- Biết trục số, biết cách biểu diễn các số tự nhiên và các số nguyên âm trên trục số.. *GV chiếu lên màn chiếu nhiệt kế hình 31 và giới thiệu cho học sinh ví dụ 1 - Đọc các số đo nhiệt đ
Trang 1Tiết 40: LÀM QUEN VỚI SỐ NGUYÊN ÂM
I Mục tiêu
a Kiến thức:
- Biết được nhu cầu cần thiết phải mở rộng tập N
- Biết trục số, biết cách biểu diễn các số tự nhiên và các số nguyên âm trên trục số
b Kĩ năng:
- Nhận biết và đọc đúng các số nguyên âm qua các ví dụ thực tiễn
- Đọc đúng điểm biểu diễn của các số nguyên âm trên trục số, xác định điểm gốc của trục số
c Thái độ :
- Cẩn thận trong việc viết , đọc số nguyên âm
- Rèn cho học sinh tư duy linh hoạt khi đọc, viết số nguyên âm qua các ví dụ thực tiễn
và biểu diễn số nguyên âm trên trục sô
- Tích cực, tự giác, hứng thú trong việc tìm tòi và vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề của bài học
II Chuẩn bị.
+ Giáo viên:
- Máy tính, máy chiếu
- Một số nhiệt kế
- Hình ảnh một số loại nhiệt kế, một số địa danh, bản đồ địa lí Việt Nam
- Sách Vật lý 6, Địa lí 6, Sinh học 8, Vật lý 9, Địa lí 9, tài liệu về núi Ba Vì, tài liệu về Thềm lục địa
- Phiếu hoạt động nhóm của học sinh
+ Học sinh:
- Ôn các phép toán trên tập hợp số tự nhiên
- Ôn tia số, biểu diễn số tự nhiên trên tia số
III Tiến trình dạy học
Trang 21 Ổn đinh
2 Kiểm tra
Tìm số tự nhiên x, biết:
a/ x – 68 = 86 b/ x : 5 = 38
c/ x + 16 = 39 d/ x + 89 = 68
3 Bài mới.
Giới thiệu bài:
Chúng ta đã biết phép cộng và phép nhân hai số tự nhiên luôn thực hiện được và cho kết quả là một số tự nhiên, còn đối với phép trừ hai số tự nhiên không phải bao giờ cũng thực hiện được, chẳng hạn 68 – 89 = ?
Trong chương này, chúng ta sẽ làm quen với một loại số mới (Số nguyên âm) Các
số nguyên âm cùng với các số tự nhiên sẽ tạo thành tập hợp các số nguyên , trong đó
phép trừ luôn thực hiện được
Hoạt động 1: Các ví dụ
- Giáo viên giới thiệu:
Trong thực tế , bên canh
các số tự nhiên, người ta
còn dùng các số với dấu “ –
” đằng trước Những số
như thế được gọi là số
nguyên âm
*GV chiếu lên màn chiếu
nhiệt kế (hình 31) và giới
thiệu cho học sinh ví dụ 1
- Đọc các số đo nhiệt độ
trên nhiệt kế dưới đây?
- GV: Nhiệt độ dưới 00C
được viết với dấu “-” đằng
-Học sinh theo dõi để nắm được cách viết và đọc số nguyên âm
-Học sinh quan sát trên máy chiếu, theo dõi vị trí các cột nhiệt độ di
chuyển và đọc kết quả
-Học sinh đọc nhiệt độ
200C dưới 00C: - 200C ( âm hai mươi độ C)
1Các ví dụ
-Các số - 1; - 2; - 3;
( đọc là âm một , âm hai, âm
ba hoặc trừ một, trừ hai, trừ ba ) gọi là các số nguyên âm
* Ví dụ 1: Để đo nhiệt độ, người ta dùng các nhiệt kế
Trang 3- Nhiệt độ dưới 00C biểu thị
bằng số nào?
- GV sử dụng một số nhiệt
kế chuẩn bị sẵn và chiếu
trên màn chiếu tích hợp
kiến thức môn Vật lý 6:
Giới thiệu một số loại nhiệt
kế, độ chia nhỏ nhất , giới
hạn đo và công dụng của
mỗi loại nhiệt kế
- GV giới thiệu nhiệt kế y
tế , tích hợp kiến thức sinh
học và thực tiễn đời sống:
Vì sao nhiệt kế y tế có
giới hạn đo từ 350C đến
42oC?
- GV chiếu hình ảnh và
nhiệt độ ở một số thành
phố và cho học sinh làm ?1
- GV chiếu bảng nhiệt độ
của các thành phố trong
SGK, tích hợp môn Địa 6:
+ Người ta thường đo nhiệt
độ không khí mỗi ngày ít
nhất 3 lần vào lúc 5 giờ, 13
- Học sinh quan sát dụng
cụ và hình ảnh trên màn chiếu để hiểu thêm một
số loại nhiệt kế và công dụng của mỗi loại
-Học sinh theo dõi để biết cách tự bảo vệ sức khỏe của mình, biết kiểm tra nhiệt độ cơ thể khi cần thiết
-HS làm ?1
-HS theo dõi để biết nhiệt độ tại mỗi thời điểm luôn thay đổi lên phải đo nhiệt độ tại nhiều thời điểm và tính nhiệt độ trung bình
Kết luận: Số nguyên âm
biểu thị nhiệt độ dưới 00C
?1 Đọc nhiệt độ ở các thành phố
Trang 4giờ và 21 giờ rồi tính nhiệt
độ trung bình
+ Biết nhiệt độ của không
khí phụ thuộc vào nhiều
yếu tố, trong đó có yếu tố
vĩ độ
- Dựa vào bảng nhiệt độ và
các yếu tố trên , cho biết
Việt Nam nằm trong vùng
vĩ độ cao hơn hay thấp hơn
so với
Bắc Kinh; Mát-xcơ-va;
Pa-ri; New york ?
+ GV chiếu hình Bản đồ
địa lý Việt Nam Cho học
sinh hoạt động theo nhóm
trả lời câu hỏi : Dựa vào
hình dạng lãnh thổ Việt
Nam, hãy cho biết vì sao
khí hậu giữa các vùng ở
Việt Nam có sự chênh lệch
nhau lớn?
* Giáo viên chiếu hình ảnh
và giới thiệu cho học sinh
ví dụ 2
-Nhớ lại cách tính số trung bình cộng
- Biết được vì sao phải
để nhiệt kế trong bóng râm và cách mặt đất 2m
- HS theo dõi và tư duy
để trả lời được rằng: Việt Nam có nhiệt độ cao hơn
do đó sẽ nằm trong vùng
vĩ độ thấp hơn so với Bắc Kinh; Mát-xcơ-va;
Pa-ri;
New york ?
- HS hoạt động theo nhóm, đại diện các nhóm trả lời: Do ảnh hưởng của hình dạng lãnh thổ trải dài qua nhiều vĩ độ nên nhiệt độ giữa các tỉnh thành ở Việt nam có
sự chênh lệch nhau khá lớn
Học sinh theo dõi để nắm được nguyên tắc đo
độ cao thấp của các địa
* Ví dụ 2: Để đo độ cao thấp khác nhau trên trái đất,
Trang 5Giáo viên nhấn mạnh:
Quy ước: Độ cao mực
nước biển là 0 m.
- GV chiếu hình ảnh của
núi Ba Vì, giới thiệu về độ
cao của đỉnh núi và ý nghĩa
của nó
- Tích hợp liên môn : Địa
lí; sinh học ; Lịch sử; Văn
học; Di lịch giới thiệu về
núi Ba Vì và vùng đất Ba
Vì
- GV chiếu hình ảnh về
Thềm lục địa Việt Nam,
giới thiệu về độ cao( Độ
sâu) và ý nghĩa của nó
- Tích hợp liên môn Địa lí
giới thiệu về Thềm lục địa
và quyền chủ quyền của
các quốc gia ven biển,
Tích hợp thời sự giới thiệu
về quyền biển đông và việc
đấu tranh kiên cường trong
việc bảo vệ quyền Biển
đông của dân tộc Việt
điểm khác nhau trên trái đất
Học sinh theo dõi bài
- Học sinh theo dõi và trả lời các câu hỏi của giáo viên để biết thêm các thông tin về núi Ba
Vì và vùng đất Ba Vì
-HS theo dõi để biết cách đọc và ý nghĩa của nó
-Học sinh theo dõi để nắm được khái niệm về Thềm lục địa
-Học sinh hiểu và ý thức được tinh thần yêu nước, lòng quyết tâm đấu tranh
để bảo vệ quyền chủ quyền của dân tộc Việt Nam
người ta lấy mực nước biển làm chuẩn
* Quy ước: Độ cao mực
nước biển là 0 m.
Trang 6- GV chiếu hình ảnh của
đỉnh núi Phan-xi-păng và
đáy vịnh Cam Ranh, yêu
cầu học sinh làm ?2 Đọc
độ cao và nêu ý nghĩa của
nó trong mỗi địa điểm
- GV chiếu lại cách đo độ
cao thấp của các địa điểm
trên trái đất và cho HS rút
ra kết luận
*Ví dụ 3:
GV giới thiệu cho học sinh
VD3
?3 GV chiếu nội dung đề
bài, yêu cầu học sinh đọc
và nêu ý nghĩa của mỗi
câu
- Rút ra kết luận : Số
nguyên âm còn được dùng
trong trường hợp nào?
- HS làm ?2
- HS rút ra kết luận
-Học sinh theo dõi để biết thêm ứng dụng của
số nguyên âm trong thực tế
-Học sinh làm ?3
- HS rút ra kết luận
?2 Đọc độ cao của các địa
điểm dưới đây:
- Độ cao của đỉnh núi Phan-xi-păng là 3 143 mét
- Độ cao của đáy vịnh Cam Ranh là – 30 mét
Kết luận: Số nguyên âm
dùng để chỉ độ cao dưới mực nước biển
*Ví dụ 3
- Nếu ông A có 10 000 đồng Ta nói :“Ông A có
10 000 đồng”
- Nếu ông A nợ 10 000
đồng Ta nói :“Ông A có
-10 000 đồng”
?3 Đọc các câu sau
* Kết luận : Số nguyên âm
được dùng để chỉ số tiền nợ
Hoạt động 2
- GV yêu cầu học sinh biểu - HS biểu diễn số tự
2 Trục số
- Biểu diễn số tự nhiên trên
Trang 7diễn số tự nhiên trên tia số.
- Tia số có đặc điểm gì đặc
biệt?
- Có biểu diễn được số
nguyên âm trên tia số
không?
- GV tích hợp kiến thức
Hình học giới thiệu việc
mở rộng tia số sang trục số
- GV hướng dẫn học sinh
biểu diễn số nguyên âm
trên tia đối của tia số và
giới thiệu cho học sinh về
trục số
GV chiếu hình 33 và yêu
cầu học sinh làm ?4
A B C D
• • • • • • • •
• • •
-5 0 3
-Giáo viên chốt lại kiến
thức về trục số:
+ Trục số có thể được biểu
diễn nằm ngang, cũng có
thể được biểu diễn thẳng
nhiên trên tia số
- HS: Tia số bị giới hạn tại một đầu là điểm gốc
- Không biểu diễn được
số nguyên trên tia số
Học sinh theo dõi để nắm được trục số, cách biểu diễn số nguyên âm trên trục số
- Học sinh đứng tại chỗ điền, các học sinh khác nhận xét kết quả
- Học sinh theo dõi để nắm được bài, phân biệt
tia số
• • • • •
0 1 2 3 4
- Biểu diễn số nguyên âm trên tia đối của tia số
• • • • • •
-2 -1 0 1 2 3
Ta được trục số:
+ Điểm 0 gọi là điểm gốc của trục số
+ Chiều dương: Từ trái sang phải (thường được đánh dấu bằng mũi tên) + Chiều âm:Từ phải sang trái
?4 Các điểm A, B, C, D ở
trục số trên hình 33 biểu diễn những số nào ?
* Chú ý: Ta có thể vẽ trục
số nằm dọc ( Như hình 34)
2
Trang 8+ Điểm 0 được gọi là điểm
gốc của trục số
+ Các số tự nhiên khác 0
nằm bên phải điểm 0
+ Các số âm nằm bên trái
điểm 0
( Trên trục số nằm ngang)
được giữa tia số và trục số
1
0
-1
-2 .
4 Củng cố
- Trong toán học, vì sao phải mở rộng tập N?
- Nêu một số ứng dụng của số nguyên âm trong đời sống?
- Vì sao phải mở rộng tia số sang trục số? các đặc điểm của tia số
- Nắm được về trục số, cách biểu diễn số tự nhiên và số nguyên âm trên trục số
Bài tập 1 ( SGK – T68): Hình 35 minh họa một phần các nhiệt kế (tính theo độ C):
a) Viết và đọc nhiệt độ ở các nhiệt kế
b) Trong hai nhiệt kế a và b, nhiệt độ nào cao hơn
Trang 9Trả lời :
a -30C ( âm ba độ C) b – 20C ( Âm hai độ C)
c 00C ( Không độ C) d 20C ( Hai độ C)
e 30C ( Ba độ C)
b/ Trong hai nhiệt kế a và b, nhiệt độ ở nhiệt kế b cao hơn
0
1
2
3
4
5
-1
-2
-3
-4
-5
0 1 2 3 4 5
-1 -2 -3 -4 -5
0 1 2 3 4 5
-1 -2 -3 -4 -5
c
0 1 2 3 4 5
-1 -2 -3 -4 -5
0 1 2 3 4 5
-1 -2 -3 -4 -5
c
Trang 10( Hoạt động nhóm, kích thích phát triển tư duy toán học của học sinh trong việc phát hiện điểm biểu diễn của số tự nhiên và số nguyên âm trên trục số)
5 Hướng dẫn về nhà.
- Nắm được cách viết và đọc số nguyên âm
- Nắm được vai trò của số nguyên âm trong toán học và trong đời sống
- Biết biểu diễn số nguyên âm trên trục số
- Bài tập về nhà: Bài 2; 3; 4; 5 ( SGK- T68)
Hướng dẫn:
+Người ta còn dùng số nguyên âm để chỉ thời gian trước công nguyên
( Bài 3:SGK-T 68)
+ Ngoài ra số nguyên âm còn dùng để chỉ độ cận thị:
+Tích hợp môn Sinh học và môn Vật lí giới thiệu về cấu tạo của mắt, tật cận thị
+Tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ mắt, phòng tránh tật cận thị của mắt
Bài tập 2: Cho trục số
Hãy chọn đáp án đúng
a) Điểm cách điểm 0 ba đơn vị theo chiều âm biểu diễn số:
b) Điểm cách điểm -2 năm đơn vị theo chiều dương biểu diễn số:
A 3
c) Điểm cách điểm 2 sáu đơn vị theo chiều âm biểu diễn số:
d) Điểm cách điểm 0 ba đơn vị biểu diễn số:
