Học sinh đã được học các biện pháp an toàn điện ở vật lý lớp 7 và công nghệ lớp 8 do đó trong bài học này học sinh có thể hiểu một cách sâu sắc tại sao cần phải thực hiện các qui tắc an
Trang 1HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1 Tên chủ đề dạy học:
SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
2 Môn học chính của chủ đề:
- Vật lý
3 Các môn học được tích hợp:
- Môn toán
- Môn hóa
- Môn sinh
- Môn công nghệ
- Môn văn
- Môn giáo dục công dân
NĂM HỌC 2014 - 2015
Trang 2PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo thành phố Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo Quận Đống Đa
- Trường THCS Trung Phụng
- Địa chỉ: số 38, ngõ 218 phố Chợ Khâm Thiên – Đống Đa – Hà Nội Điện thoại: 0435727332;
Email: c2trungphung-dd@hanoiedu.vn
- Thông tin về giáo viên:
Họ và tên: Phan Thị Hằng
Ngày sinh: 21/4/1970 Môn: Vật lý
Điện thoại: 0912 221 460; Email: phanthihang70@gmail.com
Trang 3PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN.
1 Tên hồ sơ dạy học:
Tích hợp kiến thức liên môn
Môn vật lý lớp 9
BÀI 19: SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
2 Mục tiêu bài học:
Đây là bài học được dạy ở cuối của chương I phần điện học vật lý lớp 9 Học sinh đã được học các biện pháp an toàn điện ở vật lý lớp 7 và công nghệ lớp
8 do đó trong bài học này học sinh có thể hiểu một cách sâu sắc tại sao cần phải thực hiện các qui tắc an toàn điện và tại sao cần phải sử dụng tiết kiệm điện học sinh thấy được hậu quả mặt trái của các vấn đề trên
a) Kiến thức:
Bài dạy hướng dẫn học sinh sử dụng các kiến thức của các bộ môn như toán học, Công nghệ, sinh học, hóa học, GDCD, ngữ văn vào từng nội dung của bài khi cần thiết
- Việc tích hợp liên môn trong bài dạy “Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện” cần đạt được các kiến thức sau:
+ Tích hợp với môn toán học để thấy được các con số thống kê về các vụ tai nạn về điện và lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện
+ Vận dụng kiến thức công nghệ, vật lý để nêu và giải thích được cơ sở của các biện pháp an toàn khi sử dụng điện
+ Tích hợp với môn sinh học, hóa học thấy hậu quả của việc không tiết kiệm điện năng làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống của con người
+ Tích hợp với môn ngữ văn trong phần củng cố, học tập ở nhà để trình bày và viết báo cáo về thực trạng sử dụng tiết kiệm điện trong gia đình, nhà trường
+ Tích hợp môn GDCD giáo dục ý thức thực hiện an toàn và tiết kiệm điện là hành động thiết thực bảo vệ môi trường
b) Kỹ năng:
- Việc hướng dẫn học sinh tích hợp kiến thức liên môn vào bài dạy nhằm giúp các em có khả năng tư duy, quan sát, phân tích, diễn giải
- Rèn kỹ năng tái hiện các tri thức đã học để tìm kiến thức mới
- Rèn kỹ năng thu thập thông tin ngoài xã hội và kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế
c) Thái độ:
- Có thái độ nghiêm túc, say mê với môn học
- Ý thức được sự cần thiết của việc học tập toàn diên các bộ môn
- Ý thức trách nhiệm thiết thực của bản thân trong gia đình, nhà trường
và xã hội
3 Đối tượng dạy học của bài:
Trang 4- Đối tượng dạy của dự án là học sinh khối 9.
- Số lượng học sinh tham gia: 34 em
- Số lớp: 02
- Một số đặc điểm của học sinh đã học theo bài học:
Dự án mà tôi thực hiện là một tiết dạy vật lý lớp 9
Học sinh lớp 9 là đối tượng đã học năm thứ 4 của chương trình THCS, các em đã có một phần kiến thức cơ bản về các bộ môn toán, sinh học, ngữ văn
và một số các môn học khác Với thực trạng đó đối tượng thực hiện sẽ có khả năng vận dụng kiến thức những môn đã học vào việc tìm hiểu, giải thích kiến thức mới của bài
Học sinh lớp 9 - ở lứa tuổi này các e cần có ý thức trách nhiệm về bản thân, bạn bè và xã hội Vì vậy việc giáo dục ý thức an toàn, tiết kiệm điện và mục tiêu hình thành thái độ, nhân cách cho học sinh trong bài dạy đạt hiệu quả hơn
4 Ý nghĩa của dự án:
Việc kết hợp kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết một vấn đề nào đó cho một môn học là một việc làm hết sức cần thiết Nó đơn thuần không chỉ là giúp học sinh hiểu sâu, hiểu rõ về vấn đề đó mà còn giúp bản thân người thầy phải tích cực học hỏi trau dồi chuyên môn, nghiên cứu tìm hiểu các kiến thức không phải chỉ là môn dạy của mình mà còn cả các môn học có liên quan Chính điều đó giúp người thầy trau dồi kiến thức, mở rộng thêm vốn hiểu biết của mình để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn
đề được đặt ra trong môn học một cách hiệu quả Mặt khác sự vận dụng tích hợp kiến thức nhiều môn học sẽ giúp học sinh hiểu rõ sự cần thiết của việc tích lũy kiến thức toàn diện của tất cả các môn học, không nên coi nhẹ môn học nào Qua đó các em thấy được sự thống nhất trong chương trình giáo dục, các bộ môn các em được học đều là tập hợp các kiến thức khoa học, chúng có mối quan
hệ chặt chẽ với nhau Từ đó khích lệ được sự say mê tìm tòi, nghiên cứu, khám phá kiến thức mới của các em
Là giáo viên đã có nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy lợi ích của hoạt động này vì vậy tôi đã thực nghiệm thử một dự án nhỏ đối với môn vật lý Tích hợp nhiều môn học trong giảng dạy và học tập sẽ giúp học sinh phát huy tính độc lập suy nghĩ, tư duy, sáng tạo trong học tập Giúp người thầy tiếp cận tốt hơn các nội dung kiến thức đặt ra trong chương trình sách giáo khoa, làm cho tiết học trở nên sinh động, nhẹ nhàng gây được sự hứng thú của người học và chất lượng hiệu quả của giờ dạy cũng được nâng cao hơn
Nâng cao chất lượng giờ dạy của giáo viên, giúp học sinh tích cực chủ động trong giờ học Thông qua đó là phong phú phuowng pháp giảng dạy, kết hợp được nhiều phương pháp đặc trưng bộ môn cũng như kết hợp với các môn khác
Học sinh phát hiện sử dụng kiến thức vào tình huống cụ thể, biết vận dụng kiến thức đã học của các bộ môn để áp dụng vào giải quyết kiến thức của bài học đồng thời liên hệ với thực tiễn cuộc sống
Đối với dự án này việc ứng dụng công nghệ thông tin khi thực hiện đã
Trang 5giúp học sinh nhẹ nhàng, thích thú hiểu rõ ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường,
an toàn điện khi sử dụng, giáo dục ý thức tiết kiệm và bảo vệ môi trường
5 Thiết bị dạy học, tài liệu:
- Tranh ảnh, thông tin các vụ tai nạn điện, ô nhiễm môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Tranh ảnh, thông tin bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên
- Phim tư liệu: Các con số thống kê các vụ tai nạn điện
- Phích cắm 3 chốt: Minh họa cho biện pháp an toàn điện nối đất cho các
đồ dùng, thiết bị điện
- Máy chiếu Projector: trình chiếu các hình ảnh, các đoạn video các biện pháp an toàn điện
- CNTT: Sử dụng phần mềm Movie Maker, các hình ảnh trên internet tạo video giúp học sinh thấy được sự cần thiết phải sử dụng tiết kiệm, an toàn điện
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học.
Tiết 19 Bài 19 SỬ DỤNG AN TOÀN VÀ TIẾT KIỆM ĐIỆN
Cách tổ chức dạy học: Lấy môn vật lý lớp 9 làm chủ đạo để dạy, tích hợp các môn: Toán, công nghệ, sinh học, hóa học, GDCD, ngữ văn
a) Mục tiêu bài học
+ Kiến thức:
- Nêu và thực hiện được các qui tắc an toàn khi sử dụng điện
- Giải thích được cơ sở vật lí của các qui tắc an toàn khi sử dụng điện
- Nêu và thực hiện được các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện
+ Kỹ năng:
- Kỹ năng quan sát, kỹ năng diễn giải
- Kỹ năng vận dụng trong thực tế
+ Thái độ:
- Yêu thích môn học, ham hiểu biết
b) Tiến trình dạy học
Giáo viên sử dụng một đoạn video về các tai nạn điện và thống kê các số tai nạn điện xảy ra trong một năm
?Y/c H nói suy nghĩ gì về đoạn phim vừa xem
Qua đó cho học sinh thấy sự cần thiết của việc sử dụng an toàn điện để vào bài.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DỤNG GHI BẢNG
Hoạt động 1: Tìm hiểu và thực hiện các qui tắc an toàn khi sử dụng điện (15')
? Em hãy nêu một số nguyên
nhân cụ thể có thể gây ra tai
nạn điện khi sử dụng trong
nhà
(GV chiếu một số hình ảnh
có liên quan đến các tai nạn
điện
? Để tránh các tai nạn điện
- H hoạt động cá nhân
I An toàn khi sử dụng điện
1 Nhớ lại các qui tắc
an toàn khi sử dụng điện
- Chỉ làm TN với U < 40v
- Dây dẫn có vỏ bọc
Trang 6xảy ra khi sử dụng điện cần
chú ý điều gì
- Y/c H hoạt động nhóm trả
lời câu hỏi từ C1 -> C4
? Khi sửa chữa đồ dùng điện
cần đảm bảo y/c gì
? Y/c H đọc và hoàn thành
C5
? Công tắc, cầu chi được
mắc ở dây nào của MĐ
Đây là các nguyên tắc
chúng ta đã được làm quen
trong chương trình vật lý 7
và công nghệ 8 Hôm nay cô
sẽ giới thiệu cho các em biết
thêm một số qui tắc an toàn
khác khi sử dụng điện.
? Qua C5 nêu cách sửa chữa
những hỏng hóc nhỏ về điện
◊ Những hỏng hóc không biết
lí do cần ngắt điện và báo
cho thợ không tự ý sửa
Biện pháp an toàn điện là sử
dụng dây nối đất cho các
dụng cụ điện có vỏ kim loại
? Y/c H thảo luận trả lời C6
◊ Thực tế ở một số nước phát
triển sử dụng biện pháp an
toàn điện là biện pháp dây
trung hoà
(Sử dụng phích cắm 3 chân)
Như vậy ta biết thêm một số
qui tắc an toàn điện khi sử
dụng các dụng cụ điện ->
hiểu các qui tắc an toàn
- Sống gần các đường dây
- H hoạt động nhóm
- Thảo luận và nhắc lại các qui tắc đã học theo hướng dẫn từ C1 ->
C4
U < 40v, I < 70mA không gây nguy hiểm
- Cá nhân hoàn thành C5
- H hoạt động nhóm thảo luận và giải thích C6
- cầu chì có Iđm phù hợp
- Phải thận trọng với
MĐ gđ vì U = 220v
2 Một số qui tắc an toàn khác khi sử dụng điện
C5: Rút phích -> không
có dđ chạy qua cơ thể
=> không nguy hiểm Công tắc, cầu chì nối ở dây pha -> khi ngắt -> mạch hở -> không có dđ
- Vì R vật cách điện rất lớn => I nhỏ không nguy hiểm cho người đứng trên nó
- C6: Khi chạm tay vào
vỏ dụng cụ cũng không
bị nguy hiểm vì R người lớn hơn rất nhiều
so với Rd nối đất => I đi qua người nhỏ hơn Id
không nguy hiểm
Trang 7cao thế rất nguy hiểm,
người sóng gần các đường
điện cao thế thường bị suy
giảm trí nhớ, bị nhiễm điện
do hưởng ứng Mặc dù các
đường điện ngày càng được
nâng cấp nhưng các sự cố
lưới điện vẫn xảy ra như
chập điện, rò điện, nổ sứ,
đứt đường dây, cháy nổ
trạm biến áp để lại những
hậu quả nghiêm trọng
=> cần di dời các hộ dân
sống gần các đường điện
cao áp và tuân thủ các qui
tắc an toàn khi sử dụng điện
◊ G sử dụng chiếu một số
thông cáo của bộ tài nguyên
môi trường…
Hiện nay nhu cầu sử dụng
điện ngày càng cao Vậy
làm thế nào để sử dụng tiết
kiệm điện?
Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa và biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng (15')
◊ Y/c H đọc thông báo mục 1
? Ngoài lợi ích trên thì việc
tiết kiệm ĐN còn có lợi ích gì
khác
◊ G chiếu video tư liệu
◊ Qua nội dung phim y/c H
trả lời C7
? Phần ĐN tiết kiệm còn có
thể làm gì đối với quốc gia
? Nếu sử dụng ít ĐN thì giảm
bớt chi phí xậy dựng nhà
máy Điều này có lợi gì
◊ Điện năng có vai trò quan
trọng trong sản xuất, đời
sống Là yếu tố không thể
thiếu trong công cuộc hiện
đại hóa đất nước Song nếu
chúng ta không sử dụng tiết
kiệm nguồn năng lượng này
thì dẫn đến tác động tiêu
cực tới môi trường do phải
- H thu nhận thông tin
- Thảo luận và hoàn thiện C7
II Sử dụng tiết kiệm điện năng
1 Cần phải sử dụng tiết kiệm điện năng
- C7: Tránh lãng phí điện loại bỏ nguy cơ xảy ra hỏa hoạn
- Dành ĐN tiết kiệm để xuất khẩu góp phần tăng thu nhập cho đất nước
- Giảm bớt việc xd các nhà máy điện góp phần giảm ô nhiễm MT
Trang 8xây thêm nhà máy điện, làm
thu hẹp diện tích đất nông
nghiệp, rừng làm ảnh
hưởng đến môi trường sinh
thái và đa dạng sinh học,
làm trái đất của chúng ta
nóng dần lên, tác động tiêu
cực đến môi trường đặc biệt
dẫn điến biến đổi khí hậu,
hạn hán, ngập lụt
Nhưng cũng không phải vì
thế mà chúng ta không
dùng năng lượng điện Các
nhà khoa học đã và đang
tìm nguồn năng lượng sạch
để thay thế.
? Ai có thể cho cả lớp biết đó
là nguồn năng lượng nào?
◊ Trong công cuộc hiện đại
hóa đất nước, khoa học kỹ
thuật ngày càng phát triển
Nhu cầu sử dụng điện năng
ngày càng cao Vậy ta cần sử
dụng các biện pháp nào để sử
dụng tiết kiệm điện?
◊ Hướng dẫn H trả lời C8, C9
? Từ công thức trên muốn tiết
kiệm ĐN ta phải làm thế nào
? Nếu đèn học mà sử dụng P
quá nhỏ có được không
◊ G liên hệ thực tế
- Các bóng đèn sợi đốt
thông thường có hiệu suất
phát sáng rất thấp: 3%, các
bóng đèn neon có hiệu suất
cao hơn: 7% Để tiết kiệm
điện, cần nâng cao hiệu
suất phát sáng của các bóng
đèn điện.
=> Thay các bóng đèn thông
thường bằng các bóng đèn
tiết kiệm năng lượng
- Cá nhân hoàn thiện C8, C9
-> Không Mà phải sử dụng dụng cụ có P hợp lí
2 Các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng
- C8: A = P.t
- C9: Cần lựa chọn và
sử dụng đồ dùng điện
có công suất hợp lí đủ mức cần thiết
Không sử dụng đồ dùng thiết bị điện những lúc không cần thiết
Hoạt động 3: Củng cố - Vận dụng (12')
◊ GV chiếu lên màn hình các
câu hỏi
- Cá nhân hoàn thành II Vận dụng
Trang 9? Y/c H trả lời C10
ở một số nhà nghỉ sử dụng
tấm nhựa cứng treo chìa khoá
có t/d như công tắc khi rút
chìa khoá thì tắt điện
◊ Y/c H hoàn thành C11
◊ Các thiết bị điện này có
công suất rất lớn nên cần sử
dụng trong thời gian tối thiểu
cần thiết Không nên sử dụng
vào thời gian cao điểm
◊ Y/c H thực hiện C12
◊ GV lấy 1,2 bài làm của học
sinh chiếu lên màn hình
? Qua kết quả bài toán chúng
ta thấy sử dụng bóng đèn nào
hiệu quả hơn
◊ Việc sử dụng các bóng đèn
compact ngoài tiết kiệm về
kinh tế đèn compact giúp
giảm 60% lượng tiêu thụ điện
năng ở các hộ gia đình tương
đương giảm 30 triệu tấn khí
thải CO2/ năm
◊ Qua bài học hôm nay
chúng ta thấy việc tuân thủ
các qui tắc an toàn và tiết
kiệm điện là rất cần thiết
Ngay từ hôm nay chúng ta
hãy thực hiện kiến thức của
bài vào thực tế ở trường và ở
gia đình Tuyên truyền cho
bạn bè, người thân cùng thực
hiện
- C10: - Treo bảng yêu cầu "tắt điện "
Lắp chuông báo
- C11: Chọn D
- C12
Hoạt động 4: Hướng dẫn bài về nhà
- Em hãy viết thu hoạch về
thực trạng việc sử dụng điện
và tiết kiệm điện trong nhà
trường, gia đình và xã hội
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập SBT
- Làm báo cáo
- Làm bài tập
- Ôn tập tổng kết chương
7 Kiểm tra đánh giá.
- Cách thức: Sử dụng nhiều hình thức để kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
Trang 10+ Kiểm tra miệng đầu giờ.
+ Kiểm tra trong phần bài giảng hoặc củng cố bài sau tiết học + Kiểm tra viết 15 phút (kết hợp trắc nghiệm khách quan và tự luận)
- Tiêu chí đánh giá kết quả học tập của học sinh
+ Học sinh hiểu bài ở mức độ như thế nào
+ Khả năng vận dụng kiến thức ở mức độ ra sao
+ Việc vận dụng các bộ môn khác vào giải quyết vấn đề trong bài
đã tốt chưa
+ Học sinh đã rèn được những kỹ năng nào
8 Các sản phẩm của học sinh.
- Học sinh đã biết vận dụng các kiến thức vật lý, công nghệ để giải thích các hiện tượng
- Biết sử dụng kiến thức toán học để giải bài tập về tiết kiệm điện
- Vận dụng các kiến thức môn hóa, sinh học phân tích để thấy được sự ảnh hưởng của việc sử dụng lãng phí điện năng làm ảnh hưởng đến môi trường sinh thái và khí hậu
- Vận dụng kiến thức môn ngữ văn để viết báo cáo, thu hoạch
- Qua đó giáo dục học sinh ý thức thực hiện an toàn, tiết kiệm khi sử dụng điện năng
Trung Phụng, Ngày 18 tháng10 năm 2014
Người viết
Phan Thị Hằng