinh

hoạt chuyên môn tổ

Toán, Tin

19

Phòng sinh

hoạt CM tổ

TDQP,NN, GDCD

20 Nhà vệ sinh

dành cho GV

21 Nhà vệ sinh

dành cho HS

môn công nghệ

ngoại ngữ

24 Phòng truyền

thống

chất

26 Nhà bảo vệ 02 30

28 Diện tích sân

chơi bãi tập

II.THIẾT BỊ

sung

Ghi chú

khảo

5 Tạp chí, các loại

sách khác

bàn

7 Máy tính xách

tay

15 Bàn ghế văn

phòng

2.2.2 Công tác kiểm kê tài sản, lập kế hoạch xây dựng, mua sắm cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

- Nhà trường quyết định thành lập Ban kiểm kê tài sản ngày từ cuối năm 2014 gồm các thành phần: Ban giám hiệu, Kế toán, chủ tịch Công đoàn, Thanh tra nhân dân, các cán bộ thiết bị, cán bộ thư viện và một số giáo viên am hiểu về thiết bị dạy học

- Ban kiểm kê chịu trách nhiệm kiểm kê số lượng tài sản theo từng chủng loại, đối chiếu với sổ sách kế toán; đồng thời đánh giá chất lượng còn lại của tài sản

- Đối với những tài sản chưa có giá, Ban kiểm kê căn cứ giá trên thị trường

tự áp giá để làm căn cứ ghi giá trị tài sản vào hệ thống sổ sách kế toán của đơn vị

- Đối với những tài sản hư hỏng không sửa chữa được, Ban kiểm kê lập biên bản đề nghị thanh lý Căn cứ các quy định về quản lý tài sản hiện hành, Hiệu trưởng nhà trường quyết định cho thanh lý đối với những tài sản thuộc thẩm quyền hoặc đề nghị cấp trên cho thanh lý đối với những tài sản thuộc thẩm quyền quyết định của cấp trên

- Đối với những tài sản chênh lệch (thừa, thiếu) giữa số liệu kiểm kê với sổ sách kế toán, Ban kiểm kê lập biên bản đề nghị hiệu trưởng có biện pháp xử lý

- Căn cứ số lượng tài sản sau kiểm kê, căn cứ vào danh mục thiết bị dạy học tối thiểu do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, nhà trường lập kế hoạch mua sắm

bổ sung để đảm bảo đủ thiết bị dạy học và các phương tiện làm việc cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường

2.2.3 Công tác sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Thực hiện phương châm “học đi đôi với hành” nhằm mục tiêu từng bước nâng cao chất lượng dạy và học, đồng thời nâng cao hiệu quả việc sử dụng thiết bị, trường THPT Tĩnh Gia 4 đã có những biện pháp cụ thể như: lập kế hoạch, kiểm tra

đột xuất, thanh tra chuyên môn, việc đánh giá giờ dạy của giáo viên được dựa trên nhiều tiêu chí, trong đó có tiêu chí sử dụng thiết bị và đồ dùng dạy học

Tuy nhiên, công tác quản lý, khai thác, sử dụng, bảo quản thiết bị, đồ dùng dạy học cũng còn một số hạn chế như: Nhân viên phụ trách thiết bị, thí nghiệm của nhà trường còn thiếu kinh nghiệm chưa được đào tạo đúng chuyên môn nghiệp

vụ nên phần nào hạn chế trong việc quản lí thiết bị và đồ dùng dạy học Cơ sở vật chất đảm bảo cho việc quản lý, sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu tối thiểu, còn nhiều thiết bị đã cũ và hư hỏng, số lượng thiết bị cấp phát còn thiếu, chất lượng TBDH chưa đảm bảo

Giáo viên nhà trường còn xem nhẹ việc áp công nghệ thông tin và sử dụng TBDH vào công tác dạy và học, sử dụng chưa thường xuyên, chưa đúng quy định; một bộ phận giáo viên chưa nhận thức đầy đủ hiệu quả sử dụng thiết bị và đồ dùng dạy học, nên chưa tích cực sử dụng thiết bị dạy học vào bài giảng khi lên lớp

Số lượng giáo viên đăng kí mượn và sử dụng TBDH khi lên lớp còn ít, đại đa

số giáo viên chưa được tập huấn cách sử dụng TBDH trong các giờ thực hành ở các bộ môn vật lí, công nghệ, sinh học, hóa học

Số lượng giáo viên tính tỉ lệ trên lớp học của nhà trường là đủ so với quy định của ngành, tuy nhiên còn thiếu cục bộ giáo viên ở một số bộ môn như: giáo viên môn Lịch sử, giáo viên môn công nghệ Do đó dẫn tới tình trạng phân công giáo viên giảng dạy quá số tiết quy định, dẫn đến hiệu quả sử dụng CSVC, TBDH chưa cao trong các giờ lên lớp

2.2.4.Huy động nguồn lực để mua sắm, bổ sung cơ sở vật chất, thiết bị dạy học Trong điều kiện suy thoái kinh tế toàn cầu, nên ngân sách nhà nước dành cho

ngành giáo dục nói chung và dành cho nhà trường còn nhiều hạn chế Vì vậy để đảm bảo CSVC, TBDH phục vụ cho công tác dạy và học, ngay từ cuối năm 2014, nhà trường đã lập tờ trình báo cáo với Sở giáo dục - đào tạo và UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí xây trạm biến áp riêng, sử chữa hệ thống đường điện trong các lớp học, sửa chữa lại các bàn ghế bị hỏng, các công trình vệ sinh của giáo viên và của học sinh

Trong năm học vừa qua (năm học 2015-2016), UBND huyện và Sở Giáo dục

và đào tạo đã cấp kinh phí xây dựng 01 nhà học kiên cố 10 phòng 2 tầng tổng trị giá 5,8 tỉ đồng; xây dựng trạm biến áp riêng trị giá hơn 500 triệu đồng, cấp thiết bị thí nghiệm vật lý, hóa học, sinh học và cấp bổ sung sách cho thư viện với tổng trị giá 120 triệu đồng

2.3 Những điểm mạnh, điểm yếu, thuận lợi, khó khăn trong đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

2.3.1 Điểm mạnh

Năm học 2016-2017, về cơ bản nhà trường có đủ các phòng học theo quy định và đúng tiêu chuẩn, trong đó có một số phòng học bộ môn như: phòng tin học, phòng học bộ môn hóa học, phòng học bộ môn vật lí, phòng học bộ môn sinh học, phòng Lab được đưa vào sử dụng

Một số thiết bị dạy học được cấp mới và hiện đại như: phòng Lab, 10 máy chiếu, các thiết bị thí nghiệm thuộc các bộ môn vật lý, hóa học, sinh học

2.3.2 Điểm yếu

- Mật độ khai thác thông tin trên mạng của cán bộ giáo viên còn ít, nhận thức của một bộ phận giáo viên trong việc khai thác và sử dụng thiết bị dạy học chưa cao

- Đội ngũ giáo viên phần lớn chưa học qua các lớp tập huấn sử dụng thiết bị dạy học theo môn được đào tạo, do đó kỹ năng sử dụng TBDH hiện đại còn lúng túng

- Nhà trường chưa có cán bộ chuyên trách và có nghiệp vụ về công tác TBTN

và đào tạo đúng chuyên môn

- Còn thiếu các phòng học chức năng hiện đại như: phòng học tiếng (hiện mới

có 01 phòng), nhà tập đa năng, phòng học môn công nghệ

- Các trang thiết bị được cấp phát theo dự án chất lượng không cao, tuổi thọ thấp

2.3.3.Thuận lợi

Những điểm mạnh về CSVC, TBDH nêu trên là một thuận lợi cơ bản để nhà trường quản lý và sử dụng phục vụ trong công tác giáo dục Ban giám hiệu nhà trường đã có biện pháp chỉ đạo, quản lý phù hợp động viên, khuyến khích cán bộ-giáo viên khai thác sử dụng CSVC, TBDH hiện có thực sự góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

2.3.4 Khó khăn

- Diện tích sân chơi bãi tập còn hẹp chưa đáp ứng được theo quy định của ngành

- Việc cấp kinh phí cho nhà trường để đầu tư cho mua sắm trang thiết bị và xây dựng cơ sở vật chất còn ít

- Đội ngũ giáo viên còn thiếu cục bộ ở một số môn, dạy thừa số tiết so với quy định, do đó việc sử dụng CSVC,TBDH chưa tốt

- Thiết bị cấp phát còn thiếu và lạc hậu, chất lượng thiết bị kém

- Ý thức bảo quản và sử dụng TBDH của một số em học sinh chưa cao

- Đời sống của nhân dân trong vùng đại đa số còn nghèo, các doanh nghiệp trên địa bàn còn ít và quy mô nhỏ bé dẫn đến việc vận động ủng hộ kinh phí đầu tư cho CSVC, TBDH còn nhiều khó khăn

2.4 Kinh nghiệm thực tế của bản thân trong đổi mới và nâng cao chất lượng quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

2.4.1 Một số kết quả đạt được

a Công tác bảo quản

- Phòng TBDH và thí nghiệm phải được vệ sinh sạch sẽ, gọn gàng, thường xuyên, sắp xếp khoa học, hợp lí Thiết bị được phân loại từng khối, từng môn bảo quản đúng yêu cầu từng loại

- CSVC đảm bảo an toàn về mọi mặt, không để xẩy ra mất mát hư hỏng lớn

b Công tác quản lý sử dụng

- Nhà trường phân công 01 cán bộ phụ trách công tác CSVC, TBDH, quản lý

sổ sách theo dõi việc mượn TBDH của giáo viên

- Nhà trường chọn cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn về sử dụng thiết bị dạy học do sở giáo dục tổ chức, các đồng chí giáo viên này có trách nhiệm tập huấn lại cho các đồng nghiệp trong trường

- Nhà trường thường xuyên tổ chức các đợt thao giảng, dự giò thăm lớp, kiểm tra đánh giá các giờ dạy của giáo viên, hầu hết giáo viên đều sử dụng TBDH trong các tiết học có quy định và đạt kết quả khá và giỏi

c.Công tác quản lý mua sắm, bổ sung, nâng cấp cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

Ngay từ trong hè và đầu năm học ban giám hiệu nhà trường, ban lao động căn cứ vào nhu cầu thiết yếu về CSVC, TBDH phục vụ cho nhiệm vụ năm học đã cho tu sửa CSVC, TBDH như: hệ thống điện, bàn ghế học sinh, các phòng học, các lớp học, các công trình vệ sinh

Ban lao động của nhà trường thường xuyên kiểm tra, lập kế hoạch tác nghiệp ngắn hạn về quản lý, sử dụng, mua sắm CSVC, TBDH tổ chức đúng thời gian, nhờ

đó tạo điều kiện cho các hoạt động giáo dục đạt kết quả tốt

Ban giám hiệu nhà trường lập các kế hoạch xây dựng, mua sắm, xin hỗ trợ bổ sung kinh phí của Sở giáo dục và của UBND huyện, UBND tỉnh

Nguyên nhân kết quả đạt được:

- Ban giám hiệu nhà trường thống nhất chỉ đạo, quán triệt đầy đủ và cụ thể hóa các văn bản chỉ đạo của cấp trên

- Nhận thức của cán bộ-giáo viên-nhân viên và học sinh trong việc quản lý,

sử dụng CSVC, TBDH có sự tiến bộ

- Nhà trường có sự tham mưu với các cấp ủy Đảng-chính quyền, đặc biệt là

sự quan tâm và đầu tư về CSVC, TBDH của Sở giáo dục và UBND tỉnh

- Có sự phối hợp và ủng hộ của hội phụ huynh học sinh