giáo án tích hợp liên môn vật lý 12 (tích hợp toán lý hóa)

Mục tiêu dạy học - Học sinh hiểu được kiến thức liên môn chặt chẽ giữa toán, lý và hóa để phát huy năng lực tư duy biện chứng về logic khoa học - Nêu được cấu tạo hạt nhân nguyên tử, biế

Phiếu thông tin về giáo viên (hoặc nhóm giáo viên) dự thi

- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nội

- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS):

- Trường THPT Phan Huy Chú – Đống Đa

- Địa chỉ: số 34 ngõ 49 Huỳnh Thúc Kháng – Đống Đa – Hà Nội

Điện thoại: 043.7731514; Email: c3phanhuychu@hanoiedu.vn

- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):

1 Họ và tên Nguyễn Văn Vĩ

Điện thoại:0914837065; Email:vinguyenvan@gmail.com

2 Họ và tên Nguyễn Thị Lệ Dung

Ngày sinh 28/11/1973 Môn : Hóa học

Điện thoại:0972758031; Email: dungntlhp2811@gmail.com

3 Họ và tên Ngô Thị Sinh

Ngày sinh 09/10/1982 Môn : Toán

Điện thoại:0982630869; Email: sinh_hht@yahoo.com

Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi của giáo viên

1 Tên hồ sơ dạy học GIÁO ÁN LIÊN MÔN LÝ – HÓA - TOÁN

2 Mục tiêu dạy học

- Học sinh hiểu được kiến thức liên môn chặt chẽ giữa toán, lý và hóa để phát huy năng lực tư duy biện chứng về logic khoa học

- Nêu được cấu tạo hạt nhân nguyên tử, biết viết ký hiệu hạt nhân nguyên tử và từ ký hiệu hạt nhân nguyên tử nêu được cấu tạo hạt nhân

- Hiểu được những hạt nhân đồng vị và trong tự nhiên đồng vị được chia làm hai nhóm đồng vị bền và đồng vị không bên (phóng xạ)

- Hiểu đơn vị khối lượng nguyên tử và biết đổi đơn vị khối lượng nguyên tử về kg và ngược lại

- Nêu được lực hạt nhân là gì và các đặc điểm của lực hạt nhân

- Nêu được độ hụt khối của hạt nhân là gì và viết được công thức tính độ hụt khối

- Nêu được độ hụt khối của hạt nhân và viết công thức tính độ hụt khối

-Nêu được năng lượng liên kết hạt nhân là gì và viết được công thức tính năng lượng liên kết hạt nhân => Biết so sánh hạt nhân nào bền vững và kém bền vững qua năng lượng liên kết riêng

- Củng cố kĩ năng thực hiện các phép toán lũy thừa

- Rèn luyện tư duy lô-gic, kỹ năng tính toán

- Phát triển tư duy giải toán vật lí và khả năng vận dụng kiến thức toán vào thực tiễn

- Kích thích niềm say mê, yêu thích bộ môn toán, lý, hóa và tính hệ thông cùng mỗi liên

hệ chặt chẽ biện chứng của các môn khoa học

3 Đối tượng dạy học của bài học

Mô tả về đối tượng học sinh:

Số lượng: học sinh trong một lớp Lớp: Toàn bộ lớp 12 cơ bản + nâng cao

4 Ý nghĩa của bài học

Giúp học sinh có kiến thức cơ bản về vật lý hạt nhân và trang bị cho các em một

số kiến thức như công cụ để phục vụ cho các bài học sau trong chương.

Phát huy năng lực học sinh: Năng lực tự học, năng lực hoạt động nhóm, năng lực báo cáo kết quả thu hoạch sau khi hoạt động nhóm, năng lực sử dụng thuật ngữ chuyên ngành, năng lực giải quyết tình huống phát sinh trong cuộc sống.

5 Thiết bị dạy học, học liệu

Mô phỏng thí nghiệm của Rơ-dơ-pho.

Trình chiếu thí nghiệm mô phỏng.

6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học

A Nội dung kiến thức

1 Cấu tạo hạt nhân Nuclôn:

a Cấu tạo hạt nhân:

- Hạt nhân được cấu tạo từ hai loại hạt

+ Hạt prôton

+ Hạt nơtron

Hạt Ký hiệu Điện tích Khối lượng(kg) Khối lượng(u)

- Z: là số hạt p (nguyên tử số hoặc vị trí ô hạt nhân trong bảng toàn hoàn hóa học)

- A = Z + N : Tổng số p và số n gọi là số khối.

b Ký hiệu hạt nhân:

X

A Z

c Kích thước hạt nhân

R = 1,2.10-15 A (m)13

2 Động vị:

Đồng vị là những nguyên tử mà hạt nhân chứa cùng số proton nhưng khác số nơtrôn

Ví dụ:

3 Đơn vị khối lượng nguyên tử:

a Đơn vị cacbon

Đơn vị ucó giá trị bằng 1/12 khối lượng nguyên tử của đồng vị C

1 u = 1,66055.10-27kg

1u = 931,5MeV/c2

4 Năng lượng liên kết:

Nuclôn

a Lực hạt nhân:

+ Là lực liên kết các nuclôn trong hạt nhân với nhau

+ Lực hạt nhân không cùng bản chất với lực điện, lực hấp dẫn.

+ Bán kính tác dụng của lực cỡ kích thước hạt nhân

+ Lực hạt nhân thuộc loại lực tương tác mạnh

b Độ hụt khối

∆m =   Z m p  ( A Z m  ). n   mX

c Năng lượng liên kết Năng lượng liên kết riêng

Wlk = ∆m.c2; Wlk: gọi là năng lượng liên kết

Wlkr = W

A

lk ; Wlkr: gọi là năng lượng liên kết riêng

Nhận xét: Năng lượng liên kết riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền

B Giáo viên phát phiếu học tập.

(Phát cho học sinh) PHIẾU HỌC TẬP

Họ tên học sinh:……… ….……… Lớp………….……Nhóm…………

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Câu 1: Cho a 0, tìm đáp án nào sai:

a n 1

n

a a



 b

m

m n

n

a a

a



 c a m n. a a m n d a m n.  a m n

Câu 2: Công thức tính thể tích khối cầu bán kính R là :

a V 4 R 2 b 2

3

4

R

V   c 3

3

4

R

V   d V 4 R 3

Câu 3: Hãy chọn hằng số A-vô-ga-đrô

A 6,67.10-11(Nm2/kg2) B 9.109 (Nm2/C2)

C 6,025.10-34 J.s D 6,0221.1023 (mol-1)

Câu 4:Nhà bác học đầu tiên tìm ra hạt electron là ai?

a Tôm-xơn

b Pê-rin

c Béc-cơ-ren, Pi-e Quy-rivà Ma-riQuy-ri

d Rơ-dơ-pho

HOẠT ĐỘNG NHÓM

I Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo hạt nhân

Câu 1 : Hãy tích (√) vào ô thích hợp ứng với mỗi phát biểu sau

a Hạt nhân mang điện tích dương

b Nguyên tử có cấu tạo đặc khít

c Hạt nhân được cấu tạo bởi hạt proton, nơtron và electron

d Hạt nơtron không mang điện

Câu 2: Từ SGK, hãy điền đặc trưng của các hạt cấu tạo nên hạt nhân.

Proton Nơtron

Câu 3:Cách ký hiệu hạt nhân nào sau đây đúng theo quy ước

A ZAX B A ZX C X Z A D X Z A

II Hoạt động 2: Đồng vị

Câu hỏi: Tìm số hạt proton và số hạt nơtron trong các hạt nhân sau

Kí hiệu hạt nhân Số hạt p Số hạt n 12

6C

13

6C

14

6C

CỦNG CỐ VÀ PHÁT TRIỂN KIẾN THỨC

Câu hỏi: Cho kí hiệu hạt nhân nặng Poloni 21084Po, hạt nhân nhẹ Heli 42Hevà hạt nhân trung bình

56

26Fe

a Tính năng lượng liên kết của hai hạt nhân ra đơn vị MeV, Jun

b Tính năng lượng tỏa ra khi tạo thành 1 mol Heli

c So sánh tính bễn vững của hai hạt nhân trên

d Tính khối lượng riêng của từng hạt nhân => nhận xét

Cho: mp = 1,0073u; mn = 1,0087u; mPo = 209,9828u; mHe = 4, 0015u; mFe = 55,9206u

PHIẾU HỌC TẬP ( Có chú thích khi sử dụng phiếu học tập )

Họ tên học sinh:……….……… Lớp………….……Nhóm…………

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Câu 1: Cho a 0, tìm đáp án nào sai:

Đúng Sai

a n 1

n a

a



 b

m

m n

n

a a

a



 c a m n. a a m n d a m n.  a m n

Câu 2: Công thức tính thể tích khối cầu bán kính R là :

a V 4 R 2 b 2

3

4

R

V   c 3

3

4

R

V   d V 4 R 3

Câu 3: Hãy chọn hằng số A-vô-ga-đrô

A 6,67.10-11(Nm2/kg2) B 9.109 (Nm2/C2)

C 6,025.10-34 J.s D 6,0221.1023 (mol-1)

(Giáo viên thông báo ý nghĩa số A – vô – ga- đrô)

Câu 4:Nhà bác học đầu tiên tìm ra hạt electron là ai?

a Tôm-xơn

b Pê-rin

c Béc-cơ-ren, Pi-e Quy-rivà Ma-riQuy-ri

d Rơ-dơ-pho

(Giáo viên thông báo các công trình của từng nhà bác học liên quan tới kiến thức trong chương )

B HOẠT ĐỘNG NHÓM

I Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo hạt nhân

(Nhóm 1 được giao chuẩn bị nội dung này lên báo cáo Các nhóm còn lại nghe báo cáo, hoàn thành phiếu học tập và chấm chéo theo sự phân công của nhóm báo cáo)

Câu 1 : Hãy tích (√) vào ô thích hợp ứng với mỗi phát biểu sau

a Hạt nhân mang điện tích dương

b Nguyên tử có cấu tạo đặc khít

c Hạt nhân được cấu tạo bởi hạt proton, nơtron và electron

d Hạt nơtron không mang điện

Câu 2: Từ SGK, hãy điền đặc trưng của các hạt cấu tạo nên hạt nhân.

Proton Nơtron

Câu 3:Cách ký hiệu hạt nhân nào sau đây đúng theo quy ước

A ZAX B A ZX C X Z A D X Z A

II Hoạt động 2: Đồng vị

(Nhóm 2 được giao chuẩn bị nội dung này lên báo cáo Các nhóm còn lại nghe báo cáo, hoàn thành phiếu học tập và chấm chéo theo sự phân công của nhóm báo cáo)

Câu hỏi: Tìm số hạt proton và số hạt nơtron trong các hạt nhân sau

Đúng Sai

Kí hiệu hạt nhân Số hạt p Số hạt n 12

6C

13

6C

14

6C

(Cả lớp nhận xét và chấm điểm về tính hiệu và năng lực hoạt động nhóm của hai nhóm)

C CỦNG CỐ VÀ PHÁT TRIỂN KIẾN THỨC

Câu hỏi: Cho kí hiệu hạt nhân nặng Poloni 21084Po, hạt nhân nhẹ Heli 42Hevà hạt nhân trung bình

56

26Fe

a Tính năng lượng liên kết của hai hạt nhân ra đơn vị MeV, Jun

b Tính năng lượng tỏa ra khi tạo thành 1 mol Heli

c So sánh tính bễn vững của hai hạt nhân trên

d Tính khối lượng riêng của từng hạt nhân => nhận xét

Cho: mp = 1,0073u; mn = 1,0087u; mPo = 209,9828u; mHe = 4, 0015u; mFe = 55,9206u

Đặt vấn đề:Nhận xét hạt nhân bền vững, hạt nhân không bền vững ví dụ hạt nhân Poloni trong bài trên là đồng vị không bền => Điều gì sẽ xảy ra với những hạt nhân thuộc đồng vị không bền trong

tự nhiên? (đọc trước bài để tìm kiếm câu trả lời)

C TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1 Ổn định tổ chức:

- Ổn định lớp, kiểm tra sỹ số

- Học sinh nhận phiếu học tập và chuẩn bị sách vở

2 Kiểm tra bài cũ:

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt

Khởi động trò chơi - Trả lời câu hỏi - Nhắc lại một số kiến thức

toán đã học để liên môn

- Đề cập tới thí nghiệm Rơ-dơ-pho  Là điểm xuất phát về cầu tạo nguyên tử

3 Các hoạt động của thầy và trò:

* Hoạt động 1.Tìm hiểu cấu tạo hạt nhân Nuclôn.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt

-Gọi nhóm một báo cáo Lắng nghe, làm theo yêu

cầu của học sinh báo cáo và trao đổi câu hỏi => Cho điểm (Cả lớp chấm điểm nhóm báo cáo và nhóm báo cáo cho điểm bạn trả lời được yêu cầu của nhóm học sinh báo cáo)

- Nêu được cấu tạo hạt nhân -Biết đặc trưng của các hạt cấu tạo lên hạt nhân

- Ký hiệu hạt nhân

- Nêu được cấu tạo hạt nhân từ

ký hiệu hạt nhân

- Nhận biết công thức tính bán kính hạt nhân

Nhận xét và chốt kiến thức Lăng nghe và góp ý nếu có

* Hoạt động 2 Đồng vị.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt

Nhóm hai báo cáo Lắng nghe và có trao đổi câu

hỏi với các bạn => Cho điểm

- Định nghĩa đồng vị -Lấy được ví dụ Nhận xét và chốt kiến thức Lắng nghe và góp ý nếu có

* Hoạt động 3 Đơn vị khối lượng nguyên tử.

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt

Thông báo trong hạt nhân có

hai đơn vị đo khối lượng :

+ Đơn vị các bon

+ Đơn vị đo MeV/c2

Lăng nghe, ghi chép - Hiểu hai đơn vị đo khối

lượng nguyên tử

- Biết đổi đơn vị khối lượng nguyên tử ra đơn vị kg và ngược lại

Định hướng kỹ năng tính toán

tư duy logic và tính chất lũy

thừa

Tính toán để tìm ra 1u = 1,66055.10-27kg 1u = 931,5MeV/c2

=> 1MeV/c2 = 1,78.10-30kg

HẾT TIẾT 1

4 Hoạt động 4: Năng lượng liên kết

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Mục tiêu cần đạt

Thông báo lực hạt nhân và

đặc điểm của lực hạt nhân

Lăng nghe, ghi chép - Hiểu lực hạt nhân và đặc điểm

của lực hạt nhân

-Yêu cầu học sinh làm C4 SGK - Làm bài => Phát hiện

trạng 264

- (Từ việc phát hiện mô thuẫn

của học sinh) Định hướng giải

quyết mô thuẫn để đưa ra khái

niệm độ hụt khối hạt nhân

mô thuẫn

- Tư duy và thảo luận để giải quyết mô thuẫn

- Hiểu độ hụt khối và công thức tính độ hụt khối

- Công thức tính năng lượng liên kết

- Hiểu được quá trình chuyển hóa năng lượng thành khối lượng khi phá vỡ hạt nhân

- Công thức tính năng lượng liên kết riêng

- Biết so sánh sự bền vững của các hạt nhân với nhau khi biết năng lượng liên kết

- Thông báo năng lượng liên

kết riêng và ý nghĩa của nó

- Lăng nghe, ghi chép

5 Dặn dò về nhà:

- Hoàn thiện bài tập SGK, SBT vào vở bài tập

- Tìm hiểu: + Phóng xa

+ Ôn lại hàm mũ và hàm lôga

- Giới thiệu qua nội dung của bài học sẽ học trong tiết sau

7 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Kết quả đánh giá cho điểm qua hai bước

Bước 1: lấy trung bình cộng từ 2 đầu điểm sau + Giáo viên cho điểm qua kết quả hoạt động nhóm trên phiếu.

+ Nhóm được phân báo cáo cho điểm các nhóm ở dưới (Riêng đối với nhóm báo cáo: biểu quyết cho điểm theo số đông và giáo viêng cho điểm)

Từ bước 1: = > Điểm của mỗi nhóm ( ký hiệu là ĐN) Bước 2:

+ Nhóm trưởng của mỗi nhóm cho điểm dựa trên đóng góp của mỗi thành viên trong nhóm (ký hiệu là ĐNT)

Điểm của học sinh = (ĐN + ĐNT2 )/3

8 Các sản phẩm của học sinh

Do bài học này ở cuối kỳ 2 lớp 12 nên chưa được áp dụng ngay, nhưng tác giả rât mong đến thời gian theo phân phối chương trình để áp dụng vào tiết học

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI Trường THPT Phan Huy Chú Đống Đa

HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO

CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

1 Tên chủ đề dạy học: Giáo án liên môn Lý – Hóa - Toán

2 Môn học chính của chủ đề: Môn Lý

3 Các môn được tích hợp: Hóa – Toán

Hà Nội 2015