ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ, TỈNH PHÚ THỌ

Song, chính sách đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất hiện hành đã bộc lộ một số tồn tại ảnh hưởng đến công tác đền bù, giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư ở Việt Nam Thành phố Việt Trì là một địa phương cũng đang đứng trước những thách thức trên khi một số dự án được triển khai đã lấy đi quỹ đất không nhỏ là tư liệu sản xuất của người dân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

DƯƠNG HỒNG TUYẾN

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG, HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT TẠI MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ,

KẾT CẤU BÁO CÁO

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

MỞ ĐẦU 1

 Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, là nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng các

cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng

 Trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn hẹp mà nhu cầu đầu tư ngày càng tăng thì vấn đề lợi ích kinh tế của các tổ chức, cá nhân khi Nhà nước giao đất cũng như thu hồi đất ngày càng được quan tâm

 Trong những năm qua, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng đã đi vào cuộc sống, tạo mặt bằng cho các dự án xây dựng ở Việt Nam, tạo nguồn lực sản xuất, chuyển đổi cơ cấu, phát triển đô thị và đổi mới diện mạo nông thôn

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

MỞ ĐẦU 1

 Song, chính sách đền bù thiệt hại khi Nhà

nước thu hồi đất hiện hành đã bộc lộ một số

tồn tại ảnh hưởng đến công tác đền bù, giải

phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư ở Việt

Nam

Đánh giá tình hình thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ

và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự

án trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

 Thành phố Việt Trì là một địa phương cũng

đang đứng trước những thách thức trên khi một

số dự án được triển khai đã lấy đi quỹ đất

không nhỏ là tư liệu sản xuất của người dân

1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu về

khoa học, thực

tiễn về chính

sách bồi thường

thiệt hại khi nhà

nước thu hồi đất

Đánh giá tình hình thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ

Đánh giá về những mặt được và hạn chế; đề xuất các giải pháp nhằm góp phần thực hiện tốt chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Việt Trì - Tỉnh Phú Thọ

1.3 Yêu cầu của đề tài

Nắm vững vận dụng chính sách, pháp luật đất đai, chính sách thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng và các văn bản có liên quan đã được ban hành

Điều tra, đánh giá việc thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của một số

dự án sử dụng đất vào mục đích phục vụ lợi ích công cộng và phát triển kinh tế Nguồn số liệu, tài liệu điều tra phản ánh đúng quá trình thực hiện các chính sách thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng qua một số dự án đã được thực hiện trên địa bàn nghiên cứu có độ tin cậy và chính xác

Phỏng vấn các chủ dự án; các đối tượng có đất bị thu hồi, bồi thường; người thực hiện chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất tại địa bàn nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ và thực hiện tốt chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, áp dụng với địa bàn nghiên cứu

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2

Khái quát chung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Tổng quan chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng của một số nước trong khu vực và một số tổ chức ngân hàng

Nghiên cứu chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở việt nam Nghiên cứu trong nước về bồi thường giải phóng mặt bằng

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

2

Là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống,

thu nhập, cơ sở vật chất, tinh thần tại đó

Là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung.

Là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng

trong chính sách GPMB

Tái định cư

TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2

Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện các văn bản đó.

Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Yếu tố giá đất và đính giá đất

Thị trường bất động sản

Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Dự án 2: Đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu nhà ở và dịch vụ thương mại Minh Phương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

hai dự án trên

Đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh tiến

độ bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Phương pháp chuyên gia

ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3

4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Điều kiện tự nhiên, - kinh tế xã hội và tình hình phát triển của thành phố việt trì

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Việt Trì

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng của hai dự

án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phểng mặt bằng

Điều kiện tự nhiên, - kinh tế xã hội

và tình hình phát triển của thành phố việt trì

- Phía Bắc giáp huyện Phù Ninh

- Phía Đông giáp huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc (qua sông Lô)

- Phía Nam giáp huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc

- Phía Tây giáp huyện Lâm Thao và thành phố Hà Nội

Thành phố Việt Trì tỉnh lỵ

Phú Thọ nằm cách thủ đô

Hà Nội 80km về phía Tây

Bắc, là nơi hợp lưu của 3

con sông lớn (Sông Lô,

sông Hồng, sông Đà)

Điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên, - kinh tế xã hội

và tình hình phát triển của thành phố việt trì

Điều kiện kinh tế xã hội

- Nông lâm thuỷ sản

- Công nghiệp, xây dựng

- Dịch vụ-Thương mại

5,1 61,8 33,1

2,9 61,7 35,4

3,38 61,36 35,26

3,8 60,1 36,1

Cơ cấu kinh tế qua một số năm như sau:

Tình hình quản lý và sử dụng đất đai

 Công tác quản lý đất đai theo địa giới hành chính

 Điều tra, khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính

 Công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

 Tình hình giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất

 Đăng ký đất đai, thống kê kiểm kê đất đai, cấp Giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất

 Giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và tranh chấp đất đai

 Quản lý và phát triển thị trường quyền sử dụng đất trong thị trường bất động sản

 Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

 Việc tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về quản lý sử dụng đất

 Đánh giá chung

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Việt Trì

Hiện trạng sử dụng đất

47.60%

49.52%

2.88%

Đất nông nghiệp Đất phi nông nghiệp Đất chưa sử dụng

Hình 4.1: Cơ cấu các loại đất năm 2010

Tổng diện tích theo địa giới hành chính 11175,11 ha Trong đó:

- Đất nông nghiệp: 5319,67 ha chiếm 47,60%

- Đất phi nông nghiệp: 5534,05 ha chiếm 49,52%

- Đất chưa sử dụng: 321,39 ha chiếm 2,88%

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.1: Hiện trạng, cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp

Số TT Chỉ tiêu Mã Diện tích (ha) Cơ cấu (%)

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.2: Hiện trạng, cơ cấu sử dụng đất phi nông nghiệp

Số TT Mục đích sử dụng đất Mã Diện tích (ha) Cơ cấu (%)

Công tác quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.3: Thống kê kết quả thu hồi đất, GPMB tính đến tháng 12-2010

Số dự án Số hộ bị thu

hồi đất ( hộ) Số hộ được giao đất

TĐC

Diện tích đất bị thu hồi (ha)

Trong đó Đất NN Đất thổ cư Đất khác

Nhìn chung công tác GPMB trong thời gian qua trên địa bàn thành phố

đã thực hiện khá tốt, đáp ứng nhu cầu sử dụng đất cho các công trình hạ tầng, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện từ

đó làm thay đổi diện mạo đô thị và nông thôn của thành phố

Tuy nhiên vẫn còn một số dự án lớn, thu hồi nhiều đất nông nghiệp mặc

dù triển khai đã lâu nhưng tính đến thời điểm hiện nay công tác GPMB vẫn chưa thực hiện xong

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng

của hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

đi qua địa phận phường Vân Phú, thành phố Việt Trì

Tổng diện tích bị thu hồi là 405.451m2 liên quan đến 726 hộ gia đình, bao gồm các loại đất:

 Đất nông nghiệp 388.569 m2 tương ứng với 692 hộ dân;

 Đất ở 16.882m2 tương ứng với 34 hộ dân

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng

của hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Chính sách áp dụng của dự án này là

Nghị định 69/2009/NĐ-CP

Quyết định số 3995/2009/QĐ-UBND ngày 20/11/2009 của UBND tỉnh Phú Thọ V/v ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự thủ tục thực hiện khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Phú Thọ

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng của hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Hình 4.2: Phối cảnh tổng thể dự án hạ tầng hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng

của hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu nhà ở và dịch vụ thương mại Minh Phương

Diện tích bị thu hồi là 59,03 ha nằm liền kề với quốc lộ 2

Đây là khu nhà ở và dịch vụ thương mại đã được Thủ tướng chính phủ phê duyệt.

Số hộ dân bị thu hồi là 1310 hộ gia đình, với tổng diện tích bị thu hồi là 59,03 ha, trong đó:

Đất nông nghiệp 58.61 ha, Đất ở là 0.42 ha.

Chính sách áp dụng của dự án này Nghị định 197/2004/NĐ-CP, Nghị định 69/2009/NĐ-CP của chính phủ

Việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng

của hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Việt Trì

Công tác tổ chức thực hiện

• Công bố các Quyết định phê duyệt quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất, cấp phép đầu tư của dự án và các văn bản liên quan đến công tác thu hồi đất, bồi thường GPMB của Trung ương, địa phương được cấp có thẩm quyền phê duyệt đến các đối tượng sử dụng đất tại vị trí thực hiện dự án.

• Thành lập hội đồng bồi thường GPMB

• Chủ đầu tư phối hợp cùng các cơ quan chức năng lập thủ tục

thu hồi đất trình cấp có thẩm quyền quyết định

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Tổng diện tích bị thu hồi là liên quan đến 726 hộ gia đình, diện tích đất bị thu hồi là 405.451m2, được thu hồi từ các loại đất sau:

- Đất nông nghiệp 388.569 m2 tương ứng với 692 hộ dân;

- Đất ở 16.882m2 tương ứng với 34 hộ dân.

Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2010, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và TĐC đã thực hiện bồi thường được 549 hộ, đạt 75,62% tổng

số hộ bị thu hồi đất; 177 hộ, chiếm 24,38% số hộ chưa nhận tiền bồi thường và bàn giao mặt bằng.

Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu nhà ở và dịch vụ

thương mại Minh Phương, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Tổng diện tích đất thu hồi của dự án liên quan đến 1310 hộ dân với tổng diện tích bị thu hồi là 59,03 ha, trong đó:

Đất nông nghiệp 58.61 ha, Đất ở là 0.42 ha

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.4: Xác định đối tượng bồi thường

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.5: Tổng hợp ý kiến người có đất bị thu hồi trong công tác xác định đối

tượng và điều kiện bồi thường

STT Loại đất Số phiếu phát ra Số phiếu thu về đồng ý Số hộ không Số hộ

đồng ý

Tỷ lệ, % Đồng ý Không

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.6 Tổng hợp đơn giá bồi thường về đất tại 2 dự án

Số

Giá bồi thường của dự án (1.000đ/m 2 )

1 Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.7 So sánh mức độ chênh lệch giữa giá bồi thường của 2 dự án

và giá thị trường tại thời điểm thu hồi đất

Số

TT Tên dự án Loại đất

Giá thị trường tại thời điểm bồi thường (1.000đ/m 2 )

Giá bồi thường của dự án (1.000đ/m 2 )

Mức độ chênh lệch

Số tiền (1.000đ/m 2 ) Tỷ lệ (%)

1 Dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật hai bên đường Nguyễn Tất Thành

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.8 Ý kiến của người bị thu hồi đất về giá đất

tính bồi thường tại 2 dự án

Số

Phiếu

ĐT phát ra

Số phiếu thu về

Số hộ

đồng ý (hộ)

Số hộ

không đồng ý (hộ)

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.9 Tổng hợp đơn giá bồi thường tài sản tại 2 dự án

Đơn vị: VN đồng

TT

Các yếu tố đánh giá

ĐVT Giá bồi thường tại 2 dự án Cây cối hoa màu Vật kiến trúc

3 Ao hồ nuôi trồng thuỷ sản (bồi thường sản lượng) m 2 6.000

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.9 Tổng hợp đơn giá bồi thường tài sản tại 2 dự án

Đơn vị: VN đồng

TT

Các yếu tố đánh giá

ĐVT Giá bồi thường tại 2 dự án Cây cối hoa màu Vật kiến trúc

12 Mộ đất chưa cải táng(đã chôn cất > 3 năm) cái 1.997.000

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.10 Ý kiến của người bị thu hồi đất trong việc bồi thường

về tài sản gắn liền với đất

Số

Phiếu

ĐT phát ra

Số phiếu thu về

Số hộ

đồng ý (hộ)

Số hộ

không đồng ý (hộ)

Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng khi

nhà nước thu hồi đất tại 02 dự án trên địa bàn thành phố Việt Trì

Bảng 4.11 Tổng hợp số hộ gia đình, cá nhân từ kết quả thực hiện

chính sách hỗ trợ của 2 dự án bị thu hồi đất

Một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường,

giải phóng mặt bằng

Về chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Cần sớm tổng kết đánh giá kết quả thực hiện công tác bồi thường hỗ trợ và TĐC theo quy định tại quyết định số 2044/2005/QĐ-UBND

Đẩy mạnh việc áp dụng các biện pháp và công cụ để ổn định thị trường bất động sản, hạn chế các cơn sốt đất trên thị trường, đồng thời bảo đảm việc định giá đất tính bồi thường sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường Tăng cường và đa dạng hoá các phương thức tạo lập quỹ nhà đất TĐC để phục vụ cho việc thu hồi đất thực hiện các dự án

Một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường,

giải phóng mặt bằng

Về tổ chức thực hiện

Tăng cường trách nhiệm của UBND phường, xã trong việc quản lý đất đai, quản lý quỹ đất trong khu vực thu hồi và trách nhiệm trong công tác bồi thường hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất

Nâng cao năng lực, xây dựng cơ chế tài chính cho hoạt động của Ban bồi thường GPMB và Hội đồng bồi thường GPMB nhằm chuyên nghiệp hoá công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất

Thực hiện nghiêm việc lấy ý kiến và công khai phương án bồi thường, hỗ trợ và TĐC khi Nhà nước thu hồi đất

Tăng cường tuyên truyền, vận động, thuyết phục, kết hợp với giải pháp kinh tế hành chính và pháp luật trong việc tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC