Hướng dẫn sống sót nơi hoang dã chương 4 : Y tế Bệnh dịch

Là tập 4 trong bộ 33 tập của bộ sách Hướng dẫn sống số nơi hoang dã của Quân đội Mỹ biên soạn. Hướng dẫn cụ thể và chi tiết các loại bệnh có thể mắc phải nơi hoang dã từ nhiều nguyên nhận :Côn trùng, thời tiết, stress và cách chữa trị của từng loại bệnh. Đồng thời hướng dẫn chi tiết cách làm những dụng cụ phòng bẹnh như xà phòng

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

CHAPTER 4 - BASIC SURVIVAL MEDICINE

Vấn đề quan trọng nhất trong số những vấn đề gây ảnh hưởng tới khả năng sống sót

chính là ván đề y tế phát sinh từ việc “hạ cánh”, khí hậu khắc nghiệt, bệnh tật và các vết

thương

Rất nhiều người (có cả kẻ xâm lược) đã nói rằng họ gặp khó khăn trong việc điều trị vết

thương và trị bệnh vì thiếu kinh nghiệm và nguồn cung y tế Vì lý do này mà họ thường

đầu hàng

Nhiều người cảm thấy bất lực vì họ không thể tự chữa trị được cho bản thân Khả năng tự

chữa thương sẽ tăng tin thần và sự đoàn kết cũng như hỗ trợ cho sự tồn tại của chúng ta

Một người có kiến thức cơ bản về y khoa sẽ có cơ hội sống rất khác biệt so với những

người khác Nếu không có người nào như thế trong nhóm, hơn ai hết bạn phải biết mình

phải làm những gì để mà sống

NHỮNG YÊU CẦU ĐỂ DUY TRÌ SỨC KHỎE

Để sống, bạn cần nước và thức ăn Bạn cũng cần có và áp dụng tiêu chuẩn vệ sinh cá nhân

Nước

Cơ thể bạn mất nước thông qua các quá trình bình thường của cơ thể (mồ hôi, đi tiểu, và đi ngoài).) Trong môi trường nhiệt độ trung bình hàng ngày, người trưởng thành mất nước và cần bổ sung khoảng

từ 2 đến 3 lít nước Các yếu tố khác, chẳng hạn như tiếp xúc với nhiệt, tiếp xúc với nơi lạnh, hoạt động cường độ cao, độ cao, bỏng, hay bệnh tật, có thể làm cơ thể bạn bị mất nước nhiều hơn Bạn sẽ phải bù đắp phần nước này

Kết quả của sự mất nước chính là mất dịch cơ thể Việc này làm giảm hiệu quả hoạt động của bạn, nêu bị thương, nó sẽ tăng khả năng bị sốc của bạn lên (Truyền nước biển là để ngăn mất dịch ấy) Hãy xem qua vài hệ quả của mất dịch cơ thể :

 Mất 5% dịch cơ thể : Khát, khó chịu, buồn nôn, yêu trong người 

 Mất 10% dịch cơ thể : Chóng mặt, nhức đầu, không thể đi lại, cảm thấy ngứa ran ở các chi 

 Mất 15% dịch cơ thể : Mắt mờ, đi tiểu đau, lưỡi sưng, điếc, tê da 

 Mất trên 15% dịch cơ thể có thể dẫn đến tử vong

Những dấu hiệu và triệu chứng thường thấy của mất nước là

 Nước tiểu sẫm màu, mùi mạnh

Page 16 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

 Đi tiểu ít



 Mắt tối, trũng sâu



 Mệt mỏi 

 Bất ổn về cảm xúc



 Mất cảm giác vùng dưới da

 Chậm hiện mao mạch ở đầu móng tay (Mình không hiểu cái này cho lắm)

 Hiện đường rãnh sâu ở trung tâm lưỡi 



 Khát Triệu chứng này ở cuối danh sách vì khi bạn khát bạn chỉ ở tình trạng mất nước 2%  Bạn thay thế nước bởi vì bạn mất nó Sẽ rất khó để cố gắng bù vào lượng nước bị mất trong tình

huống sinh tồn, và khát không phải là dấu hiệu cho lượng nước bạn cần

(Ý nói khát nhiều hay ít không liên quan đến lượng nước cần nạp ít hay nhiều)

Đa số mọi người đều không thể dễ dàng uống hơn 1 lít nước 1 lần Nên, dù cho không khát, uống

1 lượng nước nhỏ vào nhiều lần mỗi giờ để ngăn hiện tượng mất nước

Nếu bạn đang có vấn đề về thể lực hay áp lực tinh thần,…, hãy tăng lượng nước cần uống lên Uống

đủ lượng nước để duy trì lượng nước tiểu ít nhất là 0.5 lít mỗi 24 tiếng đồng hồ

Trong trường hợp lượng thức ăn nạp vào ít, uống 6 tới 8 lít nước 1 ngày Trong khí hậu khắc

nghiệt, đặc biệt là khí hậu khô hạn, một người bình thường có thể mất từ 2.5 tới 3.5 lít nước mỗi

giờ Trong điều kiện khí hậu như thế, bạn nên uống 14 tới 30 lít nước một ngày

Song song với mất nước thì bạn sẽ mất luôn chất điện giải (muối trong cơ thể) Một chế độ ăn bình thường thì hoàn toàn có thể theo kịp sự mất mát này, nhưng trong điều kiện khắc nghiệt hoặc bệnh tật nguồn cung muối ngoài phải được bổ sung Hỗn hợp 0.25 muỗng (thìa) cà phê muối và 1 lít nước sẽ cho ra một hỗn hợp nước có nồng độ vừa đủ để các mô cơ thể hấp thụ

Trong tất cả các vấn đề về vật lý xảy ra trong khi sinh tồn, vấn đề mất nước là dễ ngăn chặn nhất

Những hướng dẫn dưới đây dành cho việc phòng chống mất nước :

 Luôn uống khi ăn Nước được dùng và tiêu thụ cho quá trình tiêu hóa và có thể dẫn đến mất nước 

 Thích nghi Cơ thể hoạt động hiệu quả hơn khi đã thích nghi với điều kiện khắc nghiệt 

 Hạn chế đổ mồ hôi Hạn chế những hoạt động gây đổ mồ hôi 

 Chia phần nước Cho đến khi bạn tìm thấy nguồn nước, hãy chia phần nguồn nước của mình

ra 500 cm khối (0.5 lít) hỗn hợp nước đường ( 2 thìa cà phê mỗi lít) sẽ có thể ngăn chặn tình trạng mất nước trầm trọng cho ít nhất 1 tuần, miễn là bạn giữ cho sự thất thoát nước của mình

ở mức tối thiểu bằng cách hạn chế hoạt động và mất hoặc tăng nhiệt 

Bạn có thể ước tính lượng dịch cơ thể mình mất bạn nhiều cách.Một cái băng vết thương tiêu chuẩn giữ khoảng 0.25 lít máu Một cái áo thun ướt giữ được 0.5 tới 0.75 lít Bạn cũng có thể dùng mạch và nhịp thở để tính lượng dịch bị mất Theo chỉ dẫn dưới đây:

 Mất 0.75 lít thì mạch cổ tay sẽ dưới 100 nhịp/phút và nhịp thở là 12 tới 20 lần/phút 

 Mất 0.75 tới 1.5 lít thì mạch cổ tay sẽ từ 100 tới 120 nhịp/phút và nhịp thở là 20 tới 30 lần/phút 

 Mất 1.5 tới 2 lít thì mạch cổ tay sẽ từ 120 tới 140 nhịp/phút và nhịp thở là 30 tới 40 lần/phút 

 Những dấu hiệu vượt quá mức trên cần chú ý kĩ 

Thức ăn

Dù bạn có thể sống vài tuần không ăn, bạn cần một lượng thức ăn đầy đủ để giữ trạng thái khỏe

mạnh Nếu không có thức ăn thì thể trạng vật lý và tinh thần sẽ mau xuống dốc và bạn sẽ trở nên

yếu Thực phẩm bổ sung dưỡng chất mà cơ thể bạn tiêu thụ và cung cấp năng lượng Nó cung cấp các vitamin, khoáng chất, muối, và các yếu tố khác cần thiết cho sức khỏe Có lẽ quan trọng hơn, nó làm tăng tinh thần Hai nguồn cơ bản của thực phẩm là thực vật và động vật (bao gồm cả cá) Trong mức độ khác nhau cả hai cung cấp lượng calo, carbohydrate, chất béo và protein cần thiết cho các chức năng cơ thể bình thường hằng ngày

Page 17 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Calo là một thước đo của nhiệt độ và năng lượng dự trữ.Người trung bình cần 2.000 calo mỗi ngày để hoạt động ở mức tối thiểu Nếu đủ lượng carbohydrate, chất béo và protein mà không có một lượng calo thích hợp sẽ dẫn đến tình trạng đói và tiêu thụ chính các mô của cơ thể để chuyển thành năng lượng

Thực phẩm từ thực vật

Những thực phẩm này cung cấp carbohydrates - nguồn năng lượng chính Nhiều loài thực vật cung cấp đủ protein để giữ cho cơ thể ở hiệu suất bình thường Mặc dù cácloài thực vật có thể không cung cấp một chế độ ăn uống cân bằng, chúng thậm chí có thể duy trì cơ thể bạn ở Bắc cực, nơi mà thịt thường cần thiết Nhiều loại thực phẩm thực vật như các loại hạt và hạt giống sẽ cung cấp cho bạn đủ chất đạm và dầu Rễ, rau xanh và thực phẩm thực vật có chứa đường tự nhiên sẽ cung cấp lượng calo

và carbohydrate mà cung cấp cho cơ thể nguồn năng lượng tự nhiên

Gía trị thực phẩm của thực vật càng trở nên quan trọng nếu bạn đang trốn chạy kẻ thù hoặc bạn đang

ở trong khu vực hiếm động vật Ví dụ

 Bạn có thể làm khô thực vật bằng gió, không khí, mặt trời, lửa Việc này giúp bạn lưu trữ thực phẩm để dùng khi cần 

 Bạn có thể thu thập thực vật dễ dàng và yên lặng hơn thịt Việc này vô cùng quan trọng khi kẻ thù đang ở gần

Thịt động vật

Thịt có nhiều dinh dưỡng hơn thực vật Trong thực tế, nó thậm chí còn dễ tìm được ở vài nơi Tuy nhiên, để có thịt, bạn cần phải biết tập tính và biết cách bắt nhiều loài động vật hoang đã khác nhau

Để thỏa mãn conu đói, đầu tiên hãy tìm những loài động vật có sẵn và dễ bắt, chẳng hạn như côn trùng, động vật giáp xác, động vật thân mềm, cá và các loài bò sát Những thứ này sẽ tạm thỏa mãn cơn đói trong lúc bạn chuẩn bị bẫy cho những cuộc săn lớn hơn

Vệ sinh cá nhân

Trong mọi tình huống, sạch sẽ là một yếu tố quan trọng trong việc ngăn ngừa nhiễm trùng và bệnh tật

Nó trở nên quan trọng hơn trong một tình huống sống còn vệ sinh kém có thể làm giảm cơ hội sống sót

Tắm vòi sen với nước nóng và xà phòng là lý tưởng nhất, nhưng chúng ta vẫn có thể sạch sẽ mà

không cần thứ xa xỉ đó.Sử dụng một miếng vải và nước xà phòng để rửa cho mình Đặc biệt chú ý đến bàn chân, nách, háng, tay, và tóc vì đây là những khu vực chính cho nhiễm và nhiễm trùng Nếu nước khan hiếm, tắm bằng không khí Cởi bỏ càng nhiều quần áo càng tốt và lộ cơ thể của bạn để ánh nắng mặt trời và không khí trong ít nhất 1 giờ Hãy cẩn thận không để cháy nắng

Nếu bạn không có xà phòng, sử dụng tro hoặc cát, hoặc làm xà phòng từ chất béo động vật và gỗ tro, nếu tình hình cho phép Để làm xà phòng

 Trích xuất dầu mỡ từ mỡ động vật bằng cách cắt phần mỡ thành miếng nhỏ và nấu chúng trong một nồi.



 Thêm đủ nước vào nồi để giữ cho mỡ dính

 Nấu mỡ từ từ, khuấy thường xuyên.

 Sau khi mỡ rắn lại, đổ nó vào cho một cái hộp cứng



 Đổ tro vào một cái bình có vòi gần đáy

 Đổ nước vào bình đựng tro và thu thập nước nhỏ ra từ bình đó vào một cái hộp khác Dung dịch này là dung dịch Kali hoặc kiềm Một cách khác để lấy được dung dịch kiềm là đổ bùn

(hỗn hợp của tro và nước) qua một tấm vải căng 



 Trong một nồi nấu ăn, trộn hai phần mỡ với một phần kali.



 Để hỗn hợp này lên lửa và đun tới khi nó đặc lại 

Sau khi hỗn hợp này đông lại, bạn có thể dùng nó dưới dạng bán lỏng trong nồi Cũng có thể đổ nó

ra chảo, để nó cứng lại, cắt thành thanh để dùng dần

Page 18 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Giữ tay sạch sẽ

Vi trùng trên tay của bạn có thể nhiễm vào thực phẩm và các vết thương Rửa tay sau khi chạm bất kỳ loại vật liệu có khả năng mang mầm bệnh, sau khi bạn đến nhà vệ sinh, sau khi chăm sóc cho người bệnh, và trước khi chạm bất kỳ thực phẩm, đồ dùng thức ăn hoặc nước uống Giữ móng tay cắt tỉa cẩn thận và sạch sẽ, và giữ ngón tay của bạn ra khỏi miệng của bạn

Giữ tóc sạch sẽ

Tóc của bạn có thể trở thành một thiên đường cho vi khuẩn hoặc bọ chét, chấy, và ký sinh trùng khác Giữ tóc của bạn sạch sẽ, chải kỹ, và cắt giúp bạn tránh được nguy cơ này

Giữ quần áo sạch sẽ

Giữ quần áo và bộ đồ của bạn càng sạch càng tốt để giảm nguy cơ nhiễm trùng da cũng như làm giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng Làm sạch quần áo bên ngoài của bạn bất cứ khi nào nó bị bẩn Mang đồ lót sạch và vớ(tất) mỗi ngày Nếu nước khan hiếm, dùng "không khí" làm sạch quần áo của bạn bằng cách lắc và phơi nắng trong 2 giờ Nếu bạn đang sử dụng một chiếc túi ngủ, lật nó từ trong ra ngoài sau mỗi lần sử dụng,giũ nó, và không khí đó

Giữ răng sạch sẽ

Triệt để làm sạch miệng và răng bằng bàn chải đánh răng ít nhất một lần mỗi ngày Nếu bạn không có một bàn chải đánh răng, tự làm một que đánh.Tìm một cành cây dài khoảng 20 cm và rộng 1 cm Nhai một đầu của thanh để tách sợi Bây giờ đánh răng kỹ lưỡng Một cách khác là quấn một dây vải sạch xung quanh ngón tay của bạn và chà răng của bạn với nó để lau sạch các hạt thức ăn Bạn cũng có thể đánh răng với một lượng nhỏ cát, baking soda, muối, hoặc xà phòng Sau đó súc miệng với nước, nước muối, hoặc trà vỏ cây liễu Ngoài ra, dùng chỉ nha khoa răng bằng dây hoặc sợi giúp vệ sinh răng

miệng

Nếu bạn bị sâu răng, bạn có thể làm cho chất trám tạm thời bằng cách đặt sáp nến, thuốc lá, aspirin, ớt, kem đánh răng hoặc bột, hoặc các phần của một rễ gừng vào trong khoang sâu Hãy chắc chắn rằng bạn làm sạch khoang bằng cách rửa hoặc nhặt các hạt thức ăn ra khỏi khoang trước khi trám khoang

Cẩn thận về bàn chân

Để ngăn chặn vấn đề nghiêm trọng về chân, break-in* đôi giày của bạn trước khi mang chúng Rửa

và xoa bóp bàn chân của bạn hàng ngày Cắt móng chân của bạn Mang đế giày và vớ khô có kích thước phù hợp Thoa bột và kiểm tra chân hàng ngày để tránh bị mụn nước

Nếu bạn có 1 vết mụn nước nhỏ, không phá nó Một vết mụn nước nguyên vẹn sẽ giúp bạn khỏi bị nhiễm trùng Đeo một loại vật liệu đệm xung quanh vết mụn nước để giảm bớt áp lực và làm giảm ma sát Nếu lộ ruột vết mụn nước, hãy coi nó như một vết thương hở Làm sạch nó hàng ngày và bao bọc xung quanh nó Cố để vết mụn nước lớn còn nguyên Để tránh bị bể mụn nước hoặc rách dưới áp lực

và gây ra đau đớn, làm như sau:

 Tìm một cây kim khâu sạch hoặc khử trùng nó

 Đâm kim vào để 2 đầu chỉ ra khỏi vết mụn nước Sợi chỉ sẽ thấm dịch bên trong ra ngoài

Việc này sẽ làm giảm kích thước cái lỗ đó và đảm bảo cái lỗ không đóng miệng 

 Buộc vết mụn nước lại

· *Break-in :Thuật ngữ: Nghĩa chung chung là làm mòn, vì giày mới mua thường khá cứng và chưa vừa với chân

Nghỉ ngơi đầy đủ

Page 19 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Bạn cần một lượng sức khỏe nhất định để tiếp tục đi Lên kế hoạch cho thời gian nghỉ ngơi thường xuyên ít nhất 10 phút mỗi giờ trong các hoạt động hàng ngày của bạn Tìm hiểu để làm cho mình thoải mái dưới dưới điều kiện lý tưởng Một sự thay đổi từ tinh thần sang hoạt động thể chất hoặc ngược lại cũng giúp cơ thể thư giãn khi thời gian hoặc tình hình không cho phép thư giãn

Giữ nơi trú ẩn (trại) sạch sẽ

Đừng lấp đầy mặt đất trong trại với nước tiểu hoặc phân Sử dụng nhà vệ sinh, nếu có Khi nhà vệ sinh không có sẵn, đào "hố “và đổ chất thải Lấy nước uống thượng nguồn từ trang trại Làm sạch tất cả các nguồn nước

TRƯỜNG HỢP Y TẾ KHẨN CẤP

Trong trường hợp khẩn cấp, bạn có thể phải đối mặt với những triệu chứng bao gồm khó thở, chảy máu nặng và sốc

Vấn đề hô hấp

Bất kỳ một trong những điều sau đây có thể gây tắc nghẽn đường hô hấp, dẫn đến ngừng hô hấp:

 Tạp chất trong họng gây cản trở đường hô hấp 

 Vết thương trên mặt và cổ

 Viêm và sưng miệng và họng do hít phải khói, lửa, và hơi khó chịu hoặc dị ứng.

 Thắt cổ họng (gây ra bởi việc đặt cằm nằm trên ngực) gây ra thiếu không khí trong hô hấp 

 Lưỡi chặn khí đi vào phổi khi bất tỉnh Khi con người bất tỉnh, cơ dưới lưỡi và cơ hàm dưới thả lỏng trong khi cổ hướng về phía trước, khiến cho cơ hàm dưới cuhng2 lại, lưỡi rơi về phía sau

và chặn khí đi vào phổi 

Chảy máu nặng

Chảy máu nghiêm trọng từ mạch máu lớn trong cơ thể vô cùng nguy hiểm Mất 1 lít máu sẽ gây ra các triệu chứng sốc vừa phải Mất 2 lít sẽ gây ra tình trạng sốc nguy hiểm trong cơ thể Mất 3 lít thường gây

tử vong

Sốc

Shock (phản ứng stress cấp tính) không phải là một căn bệnh của riêng ai Đó là tình trạng lâm sàng đặc trưng bởi các triệu chứng phát sinh khi lượng máu tim bơm ra không đủ để cung cấp cho các động mạch máu với áp lực đủ để đưa máu đến các cơ quan và các mô

(Đơn giản mà nói là khi tim đập quá yếu hoặc quá mạnh đẩy máu không tới được toàn cơ thể thì gây sốc)

CÁC BƯỚC ĐỂ “GIỮ MẠNG”

Đừng sợ hãi, cả bạn lẫn người bị thương Trấn an anh ta và cố gắng giữ anh ta yên lặng

Hãy kiểm tra cơ thể thật nhanh Tìm nguyên nhân gây ra vết thương và làm theo những bước cơ bản

để sơ cứu, bắt đầu với đường hô hấp, nhưng phải khéo Trong một số trường hợp, một người có thể chết vì mất máu động mạch nhanh hơn vì tắc đường hô hấp

Mở và duy trì đường thở

Bạn có thể mở và duy trì đường thở của một người bằng những bước sau

Bước 1 Kiểm tra xem nạn nhân bị tắc đường hô hấp một phần hay toàn phần Nếu anh ta có thể ho hoặc nói chuyện, hãy để anh ta tự thông đường hô hấp Chuẩn bị, trấn an nạn nhân, và chuẩn bị thông đường hô hấp cho nạn nhân nếu anh ta bất tỉnh Hãy thổi ngạt bằng miệng Nếu đường hô hấp bị tắc nghẽn hoàn toàn và bạn không thể thổi ngạt, ấn bụng cho đến khi đường hô hấp được thông

Page 20 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Bước 2 Dùng ngón tay, nhanh chóng quét quanh miệng nạn nhân để moi các vật bên ngoài, răng

rụng, răng giả, cát,…

Step 3 Dùng phương pháp đẩy hàm, nằm các góc hàm dưới của nạn nhân và nâng bằng cả hai tay, mỗi tay một bên, đẩy hàm về phía trước.Để ổn định, để khuỷa tay lên mặt đất Nếu môi nạn nhân bị đóng, nhẹ nhàng dùng ngón cái hở môi dưới ra (Hình 401) (Figure 4-1)

(Chữ trong hình đã được dịch ở bước 3 nhé)

Bước 4 Nếu miệng nạn nhân mở , bóp mũi nạn nhân lại bằng ngón cái và ngón trỏ, và thổi hai hơi vào trong phổi Sau khi thổi hơi thứ hai, để phổi xẹp xuống và làm theo những bước sau:

 Nhìn ngực nạn nhân phồng lên và xẹp xuống

 Nghe tiếng khí thoát ra từ hơi thở



 Cảm nhận dòng khí thoát ra chạm vào má bạn

Bước 5 Nếu bước 4 không giúp nạn nhân tự hô hấp lại, duy trì hơi thở cho anh ta bằng cách thổi ngạt tiếp

Bước 6 Có nguy cơ nạn nhân sẽ nôn trong quá trình thổi ngạt, hãy kiểm tra thưởng xuyên để cho nạn nhân nôn và giữ cho miệng anh ta sạch sẽ

(Tức là họ nôn xong nếu chưa tỉnh thì mình sẽ phải dùng tay quét những gì còn trong miệng sau đó thổi tiếp)

Lưu ý: hồi sức tim phổi (CPR) có thể cần thiết sau khi làm sạch đường thở, nhưng chỉ sau khi bạn kiểm soát được sự chảy máu nặng của nạn nhân Xem FM 21-20, hướng dẫn Hiệp hội Tim mạch Mỹ, hướng dẫn Hội Chữ thập đỏ, hoặc hầu hết các sách cứu thương khác để được hướng dẫn chi tiết về CPR

(WTF có cả FM 21-20 à? Ông nào tìm được nó đi tôi thầu cho)

Cầm máu

Trong tình huống sinh tồn, bạn phải kiểm soát việc chảy máu nghiệm trong ngay lập tức vì nước và máu thay thế thưởng không có sẵn và nạn nhân có thể lên bàn thờ chỉ trong vài phút bọ Chảy máu thưởng được phân loại như sau (Theo nguồn gốc chảy)

· Động mạch Các mạch máu gọi là động mạch mang máu ra khỏi tim và đi khấp cơ thể Một vết cắt mạch máu nhỏ từ vết thương trong sẽ trở nên lớn hoặc xung tương ứng với nhịp điệu của nhịp tim Bởi vì máu trong động mạch chảy dưới áp lực cao, con người có thể bị mất một lượng máu lớn trong thời gian ngắn khi bị rách động mạch kích thước lớn Do đó, xuất huyết động mạch là loại nghiêm trọng nhất Nếu không được kiểm soát kịp thời, nó có thể gây tử

vong

Page 21 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

 Tĩnh mạch Máu trở về lại tim qua hệ thống mạch máu gọi là tĩnh mạch.Máu trong tĩnh mạch thưởng chảy ổn định,màu đỏ sẫm, màu nâu sẫm, hoặc máu xanh đặc trưng Bạn thường có thể kiểm soát chảy máu tĩnh mạch dễ dàng hơn chảy máu động mạch.



· Mao mạch Mao mạch là hệ thống mạch rất nhỏ kết nối tĩnh mạch và động mạch Chảy máu mao mạch thường là ở các vết cắt nhỏ hoặc vết xước Chảy máu mao mạch không phải là khó kiểm soát cho lắm

Bạn có thể kiểm soát chảy máu bên ngoài bởi tạo áp lực trực tiếp, gián tiếp (điểm áp lực),áp suất, độ cao, thắt ảo (clgt) , hoặc thắt garô

Áp lực trực tiếp

Cách hiệu quả nhất để kiểm soát chảy máu bên ngoài là bằng cách áp dụng áp lực trực tiếp lên vết thương Áp lực này không những phải đủ để cầm máu, nhưng nó cũng phải được duy trì đủ lâu để "niêm phong" bề mặt vết thương

Cách hiệu quả nhất để kiểm soát chảy máu bên ngoài là bằng cách áp dụng áp lực trực tiếp lên vết thương Áp lực này không những phải đủ để cầm máu công ty, nhưng nó cũng phải được duy trì đủ lâu

để "niêm phong" các bề mặt bị hư hỏng

Nếu vẫn tiếp tục chảy máu sau khi đã áp dụng áp lực trực tiếp trong 30 phút, dùng một loại băng áp lực bao gồm băng dày gạc hoặc vật liệu thích hợp khác buộc trực tiếp lên vết thương và giữ lại bằng băng quấn chặt (Ảnh 4-2) Băng nên chặt hơn bình thường nhưng không chặt quá vì sẽ ảnh hưởng đến sự lưu thông máu của các phần khác trong cơ thể Khi mà đã băng thế này rồi, tuyệt đối không tháo nó ra, ngay

cả khi cái băng đẫm máu

(Chữ trong hình

Ô 1 : Bị thương Ô 2 : Thêm băng gạc

Ô3 : Buộc băng gạc vào vết thương

Ô 4 : giữ tay để tạo thêm áp lực lên vết thương

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Để cái băng đó 1 hoặc 2 ngày, cho đến khi bạn có thể thay thế nó bằng một cái băng khác nhỏ hơn Nếu trong môi trường sinh tồn lâu dài, hãy chú ý thay băng mới hằng ngày để tránh nhiễm trùng

Độ cao

Nâng cao một vết thương càng cao càng tốt trên độ cao của tim làm chậm mất máu, việc này làm máu chảy lại về tim và giảm huyết áp ở vết thương Tuy nhiên, cách này sẽ không kiểm soát chảy máu hoàn toàn; bạn cũng phải áp dụng áp lực trực tiếp lên vết thương Tuy nhiên khi điều trị rắn cắn, hãy giữ vết thương thấp hơn tim

Điểm áp lực

Điểm áp lực là vị trí các sợi động mạch chính nằm gần bề mặt da và nổi bật hẳn lên (Hình 4-3) Bạn có thể dùng kĩ thuật áp lực ảo lên điểm áp lực để làm giảm máu chảy ở những vết thương khác trong lúc đợi băng gạc có tác dụng Dùng điểm áp lực không hiệu quả trong việc giảm máu chảy bằng dùng áp lực trực tiếp

(Xem hình dưới và đối chiếu với cơ thể, những điểm này bạn sẽ thấy rất rõ gân của mình)

Nếu bạn không nhớ vị trí chính xác của điểm áp lực, làm theo cách sau: Đè chặt lên vùng phía trên của vùng bị thương Vì dụ như bàn tay, bàn chân, đầu thì vị trí tương ứng sẽ là cổ tay, mắt cá, cổ

WARNING

Hãy cẩn thận khi đè lực lên vùng cổ Đè lực quá mạnh và quá lâu lên vùng cổ có thể gây

bất tỉnh hoặc chết Không được buộc băng gạc, garo quanh cổ

Gợi ý: Nên dùng một cái khớp như viên đá Buộc khớp này quanh một cây gậy rồi quấn vào điểm áp lực Dùng cách này để duy trì lực sẽ giúp bạn rảnh tay làm những việc khác

Page 23 of 233

FM 21-76 US ARMY SURVIVAL MANUAL Reprinted as permitted by U.S Department of the Army

Thắt ảo

Bạn có làm máu ngừng chảy ngay lập tức hoặc chảy chậm lại bằng cách dùng 1 hoặc 2 ngón tay đè lực lên điểm cuối của sợi tĩnh mạch hoặc động mạch Đè cho tới khi máu ngừng chảy hoặc chảy chậm lại

đủ để dùng băng gạc, độ ca, và cách biện pháp cầm máu ở trên

(Thế nó liên quan gì tới cái tên nhỉ?)

Tourniquet ( Một dụng cụ như sợi dây để thắt chân tay để ngăn máu chảy qua mạch Pls gg)

Chỉ dùng phương pháp này khi những phương pháp trên không thể kiểm soát tình hình Nếu bạn dùng cách này quá lâu, thiệt hại của các mô có thể gây hoại tử, từ đó khiến bạn mất luôn tay hoặc chân Thắt dây không đúng cũng có thể gây tổn thương vĩnh viễn cho dây thần kinh và các mô khác ở chỗ thắt

Nếu bạn bắt buộc phải dùng cách này, hãy buộc dây cách vết thương 5-10 cm (Figure 4-4) Không bao giờ bó trực tiếp lên vết thương Dùng một cái que gỗ để thắt chặt sợi dây và chỉ thắt vừa đủ để ngăn máu chảy Khi bạn đã thắt chặt sợi dây, hãy quấn đầu còn lại của que gỗ để tránh quên mình đã dùng phương pháp này

Sau khi bạn đã thắt dây, hãy làm sạch và sơ cứu vết thương Nếu chỉ có một mình, Tuyệt đối không được tháo dây Nếu có người đồng hành, thì cứ 10-15 phút có thể thả dây 1-2 phút để máu chảy và tránh hoại tử

Ngắn chặn và xử lí sốc

Hãy dự đoán nỗi sốc mà mỗi bệnh nhân sẽ có Hãy xử lí với các bệnh nhân như sau, nếu

những triệu chứng dưới đây xuất hiện (Figure 4-5):

 Nếu nạn nhân còn tỉnh táo, đặt anh ta lên một bề mặt bằng phẳng với các chi dưới cao hơn thân 15-20 cm.

· Nếu nạn nhân bất tỉnh, đặt anh ta nằm với tư thế đầu nghiêng sang một bên so với bụng và thân để tránh bị nghẹn và nôn ra máu, hoặc các chất lỏng khác

 Nếu bạn không biết đặt nạn nhân nằm tư thế nào là tốt nhất, hãy để anh ta nằm ngửa hoàn toàn Một khi nạn nhân đã vào cơn sốc, đừng di chuyển anh ta 

 Duy trì nhiệt độ cơ thể nạn nhân bằng cách che chắn xung quanh, trong một vài trường hợp, có thể cần dùng đến nguồn nhiệt ngoài (Đốt lửa, đắp thêm áo…)

 Nếu bị ướt, cởi toàn bộ trang phục ướt trên người nạn nhân ra và thay thế bằng đồ khô càng nhanh càng tốt (Tôi thích làm với phụ nữ :v )

 Cần làm một chỗ trú ẩn để che nạn nhân khỏi thời tiết (nắng, gió, mưa …)(Đề cập ở chap 5)

 Dùng nước hoặc thức ăn ấm, túi ngủ ấm, cơ thể người khác, đá nóng bọc trong quần áo, lửa hoặc bất cứ thứ gì để cung cấp nhiệt cho nạn nhân 



 Nếu nạn nhân còn tỉnh táo, tiếp muối hoặc đường ẩm cho anh ta, nếu có

 Nếu nạn nhân bất tỉnh hoặc có những vết thương ở bụng, không cho chất lỏng vào miệng.



 Cho nạn nhân nghỉ ngơi ít nhất 24h

 Nếu bạn bị thương và chỉ có 1 mình, nằm nghỉ trên một khu đất trống, sau một cái cây, hoặc bất cứ chỗ nào che chắn bạn được khỏi thời tiết, đầu thấp hơn chân 

 Nếu bạn có bạn, kiểm tra anh ta liên tục