Đánh giá sự hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” tỉnh tiền giang

Đánh giá sự hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” tại Tiền Giang.. Đánh giá mức độ hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Lê Văn Hưng

ĐÁNH GIÁ SỰ HÀI LÒNG CỦA

DU KHÁCH ĐỐI VỚI LOẠI HÌNH DU LỊCH

TỈNH TIỀN GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÝ HỌC

Thành phố Hồ Chí Minh – 2013

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Lê Văn Hưng

ĐÁNH GIÁ SỰ HÀI LÒNG CỦA

DU KHÁCH ĐỐI VỚI LOẠI HÌNH DU LỊCH

TỈNH TIỀN GIANG

Chuyên ngành: ĐỊA LÝ HỌC

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÝ HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS.TS ĐẶNG VĂN PHAN

Thành phố Hồ Chí Minh – 2013

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong đề tài là hoàn toàn trung thực, đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào trước đây

Tác giả

Lê Văn Hưng

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến các Thầy Cô trong Khoa Địa Lý trường Đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã tận tâm giảng dạy tôi trong khoảng thời gian học tập vừa qua (2011 – 2013) Đặc biệt, để bài luận văn đi đúng hướng và hoàn thành đúng

kế hoạch, tôi đã được sự chỉ bảo rất nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn: PGS.TS.ĐẶNG VĂN PHAN Xin gởi lời cảm ơn chân thành đến Thầy, cảm ơn Thầy đã giúp đỡ, hướng dẫn tận tình trong suốt thời gian em làm luận văn

Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Thư Viện trường Đại học sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh; Trung tâm học liệu Trường Đại học Cần Thơ; đã tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi có thể hoàn thành bài luận văn này

Xin gửi lời cảm ơn đến tập thể lớp Cao học Địa Lý Học – K22; các bạn bè; đã có những đóng góp ý kiến bổ sung vô cùng bổ ích để bài Luận Văn của tôi được hoàn chỉnh hơn

Cuối cùng cho tôi gửi lời cảm ơn đến Sở VHTT và Du Lịch tỉnh Tiền Giang, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tiền Giang và các khu du lịch sinh thái trên địa bàn tỉnh đã giúp tôi trong việc cung cấp tài liệu, số liệu để bài luận văn đảm bảo được độ chính xác và khoa học Cảm

ơn đến tất cả các du khách đã giành khoảng thời gian quí báo của mình để trả lời bảng câu hỏi điều tra số liệu của đề tài

Xin chân thành cảm ơn!

Tác giả

Lê Văn Hưng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

MỤC LỤC 3

MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục tiêu – nhiệm vụ nghiên cứu 7

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

4 Lịch sử nghiên cứu đề tài 8

5 Quan điểm nghiên cứu 10

6 Phương pháp nghiên cứu 11

7 Cấu trúc luận văn 17

8 Đóng góp của luận văn 17

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN DU LỊCH SINH THÁI “MIỆT VƯỜN – SÔNG NƯỚC” VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA DU KHÁCH 18

1.1 Các vấn đề cơ bản về du lịch 18

1.1.1 Khái niệm Du lịch 18

1.1.2 Khái niệm khách du lịch 19

1.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch 19

1.2 Khái niệm cơ bản về du lịch sinh thái 23

1.3 Lịch sử hình thành du lịch miệt vườn 24

1.4 Du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” 25

1.4.1 Khái niệm “miệt vườn” 25

1.4.2 Khái niệm du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” 25

1.4.3 Đặc trưng của du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” 26

1.4.4 Đặc điểm cơ bản của khách du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” 26

1.5 Sự hài lòng 27

1.6 Tổng quan đề tài nghiên cứu 28

CHƯƠNG 2 : ĐÁNH GIÁ SỰ HÀI LÒNG CỦA DU KHÁCH ĐỐI VỚI LOẠI HÌNH DU LỊCH SINH THÁI “MIỆT VƯỜN – SÔNG NƯỚC” TỈNH TIỀN GIANG 29

2.1 Tổng quan về tỉnh Tiền Giang 29

2.1.1 Vị trí địa lý 29

2.1.2 Dân cư 29

2.1.3 Địa hình, thổ nhưỡng 29

2.1.4 Khí hậu 31

2.1.5 Thủy văn 31

2.2 Điều kiện kinh tế – xã hội 32

2.2.1 Điều kiện kinh tế – xã hội 32

2.2.2 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật 33

2.2.3 Hệ thống dịch vụ xã hội 35

2.2.4 Nguồn nhân lực 36

2.3 Hiện trạng hoạt động du lịch 37

2.3.1 Khách du lịch 37

2.3.2 Cơ cấu nguồn khách du lịch 37

2.3.3 Doanh thu du lịch 39

2.3.4 Đầu tư phát triển du lịch 40

2.3.5 Cơ sở phát triển loại hình du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” 41

2.3.6 Một số điểm vườn du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” 43

2.4 Đánh giá sự hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” tại Tiền Giang 47

2.4.1 Đặc điểm khách du lịch đến với du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” tại Tiền Giang theo kết quả khảo sát 48

2.4.2 Đánh giá mức độ hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” tỉnh Tiền Giang 57

2.4.3 Đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến sự hài lòng chung của du khách bằng phương pháp hồi qui tương quan đa biến 74

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ DU LỊCH ĐỐI VỚI LOẠI HÌNH DU LỊCH “MIỆT VƯỜN – SÔNG NƯỚC” TỈNH TIỀN GIANG 80

3.1 Cơ sở đề ra giải pháp 80

3.1.1 Những tồn tại và nguyên nhân của loại hình du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” Tiền Giang 80

3.1.2 Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tiền Giang 83

3.1.3 Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Tiền Giang đến năm 2020 86

3.2 Các nhóm giải pháp chung 87

3.2.1 Giải pháp về an ninh chính trị và an toàn xã hội cho du khách 87

3.2.2 Giải pháp về kinh tế 88

3.2.3 Chính sách phát triển du lịch 88

3.3 Các nhóm giải pháp cụ thể 89

3.3.1 Giải pháp về cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật 89

3.3.2 Hợp tác đầu tư cùng với các tỉnh ĐBSCL và thu hút vốn đầu tư nước ngoài 91

3.3.3 Xúc tiến, quảng bá du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” 91

3.3.4 Xây dựng thương hiệu du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” thành loại hình du lịch đặc trưng 92

3.3.5 Giải pháp đào tạo nguồn nhân lực 92

3.3.6 Giải pháp thu hút sự tham gia cộng đồng địa phương 93

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

PHỤ LỤC 100

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam – đất nước đang vươn mình trong thiên niên kỹ mới với sự phát triển vượt bậc trong nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội; dịch vụ; chính trị Trong đó, du lịch là một trong

những ngành đã và đang mang lại nhiều thu nhập cho quốc gia Với chủ đề “Văn minh Sông Hồng” năm 2013 được xem là năm Du lịch quốc gia với nhiều hoạt động du lịch mang tầm

cở quốc tế, thu hút hàng trăm lượt du khách trong và ngoài nước đến tham quan Với chủ trương đa dạng hóa các loại hình du lịch, Việt Nam hiện nay có rất nhiều loại hình du lịch khác nhau nhằm phục vụ nhu cầu ngày càng cao của du khách, trong đó có các loại hình du lịch nổi bậc như: Du lịch sinh thái; du lịch Văn hóa; du lịch khám phá; du lịch nghỉ dưỡng…

Hòa cùng với “nhịp đập” phát triển kinh tế của quốc gia, Tiền Giang là một trong

những tỉnh trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực dịch vụ du lịch Được thiên nhiên và tạo hóa ưu ái với tài nguyên tự nhiên phong phú, Tiền Giang đã hình thành nên ba vùng sinh thái rất thuận lợi để đẩy mạnh phát triển du lịch, nhất

là du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” “Nằm dọc sông Tiền của các huyện Cái Bè,

Cai Lậy, Châu Thành là vùng sinh thái nước ngọt với các cù lao cây trái xanh tươi, các khu dân cư và những kênh, rạch chằng chịt, mênh mông sông nước Về phía Biển Ðông là vùng sinh thái ngập mặn của khu du lịch biển Tân Thành - Hàng Dương, phục vụ nhu cầu tham quan, nghỉ biển và nối tuyến với Cồn Ngang, một cù lao hoang sơ là điểm dừng chân lý tưởng cho du khách Tỉnh còn có vùng sinh thái ngập mặn Ðồng Tháp Mười thuộc huyện Tân Phước, có hệ sinh thái độc đáo, nhiều loài động vật, thực vật đặc hữu, dành cho các nhà nghiên cứu và các du khách ưa tìm hiểu, khám phá”

Dựa trên thế mạnh du lịch sinh thái, lòng mến khách cùng cuộc sống hiền hòa vùng sông nước, Tiền Giang hội đủ những yếu tố thu hút du khách Ðến đây, họ được hòa mình vào thiên nhiên và cuộc sống cộng đồng dân cư địa phương trong một không gian thoáng mát, đầy cây xanh, tham gia các thú vui dân gian như câu cá, chèo thuyền, tắm sông, thưởng thức những món đặc sản sông nước, miệt vườn, ngắm nhìn phong cảnh sông Tiền và đắm

mình trong bản ca nhạc tài tử mang đậm phong cách Nam Bộ, vừa trữ tình, vừa phóng khoáng

Từ những thế mạnh nêu trên, du lịch Tiền Giang nói chung và du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” nói riêng đã và đang đem lại sự hài lòng cho du khách hay chưa? Yếu tố

nào quyết định sự hài lòng cho du khách? Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài Đánh giá mức độ

hài lòn g của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “Miệt vườn – sông nước” tỉnh Tiền Giang để đánh giá, phân tích làm rõ vấn đề này

2 Mục tiêu – nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu

Mục tiêu chung của đề tài là đi sâu nghiên cứu khảo sát sự hài lòng của du khách đối

với loại hình du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” tại địa bàn khảo địa là tỉnh Tiền

Giang Qua đó, bằng các phương pháp phân tích, đánh giá khoa học nhằm làm sáng tỏ mức

độ hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch này Đồng thời, tác giả còn đưa ra một số

định hướng và giải pháp thúc đẩy ngành du lịch nói chung và loại hình du lịch “Miệt vườn – Sông nước” của tỉnh Tiền Giang nói riêng đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn

2.2 Nhiệm vụ

Đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ cụ thể sau đây:

- Tổng quan một số vấn đề lí luận về du lịch, du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước” và sự hài lòng của du khách Thực trạng hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Tiền

Giang

- Đánh giá và phân tích sự hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái

“Miệt vườn – Sông nước” tỉnh Tiền Giang

- Đề xuất những định hướng và các giải pháp nhằm mục đích kích thích, phát triển nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, đáp ứng nhu cầu thỏa mãn sự hài lòng của du khách

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là: Nghiên cứu sự hài lòng của du khách thông qua khách du

lịch trong và ngoài nước đã và đang tham gia tour du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông

nước” tại tỉnh Tiền Giang

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài chỉ tập trung đánh giá và phân tích mức độ hài lòng của du khách đối với loại

hình du lịch sinh thái “miệt vườn – sông nước” nhằm mục đích phát triển du lịch

tỉnh Tiên Giang nên không gian nghiên cứu của đề tài chỉ tập trung trên địa bàn của tỉnh Cụ

thể đó là các địa điểm du lịch “Miệt vườn – Sông nước” như: Cù lao Thới Sơn; Cù lao Tân

những địa danh tập trung thu hút nhiều du khách du lịch tham quan nhất, làm cở sở nghiên cứu của đề tài

4 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Từ thập niên 90 của thế kỉ XX, du lịch đã trở thành một ngành dịch vụ không kém phần quan trọng trong nền kinh tế của quốc gia Cùng với nền kinh tế thị trường trong thời

kỳ hội nhập đã làm cho đời sống của người dân ngày một tăng lên Nhu cầu về du lịch cũng như nghiên cứu về du lịch sinh thái ngày càng nhiều, tiêu biểu có các công trình nghiên cứu như:

giải pháp phát triển du lịch sinh thái – văn hoá ở đồng bằng sông Cửu Long

Dương Quế Nhu – Ðánh giá mức dộ thỏa mãn nhu cầu du lịch của khách quốc tế tại Cần Thơ – ÐHCT năm 2004 Ðề tài đưa ra những cơ sở lý luận, những nhận xét đánh giá của khách quốc tế về du lịch sinh thái TP Cần Thơ và giải pháp phát triển

Phạm Lê Hồng Nhung – Ðánh giá khả năng phát triển loại hình du lịch

thực trạng và những giải pháp nhằm phát triển loại hình du lịch Homestay ở Tiền Giang

Nguyễn Thanh Sang – Đánh giá tiềm năng phát triển tuyến du lịch sinh thái tỉnh Bạc

cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái, các tuyến điểm du lịch sinh thái tỉnh Bạc Liêu Trong đó, các yếu tố trọng tậm là:

- Đánh giá các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch tỉnh Bạc Liêu

- Đánh giá tính hấp dẫn và tính đa đạng sinh học của các tuyến điểm du lịch

- Đánh giá cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật của các tuyến điểm du lịch

- Đề xuất các tuyến điểm du lịch sinh thái nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường tại các tuyến điểm du lịch sinh thái tỉnh Bạc Liêu

Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Nguyễn Thị Ngọc Ẩn – Nghiên cứu hệ sinh thái và môi trường vườn tại các cù lao tỉnh Tiền Giang để phát triển bền vững, Tuyển tập báo cáo Hội

nghị sinh thái và tài nguyên sinh vật lần thứ 3, 22/10/2009 – Viện ST&TNSV – Viện KH&CN phía Nam Báo cáo đã phân tích hệ sinh thái và môi trường vườn tại các cù lao thuộc tỉnh Tiền Giang và đề xuất các giải pháp phát triển bền vững báo cáo cho rằng: Tiền Giang có những lợi thế về điều kiện tự nhiên: sông nước mênh mông, trên cù lao cây trái bạt ngàn,…tạo sự hấp dẫn cho du khách đến tham quan Vườn nhà ở cù lao không chỉ đem lại lợi ích kinh tế cho cư dân nơi đây bằng những sản vật từ nông ngư nghiệp, mà việc kết hợp phát triển du lịch hợp lý trên mảnh vườn cây ăn trái, tận dụng thời gian nông nhàn đã góp phần tăng thu nhập đáng kể cho một số hộ nhà vườn nơi đây

Hội thảo quốc gia về phát triển nông nghiệp kết hợp với du lịch – Vườn cây ăn trái gắn với du lịch miệt vườn, 21/4/2010 tại Tiền Giang Nội dung tham luận của các nhà quản

lý, nhà nghiên cứu du lịch, nhà kinh doanh du lịch và nhà vườn đã đánh giá đúng tình hình thực tế của du lịch miệt vườn sông nước Cửu Long Bên cạnh những mặt đạt được thì du lịch miệt vườn vẫn còn nhiều hạn chế như: cơ sở hạ tầng yếu kém, hoạt động kinh doanh du lịch còn đơn điệu, đội ngũ tiếp viên chưa chuyên nghiệp, các hoạt động lưu trú, vui chơi giải trí chưa được đầu tư đúng mức Hội thảo còn là dịp để các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà vườn gặp nhau giao lưu và tham quan thực tế mô hình làm du lịch miệt vườn tại Tiền Giang

Cao Thị Tuyết Lan – Tiềm năng và định hướng phát triển du lịch sinh thái đồng bằng sông Cửu Long, Luận văn tốt nghiệp Đại học Kinh Tế Đề tài đã khái quát hệ thống lý

luận về đặc điểm, vai trò của du lịch sinh thái Đặc trưng cơ bản trong sản phẩm du lịch sinh thái là yếu tố tự nhiên, để đưa du khách trở về gần với thiên nhiên núi rừng, sông suối và cảnh những sinh hoạt văn hóa, hoạt động sản xuất của người dân bản địa Đề tài cũng đã phân tích sự phân bố các tài nguyên du lịch sinh thái trên địa bàn các tỉnh của vùng ĐBSCL,

và chỉ ra các tuyến du lịch mà vùng có thể khai thác làm du lịch sinh thái như: tuyến du lịch Long An – đồng Tháp; tuyến Tiền Giang – Bến Tre; tuyến Cần Thơ – Châu Đốc – An Giang; …Qua đó tác giả cũng đưa ra nhiều kiến nghị trên cơ sở các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến du lịch sinh thái, có khả năng thỏa mãn nhu cầu của du khách có tính khả thi cao

Nguyễn Trọng Nhân, Lê Thông (2011) – Nghiên cứu phát triển du lịch sinh thái vườn quốc gia Tràm Chim tỉnh Đồng Tháp, Tạp chí khoa học, Đại học Cần Thơ Đề tài cho

rằng, vườn quốc gia Tràm Chim là vườn quốc gia đầu tiên ở vùng ĐBSCL Trong những năm qua, vườn quốc gia đã được quy hoạch và phát triển du lịch sinh thái Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bất cập trong việc phát triển du lịch ở đây như: sản phẩm du lịch trùng lắp giữa các tuyến, đội ngũ nhân viên phục vụ du lịch còn hạn chế về trình độ chuyên môn và nghiệp

vụ, cơ sở vật chất cò thiếu,…Do đó, việc đánh giá đúng tiềm năng, hiện trạng phát triển du lịch và trên cơ sở đó có những đề xuất về mặt định hướng và giải pháp nhằm góp phần thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái ở vườn quốc gia trong thời gian tới là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn

Ngoài ra, còn có rất nhiều tài liệu khác nghiên cứu về du lịch sinh thái trong nước và trên thế giới Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu nêu trên chỉ mạng tính chất khái quát, định hướng chung dựa trên các cơ sở lý luận và số liệu thu thập để đưa ra những giải pháp phát triển cho ngành du lịch Các đề tài thường chú trọng đến khía cạnh khai thác tài nguyên thiên nhiên trên cơ sở các hệ sinh thái tự nhiên Chưa có đề tài nào nghiên cứu đi sâu vào

mức độ hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch sinh thái “Miệt vườn – Sông nước”

ở tỉnh Tiền Giang Đề tài Đánh giá mức độ hài lòng của du khách đối với du lịch sinh thái

“Miệt vườn – Sông nước” tỉnh Tiền Giang sẽ đưa ra những đánh giá, nhận xét một cách

khoa học, thiết thực và toàn diện về vấn đề hài lòng của du khách đối với loại hình du lịch đặc trưng của miệt vườn, sông nước mà những nơi khác không có được Bên cạnh đó, đây còn là cơ sở cho việc thúc đẩy sự phát triển của ngành du lịch tỉnh Tiền Giang nói chung và loại hình du lịch miệt vườn, sông nước nói riêng

5 Quan điểm nghiên cứu

5.1 Quan điểm tổng hợp

Những đặc điểm về ngành dịch vụ du lịch chúng có mối quan hệ chặt chẽ, tác động

và hỗ trợ qua lại lẫn nhau Chính vì vậy, khi nghiên cứu về vấn đề này cũng như để cho ngành du lịch phát triển lâu dài thì chúng ta không chỉ xem xét vấn đề một cách phiến diện, thiên về tự nhiên hay là thiên về các điều kiện kinh tế - xã hội, mà chúng ta cần phải đặt chúng trong mối quan hệ tương hỗ và thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển

Một biểu hiện cụ thể mà chúng ta có thể thấy rõ là trong quá trình hoạt động du lịch Nếu như chúng ta chỉ có các yếu tố như: cảnh quan vườn cây ăn trái; sông nước hữu tình;…mà thiếu đi sự hỗ trợ của các phương tiện như: Tàu thuyền vận chuyển; du khách đến