Song thực trạng hiện nay chất lượng các buổi giới thiệu, tuyên truyền sách cònhạn chế, hình thức chưa đa dạng, thiếu sáng tạo, độc giả chưa thật sự được lôi cuốn và số lượng bạn đọc đến
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Thư viện là trái tim của nhà trường” là bộ phận không thể thiếu trong trường
học, với vai trò lưu giữ và luân chuyển sách, phục vụ đắc lực cho việc dạy và học.Với sự nghiệp cải cách, đổi mới giáo dục nâng cao chất lượng dạy và học trong gaiđoạn hiện nay, việc mở rộng kiến thức thông qua việc đọc sách, báo có một ý nghĩahết sức quan trọng Thực tiễn những năm tháng qua đã cho chúng ta thấy rất rõ điều
đó Song thực trạng hiện nay chất lượng các buổi giới thiệu, tuyên truyền sách cònhạn chế, hình thức chưa đa dạng, thiếu sáng tạo, độc giả chưa thật sự được lôi cuốn
và số lượng bạn đọc đến thư viện còn ít
Để nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện, người cán bộ thư viện ngoài việc
có những biện pháp tổ chức sắp xếp bảo quản giữ gìn, cung cấp và luân chuyển sáchmột cách hiệu quả cao nhất Thì Thư viện phải thực sự là nơi lưu trữ và cung cấp hiệuquả nhất, nhiều phương tiện cần thiết để phục vụ hỗ trợ cho quá trình giảng dạy vàhọc tập trong nhà trường Muốn làm được như vậy người Cán bộ thư viện ( CBTV)phải giới thiệu được nhiều số sách, báo, tài liệu hiện có trong thư viện Là một cầunối đưa sách và độc giả đến gần với nhau Để Thư viện thực sự là một trung tâm vănhóa giải trí là trái tim của mọi trường học
Trường Tiểu học Kiên Bình 1 là một ngôi trường nhỏ, có 3 điểm trường với 29Giáo viên và hơn 300 Học sinh Việc tổ chức các buổi tuyên truyền, giới thiệu sáchgặp rất nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, thời gian và không gian để thực hiện Bêncạnh đó trường thuộc địa bàn một xã nghèo, dân cư chủ yếu sinh sống bằng nghềnông nghiệp, học sinh phân bố không đồng đều, phần lớn các em ở xa trường, điềukiện đi lại rất khó khăn Nhất là vào mùa mưa lũ Ngoài ra các em còn phải lao động
để phụ giúp gia đình Làm cách nào để tổ chức tốt các buổi tuyên truyền, giới thiệusách? Làm thế nào để thu hút động đảo số lượng Giáo viên (GV) và Học sinh (HS)đến tham dự? Làm cách nào để Thư vện xứng đáng là trái tim của nhà trường? Để trả
lời những câu hỏi này chúng tôi chọn đề tài giải pháp “Nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền giới thiệu sách ở thư viện trường Tiểu học Kiên Bình 1” nhằm đề
Trang 2xuất những giải pháp hiệu quả để cao nâng cao hoạt động và khai thác tối đa chức
năng của thư viện, thu hút được nhiều nhất số lượng độc giả đến và sinh hoạt thườngxuyên ở thư viện Đó là vấn đề đặt ra trước mắt, là nỗi niềm suy nghĩ trăn trở củanhững người tâm huyết có trách nhiệm như chúng tôi
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU:
Mục tiêu sâu xa nhất và cũng rất quan trọng đó là giúp GV, HS hiểu và thấyđược vai trò, vị trí, chức năng của thư viện Vì chỉ khi nhận thức được vai trò, vị trícủa thư viện mới giúp giáo viên, học sinh xây dựng được phương pháp học tập vàcách đọc sách, làm việc khoa học, biết sử dụng sách báo, tạp chí có trong thư việnmột cách có hiệu quả, có hệ thống phục vụ đắc lực cho công tác học tập và giảng dạytrong nhà trường Từ đó nâng cao văn hóa đọc, đưa sách thực sự trở thành một món
ăn tinh thần không thể thiếu
Mục tiêu thứ 2 cũng không kém phần quan trọng đó là: Giúp học sinh, giáoviên và các nhân viên trong nhà trường có thể tiếp cận và có điều kiện, nhu cầu sửdụng tối đa thư viện
Mục tiêu quan trọng và thiết thực nhất của đề tài này chính là đưa ra đượcnhững phương pháp, giải pháp để đa dạng hóa và sinh động hóa các buổi tuyêntruyền, giới thiệu sách Kết nối sách và độc giả, để những buổi tuyên truyền giới thiệusách thực sự trở thành một hoạt động tinh thần không thể thiếu và được chờ đợi ở cáctrường học, phải nâng cao được chất lượng cũng như số lượng các buổi tuyên truyền,giới thiệu sách
3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
3.1: Địa điểm nghiên cứu:
Đề tài này đã được thực hiện tại thư viện trường TH Kiên Bình 1 thuộc ấpKiên Sơn, xã Kiên Bình huyện Kiên Lương tỉnh Kiên Giang
3.2: Thời gian thực tập:
Từ khi thực tập: ………làm công tác thư viện bản thân tôi đãluôn tự đúc kết kinh nghiệm, ấp ủ và tiến hành thực nghiệm một số giải pháp để từng
Trang 3bước nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động của thư viện, đặc biệt là công tác tuyêntruyền giới thiệu sách.
Trang 4II PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.2.1: Thư viện là gì?
Theo ý nghĩa truyền thống, một thư viện là kho sưu tập sách, báo và tạp chí Định nghĩa mới nhất của UNESCO: Thư viện, không phụ thuộc vào tên gọi, là bất kì
bộ sưu tập có tổ chức của sách,báo, tài liệu các loại, ấn phẩm định kì Nhân viên thưviện có trách nhiệm tổ chức cho bạn đọc sử dụng tài liệu để nghiên cứu thông tin,giáo dục & giải trí
Thư viện trường học là một bộ phận cơ sở trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt vănhóa, khoa học của nhà trường Thư viện trường học góp phần nâng cao chất lượnggiảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh, xây dựng thói quen
tự học cho học sinh
1.2.2: Các mục tiêu của Thư viện trường học
TVTH là một phần không thể thiếu của quá trình giáo dục Những dịch vụ dưới đây cần thiết cho việc phát triển học vấn, kiến thức thông tin, văn hóa, việc dạy và học, và
- Tạo cơ hội để người đọc có kinh nghiệm trong việc tạo ra và sử dụng thông tin để
có kiến thức, hiểu bài, làm giàu trí tưởng tượng và thư giãn
- Hỗ trợ cho học sinh kỹ năng nghiên cứu và thực hành trong đánh giá và xử lý thông tin, không phụ thuộc vào hình thức, khuôn khổ hay môi trường truyền thông hoặc
Trang 5hình thức giao tiếp trong cộng đồng
- Giúp học sinh tiếp cận với các nguồn thông tin địa phương, khu vực, quốc gia, toàn cầu và tạo cơ hội để học sinh tiếp cận với các ý tưởng, kinh nghiệm và quan điểm đa dạng
- Tổ chức các hoạt động nhằm khuyến khích khả năng nắm bắt thông tin nhạy bén và hiểu biết về văn hóa, xã hội
- Cộng tác chặt chẽ với học sinh, giáo viên, các nhà quản lý và phụ huynh nhằm thực hiện nhiệm vụ của trường học
- Đề cao quan điểm cho rằng tự do trí tuệ và sự tiếp cận thông tin là cần thiết đối với quyền công dân và cuộc sống trong xã hội bình đẳng
- Khuyến khích việc đọc, khai thác các nguồn lực và dịch vụ của TVTH đối với tất cảcác thành viên trong cũng như ngoài trường học
TVTH thực hiện các chức năng này qua việc phát triển các chính sách và dịch vụ, chọn lọc và bổ sung các nguồn, tạo điều kiện tiếp cận các nguồn thông tin, cung cấp
cơ sở vật chất giáo dục và TVTH tiếp nhận những cán bộ đã qua đào tạo
Theo Từ điển Việt ngữ : Tuyên: đọc to cho mọi người biết; Truyền : chuyển
đi Tuyên truyền là bày tỏ cho nhiều người biết một đạo lý, một chủ nghĩa, một học
thuyết, một việc gì, một sự gì bằng văn- tự ngôn ngữ, mục đích để người ta theo hayhiểu để làm theo
1.2.3: Tuyên truyền, giới thiệu sách là hoạt động có mục đích của một chủ thể
nhằm truyển bá những tri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đến đối tượng, biến nhữngtri thức, giá trị tinh thần, tư tưởng đó thành nhận thức, niềm tin tình cảm, cổ vũ đốitượng hành động theo những định hướng do chủ thể tuyên truyền đặt ra
Trang 6Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “Tuyên truyền là đem một việc gì nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm Nếu không đạt được mục đích đó là tuyên truyền thất bại.”
Là họat động tác động vào nội tâm của con người, tác động vào lĩnh vực trí tuệ, ýthức, nhận thức nên khi tác động chủ yếu là dùng lý thuyết, lời nói Tuyên truyền baogồm các hình thức :
- Qua phương tiện nghe, nhìn như: Phát thanh - Truyền hình, phim ảnh, triển lãm,tham quan Trong đó vai trò của truyền hình mang tính phổ cập, nhanh chóng vàrộng rãi trong toàn xã hội
- Qua các hoạt động văn hóa văn nghệ, nghệ thuật;
- Qua các ấn phẩm như viết sách, báo, bản tin, khẩu hiệu, biểu ngữ
- Tuyên truyền miệng : Thực hiện thông qua đội ngũ Báo cáo viên, Tuyên truyền viênvới các hình thức giao tiếp trực tiếp như: Tọa đàm, hội thảo, nói chuyện thời sự, kểchuyện gương người tốt, việc tốt
- Tuyên truyền tổng hợp (tuyên truyền lồng ghép): Kết hợp với cổ động, tuyêntruyền miệng, phim ảnh, văn nghệ, thơ ca, hò vè…
1.2.4: Đối với hoạt động giới thiệu sách: Là họat động chủ yếu thông qua
những phương thức, công cụ riêng chủ yếu là các biện pháp trực quan tác động trựctiếp vào nhận thức, tư tưởng, tình cảm của quần chúng nhân dân, lôi cuốn họ vàonhững hoạt động theo mục tiêu đã định Nó bao gồm các hình thức:
- Giới thiệu sách bằng pa nô, mô hình…
- Giới thiệu sách bằng các phương tiện thông tin đại chúng
- Giới thiệu sách bằng các hình thức như giới thiệu sách hay, mời diễn giả đếngiới thiệu tác phẩm của mình…
Mỗi hình thức tuyên truyền, giới thiệu sách đều rất quan trọng và có những ưu thếriêng Tuy nhiên để sử dụng hình thức nào thì phải dựa trên yêu cầu, nội dung, tính
Trang 7chất của vấn đề, từng nội dung, điều kiện khả năng kinh tế, đối tượng, vùng miền…của từng địa phương, cơ sở mà áp dụng, thực hiện.
1.2.5: Nguyên tắc cơ bản của công tác tuyên truyền, giới thiệu sách:
Phải đảm bảo các nguyên tắc sau: Đó là tính Đảng, tính chiến đấu, tính chân thật, khoa học thực tiễn và tính phổ thông, đại chúng
1.2.6: Nhiệm vụ của công tác tuyên truyền, giới thiệu sách gồm:
- Nâng cao nhận thức trong mọi tầng lớp nhân dân, những quan điểm, chủtrương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, những kiến thức khoa học…
để tạo sự thống nhất và đồng thuận trong nhân dân và toàn xã hội
- Góp phần xây dựng con người mới, nếp sống mới, văn hóa mới, xây dựngquê hương giàu đẹp, văn minh
- Đấu tranh chống mọi thủ đoạn tuyên truyền, xuyên tạc từ bên ngoài, nhữngquan điểm nhận thức lệch lạc, bài trừ các loại hủ tục lạc hậu, các biểu hiện phi vănhóa trong nhân dân
- Giúp xây dựng văn hóa đọc, phát triển nền văn hoá đọc Việt Nam hiện đại,xây dựng một xã hội ham đọc, để đáp ứng với xã hội thông tin, nền kinh tế tri thức vàmột xã hội phát triển bền vững, có thể xứng ngang tầm với các nước phát triển trongkhu vực và trên thế giới, khi phát triển đồng loạt nhiều lãnh vực khác nhau liên quanđến hoạt động đọc
1.2.7: Một số hình thức tuyên truyền, giới thiệu sách được sử dụng phổ biến
1- Kể chuyện sách thiếu nhi: là hình thức tuyên truyền miệng, một người kể cho
nhiều người nghe, trong đó người kể thuật lại nội dung hoặc kể theo nguyên văntrong sách Người nghe nhận thức được nội dung và chủ đề tư tưởng của tác phẩmthông qua sự thụ cảm bằng tai mình và giọng nói diễn cảm của người kể Kể sách làhình thức tuyên truyền đơn giản, dễ thực hiện, tính linh hoạt cao, phù hợp với lứa tuổithiếu niên và người cao tuổi, nhưng lại có sức thuyết phục, sức hấp dẫn mạnh mẽ vì
Trang 8nó tác động trực tiếp vào tình cảm người nghe Từ trước công nguyên, loài người đãxuất hiện những “kể chuyện gia” chuyên nghiệp Ở nước ta, thời phong kiến, và tớinhững năm sau Cách mạng tháng Tám 1945, vẫn còn những người kiếm sống bằng
nghề kể sách Những tác phẩm như Tây du ký, Tam quốc diễn nghĩa, Thuỷ hử do
các “kể chuyện gia” thuật lại trong các phiên chợ ở làng quê từng làm rất nhiều ngườinghe say mê Hiện nay, kể sách là một môn học trong các trường tiểu học Việt Namđược học sinh rất thích thú
Các thư viện đã khai thác triệt để tác dụng của hình thức kể sách trong công tác tuyêntruyền giới thiệu sách của mình bằng các hội thi kể chuyện sách Các hội thi kể sách
đã thu hút được đông đảo bạn đọc nhỏ tuổi tham gia, trở thành sân chơi lý thú củathiếu nhi Nhiều sách địa chí, sách về danh nhân và truyền thống quê hương được bạnđọc chọn kể đã góp phần tích cực vào công tác giáo dục truyền thống yêu nước
Chung kết Hội thi Kể chuyện sách thiếu nhi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu năm 2015
2- Hội thảo, tọa đàm giới thiệu sách là hình thức tuyên truyền miệng, trong đó người
nói bằng sự phân tích, so sánh, đánh giá tác phẩm, giới thiệu cho người nghe thấyhứng thú và cần thiết tìm đọc tác phẩm đó Hình thức này gần gũi với bình giảng vănhọc ở nhà trường và có tính chuyên sâu, có tác dụng lớn trong công tác lãnh đạo việcđọc, nhưng đòi hỏi người nói phải có trình độ cao và nghệ thuật hùng biện Vì vậy,người tham gia thường là giáo viên, nhà văn, nhà thơ, cán bộ quản lý, cán bộ chuyênmôn sâu
Một điểm rất hấp dẫn ở các cuộc hội thảo này là: ngoài tác giả, thư viện có thể mờichính những nhân vật thực ngoài đời được hóa thân vào tác phẩm đến dự Đây lànhững bằng chứng rất sinh động về tính hiện thực của tác phẩm
Thông qua các buổi nói chuyện giới thiệu sách, thư viện đã đem đến cho bạn đọcnhững tác phẩm có giá trị và góp phần dẫn dắt dư luận bạn đọc đối với tác phẩm và
Trang 9nhà văn Giúp bạn đọc tìm đến tác phẩm nhiều hơn và đọc có suy ngẫm hơn, có chínhkiến hơn.
3- Tuyên truyền trực quan : Phương pháp tuyên truyền trực quan thông qua sự cảm
thụ bằng mắt phù hợp với quá trình nhận thức của con người (từ trực quan sinh độngđến tư duy trừu tượng), giúp bạn đọc nhận thức nhanh và nhớ lâu, kích thích hứng thúđọc nên được các thư viện thường xuyên sử dụng Trưng bày sách báo là hình thứctuyên truyền trực quan được áp dụng phổ biến và được thực hiện bằng cách trưng bàytrực tiếp sách báo cùng những hình ảnh và lời giới thiệu ngắn thể hiện nội dung Hìnhthức trưng bày giúp người đọc có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với sách báo, tránhđược tâm lý cần tài liệu nhưng ngại tìm, ngại hỏi Việc trưng bày đơn giản, ít tốncông, không tiêu hao kinh phí Đây là hình thức trang trí, làm cho thư viện thêm sinhđộng và hấp dẫn Nhân những sự kiện lớn trong đời sống chính trị, văn hóa xã hội củađất nước các thư viện thường tổ chức triển lãm sách báo Đây thực chất cũng là hìnhthức trưng bày nhưng quy mô lớn hơn, số lượng tài liệu nhiều hơn, được chuẩn bị tỷ
mỉ chu đáo hơn và đòi hỏi có kinh phí tổ chức Sách báo của triển lãm thường đượctrưng bày trong không gian lớn, được bài trí hoành tráng và được truyên truyền,quảng cáo rầm rộ bằng các pano, áp phích, biểu ngữ và đặc biệt là các phương tiệnthông tin đại chúng Để các cuộc triển lãm sách báo sống động hấp dẫn, các thư việnthường kết hợp việc trưng bày các ấn phẩm với việc sử dụng công nghệ thông tin vàcác phương tiện nghe nhìn: các cơ sở dữ liệu dữ kiện có âm thanh, hình ảnh, các băngđĩa chuyên đề…
Có thể nói, các cuộc triển lãm sách báo như một hình thức phục vụ tài liệu dướidạng kho mở theo chuyên đề, vì ở đây người đọc có thể đọc hoặc photocopy mộtcách đầy đủ nhất những tài liệu về một đề tài nào đó mà thư viện có khả năng cungcấp Vì vậy, mỗi khi thư viện mở triển lãm, lượng bạn đọc đến thư viện tăng lên rấtnhiều
Triển lãm có các loại hình sau:
Trang 10 Triển lãm sách phục vụ các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, anninh – quốc phòng Loại hình triển lãm này thể hiện phổ biến dưới hình thứctài liệu, tư liệu,…
Triển lãm văn hóa nghệ thuật có tác dụng nâng cao đời sống tinh thần, tínhthẩm mỹ của người xem
Triển lãm về kinh tế, kỹ thuật: Trưng bày giới thiệu sách nói về những thànhtựu về kinh tế, khoa học kỹ thuật…
Ngoài ra thư viện còn làm các bảng pano, áp phích có hình ảnh các cuốn sách đểtuyên truyền các ngày lễ lớn, các sự kiện kỷ niệm Đồng thời xếp sách mô hình, sáchnghệ thuật theo các chủ điểm tạo sự mới lạ, sáng tạo truyền tải những thông điệp bổích đến người xem
4- Thi đọc sách là hình thức tuyên truyền giới thiệu sách có tính chất tổng hợp dưới
dạng trả lời câu hỏi nhằm thu hút bạn đọc vào việc đọc một số tác phẩm nhất định dothư viện đặt ra Thường những cuộc thi đọc sách có câu hỏi liên hệ với địa phương,quê hương đất nước nên buộc bạn đọc phải quan tâm tới nhiều vấn đề thời sự, qua đótăng cường lòng tự hào và tình yêu quê hương, có ý nghĩa giáo dục truyền thốngtốt
5- Tuyên truyền giới thiệu sách trên báo và tạp chí, trên các phương tiện thông tin đại chúng là hình thức giới thiệu những bài viết những cảm nhận về cuốn sách hay
để giới thiệu đến cho bạn đọc Sử dụng báo hình để truyền tải thông điệp của nhữngcuốn sách hay Ví dụ như: Chương trình mỗi ngày một cuốn sách trên VTV1
6- Tuyên truyền giới thiệu sách dưới hình thức sân khấu hóa: Hình thức này đòi
hỏi cán bộ thư viện phải hiểu biết sâu hơn, đầu tư công sức và kinh phí nhiều hơn,phải có kịch bản chặt chẽ, có người dẫn chương trình và có nhân vật giao lưu Để tổchức được những cuộc giao lưu này ngoài việc phải xác định rõ chủ đề giao lưu, vàcác tác phẩm tiêu biểu còn phải tìm ra các nhân vật, các tình tiết làm nổi bật chủ đề.Tiếp đó là phải xây dựng được kịch bản tốt – khâu then chốt quyết định sự thành bạicủa cuộc giao lưu