Tiểu luận vai trò của tác chiến phòng không

Thế giới đã trải qua hơn 5000 năm chiến tranh, sự phát triển của nó cùng với việc ứng dụng những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật vào trong lĩnh vực Quân sự - Quốc

Lời nói đầu

Loài ngời trong lịch sử phát triển của mình luôn phải chịu sự tác động của quy luật phát triển tự nhiên : đấu tranh để sinh tồn.Vì vậy con ngời đã sớm có khái niệm chiến đấu để tự bảo vệ mình, bảo vệ cộng đồng của mình và để bảo

vệ toàn vẹn lãnh thổ của mình Cho đến ngày hôm nay, trong lịch sử hình thành

và phát triển của bất cứ một quốc gia , một dân tộc nào thì sự nghiệp đấu tranh dựng nớc và đấu tranh giữ nớc bao giờ cũng đi đôi với nhau, gắn liền với nhau

và không thể tách rời đợc

Cùng với thời gian, Khoa học – Kỹ thuật thờng xuyên vận động và phát triển làm cho mọi mặt đời sống xã hội của con ngời cũng vận động và phát triển theo , lĩnh vực quân sự cũng không nằm ngoài vòng phát triển đó Sự biến

đổi trong lĩnh vực quân sự sẽ làm biến đổi theo về nhiều mặt nh : vũ khí trang

bị , kỹ thuật quân sự , tính chất – kết cấu và cả về nghệ thuật quân sự

Thế giới đã trải qua hơn 5000 năm chiến tranh, sự phát triển của nó cùng với việc ứng dụng những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật vào trong lĩnh vực Quân sự - Quốc phòng đã làm cho tính chất của các cuộc chiến tranh ngày càng thay đổi Từ những vũ khí lạnh thô sơ nh : giáo mác, gậy gộc, cung kiếm ở những cuộc chiến tranh cổ xa , cho đến khi các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật diễn ra thì uy lực của vũ khí có tiến triển nhảy vọt Sự xuất hiện hàng loạt và đa dạng của những vũ khí nóng nh : xe tăng, tên lửa, máy bay có tầm huỷ diệt lớn, đợc sinh ra là kết quả của sự ứng dụng những phát minh của cuộc cách mạng Khoa học – Kỹ thuật Cho

đến ngày mùng 6 tháng 8 năm 1945 , cả thế giới chứng kiến quả bom nguyên tử

đầu tiên do Mary-Pie Curi phát hiện ra đã đánh dấu sự ra đời của vũ khí nhiệt hạch trên thế giới, đồng thời mang lại cho chiến tranh những khái niệm hết sức mới đó là khái niệm “ vũ khí công nghệ cao ” , kéo theo khái niệm đó sẽ là khái niệm về “ chiến tranh công nghệ cao ”

Trong lịch sử bốn ngàn năm dựng nớc và giữ nớc của dân tộc Việt Nam, cha

ông ta luôn phải trải qua các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm để giành độc lập cho tổ quốc và gần đây nhất là hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nớc Trong hai cuộc chiến tranh này, kẻ thù đã sử dụng rất nhiều các loại vũ khí có ứng dụng của khoa học kỹ thuật , đó là các “ vũ khĩ công nghệ cao ” Đặc biệt, chúng đã sử dụng các loại vũ khí tiến công đờng không có hoả lực mạnh , tầm hoạt động xa để chế áp và tiêu diệt chúng ta Đứng trớc tình hình đó đòi hỏi chúng ta phải có biện pháp, đờng lối và áp dụng có hiệu quả các phơng tiện vũ khí để bảo vệ vững chắc bầu trời của mình

Trong thời đại ngày nay, ngời ta ngày càng thấy rõ vai trò then chốt của khoa học kỹ thuật đối với sự phát triển của nền kinh tế , của sự phát triển xã hội và của lĩnh vực An ninh Quốc phòng Bất cứ một quốc gia, một đất nớc nào đều coi sự phát triển của khoa học kỹ thuật, coi sự phát triển “ công nghệ cao ” là một trọng tâm chiến lợc để xây dựng đất nớc và xây dựng Quân đội vững mạnh hiện đại Đặc biệt, chiến tranh ngày nay và trong tơng lai thì sự đối đầu trực tiếp giữa con ngời với nhau sẽ dần dần không còn nữa , mà thay vào đó là các cuộc

chiến tranh gián tiếp, các cuộc chiến tranh từ xa Vì vậy việc ứng dụng các thành tựu của khoa học công nghệ tới việc phát triển vũ khí và trang thiết bị quân sự dần u tiên cho việc phát triển các vũ khí tiến công đờng không là trớc hết Bởi vì vũ khí tiến công đờng không hiện đại có ảnh hởng rất lớn tới diễn biến và kết quả của chiến tranh, nó đem lại cho chiến tranh một bộ mặt mới Tuy nhiên, một điều tất yếu đặt ra hiện nay là muốn đối phó với vũ khí công nghệ cao, đặc biệt là đối với vũ khí tiến công đờng không hiện đại thì chúng ta phải làm gì ? Bất cứ một sự phát triển nào cũng đều tồn tại những mặt đối lập của nó, vì vậy một khi các phơng tiện tiến công phát triển thì các thiết bị chống lại các phơng tiện đó cũng phải phát triển theo Do đó để chống lại các phơng tiện tiến công đờng không thì chúng ta cũng phải không ngừng hiện đại hoá các loại vũ khí, các trang thiết bị phòng không, không quân và cả nghệ thuật quân

sự trong phòng không, không quân để nhằm mục đích thực hiện đợc yêu cầu của nhiệm vụ trên

Đối với nớc ta là một đất nớc dới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đang đa

đất nớc đi lên theo con đờng xã hội chủ nghĩa thì các nớc đế quốc và các thế lực phản động trên thế giới cha lúc nào từ bỏ chống phá Đảng ta, chúng tìm mọi âm

mu, thủ đoạn để can thiệp vào nội bộ nớc ta, bao vây ngăn chặn chúng ta phát triển Vậy để hoàn thành tốt công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa, đồng thời để ngăn chặn có hiệu quả mọi âm mu chống phá cách mạng của địch thì việc đề ra chiến lợc phát triển kỹ thuật Quốc Phòng có ý nghĩa quyết định đối với việc phát huy đầy đủ của khoa học kỹ thuật trong công cuộc hiện đại hoá Quốc Phòng, đối với việc nâng cao sức mạnh tổng hợp Quốc Gia

và tăng cờng thực hiện cạnh tranh cục diện chiến lợc thế giới

Tuy mới chỉ qua hai tuần học tập ngắn ngủi, nhng là một sinh viên trờng đại học kỹ thuật, em đã có những khái niệm hết sức cơ bản về các phơng tiện, trang thiết bị kỹ thuật hiện đại trong chiến tranh ngày nay và hiểu rõ hơn về cơ cấu, tổ chức cũng nh các công tác Quốc phòng toàn dân của Quân đội nhân dân Việt nam

Trong khuôn khổ hạn hẹp của bài tiểu luận này, em xin đợc đặc biệt phân tích vai trò của tác chiến phòng không trong chiến tranh công nghệ cao và nêu lên những xu hớng phát triển của phòng không trong tơng lai Đồng thời nêu rõ vai trò cũng nh trách nhiệm của sinh viên trờng khoa học công nghệ cao đối với

sự nghiệp bảo vệ tổ quốc

Vì thời gian có hạn và sự hiểu biết còn cha sâu nên bài tiểu luận không tránh khỏi những thiếu sót, em mong đợc sự chỉ bảo góp ý thêm của các thầy trong khoa để bài làm của em đợc tốt hơn

Hà nội 20 - 04 - 2001 Sinh viên

Nguyễn Tiến Đông

Vai trò của tác chiến phòng không

trong chiến tranh Khoa học - Kỹ thuật - Công nghệ cao

I Khái niệm chiến tranh công nghệ cao :

Cuộc chạy đua vũ trang diễn ra có tính gay gắt và quyết liệt cao ở các nớc đế quốc hàng đầu, các nớc có nền khoa học công nghệ phát triển tiên phong trên thế giới Vì vậy, để giải quyết các kết quả của cuộc chạy đua vũ trang đó thì chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch sẽ là ngời châm ngòi nổ cho các cuộc chiến tranh xảy ra trên thế giới

Chiến tranh trong tơng lai nếu xảy ra sẽ là chiến tranh sử dụng các loại vũ khí công nghệ cao là chủ yếu, bởi vì vũ khí công nghệ cao có nhiều tính năng mới cho phép nâng cao tính hiệu quả của cuộc chiến Đó chính là cơ sở cho khái niệm chiến tranh công nghệ cao :

“ Chiến tranh công nghệ cao là cuộc chiến tranh mà vũ khí và các trang thiết bị quân sự đợc sử dụng là vũ khí công nghệ cao.”

Còn vũ khí công nghệ cao là loại vũ khí đợc nghiên cứu, thiết kế và chế tạo dựa trên cơ sở khoa học công nghệ cao

II Chiến tranh công nghệ cao:

Trên thế giới, ở tất cả các quốc gia có nền kinh tế phát triển, Quân sự là lĩnh vực đầu tiên , luôn đi đầu trong việc ứng dụng những thành tựu mới nhất , hiện đại nhất và sớm nhất của khoa học kỹ thuật Theo đó cùng với sự phát triển

nh vũ bảo của khoa học công nghệ thì trong lĩnh vực quân sự cũng có sự thay

đổi đáng kể, sự thay đổi đó làm cho các cuộc chiến tranh nổ ra cũng thay đổi theo Khái niệm của các cuộc chiến tranh trớc đó dần bị xoá bỏ mà bây giờ tên gọi đúng nghĩa của các cuộc chiến đó là “ Chiến tranh công nghệ cao ” Dới sự tác động và ảnh hởng sâu sắc của khoa học kỹ thuật công nghệ thì các phơng diện của lĩnh vực quân sự về trang thiết bị , cơ cấu tổ chức , ngệ thuật quân sự có một sự khác biệt , một sự thay đổi rõ rệt qua hàng loạt các cuộc chiến tranh

ở trên thế giới từ trớc cho đến nay

Trong cuộc chiến tranh mang tên “ Chiến tranh công nghệ cao ” , về mặt

kỹ thuật quân sự dới sự tác động của công nghệ cao đã ảnh hởng sâu sắc đến các tính năng của trang thiết bị nh : Tầm xa – Uy lực – Khả năng cơ động – Sống còn – Xử lý thông tin làm tăng thêm hiệu quả chiến đấu của vũ khí

Đối với các vũ khí truyền thống thì tính năng kỹ thuật nh tầm bắn , độ chính xác , khả năng sát thơng liên tục đợc cải tiến, ngoài ra chúng còn đợc bổ xung các chức năng mới nh làm nhiễu, thiết bị tự tìm mục tiêu bằng lade, rađa, hồng ngoại, vô tuyến truyền hình v.v đã làm ra đời một thế hệ vũ khí mới gọi là “

vũ khí tinh khôn “ mà đã đợc sử dụng trong cuộc chiến tranh Vùng Vịnh (1991)

và chiến tranh Nam T (1999) có xác xuất tiêu diệt mục tiêu với độ chính xác rất cao Ngoài ra còn có các loại vũ khí phi truyền thống , các hệ thống trinh sát , giám sát , điều khiển , dẫn đờng , và các phơng tiện tác chiến điện tử có những tính năng kỹ thuật mới ra đời nh hệ thống định vị toàn cầu ( GPS ), vệ tinh với

mục đích để vô hiệu hoá vũ khí trang bị, vô hiệu hoá các hệ thống thông tin liên lạc của đối phơng Tất cả các hệ thống này đều đã đợc sử dụng ở cuộc chiến tranh Nam T và mang lại một hiệu quả rất lớn cho cuộc chiến này

Cơ cấu , tổ chức của các lực lợng vũ trang cũng tự thay đổi mạnh mẽ cùng với sự thay đổi về vũ khí trang bị Trong Quân đội bắt đầu xuất hiện những binh chủng mới nh bộ đội tên lửa , bộ đội tác chiến điện tử , bộ đội Rôbốt , bộ đội phòng thủ vũ trụ Trong chiến tranh công nghệ cao thì nghệ thuật quân sự cũng nh các quan niệm ,t tởng quân sự, phơng thức tiến hành chiến tranh , chiến thuật chỉ huy, bảo đảm hậu cần cũng có sự thay đổi rõ rệt so với các cuộc chiến tranh trớc đây nhằm đáp ứng đợc tính chất nhiệm vụ của cuộc chiến tranh mới Chiến tranh hiện đại với việc sử dụng trang bị vũ khí uy lực lớn, sức cơ

động cao, sẽ là một cuộc đọ sức quyết liệt về thời gian và tốc độ Đánh nhanh, giải quyết nhanh là một đặc điểm nổi bật về chiến thuật Chiến trờng hiện đại

có tiêu hao binh hoả lực rất lớn, dự trữ đạn dợc, vật t cho một cuộc chiến nh vậy cha đủ cho 2-3 tháng chiến tranh, vì vậy trong điều lệnh “ Tác chiến không bộ năm 2000 ” Mỹ chủ trơng không đánh lâu dài Chiến tranh ngay từ khi bắt đầu phải giành ngay u thế những vũ khí mới nhất sẽ đợc dùng để tấn công ngay trong thời gian đầu của chiến tranh , làm cho đối phơng mất khả năng phản kích Điều này đã đợc chứng minh qua thực tế đó là cuộc chiến tranh Vùng Vịnh, bằng những vũ khí tiên tiến hiện đại, chỉ trong vòng 42 ngày Mỹ và liên quân đã giành đợc thắng lợi

Nổi bật trong các loại vũ khí công nghệ cao hiện nay phải nói đến các loại

vũ khí tác chiến trên không Thực tế cho thấy cuộc chiến tranh ở Việt Nam và Vùng Vịnh thì vũ khí trang bị không chiến là chủ đạo, có ảnh hởng đến quá trình và kết rhúc của chiến tranh, nó mở màn cho việc ứng dụng và phát triển các vũ khí tiến công đờng không sử dụng công nghệ cao Trong cuộc chiến đó,

Mỹ đã sử dụng một thiết bị tiến công đờng không hiện đại nhất lúc bấy giờ là các loại máy bay tiêm kích, máy bay cờng kích nh máy bay B52, F111, F4, F8, A4 và các loại bom truyền hình, lade Vũ khí trang bị không chiến ngày nay đang đợc các nớc quan tâm nghiên cứu và không ngừng cải tiến Ngày nay, trong chiến tranh công nghệ cao các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại

có ảnh hởng rất lớn tới diễn biến và kết cục của chiến tranh , đem lại cho chiến tranh một bộ mặt mới , mà điển hình là trong cuộc chiến tranh vùng vịnh (1991) , các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại nh máy bay tàng hình F-117A , các kiểu tên lửa ( điển hình là tên lửa có cánh Tômahôc) và các bom đạn tự dẫn bằng lade, rađa, hồng ngoại, vô tuyến truyền hình ( hay còn gọi là vũ khí “ tinh khôn “) đã trở thành một nhân tố nỗi bật để giành chiến thắng một cách… nhanh chóng, chỉ trong 42 ngày, với thơng vong ít đến mức kinh ngạc

Và trong tơng lai gần, thì các cuộc chiến tranh sẽ là các cuộc chiến tranh của các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại

Lấy ví dụ điển hình là cuộc chiến tranh Vùng Vịnh :

Mở màn cuộc chiến, bên tiến công tiến hành thủ đoạn gây sát thơng “mềm” bằng tác chiến điện tử , làm cho công tác chỉ huy của đối phơng khó khăn, thông tin bị gián đoạn , rađa bị “mù”, vũ khí không còn khả năng điều khiển… tiến tới sử dụng các phơng tiện phá huỷ “ cứng ” bằng cách bất ngờ phóng một

lợng lớn tên lửa chiến thuật - chiến dịch, mật độ cao vào những sân bay chính của đối phơng, làm cho máy bay của đối phơng về cơ bản không cất cánh đợc,

đồng thời vô hiệu hoá hệ thống báo động cảnh giới và hoả lực phòng không của

đối phơng Sau đó, nhiều tốp máy bay chiến đấu xuất kích, bay ở độ cao siêu thấp, tấn công trên qui mô lớn vào các trạm rađa mặt đất, trận địa tên lửa phòng không phá huỷ toàn bộ hệ thống phòng không đối phơng, giành quyền khống chế trên không Tiếp đó là sự tiến công ồ ạt của các phơng tiện tiến công

đờng không khác nh máy bay, tên lửa, bom đạn các loại nhằm tiêu diệt các mục tiêu trọng điểm của đối phơng, mở đờng cho lực lợng lục quân và các lực lợng khác hoàn thành các mục tiêu chiến dịch đề ra

III Vai trò của khoa học-kỹ thuật-công nghệ cao trong sự phát triển của

các phơng tiện tiến công đờng không:

1 Khả năng hoạt động của các phơng tiện tiến công đờng không:

Càng ngày, các phơng tiện vũ khí tiến công đờng không càng đóng một vai trò chủ đạo trong chiến tranh, đặc biệt là chiến tranh ngày nay, chiến tranh “ công nghệ cao ” Nếu nh các cuộc chiến tranh trớc đây, gần nhất là cuộc chiến tranh ở Việt Nam, ngời ta còn tranh cãi về hiệu quả và vai trò to lớn của phơng tiện tiến công đờng không, thì đến nay, sau chiến tranh Vùng Vịnh (1991) ngời

ta không thể phủ nhận hiệu quả và vai trò to lớn của nó

Các phơng tiện tiến công đờng không là các loại vũ khí, trang thiết bị dùng

để tiến công từ trên không vào các mục tiêu của đối phơng Các phơng tiện tiến công đờng không giữ vai trò quan trọng trong chiến tranh, đặc biệt trong giai

đoạn đầu mở màn cuộc chiến, nó có ảnh hởng rất lớn tới diễn biến và kết cục của chiến tranh, giữ vai trò quyết định để đạt đợc các mục tiêu của chiến tranh hay quyết định sự thành bại của chiến tranh, đồng thời đem lại cho chiến tranh một bộ mặt mới

Tuỳ thuộc vào qui mô và tình huống của chiến tranh mà các phơng tiện tiến công đờng không có vai trò và nhiệm vụ khác nhau Nhng tựu chung lại, chúng

có những nhiệm vụ chủ yếu sau:

- Tập kích đờng không vào đối phơng để phá huỷ tiềm lực quân sự , kinh

tế, hệ thống lãnh đạo - chỉ huy của nhà nớc và quân đội, giành u thế hạt nhân và trên không, cô lập vùng tác chiến, yểm trợ trực tiếp từ trên không

và tiến hành tác chiến điện tử để đạt đợc mục tiêu cuối cùng là nhằm tiêu diệt tiềm lực và khả năng chiến tranh của đối phơng

- Thực hiện các hoạt động răn đe, gây sức ép, làm hoang mang, rối loạn tinh thần đối phơng, hỗ trợ cho lực lợng trong nớc gây bạo loạn lật đổ Trong suốt quá trình phát triển của các phơng tiện tiến công đờng không thì cuộc tranh đua về tốc độ và độ cao vẫn là cuộc tranh đua gay go nhất Nớc nào cũng muốn có các phơng tiện bay với tốc độ nhanh nhất, độ cao cao nhất , vì chỉ có nh vậy mới giành đợc quyền làm chủ trên không Việc nâng cao tốc độ của phơng tiên bay phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố kỹ thuật , mặt khác bay cao cũng là một tính năng quan trọng, bởi vì khí tiến công thì ngời chỉ huy nào cũng

muốn giành lấy điểm cao, từ trên cao dể dàng lao xuống công kích đối phơng, khi gặp nguy hiểm có thể nhanh chóng bay lên cao hơn đối phơng, làm đối

ph-ơng không thể nào vơn tới đợc

Do đó các nớc đế quốc ngày càng tăng cờng đầu t để xây dựng và hoàn thiện các lực lợng tiến công đờng không Ngày nay, các loại phơng tiện tiến công đ-ờng không lại đợc trang bị bởi khoa học kỹ thuật tiên tiến thì không những nâng cao các tính năng vốn có mà còn có thể có thêm những khả năng mới nh : hoạt

động trong mọi địa hình, thời tiết khác nhau, bay xa nh tên lửa vợt đại châu, bay cao ra ngoài khoảng không vũ trụ v.v

Thành phần chủ yếu của các phơng tiện tiến công đờng không bao gồm :

- Phơng tiện mang : Máy bay, tên lửa

- Phơng tiện phá huỷ : bom , đạn

- Phơng tiện dẫn đờng : rađa , vệ tinh, sử dụng tác chiến điện tử

- Các phơng tiện chỉ huy

Mỗi một loại phơng tiện có những khả năng về tầm hoạt động, tính sống còn, chế áp điện tử hay điều khiển khác nhau

• Xét về máy bay:

Máy bay quân sự là một trong các thành phần chủ yếu của phơng tiện tiến công đờng không Máy bay là một thiết bị bay ( khí cụ bay) có hoặc không có ngời lái, nặng hơn khinh khí cầu , có thiết bị động lực để tạo lực kéo hoặc đẩy

và thiết bị tạo lực nâng khi chuyển động trong khí quyển

Lịch sử phát triển của máy bay có thể đợc tóm tắt qua một số mốc sau :

- Tháng 12 / 1903 : chiếc máy bay đầu tiên có động lực và ngời điều khiển nặng hơn không khí ra đời

- 1910 : xuất hiện máy bay quân sự bằng gỗ

- 1915 : máy bay kim loại xuất hiện đầu tiên

- 1939 : máy bay phản lực đầu tiên do Đức chế tạo

- 1947 ; máy bay có tốc độ lớn ( tốc độ âm thanh ) do Mỹ sản xuất

Sự ra đời của máy bay quân sự gắn liền với sự phát triển của kỹ thuật hàng không , từ những máy bay đông cơ bay với tốc độ bé, bay thấp, gần và chỉ hoạt

động trong điều kiện thời tiết cho phép cho tới ngày nay những máy bay quân

sự hiện đại đợc ứng dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật mới nhất (trong các lĩnh vực vật liệu, điều khiển, dẫn đờng vô tuyến, vi xử lý, lade ), có … u thế

về tính cơ động cao, tốc độ lớn (thờng vợt âm và siêu vợt âm), tầm hoạt động rộng và trong mọi điều kiện thời tiết, có khả năng tiếp nhiên liệu trên không, hệ thống cấp cứu hiện đại v.v nh hiện nay ứng dụng nền khoa học vũ trụ, thì cũng đã xuất hiện loại máy bay vũ trụ, có khả năng hoạt động trong cả khí quyển lẩn trên khoảng không vũ trụ, một dạng máy bay vũ trụ đợc dùng hiện nay là tàu con thoi nh Côlômbia, Endivơ của Mỹ và Buran của Liên Xô cũ … Không những thế để tăng khả năng chiến đấu, máy bay quân sự ngày nay còn đợc trang bị các phơng tiện hiên đại hoạt động trong mọi điều kiện thời tiết

nh : rađa tìm diệt mục tiêu, trang bị kháng áp để bay cao, hệ thống tự động dẫn

đờng chỉ huy,các loại vũ khí tối tân khác v.v

• Xét về tên lửa:

Tên lửa là khí cụ bay không ngời lái, có hoặc không có điều khiển, thờng chỉ

xử dụng một lần, chuyển động dới tác động của trọng lực do động cơ phản lực tạo ra Tên lửa giữ vai trò quan trọng trong việc tiến công đờng không và nó là thành phần không thể thiếu để tấn công các mục tiêu ở sâu trong thuộc địa của

đối phơng Tên lửa rất đa dạng và linh hoạt, nó có thể đợc phóng từ bệ phóng cố

định hay di động, trên không hay mặt đất, có thể điều khiển tới mục tiêu ở rất

xa , đợc sử dụng cho nhiều loại mục tiêu, có thể phóng ở cự li an toàn ngoài tầm hoả lực của đối phơng vì vậy đảm bảo cho các phơng tiện mang vận chuyển nó cũng nh bảo đảm an toàn cho ngời lái

Cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật, những mục tiêu quan trọng thờng

đợc bảo vệ bởi một hệ thống phòng không rất mạnh Đây là khó khăn lớn cho

đối phơng nếu họ sử dụng máy bay tới tập kích, tính bất ngờ của đòn tiến công

bị hạn chế, nên hiệu quả đột kích không cao Vì vậy, đột kích bằng tên lửa dần trở thành một thủ đoạn mở đầu cuộc chiến bởi vì tên lửa có tầm bắn xa, độ chính xác cao, uy lực mạnh Với sự xuất hiện của vũ khí tên lửa, đặc biệt là tên lửa đờng đạn chiến lợc , máy bay ném bom sẽ mất đi vị trí độc tôn, nó không còn là là phơng tiện mang vũ khí hạt nhân duy nhất nữa

Ngày nay, thì hệ thống tên lửa không ngừng đợc cải tiến để nâng cao các tính năng nh : cự ly, tốc độ, độ chính xác, có khả năng hoạt động trong mọi diều kiện thời tiết mà điển hình nh… :

- Các tên lửa đờng đạn (tên lửa đạn đạo) : Cự ly bay hàng vạn km , độ cao bay hơn 1000 km , tốc độ bay hàng nghìn km/h Sức công phá mạnh, hệ thống

điều khiển rất khó bị gây nhiễu do bay theo hành trình định sẵn

- Tên lửa vợt đại châu (Tên lửa tầm xa :MX, Trident 2): cự ly phóng lớn hơn

5000 km đến 10000 km làm nhiệm vụ chiến lợc mang đầu đạn hạt nhân, bệ phóng đặt ngầm dới đất hay phóng từ tầu ngầm lên

- Tên lửa đờng đạn tầm trung : cự ly phóng từ 1000 đến 5000 km nh Fersing-2

cự ly phóng 2500 km, bệ phóng di động

- Tên lửa đờng đạn chiến dịch chiến thuật hay các tên lửa hành trình : Fersing-1B hay Scud

Ngoài ra còn có các loại tên lửa nhử mồi có thể bay ở cự ly thấp qua các địa hình phức tạp , trong mọi điều kiện thời tiết, ngày đêm, để tránh lới phòng không đối phơng với tốc độ siêu âm và dẫn máy bay tới khu vợc chỉ định với độ sai số 1m Có thể tấn công mục tiêu mặt đất từ cự ly 250 km

2 Khả năng sống còn của các phơng tiện tiến công đờng không:

Trong chiến tranh hiện đại thì ngoài khả năng cơ động, hoả lực thì khả năng sống còn cũng không kém phần quan trọng nếu không muốn nói nó có tầm quan trọng hàng đầu Bởi vì trang bị các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại rất tốn kém , mặt khác ngời điều khiển các phơng tiện này đòi hỏi phải

có một trình độ cao, nên vấn đề đặt ra hiện nay cho các nhà chế tạo là phải làm sao để tối thiểu hoá khả năng bị tiêu diệt của phơng tiện trong điều kiện đối

ph-ơng có hệ thống phòng không hiện đại Điều này phụ thuộc vào hai yếu tố: kỹ thuật và con ngời

- Yếu tố con ngời trong chiến tranh hiện đại ngày dần đợc thay thế bởi các hệ thống tự động có thể làm thay công việc của con ngời mà có độ chính xác rất cao, tuy nhiên cũng không xem nhẹ yếu tố con ngời bởi vì không phải bất kỳ công việc nào hiện nay máy móc cũng làm đợc Một ngời phi công giỏi có thể bay thấp, tốc độ cao, lợi dụng địa hình hiểm trở (nhất là các khe núi, cửa sông)

và những hạn chế của rađa đối phơng để bay vào tấn công bất ngờ, thủ đoạn này

đã đợc phi công Mỹ sử dụng rất nhiều ở chiến tranh Việt Nam và Nam T Tuy nhiên để bay thấp gặp rất nhiều khó khăn đó là khi bay thấp thì ngời lái sẽ rất căng thẳng, cộng với địa hình phức tạp sẽ gây rất nhiều nguy hiểm cho ngời lái, khi bay thấp phải phối hợp với tốc độ cao nếu không sẽ bị các tầm súng tầm thấp bắn hạ, mặt khác bay thấp thì điều kiện không khí, nhiệt độ không ổn định

sẽ gây khó khăn

- Trong thời đại ngày nay, thì yếu tố kỹ thuật đóng vai trò then chốt, dới sự tác

động của khoa học kỹ thuật công nghệ cao thì đã khắc phục các nhợc điểm để tăng khả năng cơ động, hoả lực dặc biệt là tăng khả năng sống còn của trang thiết bị Các phơng tiện tiến công đờng không hiện đại có tốc độ cao, khả năng cơ động tốt đã gây không ít khó khăn cho khả năng kháng cự của đối phơng Để

đảm bảo bay thấp an toàn, gần đây, một số loại máy bay đợc trang bị hệ thống

tự động quan sát địa hình và điều khiển máy bay tránh vật cản, nhờ đó máy bay

có thể bay ở độ cao 15-20 m mà không bị đâm vào các vật cản trên mặt đất, bay bám sát địa hình

Ngày nay, nhiều loại máy bay tàng hình đã đợc đa vào sử dụng, ví dụ nh:

F-22, của Mỹ có khả năng tàng hình ở mọi tần phổ, mặt cắt phản xạ rađa chỉ bằng 1% của F-15 (khoảng 0,065-0,08) Ngoài ra còn có các biện pháp tàng hình hồng ngoại, âm thanh và ánh sáng I-42 của Nga cũng là loại máy bay tàng hình vừa có khả năng tiêm kích và cờng kích , F-117A của Mỹ tàng hình ở bớc sóng

m, dm, cm

Sự sống còn của máy bay còn đợc tăng lên nhờ khả năng tăng giảm tốc độ trong thời gian ngắn nh F12 ở độ cao 9140m có thể tăng tốc độ từ M0,8 lên M1,8 trong khoảng từ 45s - 55s, góc công kích lớn từ 45- 60 độ cho phép nhanh chóng tiếp cận và tách xa đối phơng khi cần thiết, có rađa ở phía sau và tiêu diệt tên lửa diệt máy bay của đối phơng ở phía sau

3 Khả năng chế áp điện tử :

Chế áp vô tuyến điện tử đợc sử dụng để ngăn cản, gây khó khăn cho các hoạt

động của các phơng tiện vô tuyến điện tử của đối phơng bằng cách phát sóng vô tuyến điện tử, âm thanh và hồng ngoại hoặc tiêu diệt chúng nhờ dẫn vũ khí theo tia sóng vào nguồn phát xạ đó nh tên lửa Shrike đợc sử dụng trong chiến tranh Việt Nam, Vùng Vịnh, Nam T Hình thức này ngời ta gọi là chế áp bằng hoả lực

Trong chiến tranh công nghệ cao, thì yếu tố bất ngờ, bí mật có vai trò quan trọng, muốn vậy tác chiến điện tử phải xuyên suốt quá trình tác chiến Trớc khi tiến hành các cuộc tập kích bằng đờng không, bên tiến công tiến hành gây nhiễu điện tử mạnh, chế áp, phá huỷ hệ thống rađa, thông tin, chỉ huy của đối phơng, giành quyền khống chế điện tử, loại bỏ những chớng ngại cho đòn tập kích tiếp theo Mặt khác ngày nay, để phát huy triệt để u thế kỹ thuật cao, thì các phơng tiện tiến công đờng không lấy ban đêm làm thời cơ tiến công có lợi

để tăng khả năng tiến công của mình, hạn chế khả năng chống trả của đối

ph-ơng, vì vậy chế áp điện tử càng trở nên quan trọng

Trong chiến tranh hiện đại thiết bị gây nhiễu có thể lắp trên máy bay chuyên dụng thờng hoạt động chủ yếu ở các khu vực cách ngoài tầm của tên lửa phòng không đối phơng, hoặc đợc lắp trên chính bản thân các máy bay ném bom, tiêm kích nh máy bay ném bom chiến lợc B52 của Mỹ Thí dụ: trong chiến tranh Việt Nam, Libi, Vùng Vịnh, không quân Mỹ đã tiến hành nhiều thủ đoạn gây nhiễu nh sử dụng các máy bay tác chiến điện tử các loại (EB-66, EF-111, ) để… chế áp hệ thống rađa, tên lửa phòng không, phát tín hiệu giả, phá hoại hệ thống

C3I (chỉ huy, kiểm soát, truyền thông, tình báo) của đối phơng Không những… thế các phơng tiện còn tung ra các loại nhiễu tiêu cực hay tích cự nhằm mục

đích gây rối loạn hệ thống rađa của đối phơng, làm cho đối phơng không phân biệt đâu là mục tiêu nh tung ra ngoài các mảnh kim loại, các dải kim loại mà đã

đợc sử dụng nhiều trong chiến tranh ở Việt Nam

4 Khả năng điều khiển có độ chính xác cao:

Trong thời đại ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ cao, thì khoa học kỹ thuật quân sự cũng phát triển không ngừng, vũ khí tiến công đ-ờng không cũng không ngoại lệ Mặt khác, chi phí cho một cuộc chiến tranh hiện đại rất lớn đòi hỏi vũ khí nói chung, và vũ khí tiến công đờng không nói riêng phải những tính năng sao cho hiệu quả sử dụng cao nhất, trong đó khả năng điều khiển độ chính xác cao đợc đặt lên hàng đầu

Hiện nay, trên thế giới thì danh từ “vũ khí tinh khôn” đã không còn xa lạ nhất là sau hai cuộc chiến tranh Vùng Vịnh và Nam T, điều này chứng tỏ khả năng điều khiển có độ chính xác cao nhất là đối với vũ khí tiến công đờng không không phải là phát triển hết mà sẽ còn tiến xa hơn Các loại vũ khí sử dụng trong hai cuộc chiến tranh vừa qua cho ta thấy khả năng điều khiển có độ chính xác rất cao, sai số bây giờ chỉ vòng trong 1m hoặc vài bớc chân

Phơng tiện tiến công đờng không hiện nay, với những vũ khí cực kỳ hiện

đại nh: các loại tên lửa có điều khiển, bom có điều khiển bằng vô tuến truyền hình, hồng ngoại, lade, âm thanh v.v Ngoài ra các phơng tiện trinh sát, dẫn

đờng đặt trên mặt đất cũng nh đặt trên máy bay đợc cải tiến đáng kể làm tăng khả năng trinh sát, tăng độ chính xác Trong giai đoạn công nghệ phát triển thì phơng tiện trinh sát của các nớc tiên tiến chủ yếu là vệ tinh nh : vệ tinh trinh sát chụp ảnh, vệ tinh trinh sát điện tử, vệ tinh báo động sớm tên lửa đờng đạn, vệ tinh giám thị hải dơng Ví dụ trong cuộc chiến tranh Nam T với hệ thống

định vị toàn cầu (GPS) đã dẫn đờng cho các loại phơng tiện tiến công đờng không với độ chính xác rất cao

IV Vai trò của tác chiến phòng không :

Chủ nghĩa Mác-Lênin đã khẳng định mọi sự vật hiện tợng đều tồn tại hai mặt đối lập, thì vũ khí công nghệ cao nói chung và vũ khí tiến công đờng không cũng không ngoại lệ, bất kỳ loại vũ khí nào cho dù nó có hiện đại đến đâu đều

có nhợc điểm, vì vậy một vấn đề đặt ra cho bộ đội phòng không, không quân là làm cách nào để có thể tận dụng tốt nhợc điểm của địch, hạn chế nhợc điểm của

ta để có thể chiến thắng vũ khí công nghệ cao Để làm đợc điều này, có rất nhiều thách thức khó khăn đặt ra Để chống lại vũ khí công nghệ cao đặc biệt

là vũ khí tiến công phòng không trong thời đại hiện nay thì tác chiến phòng không có vai trò cực kỳ quan trọng

Việt nam ta là một nớc nông nghiệp lạc hậu so với các nớc đế quốc trên thế giới vì vậy luôn bị các nớc phát triển đi đầu xâm lợc Tuy nhiên từ rất sớm, trong đánh giặc giữ nớc, ông cha ta đã có truyền thống lấy ít đánh nhiều, lấy yếu chống mạnh Đảng ta đã vận dụng tài tình truyền thống đó Năm 1945 nhân dân ta hầu nh tay không đã đứng lên đánh thực dân Pháp xâm lợc và đến tháng

5 năm 1954 chúng ta đã đi đến chiến thắng Điện Biên Phủ vĩ đại Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nớc, nhân dân miền Nam lại phát huy đến cao độ truyền thống lấy ít đánh nhiều, lấy yếu chống mạnh của ông cha chúng ta và đã làm phá sản tất cả các kế hoạch của đế quốc Mỹ Có thể nói lực lợng của ta so với

địch một điều không tởng Nh vậy chúng ta đã trải qua hai cuộc chiến tranh gần

đây nhất là cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nớc Trong hai cuộc chiến này thì bộ đội và nhân dân ta đã chứng kiến và tiêu diệt có hiệu quả nhiều cuộc tập kích bằng đờng không của địch, tiêu hao nhiều sinh lực địch và ảnh h-ởng tới khả năng chiến tranh của chúng Điển hình cho các cuộc đánh trả tập kích bằng đờng không của địch là trận chiến 12 ngày đêm của nhân dân thủ đô

Hà nôi, nó đợc coi là trận “ Điện Biên Phủ trên không ” gây tiếng vang trong khu vực và trên toàn thế giới Trong trận chiến này, với tinh thần chiến đấu anh dũng kiên cờng, cùng với sự chỉ đạo tài tình của cán bộ chiến sỹ ở khắp các đơn

vị nh : bộ đội rađa, tên lửa, bộ đội pháo phòng không và các anh hùng phi công cùng với một nghệ thuật quân sự tài tình đã làm nên một sức mạnh phi th-ờng Ta đã tiêu diệt 34 máy bay B52 và nhiều máy bay khác của địch mà tính cho đến thời điểm đó cha một nớc nào trên thế giới làm đợc Đóng góp cho thành công ngày hôm nay chúng ta phải kể đến và nhận thấy rõ vai trò của tác chiến phòng không trong chiến tranh công nghệ cao, điều này đã đợc thể hiện

rõ và sinh động qua cuộc chiến tranh ở Việt nam Để thấy rõ đợc vai trò của việc tác chiến phòng không này ta đi phân tích một số vấn đề sau :

• Khả năng hoạt động của rađa phòng không :

Bộ đội rađa phòng không là một binh chủng bảo đảm chủ yếu cho tác chiến phòng không và phòng tránh địch trên không của quân chủng phòng không, của quân đội và phòng không nhân dân trong cả nớc Chức năng chủ yếu của bộ