SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TÀO HÀ NỘITRƯỜNG THPT SƠN TÂY CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DỰ ÁN PHÂN LOẠI PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỌC VÔ CƠ LIÊN MÔN: Hóa học
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TÀO HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT SƠN TÂY
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DỰ ÁN PHÂN LOẠI PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỌC VÔ CƠ
LIÊN MÔN: Hóa học – Sinh học – Địa lý – Giáo dục công dân –
Tin học
Giáo viên thực hiện: Trần Mạnh Hùng
Năm học: 2014 - 2015
Trang 2Phần 1: MÔ TẢ DỰ ÁN
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY BỘ MÔN HÓA HỌC.
BÀI 26: PHÂN LOẠI PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỌC VÔ CƠ
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: TRẦN MẠNH HÙNG
I Mục tiêu của bài dạy:
1/ Các mục tiêu đạt được theo các bậc
Bậc 1: Biết, nhớ
+ Liệt kê được các phản ứng trong hóa vô cơ đã học
+ Hiểu được thế nào là phản ứng tỏa nhiệt và phản ứng thu nhiệt
+ Nắm được cách phân loại phản ứng ứng hóa học
2/ Những năng lực mà học sinh đạt được trong bài dạy
+ Kĩ năng lập kế hoạch: Từ việc thực hiện nội dung nhiệm vụ, nhóm trưởng giaocông việc cho các cá nhân một cách hợp lý
Trang 3+ Kĩ năng tra cứu: Tìm hiểu thông tin trên sách, báo tại thư viện, internet.
+ Kĩ năng ghi chép thông tin: Ghi lại một cách chi tiết hoặc tóm tắt thông tin thuđược từ các nguồn
+ Kĩ năng phân tích: Dựa trên các câu hỏi gợi ý của bài học, nhóm phân tích đểđưa ra các ý nhằm giải quyết vấn đề
+ Kĩ năng tổng hợp: Tổng hợp các thông tin thu được thành nội dung bài thuhoạch
+ Kĩ năng hoạt động nhóm: Tạo mối liên hệ giữa các cá nhân, phối hợp tốt củacác thành viên trong nhóm nhằm đạt được mục tiêu chủ đề
+ Kĩ năng thâu tóm bài học, soạn thảo, trình chiếu và thuyết trình
3/ Tính liên môn của bài dạy:
Sinh học:
- Gây tổn hại đến các hệ sinh thái, sức khỏe con người (ung thư, lao phổi, …)
- Sản ra các thuốc giúp nâng cao sức khỏe, tuổi thọ
Địa lý:
- Gây biến đổi khí hậu, làm ảnh hưởng không nhỏ đến vấn đề phát triển kinh tế
- Tham gia vào việc điều hoà khí hậu
Vật lý - KTCN:Giúp cải thiện và nâng cao công suất của động cơ.
Giáo dục công dân: Quy luật biến đổi lượng chất.
4/ Tính thực tế:
Không chỉ kiến thức hóa học thuần túy, bài còn có tính thực tế cao như:
- Học sinh nắm được nhiều lợi ích cũng như tác hại của phản ứng hóa học đến nhiều lĩnh vự của cuộc sống
- Phân tích các hiện tượng trong tự nhiên, đời sống hàng ngày và đưa ra giải pháp sử dụng, khắc phục hợp lí
II Đối tượng dạy học:
- Lớp 10 – Ban nâng cao
- Lớp 10 chuyên Lý có 33 học sinh chia làm 2 nhóm
III Ý nghĩa của dự án
Trang 4Thông qua dự án, học sinh có thể :
- Vận dụng kiến thức thực tế và kiến thức liên môn trong dạy học, giúp học sinhchủ động chiếm lấy kiến thức một cách sâu sắc và vững chắc
+ Vận dụng kiến thức đã học vào đời sống hằng ngày
+ Có khả năng tự tìm kiếm chọn lọc thông tin cũng như liên kết thông tin rời rạc
từ nhiều bài học, nhiều bộ môn khác nhau thành một hệ thống thông tin duy nhất.+ Có khả năng tự giải quyết vấn đề
+ Có khả năng đưa ra các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề
+ Có khả năng tổ chức công việc, làm chủ thời gian
+ Có ý thức công đồng, sử dụng kiến thức và lý luận của mình nhằm giúp đỡmọi người có cuộc sống tốt đẹp hơn, vận dụng kiến thức để góp phần xây dựngđất nước phát triển
IV Thiết bị dạy học, học liệu:
+ Sách Giáo khoa của các môn liên kết trong dự án.
+ Máy tính, máy ảnh.
+ Các video sưu tầm về lợi ích và tác hại, video tự quay, hình ảnh
+ Bài thuyết trình trên Power Point của học sinh.
+ Các Phiếu đánh giá, sổ theo dõi, ghi chép.
+ Các kỹ thuật về CNTT cần sử dụng trong Dự án:
- Tìm kiếm thông tin qua các trang web, download và xử lý
- Tìm kiếm hình ảnh bằng google picture
- Phần mềm xử lí hình ảnh, nhạc, phim, chữ, thuyết trình, soạn thảo
V Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Trang 5V-1 Kế hoạch dạy học:
- Giáo viên chọn chủ đề, giới thiệu chủ đề
- Chia nhóm và phân công nhiệm vụ của mỗi thành viên trong nhóm
- Giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm
- Hướng dẫn các nhóm tìm hiểu các nội dung của chủ đề, thực hiện công việc được giao
V-2 Tổ chức dự án:
- Học sinh nhận nhiệm vụ, thực hiện nhiệm vụ theo thời gian qui định
- Báo cáo quá trình thực hiện theo định kì
- Hoàn thành kết quả trên bản word và trên Powerpoint
- Thuyết trình nội dung thực hiện
VI Kiểm tra đánh giá kết quả của học sinh:
Kiểm tra:
- Qua quá trình nghiên cứu, thực hiện nhiệm vụ
- Qua theo dõi, ghi chép, báo cáo của nhóm trưởng và thư kí
- Qua phần thuyết trình
Đánh giá
- Học sinh nhận xét, đánh giá lẫn nhau
- Phiếu đánh giá
- Giáo viên cho điểm
VII Các sản phẩm của học sinh:
- Bản word: Nội dung nghiên cứu, hồ sơ theo dõi…
- Phần trình chiếu Powerpoint
- Hình ảnh, clip sưu tầm, chụp, quay được
Phần 2: THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN
Trang 6Phần 3: CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trang 71 Cơ sở nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học
Để nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệphóa - hiện đại hóa đất nước chúng ta phải đổi mới đồng bộ chương trình, sáchgiáo khoa và đặc biệt là đổi mới phương pháp dạy học Trong công cuộc đổi mớinày đòi hỏi nhà trường phải đào tạo ra những con người tự chủ, năng động, sángtạo, ngành giáo dục phải đổi mới và hiện đại hóa phương pháp dạy học theohướng chuyển từ truyền đạt tri thức thụ động sang hướng dẫn người học chủđộng tiếp cận tri thức, dạy cho học sinh phương pháp tự học phát huy tính tíchcực, chủ động và sáng tạo trong việc tiếp thu tri thức Vì vậy, việc nghiên cứu và
sử dụng hiệu quả các phương pháp dạy học tích cực đang là vấn đề hết sức cầnthiết
KHOA HỌC LÀ MỘT THỂ THỐNG NHẤT Do đó, đã xuất hiện
những khoa học liên ngành, giao ngành, hình thành những lĩnh vực tri thức đangành, liên ngành Các khoa học tự nhiên đã chuyển từ tiếp cận phân tích - cấutrúc sang tiếp cận tổng hợp - hệ thống Sự thay đổi nhận thức này gây ảnh hưởngđến việc truyền thụ kiến thức sao cho phù hợp với nhận thức mới
Vậy hướng đi phù hợp xu thế mới cho nhà trường phổ thông là việc tích hợp
các bộ môn khoa học để giảng dạy trong nhà trường phổ thông.
2 Dạy học tích hợp:
2.1 Khái niệm về dạy học tích hợp:
Có nhiều khái niệm như:
Theo Unesco: Dạy học tích hợp các bộ môn khoa học được định nghĩa là
"
một cách trình bày các khái niệm và nguyên lí khoa học cho phép diễn đạt sự thống nhất cơ bản của tư tưởng khoa học, tránh nhấn quá mạnh hoặc quá sớm sự sai khác giữa các lĩnh vực khoa học khác nhau"
Định nghĩa này cho rằng cách tiếp cận các khái niệm và nguyên lí khoa học
chứ không phải là hợp nhất nội dung.
Theo Hội nghị tại Maryland 4/1973
Dạy học tích hợp các khoa học nghĩa là phải chỉ ra cách thức chuyển
từ nghiên cứu khoa học sang triển khai ứng dụng, làm cho các tri thức kĩ thuật - công nghệ trở thành một bộ phận quan trọng trong đời sống xã hội hiện đại Rất tiếc là hiện nay trong giáo dục phổ thông người ta thường tách
khoa học và công nghệ , coi trọng khoa học, xem nhẹ công nghệ Hay nói khác
Trang 8đi , một cách gần gũi hơn đó là nền giáo dục của ta hiện nay còn coi trọng lýthuyết, xem nhẹ thực hành.
Theo Xavier Roegiers, sư phạm tích hợp là quá trình học tập, góp phần hình thành ở học sinh những năng lực cụ thể có dự tính trước những điều kiện cần thiết cho học sinh, nhằm phục vụ cho các quá trình học tập sau này hoặc nhằm hoà nhập các em vào cuộc sống lao động Như vậy sư phạm tích hợp tìm cách làm cho quá trình học tập có ý nghĩa.
2.2 Mục tiêu của dạy học tích hợp
- Làm cho quá trình học tập có ý nghĩa bằng cách gắn học tập với cuộcsống hàng ngày
- Học sinh có năng lực cơ bản vận dụng vào xử lí những tình huống có ýnghĩa trong cuộc sống
- Xác lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã học
2.3 Phương thức tiến hành
Cách 1:
Những ứng dụng chung cho nhiều môn học, được thực hiện ở cuối nămhọc hay cuối cấp học Ví dụ: Các môn lí, hoá, sinh vẫn được dạy riêng rẽ nhưngđến cuối năm hoặc cuối cấp có một phần, một chương về những vấn đề chungcủa các khoa học tự nhiên và thành tựu ứng dụng thực tiễn, HS được đánh giábằng một bài thi tổng hợp kiến thức
Cách 2:
Những ứng dụng chung cho nhiều môn học được thực hiện ở những thờiđiểm đều đặn trong năm học Ví dụ: Các môn lí, hoá, sinh vẫn được giảng dạyriêng rẽ, hoặc vì bản chất và lôgíc phát triển nội dung từng môn học, hoặc vì cácmôn học này do các GV khác nhau đảm nhiệm Tuy nhiên, chương trình có bốtrí xen một số chương tích hợp liên môn vào chỗ thích hợp nhằm làm cho HSquen dần với việc sử dụng kiến thức những môn học gần gũi với nhau
Cách 3:
Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng đề tài tíchhợp Cách này được áp dụng cho những môn học gần nhau về bản chất, mục tiêuhoặc cho những môn học có đóng góp bổ sung cho nhau, thường dựa vào mộtmôn học công cụ như Tiếng Việt Nam Trong trường hợp này môn học tích hợpđược cùng một GV giảng dạy
Cách 3 có giá trị chủ yếu ở cấp tiểu học, ở đó các vấn đề phải xử lí thường
là những đề tài đơn giản, có giới hạn Ví dụ Bài tập đọc tích hợp kiến thức lịch
sử, khoa học, bài toán tích hợp kiến thức dân số, môi trường Cách tiếp cận này
Trang 9cố gắng khai thác tính bổ sung lẫn nhau của các môn học theo đuổi những mụctiêu bổ sung cho nhau bằng các hoạt động trên cơ sở các chủ đề nội dung
Cách 4:
Phối hợp quá trình học tập những môn học khác nhau bằng các tình huốngtích hợp, xoay quanh những mục tiêu chung cho một nhóm môn, tạo thành mônhọc tích hợp Ví dụ: Môn Tự nhiên và xã hội ở tiểu học tích hợp các kiến thức
về con người và sức khoẻ, gia đình và nhà trường với môi trường xã hội, độngvật thực vật, bầu trời và mặt đất
Lên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông, hệ thống khái niệm trong các mônhọc phức tạp hơn, đòi hỏi sự phát triển tuần tự chặt chẽ hơn, mỗi môn họcthường do một Giáo viên được đào tạo chuyên đảm nhiệm, do đó cách tích hợpthứ 3 khó thực hiện, người ta thiên về áp dụng cách 4, tuy có nhiều khó khănnhưng phải tìm cách vượt qua vì dạy học tích hợp là xu hướng tất yếu, đem lạinhiều lợi ích
Phần 4: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP
Trang 10BÀI 26: PHÂN LOẠI PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỌC VÔ CƠ
đã học
+ Thế nào làphản ứng tỏanhiệt và phảnứng thu nhiệt
+ Cách phânloại phản ứngứng hóa học
+ Vận dụng kiếnthức về phảnứng oxi hóa –khử để phân loạiphản ứng hóahọc vô cơ
+ Vận dụng hiệuứng nhiệt để xácđịnh được phảnứng thu nhiệt vàtỏa nhiệt
+ Học sinh phântích được cácphản ứng đã họcthuộc loại phảnứng nào và cóứng dụng gìtrong thực tế đờisống
+ Học sinh đánhgiá được lợi ích
và tác hại củaphản ứng hóahọc đến các lĩnhvực của đời sốnghàng ngày
+ Học sinh đưa
ra được các giải
+ Biết yêu quý bảo vệ nguồn tài nguyên thiênnhiên
+ Trân trọngcác giá trị của cuộc sống
Trang 11pháp khắc phụchậu quả có tínhthực tiễn.
tế - xã hội
- Sự quan trong của sự đa dạng sinh thái, kì quan thiên nhiên đến vấn
đề phát triển dulịch của Việt Nam và các nước trên thế giới
-Biết cách sửdụng và bảo vệnguồn tàinguyên thiênnhiên
+ Biết cách cải thiện và khắc phục cách ảnh hưởng xấu của hóa học đối với môi trường
+ Có khái niệm về sự
đa dạng tài nguyên thiên, tình hình sử dụngtài nguyên của Việt Nam, của địa phương trong vấn đếphát triển kinh tế
GDCD Lớp 10 Hiểu được các
chính sách củanhà nước vềnguồn tàinguyên và môitrường
Hiểu sâu hơn
về quy luật biếnđổi lượng –chất
+ Biết cách sửdụng và bảo vệtài nguyên, môitrường
+ Vận quy luậtbiến đổi lượng –chất vào các lĩnhvực
Có ý thứccông đồngcao, yêuthiên nhiên,
có hànhđộng bảo vệmôi trường.Năng động ,
tự tin và sáng tạo trong các hoạt động ngoại khoá
Trang 12-Có khả năngtrình bày cácbiểu mẫu, bảng,thống kê
-Biết xử dụngcác phần mềm:
Powerpoint,video…
Chủ động, tích cực, sáng tạo
BIỆN PHÁP TÍCH HỢP
+ Chia nhóm học sinh
+ Phân công nhiệm vụ
- Nhóm 1: Giáo viên các môn: Hóa, Sinh, Địa, GDCD, Lý, KTCN
- Nhóm 1: Giáo viên các môn: Hóa, Sinh, Địa, GDCD, Lý, KTCN
+ Kiểm tra tiến độ công việc : GV Hoá
+ Đánh giá thường xuyên : 8 GV
+ Chuẩn bị buổi báo cáo : Toàn bộ GV và học sinh
+ Rút kinh nghiệm
2 KỊCH BẢN DỰ ÁN
IV.Thiết kế giáo án
+ Chuẩn bị:
Bài dạy: Phân loại phản ứng trong hóa học vô cơ
- Giáo viên: nghiên cứu tài liệu như sách giáo khoa, sách giáo viên, tìm hiểu cáctài liệu tham khảo, nhằm xác định mục tiêu của bài học, lựa chọn phươngpháp dạy học, xác định nội dung của bài học có tính chất liên quan đến môn họckhác, xây dựng nội dung nhiệm vụ giao cho học sinh chuẩn bị
- Nhiệm vụ cụ thể:
Nhiệm vụ chung: Nghiên cứu bài học và tự thâu tóm các kiến thức chính của
bài học
Nhóm I: Nghiên cứu các lợi ích của hóa học trong trong cuộc sống.
Nhóm II: Nghiên cứu các ảnh hưởng của hóa học trong trong cuộc sống.
Trang 13- Thời gian chuẩn bị 15 ngày
- Yêu cầu: Các nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho các thành viên trongnhóm, lên kế hoạch làm việc cụ thể Thư kí ghi chép đầy đủ nhiệm vụ và quátrình thực hiện của các thành viên trong nhóm Cứ 5 ngày báo cáo với nhómviên một lần về tiến độ và kết quả làm việc của nhóm
- Kiểm tra, đánh giá:
+ Qua quá trình chuẩn bị ở nhà, qua báo cáo của nhóm trưởng và sổ ghi chépcủa thư kí
+ Qua bài thuyết trình của học sinh trong tiết học, nhận xét của các nhóm lẫnnhau và đưa ra giải pháp khắc phục
Soạn giáo án:
SỞ GD & ĐT HÀ NỘI
TRƯỜNG THPT SƠN TÂY
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
KẾ HOẠCH BÀI HỌC MÔN HÓA HỌC (LỚP 10 NÂNG CAO) Dạy theo phương pháp TÍCH HỢP LIÊN MÔN Bài dạy: PHÂN LOẠI PHẢN ỨNG TRONG HÓA HỌC VÔ CƠ
Giáo viên thực hiện: Trần Mạnh Hùng
Kiến thức đã biết liên quan đến bài học Kiến thức mới cần đạt được+ Các phản ứng trong hóa vô cơ:
- Cách phân loại phản ứng hóa học vô
cơ dựa vào sự thay đổi số oxi hóa
- Phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng thu nhiệt, hiệu ứng nhiệt và phương trình nhiệt hóa học
- Các lợi ích, ảnh hưởng của hóa học đến các lĩnh vực của cuộc sống và giải pháp khắc phục các ảnh hưởng xấu của
Trang 14hóa học, đời sống, sản xuất và thiên nhiên.
I - MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức: Sau khi học bài này, học sinh hiểu được:
- Cách phân loại phản ứng hóa học vô cơ dựa vào sự thay đổi số oxi hóa
- Phản ứng tỏa nhiệt, phản ứng thu nhiệt, hiệu ứng nhiệt và phương trình nhiệthóa học
- Vận dụng kiến thức hóa học để đưa ra giải pháp khắc phục các ảnh hưởng xấucủa hóa học, đời sống, sản xuất và thiên nhiên
2/ Kĩ năng:
- Làm các bài tập hóa học: phân loại phản ứng, nhiệt phản ứng
- Thiết kế và xây dựng các mô hình, dụng cụ học tập
- Bước đầu hình thành được một số kĩ năng: lập kế hoạch, giao tiếp, điều tra,phân tích, tổng hợp và báo cáo
3/ Thái độ:
- Yêu thích bộ môn hóa học và các bộ môn khác có liên quan
- Có thái độ tích cực, chủ động trong công việc được giao
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Đồ dùng
trong hóa học vô cơ”
-Thông báo bài học theo phương pháp
- Nhắc tên chủ đề
- Ghi tên chủ đề
- Máy chiếu
Trang 15học theo dự án: Tích hợp liên môn.
- Thảo luận với họcsinh để lược bớt, chốtlại một số vấn đề thảoluận và hình thành cácnhiệm vụ của dự án
Trao đổi theo nhóm,
có ý kiến phát biểu
- Cùng giáo viênchọn lọc những nộidung để thực hiện
Nhiệm vụ chung:
Nghiên cứu bài học và
tự thâu tóm các kiếnthức chính của bài học
Nhóm I: Nghiên cứu
các lợi ích của hóa họctrong trong cuộc sống
Nhóm II: Nghiên cứu
các ảnh hưởng của hóahọc trong trong cuộcsống
- Học sinh nhậnnhiệm vụ cần thựchiện
- Ngồi theo nhóm
có cùng nhiệm vụ
- Thảo luận, xâydựng kế hoạch thựchiện kế hoạch củanhóm (theo mẫu)
- Các nhóm trưởnglần lượt báo cáo kếhoạch của nhóm
- Các nhóm khácnhận xét, bổ sung
- Cùng tham gia hỏi
và trả lời
- Máychiếu,chiếu nộidung cầnthảoluận
- Máychiếu ( sổtheo dõi
dự án)
- Bảngphâncôngnhiệm vụnhóm
BƯỚC 2: THỰC HIỆN KẾ HOẠCH VÀ XÂY DỰNG SẢN PHẨM
+ Nhóm 1+ Nhóm 2:
- MạngInternet,sách giáokhoa
- Máyquay