skkn dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy bài 26 động cơ không đồng bộ ba pha môn công nghệ lớp 12 nhằm tăng khả năng tự học và trải nghiệm thực tế của học sinh

Thực hiện chủ trương đổi mới đồng bộ hình thức dạy học, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục; để tăng cường việc gắn liền dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộ

Trang 1

PHẦN I : ĐẶT VẤN ĐỀ 1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thực hiện nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo Thực hiện chủ trương đổi mới đồng bộ hình thức dạy học, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục; để tăng cường việc gắn liền dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống và góp phần hình thành năng lực giải quyết vấn đề của học sinh

trung học, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức cuộc thi “Vận dụng kiến thức liên môn

để giải quyết các tình huống thực tiễn”dành cho học sinh trung học và cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học năm học 2015- 2016”

Thực hiện công văn số 3790/BGDĐT-GDTrH ngày 29/07/2015 của Bộ Giáo dục

và Đào tạo (GDĐT) về việc tổ chức cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn và cuộc thi Dạy học theo chủ đề tích hợp

Xây dựng chủ đề dạy học có nội dung kiến thức liên quan trực tiếp đến hai hay nhiều môn học; thiết kế tiến trình dạy học chủ đề đã xây dựng theo phương pháp và

kĩ thuật dạy học tích cực; chuẩn bị thiết bị dạy học và học liệu để hỗ trợ hoạt động học của người học; thử nghiệm tiến trình dạy học đã thiết kế (theo hướng dẫn tại Công văn số 5555/BGDĐT-GDTrH ngày 08/10/2014)

Thực hiện công văn số 928/SGDĐT-GDTrH ngày 16/09/2015 của Sở Giáo dục

và Đào tạo Ninh Bình về việc tổ chức cuộc thi Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh trung học và cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp cho giáo viên trung học

Xuất phát từ tình hình thực tế giảng dạy bộ môn công nghệ lớp 1 2 ở trường THPT Nho Quan A tôi đã lựa chọn đề tài: “Dạy học theo chủ đề tích hợp trong giảng dạy bài 26 Động cơ không đồng bộ ba pha môn công nghệ lớp 12 nhằm tăng khả năng tự học và trải nghiệm thực tế của học sinh”

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để giải quyết các tình huống thực tiễn; tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu, tự thực hành của học sinh;

- Thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với

thực tiễn đời sống; đẩy mạnh thực hiện dạy học theo phương châm "học đi đôi với

hành"

- Góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, tăng cường hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học

Trang 2

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIấN CỨU

- Học sinh lớp 12 học theo chương trỡnh chuẩn (Ban cơ bản) của trường THPT

Nho Quan A

- Giỏo viờn dạy bộ mụn Cụng nghệ trường THPT Nho Quan A

- Tỡm hiểu những biện phỏp nõng cao hiệu quả của việc lồng ghộp nội dung về dạy học theo chủ đề tớch hợp trong giảng bài 26 Động cơ khụng đồng bộ ba pha mụn cụng nghệ lớp 12

4 PHẠM VI NGHIấN CỨU

- Học sinh khối 12 học theo chương trỡnh chuẩn (Ban cơ bản) và giỏo viờn dạy mụn Cụng nghệ ở trường THPT Nho Quan A

- Lấy 2/3 lớp 12 tụi được phõn cụng giảng dạy bộ mụn cụng nghệ 12 trong năm

2015 – 2016 để so sỏnh : Đú là lớp 12A,12N so với lớp 12E giảng dạy bằng phương phỏp bài giảng cú soạn dạy học theo chủ đề tớch hợp và bài giảng khụng cú dạy học theo chủ đề tớch hợp

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIấN CỨU:

- Phương phỏp nghiờn cứu lớ thuyết: Thu thập thụng tin nghiờn cứu tài liờu và

hệ thống húa cỏc tài liệu cú liờn quan đến đề tài

- Phương phỏp thực nghiệm: Tiến hành thực nghiệm ở cỏc lớp cú dạy học theo chủ đề tớch hợp và cỏc lớp không dạy học theo chủ đề tớch hợp ở bộ mụn cụng nghệ lớp 11 đ-ợc phân công giảng dạy để so sánh từ đó rút ra kết luận thực tiễn

Trang 3

PHẦN II : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

A - CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Dạy học theo chủ đề tích hợp ở các môn : Công nghệ, vật lý, hóa học, lịch sử, toán học và kiến thức thực tế để dạy bài 26 Động cơ không đồng bộ ba pha môn (Công nghệ lớp 12)

I Kiến thức:

Dạy xong bài này, giáo viên cần làm cho học sinh:

- Hiểu được khái niệm, công dụng của động cơ không đồng bộ ba pha

- Hiểu được cấu tạo, nguyên lí làm việc, ứng dụng của động cơ không đồng bộ

ba pha

- Hiểu được cách đấu dây, đổi chiều quay của động cơ không đồng ba pha

- Hiểu được cách sử dụng và bảo dưỡng động cơ không đồng ba pha

II Kĩ năng:

- Biết cách đấu dây, đổi chiều quay cho động cơ không đồng bộ ba pha

- Đọc và giải thích được ý nghĩa các ký hiệu trên nhãn động cơ không đồng bộ

ba pha

- Phân biệt được các bộ phận chính của động cơ không đồng bộ ba pha trên động cơ thật

- Biết cách sử dụng và bảo dưỡng động cơ không đồng bộ ba pha

- Giải được các bài toán về động cơ không đồng bộ ba pha

- Thu thập lưu giữ và xử lý thông tin từ nhiều nguồn khác nhau…và rút ra kết luận

- Phát triển kĩ năng trình bày vấn đề và thuyết trình trước đám đông

- Vận dụng được các kiến thức trong các môn học:Vật lý, Hóa học,Tin học, GDCD, giáo dục bảo vệ môi trường và giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả để áp dụng trong bài học động cơ không đồng ba pha

Trang 4

- Hứng thú với phương pháp học tập mới, từ đó bồi dưỡng niềm say mê học tập với bộ môn Công nghệ Bước đầu hình thành và tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học

- Học sinh khi thực hiện sản phẩm dự án học tập phát triển năng lực sáng tạo thể hiện ở các giải pháp để trình bày sản phẩm

Dạy học theo chủ đề tích hợp trong các nhà trường phổ thông trong đó có môn công nghệ lớp 12 để đạt được mục đích:

- Khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức của các môn học khác nhau để giải quyết các tình huống thực tiễn; tăng cường khả năng vận dụng tổng hợp, khả năng tự học, tự nghiên cứu, tự thực hành của học sinh;

- Thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết và thực hành trong nhà trường với thực tiễn đời sống; đẩy mạnh thực hiện dạy học theo phương châm "học đi đôi với hành";

- Góp phần đổi mới hình thức, phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập;

Các nguyên tắc cần thực hiện khi dạy học theo chủ đề tích hợp vào dạy bộ môn công nghệ 12

- Nội dung dạy học theo chủ đề tích hợpphải đảm bảo tính chính xác, khoa học

- Phân phối thời gian hợp lí, không đi lan man làm loãng nội dung bài giảng

- Nội dung dạy học theo chủ đề tích hợpphải phù hợp với chủ đề của bài giảng

- Các ví dụ, nội dung có liên quan đến dạy học theo chủ đề tích hợp giáo viên đưa vào phải ngắn gọn, hấp dẫn, lôi cuốn được sự chú ý của học sinh

B CƠ SỞ THỰC TẾ CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

- Sau ®©y cô thÓ lµ néi dung cña 02 giáo án d¹y lý

Trang 5

ba pha

b Kĩ năng:

ba pha

2 Kiểm tra bài cũ: (02 phút)

Nội dung bài giảng Hoạt động của

giáo viên

Hoạt động của học sinh

Câu hỏi : Em hãy kể tên một số thiết bị

điện thường được dùng trong gia đình

có sử dụng động cơ điện?

Trả lời: Những thiết bị điện thường

- GV đặt câu hỏi và gọi HS lên bảng

- Giáo viên nhận xét,

- HS trả lời

Trang 6

dùng trong gia đình có sử dụng động cơ

điện như :Máy bơm nước, quạt các loại

Máy sấy tóc, tủ lạnh, máy giặt, máy xay

sinh tố, máy xay sát…

và cho điểm HS

3 Bài mới: ( 42 phút)

a Đặt vấn đề vào bài mới (02 phút)

Trong gia đình các em nói riêng cũng như trong đời sống thực tế xã hội nói chung có rất nhiều thiết bị điện sử dụng động cơ điện loại dùng động cơ điện một pha, loại dùng động cơ điện ba pha Đại đa số các động cơ đó đều là các động cơ không đồng bộ Động cơ có công suất nhỏ thường là động cơ một pha, động cơ có công suất lớn thường là các động cơ ba pha.Trong thực tế hiện nay các loại động cơ một pha và động cơ không đồng bộ ba pha được sử dụng nhiều đời sống, công nghiệp

và nông nghiệp vì nó có cấu tạo đơn giản, làm việc tin cậy, giá thành rẻ, thời gian làm việc bền lâu, vận hành và bảo dưỡng dễ dàng Để hiểu sâu hơn về động cơ điện không đồng bộ ba pha và ứng dụng của nó trong thực tế hôm này thầy, trò chúng ta cùng nhau đi nghiên cứu bài 26 - Động cơ không đồng bộ ba pha

b Nội dung bài mới (35 phút)

I - KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

học sinh Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và công dụng của động cơ KĐB ba pha (10 phút) 1.Khái niệm: Động cơ xoay

chiều ba pha có tốc độ quay của

rôto(n) nhỏ hơn tốc độ quay (n1)

của từ trường dòng điện cấp cho

động cơ được gọi là động cơ

rộng rãi trong công nghiệp,

nông nghiêp, và đời sống…

- HS quan sát tranh vẽ kết hợp với mô hình hoạt động của động cơ không đồng bộ ba pha

GV : Em hãy cho biết tên của động cơ là gì?

- Tại sao lại gọi là động cơ không đồng bộ ba pha?

- Em hãy nêu công dụng của động cơ không đồng bộ ba pha?

- Em hãy cho biết động cơ không đồng bộ ba pha được ứng dụng trong những lĩnh vực nào?

HS quan sát Học sinh trả lời

Học sinh trả lời Học sinh trả lời Học sinh trả lời

II - CẤU TẠO

Trang 7

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của động cơ KĐB ba pha (13 phút)

b.Dây quấn: Là dây đồng được

phủ sơn cách điện, gồm ba pha

dây quấn AX, BY, CZ (đặt lệch

nhau 1200) được đặt trong các

rãnh stato theo một quy luật

nhất định Sáu đầu dây của ba

pha dây quấn được nối ra ngoài

hộp đấu dây (đặt ở vỏ của động

cơ) để nhận điện vào động cơ

b.Dây quấn Rôto: có 2 kiểu

- Dây quấn kiểu rôto lồng sóc

- Dây quấn kiểu rôto dây quấn

GV: Em hãy cho biết Động cơ không đồng bộ ba pha gồm mấy bộ phận chính?

- Em hãy cho biết Stato gồm những bộ phận nào?

- Em hãy cho biết Rôto gồm những bộ phận nào?

GV cho HS tìm hiểu cấu tạo của Stato và Rôto 04 thông qua hình thức hoạt động nhóm:

Chia lớp làm bốn nhóm Sau

đó nêu nội dung thảo luận của từng nhóm (thời gian hoàn thành 03 phút)

- Nhóm 1,2: Tìm hiểu cấu tạo của Stato

- Nhóm 3,4: Tìm hiểu cấu tạo của Rôto

- GV phát phiếu học tập cho từng nhóm, phân công nhóm trưởng, thư ký nhóm và theo dõi thời gian, quan sát động viên, uốn nắn kịp thời các nhóm thảo luận

- GV : Hết thời gian thảo luận các nhóm trưởng đại diện cho nhóm cáo kết quả của nhóm hoặc có thể nộp bài giáo viên

HS quan sát

Học sinh trả lời Học sinh trả lời

HS : Chia theo nhóm

(04 nhóm/lớp) để trao đổi trả lời

HS: Nắm được

vị trí phân công của nhóm, công việc của nhóm, thời gian làm việc

do vậy các nhóm phải tích cực, chủ động hoạtđộng nhóm

- HS: Các nhóm nhận phiếu học tập và tích cực thảo luận

-Nhómnào xong sớm nộp bài trước

- Trình bày kết

Trang 8

III - NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

học sinh

Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên lý làm việc của động cơ KĐB ba pha (12 phút)

Từ trường dây quấn 3 pha

có p = 1

Khi cho dòng điện ba pha vào

ba dây quấn stato của động cơ,

trong stato có từ trường quay

Từ trường quay này quét qua các

dây quấn của rôto, làm xuất hiện

các suất điện động và dòng điện

cảm ứng Lực tương tác điện từ

giữa từ trường quay và các dòng

điện cảm ứng này tạo ra mômen

quay tác động lên rôto, kéo rôto

quay theo chiều quay của từ

trường với tốc độ n nhỏ hơn tốc

độ quay n1 của từ trường n < n1

+ Tốc độ từ trường quay được

GV dùng bộ tranh có sẵn vẽ

về sự tạo thành từ trường quay

để giảng cho học sinh hiểu

HS quan sát hình vẽ giả sử từ trường quay tốc độ n1 có chiều thuận chiều kim đồng

hồ

GV : Em hãy trình bày nguyên

lý làm việc của động cơ không đồng bộ ba pha?

GV : Em hãy cho biết công thức tính tốc độ quay của từ trường?

Giáo viên giảng và giải thích

Học sinh lắng nghe

HS quan sát

chiếu kết quả của các nhóm lên máytính nếu có gắn Webcam(hoặc máy chiếu bản trong), hướng dẫn HS thảo luận nhận xét, bổ sung hoặc

có thể chấm điểm chéo các nhóm cho nhau

- Sau khi nhóm trưởng các nhóm báo cáo xong, GV kết luận và chiếu kết quả đúng lên

quả hoạt động nhóm

- Góp ý thảo luận, đánh giá kết quả chéo

Trang 9

n2  1

Tỉ số

1

1 1

2

n

n n n

f 60

GV : Em hãy cho biết vì sao

để động cơ làm việc với năng suất cao thì tốc độ quay của

rô to n luôn nhỏ hơn tốc độ quay n 1 của từ trường (n 1 >n)

?

Học sinh trả lời

Vì khi(n = n1)thì giữa các thanh dẫn của rôto và từ trường quay n1

không có sự chuyển động tương đối với nhau trong khi đó

ở trong các dây quấn rôto không

có suất điện động cũng như dòng điện cảm ứng khi

đó lực điện từ (Fđt = 0) rô to sẽ quay chậm nên (n1 > n) → tiết kiệm năng lượng hiệu quả

4 Củng cố bài giảng : (04 phút)

Trang 10

Cho học sinh làm 02 bài tập thực hành :

Bài tập 1

Một động cơ không đồng bộ

xoay chiều ba pha có từ trường

quay của Stato gồm 8 cực từ

Tính tốc độ quay của rôto động

S nn1(1S) = 750 (1 - 0,06) = 705(vòng/phút)

Giải bài tập 2

Áp dụngCT n1 = (vòng/phút)

p60f

02 Học sinh làm bài

5 Dặn dò, hướng dẫn học sinh học học bài mới (01 phút)

- Hướng dẫn và giao bài tập về nhà cho học sinh

- Học sinh trả lời các câu hỏi 1 trang 107 trong SGK CN12

6 Rút kinh nghiệm tiết dạy :

Bài 26 - Động cơ không đồng bộ ba pha (tiết 2)

Trang 11

Câu hỏi : Em nêu khái niệm,

công dụng, ứng dụng, cấu tạo

của động cơ không đồng bộ 3

pha

Bài tập

Từ trường quay của stato động

cơ không đồng bộ 3 pha có 6

cực từ Tính tốc độ quay của rô

to động cơ, biết hệ số trượt s =

- Giáo viên nhận xét, và cho điểm HS

Hoạt động : Tìm hiểu cách đấu dây của động cơ KĐB 3 pha (15 phút)

Ví dụ: Một động cơ không

đồng bộ ba pha trên nhãn gắn ở

vỏ của động cơ có ghi: Y/ -

380V/220V có nghĩa là gì?

Khi lưới điện ba pha có Ud =

380V thì dây quấn stato mắc

hình Y

Hộp đấu dây trên vỏ động cơ

GV: Một động cơ không đồng

bộ ba pha trên nhãn gắn ở vỏ của động cơ có ghi: Y/ - 380V/220V em hiểu điều đó có nghĩa như thế nào?

GV: Theo em người ta muốn nối hình sao thì trên hộp đấu dây nối thế nào?

GV :Theo em người ta muốn nối hình tam giác thì trên hộp

Trang 12

- Khi lưới điện ba pha có Ud =

220V thì dây quấn stato mắc

hình 

+ Sơ đồ nối động cơ vào nguồn

điện ba pha qua cầu dao ba

pha:

đấu dây nối thế nào?

Giáo viên hướng dẫn cách mắc động cơ vào nguồn điện ba pha

GV : ? ó bao nhiêu cách đấu dây quấn ba pha của stato

GV : ăn cứ vào đâu mà em có thể quyết định đấu dây quấn stato theo hình sao?

GV : ăn cứ vào đâu mà em có thể quyết định đấu dây quấn stato theo hình tam giác?

GV:Em hãy cho biết muốn đổi chiều quay động cơ người ta

phải làm như thế nào?

Học sinh nghe

và ghi chép bài đầy đủ

Trang 13

A B C

Z X Y Ud= 380V

CD

A B C

Z X Y Ud= 220V

+ Tùy theo điện áp định mức

của nguồn và điện áp định mức

của động cơ mà dây quấn stato

được mắc theo hình sao hoặc

tam giác

+ Muốn đổi chiều quay động

cơ thì ta giữ nguyên 1 pha đổi

thứ tự hai trong ba pha cho

Trang 14

GV: Em hãy cho biết vì sao trong thực tế đã có rất nhiều trường hợp đã mắc phải trong khi sử dụng động cơ người ta

đã mắc theo một trong hai cách (đấu theo hình sao hoặc tam giác)nhưng khi nối với nguồn điện, động cơ không lại làm việc?

GV : Em hãy cho biết cách xác định các đầu dây mỗi pha của động cơ không đồng bộ ba pha?

Bài tập ứng dụng :

Một động cơ trên nhãn gắn ở

vỏ của động cơ có ghi như sau:

Nhà máy chế tạo điện cơ Hà

Nội – Việt Nam

Động cơ không đồng bộ 3 pha

DK.42-4

/Y220V/380V-1,2A/0,7A;

160W; 50Hz; : 85,6; 1430

vòng/phút; cos: 0,84 1979

a Hãy phân tích các số liệu kĩ

thuật trên của động cơ

b.Động cơ này có thể dùng vào

các công việc gì?

c.Có thể dùng động cơ trên cho

một máy tiện nhỏ cần công suất

làm việc 1kW được không? Tại

sao?

Bài giải:

a

*Đây là động cơ do : Nhà máy

chế tạo điện cơ Hà Nội – Việt

- GV gọi HS lên bảng Học sinh trả lời

Trang 15

Hướng dẫn học sinh học học bài mới (01 phút)

+ Khi động cơ nối hình tam

giác thì đưa lưới điện 3 pha có

điện áp dây 220V và khi đó

dòng điện dây là 1,2A

+ Khi lưới điện 3 pha có điện

áp dây 380V thì động cơ phải

nối hình sao và khi đó dòng

điện dây là 0,7A

*160W Công suất trên trục

máy khoan bàn, dùng cho máy

xay bột, máy tiện học đường,

làm quạt thông gió

c Không dùng được vì công

suất yêu cầu vượt quá công suất

định mức của động cơ

- GV gọi HS lên bảng Học sinh trả lời

Trang 16

- Hướng dẫn và giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh

- Học sinh trả lời các câu hỏi 2,3 trang 107 trong SGK CN12 vào vở

Hướng dẫn hoạt động ngoại khóa (trải nghiệm thực tế) (01 buổi)

Giáo viên cùng học sinh có một buổi đi trải nghiệm thực tế tìm hiểu về Động

cơ không đồng bộ ba pha tại các xưởng gia công cơ khí tư nhân và nhà máy gạch, ngói Đồi Khoai xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình Đây là các xưởng

cơ khí tư nhân, nhà máy đóng trên địa bàn gần trường các em học Các em chụp ảnh

và trao đổi để có tư liệu hoàn thành các sản phẩm của nhóm một cách đầy đủ và chi

Hãy giải thích các số liệu kĩ thuật trên của động cơ

Từ trường quay của Stato động cơ không đồng bộ 3 pha có 4 cực từ Tính tốc

độ quay của Rôto động cơ biết :

Hệ số trượt s = 0,04

Trang 17

Tần số dòng điện f = 50Hz

Hoạt động 1: Các nhóm báo cáo kết quả trải nghiệm thực tế (25 phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Tổ chức cho các nhóm báo

cáo kết quả trải nghiệm thực tế

và phát vấn (thời gian mỗi

- Trả lời các câu hỏi do các nhóm khác và giáo viên phát vấn (2 phút)

- Lắng nghe các nhóm khác báo cáo và đưa ra các câu hỏi, đánh giá theo phiếu

Hoạt động 2: Tổng hợp thông tin và đánh giá kết quả học tập (03 phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giáo viên lắng nghe các

nhóm báo cáo, nhận xét vào

Hoạt động 3: Dặn dò, hướng dẫn học sinh học học bài mới (01 phút)

- Làm hoàn chỉnh câu hỏi 1, 2, 3 trong SGK trang 107 vào vở

- Làm hoàn chỉnh các sản phẩm trải nghiệm thực tế của các nhóm nộp lại cho giáo viên vào tiết học tiếp theo

- Đọc trước bài 28 trang 110 SGK Công nghệ 12

Rút kinh nghiệm tiết dạy :

Trang 18

ba pha

b Kĩ năng:

ba pha

Trang 19

- Hứng thú với phương pháp học tập mới, từ đó bồi dưỡng niềm say mê học tập với bộ môn Công nghệ Bước đầu hình thành và tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học

- Học sinh khi thực hiện sản phẩm dự án học tập phát triển năng lực sáng tạo thể hiện ở các giải pháp để trình bày sản phẩm

d Định hướng năng lực hình thành :

- Năng lực hợp tác

- Năng lực tự học, tự nghiên cứu

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin

* Năng lực sử dụng kiến thức liên môn

Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong dự án học tập, học sinh cần học tập và vận dụng các kiến thức liên môn

Môn học Bài liên quan đến chủ đề tích hợp Năng lực ứng dụng

Vận dụng vật lý về quy tắc bàn tay phải để giải thích nguyên lí làm việc của động cơ không đồng bộ 3 pha

Vật lí 11 Bài 20 - Lực từ Cảm ứng từ

Vận dụng kiến thức vật lý về cảm ứng từ để giải thích nguyên lí làm việc của động cơ không đồng bộ 3 pha

Vật lí 11

Bài 21 - Từ trường của dòng điện chạy trong các dây dẫn có hình dạng đặc biệt

Vận dụng kiến thức vật lý về từ trường của nhiều dòng điện để xác định sự tương tác từ của các dòng điện trong động cơ không đồng

bộ 3 pha

Vật lí 11

Bài 23 - Từ thông - Cảm ứng điện từ

Bài 24 - Suất điện động cảm ứng

Vận dụng kiến thức vật lý về hiện tượng cảm ứng điện từ để giải thích sự xuất hiện các suất điện động cảm ứng trong các cuộn dây động

cơ không đồng bộ 3 pha

Vật lí 12 Bài 17 - Máy phát điện xoay chiều

Vận dụng kiến thức vật lý về cách mắc mạch điện ba pha trong máy phát điện xoay chiều ba pha để xác định cách nối dây quấn của động

Vật lí 12 Bài 18 - Động cơ không đồng bộ ba

pha

Vận dụng kiến thức vật lý về động cơ không đồng bộ ba pha để tìm hiểu cấu tạo của động

cơ và cách tạo ra từ trường quay trong động

Hóa học 12

Bài 18 - Tính chất của kim loại Dãy điện hóa của kim loại

Vận dụng kiến thức hóa học về tính dẫn điện của kim loại để xác định loại vật liệu làm dây quấn trong động cơ không đồng bộ 3 pha

Trang 20

Hóa học 12 Bài 20 - Sự ăn mòn

Tin học 10

Bài 22 - Một số dịch

vụ cơ bản của Internet

Vận dụng kiến thức tin học để truy cập mạng Internet và tìm kiếm các thông tin có liên quan đến động cơ không đồng bộ ba pha trên mạng Internet

Giáo dục

công dân 10

Bài 15 - Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại

Học sinh vận dụng kiến thức GDCD về ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường để giải quyết vấn đề bảo vệ môi trường khi sử dụng

và bảo dưỡng động cơ không đồng bộ 3 pha

Giáo dục

công dân 11

Bài 12 - Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường

Vận dụng kiến thức GDCD về trách nhiệm của công dân đối với chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường để giải quyết vấn đề sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường khi sử dụng và bảo dưỡng động cơ không đồng bộ 3 pha

Như vậy, học sinh được rèn luyện năng lực vận dụng những kiến thức liên môn nêu trên để giải quyết các vấn đề thực tiễn của dự án ”Động cơ không đồng bộ ba pha” và tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm

và hiệu quả qua học tập môn Công nghệ

2 Kiểm tra bài cũ: (02 phút)

Nội dung bài giảng Hoạt động của

giáo viên

Hoạt động của học sinh

Câu hỏi : Em hãy kể tên một số thiết bị

điện thường được dùng trong gia đình

có sử dụng động cơ điện?

Trả lời: Những thiết bị điện thường

dùng trong gia đình có sử dụng động cơ

điện như :Máy bơm nước, quạt các loại

Máy sấy tóc, tủ lạnh, máy giặt, máy xay

- GV đặt câu hỏi và gọi HS lên bảng

- Giáo viên nhận xét,

và cho điểm HS

- HS trả lời

Trang 21

sinh tố, máy xay sát…

3 Bài mới: ( 42 phút)

a Đặt vấn đề vào bài mới (02 phút)

Trong gia đình các em nói riêng cũng như trong đời sống thực tế xã hội nói chung có rất nhiều thiết bị điện sử dụng động cơ điện loại dùng động cơ điện một pha, loại dùng động cơ điện ba pha Đại đa số các động cơ đó đều là các động cơ không đồng bộ Động cơ có công suất nhỏ thường là động cơ một pha, động cơ có công suất lớn thường là các động cơ ba pha.Trong thực tế hiện nay các loại động cơ một pha và động cơ không đồng bộ ba pha được sử dụng nhiều đời sống, công nghiệp

và nông nghiệp vì nó có cấu tạo đơn giản, làm việc tin cậy, giá thành rẻ, thời gian làm việc bền lâu, vận hành và bảo dưỡng dễ dàng Để hiểu sâu hơn về động cơ điện không đồng bộ ba pha và ứng dụng của nó trong thực tế hôm này thầy, trò chúng ta cùng nhau đi nghiên cứu bài 26 - Động cơ không đồng bộ ba pha

b Nội dung bài mới (35 phút)

I - KHÁI NIỆM VÀ CÔNG DỤNG

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm và công dụng của động cơ KĐB ba pha (10 phút) 1.Khái niệm: Động cơ xoay

chiều ba pha có tốc độ quay của

rôto(n) nhỏ hơn tốc độ quay (n1)

của từ trường dòng điện cấp cho

động cơ được gọi là động cơ

rộng rãi trong công nghiệp,

nông nghiêp, và đời sống…

Hỏi : Bằng những kiến thức

đã học ở Vật lí em hãy cho biết khái niệm và công dụng của động cơ không đồng bộ

ba pha?

GV : Em hãy cho biết tên của động cơ là gì?

- Tại sao lại gọi là động cơ không đồng bộ ba pha?

- Em hãy nêu công dụng của động cơ không đồng bộ ba pha?

- Em hãy cho biết động cơ không đồng bộ ba pha được ứng dụng trong những lĩnh vực nào?

HS quan sát

Trang 22

II - CẤU TẠO

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo của động cơ KĐB ba pha (13 phút)

b.Dây quấn: Là dây đồng được

phủ sơn cách điện, gồm ba pha

dây quấn AX, BY, CZ (đặt lệch

nhau 1200) được đặt trong các

rãnh stato theo một quy luật

nhất định Sáu đầu dây của ba

pha dây quấn được nối ra ngoài

hộp đấu dây (đặt ở vỏ của động

cơ) để nhận điện vào động cơ

b.Dây quấn Rôto: có 2 kiểu

- Dây quấn kiểu rôto lồng sóc

đã học ở Vật lí, Hóa học em hãy cho biết cấu tạo của động

cơ không đồng bộ ba pha?

GV: Em hãy cho biết Động cơ không đồng bộ ba pha gồm mấy bộ phận chính?

- Em hãy cho biết Stato gồm những bộ phận nào?

- Em hãy cho biết Rôto gồm những bộ phận nào?

GV cho HS tìm hiểu cấu tạo của Stato và Rôto 04 thông qua hình thức hoạt động nhóm:

Chia lớp làm bốn nhóm Sau đó nêu nội dung thảo luận của từng nhóm (thời gian hoàn thành 03 phút)

- Nhóm 1,2: Tìm hiểu cấu tạo của Stato

- Nhóm 3,4: Tìm hiểu cấu tạo của Rôto

- GV phát phiếu học tập cho từng nhóm, phân công nhóm trưởng, thư ký nhóm và theo dõi thời gian, quan sát động viên, uốn nắn kịp thời các

HS quan sát

Học sinh trả lời Học sinh trả lời

HS : Chia theo nhóm

(04 nhóm/lớp)

để trao đổi trả lời

HS: Nắm được

vị trí phân công của nhóm, công việc của nhóm, thời gian làm việc do vậy các nhóm phải tích cực, chủ động hoạtđộng nhóm

- HS: Các nhóm nhận phiếu học

Trang 23

- Dây quấn kiểu rôto dây quấn nhóm thảo luận

- GV : Hết thời gian thảo luận các nhóm trưởng đại diện cho nhóm cáo kết quả của nhóm hoặc có thể nộp bài giáo viên chiếu kết quả của các nhóm lên máytính nếu có gắn Webcam(hoặc máy chiếu bản trong), hướng dẫn HS thảo luận nhận xét, bổ sung hoặc có thể chấm điểm chéo các nhóm cho nhau

- Sau khi nhóm trưởng các nhóm báo cáo xong, GV kết luận và chiếu kết quả đúng lên

tập và tích cực thảo luận

-Nhómnào xong sớm nộp bài trước

- Trình bày kết quả hoạt động nhóm

- Góp ý thảo luận, đánh giá kết quả chéo

Tích hợp kiến thức vật lý, hóa

học, giáo dục sử dụng năng

lượng tiết kiệm, hiệu quả và

tích hợp giáo dục bảo vệ môi

trường

GV : Bằng những hiểu biết của

em hãy cho biết tại sao các lõi thép của Stato và Rôto của động cơ không đồng bộ ba pha lại được làm bằng các lá thép

kĩ thuật điện mỏng có phủ một lớp sơn cách điện rồi ghép lại với nhau thành hình trụ mà không đúc thành khối thép liền?

GV : Em hãy cho biết vì sao khi chế tạo dây quấn trong động

cơ không đồng bộ ba pha người ta lại phải làm bằng dây đồng mà không làm bằng dây

có vật liệu khác?

HS : Vì để tránh

và hạn chế dòng điện phu cô khi động cơ làm việc sẽ làm cho động cơ nóng lên và làm giảm công suất của động cơ dẫn đến hao tổn điện năng

Vì vậy người ta

đã làm bằng các

lá thép kĩ thuật điện mỏng có phủ một lớp sơn cách điện rồi ghép lại với nhau thành hình trụ mà không đúc thành khối thép liền để tiết kiệm được điện

Trang 24

III - NGUYÊN LÍ LÀM VIỆC

Hoạt động 3: Tìm hiểu nguyên lý làm việc của động cơ KĐB ba pha (12 phút)

Từ trường dây quấn 3 pha

có p = 1

Khi cho dòng điện ba pha vào

ba dây quấn stato của động cơ,

trong stato có từ trường quay

Từ trường quay này quét qua các

đã học ở môn Vật lí em hãy cho biết nguyên lí làm việc của động cơ không đồng bộ

ba pha ?

HS Quan sát hình vẽ cách tạo

ra từ trường quay bằng dòng điện ba pha

GV : Bằng kiến thức vật lý em hãy trình bày cách tạo ra từ trường quay bằng dòng điện

năng

HS : Vì đồng có điện trở suất () nhỏ ,điện trỏ dây dẫn (R) nhỏ, nên dẫn điện tốt , hao phí năng lượng thấp nên tiết kiệm được năng lượng hao phí

HS : Vì nó tránh được hiện tượng ôxi hóa ở dây quấn và hiện tượng ngắn mạch động cơ không đồng bộ

ba pha và tiết kiệmnăng lượng

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	908,99 KB