CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐ ộc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng sáng kiến Thành phố Ninh Bình Chúng tôi: TT Họ và tên Ngày tháng năm
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Đ
ộc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng sáng kiến Thành phố Ninh Bình
Chúng tôi:
TT Họ và tên Ngày tháng
năm sinh
Nơi công tác (hoặc nơi thường trú)
Chức danh
Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến(ghi
rõ đối với từng đồng tác giả)
1 Đoàn Ngọc Vĩnh 02/9/1980
Trường TH Thanh Bình
Giáo viên
Đại học
2 Phạm Thị Xuân Thu 19/02/1962
Trường TH Thanh Bình
Hiệu trưởng
Đại học
3 Vũ Thị Dung 21/03/1990
Trường TH Thanh Bình
Giáo viên
Đại học
4 Vũ Thị Tuyết Nga 22/10/1966
Trường TH Thanh Bình
Phó Hiệu trưởng
Đại học
5 Trần Thị Hồng 31/1/1972
Trường TH Thanh Bình
Phó Hiệu trưởng
Đại học
Là nhóm các tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học tiếng Anh cho học sinh Tiểu học bằng hình thức tích hợp đa môn.”
I LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN: Chỉ đạo dạy và học tiếng Anh cho
học sinh tiểu học
Trang 2II CHỦ ĐẦU TƯ SÁNG KIẾN: Nhãm t¸c gi¶ viÕt s¸ng kiÕn.
III THỜI GIAN ÁP DỤNG: Hai năm học 2014-2015 và 2015-2016
IV MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN:
+ Về nội dung của sáng kiến:
Ngành giáo dục đang không ngừng đổi mới để hội nhập cùng thế giới Mục tiêu của giáo dục hiện đại là đào tạo ra những con người có thể bắt kịp với xu thế hội nhập toàn cầu Do đó, ngoại ngữ nói chung, tiếng Anh nói riêng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập
Dạy học tích hợp ở tiểu học là một trong những quan điểm giáo dục tích cực
đã trở thành xu thế trong việc xác định nội dung dạy học ở nhà trường cũng như việc xây dựng chương trình trong nhiều năm nay Ở bậc tiểu học, nhiều môn, nhiều nội dung có thể dạy tích hợp Việc tích hợp các môn học, tích hợp nhiều nội dung của một môn học một mặt giảm được áp lực học, thi, giải quyết được vấn đề giảm đầu môn học, tránh được sự trùng lặp về nội dung; mặt khác nâng cao chất lượng dạy và học Theo hướng này, năng lực phân tích, tổng hợp của học sinh cũng được phát huy
Tiếp cận với xu hướng đó, để giúp học sinh tiếp thu tốt những kiến thức cơ bản của chương trình Tiếng Anh tiểu học, phát huy được năng lực của học sinh trong việc lĩnh hội kiến thức, hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động, tạo nền tảng kiến thức vững chắc cho các em, sáng kiến
“Một số giải pháp nâng cao chất lượng học tiếng Anh cho học sinh Tiểu học
bằng hình thức tích hợp đa môn.” nhằm hình thành cho học sinh kĩ năng quan
sát, thu thập, phân tích và xử lý thông tin Bên cạnh đó, phát triển ở các em tính tích cực, tự lập, sáng tạo để vượt qua khó khăn, tạo hứng thú trong học tập
1.Giải pháp cũ thường làm
* Nội dung giải pháp cũ:
Những năm qua, việc giảng dạy tiếng Anh ở trường Tiểu học đã và đang thực hiện một số giải pháp:
- Coi tiếng Anh là một môn học độc lập
Trang 3- Giáo viên thường dựa vào Sách giáo khoa và những trang thiết bị sẵn có của môn tiếng Anh
- Giáo viên dạy học sinh thông qua các hoạt động, tình huống hội thoại được thiết kế sẵn trong Sách giáo khoa và chỉ quan tâm dạy cho học sinh các khái niệm một cách rời rạc
* Ưu điểm
Đối với giải pháp cũ thường làm thì việc giảng dạy Tiếng Anh cũng đã đảm bảo được những nguyên tắc sau:
- Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
- Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức
* Hạn chế và những tồn tại của giải pháp cũ:
Tiếng Anh là một môn học về ngôn ngữ nên không tránh khỏi việc gây nhàm chán cho học sinh khi phải lặp đi lặp lại những từ, mẫu câu cho thuần thục
mà không hiểu rõ mục đích và tính ứng dụng của chúng Cụ thể:
- Phần học về con số: Ở phần này giáo viên chủ yếu quan tâm dạy cho học
sinh những con số một cách riêng lẻ Mọi hoạt động dạy và học dừng lại ở phát âm
và nhận biết Như vậy không tạo được hứng thú và nhiệt tình của học sinh khi đón nhận kiến thức
- Phần dạy từ vựng: Việc dạy từ vựng dừng ở gợi mở từ bằng tranh ảnh,
giới thiệu từ, yêu cầu học sinh nhắc lại từ mới Việc lặp lại từ quá nhiều lần dễ làm cho lớp học trầm lắng, không đem lại hiêu quả nhớ từ Học sinh sẽ rơi vào trường hợp “đọc vẹt” không thể ghi nhớ và sử dụng từ
- Phần dạy ngữ âm: Là phần cũng rất quan trọng, tuy nhiên đây là một phần
tương đối khó nên giáo viên rất e ngại khi dạy ngữ âm Trên thực tế GV dạy theo băng đĩa và yêu cầu HS nhắc lại nhiều lần Việc giảng dạy như thế không phát huy tính chủ động, sáng tạo của GV và HS
- Phần dạy mẫu câu: Giáo viên thường có khuynh hướng giải thích ngữ
pháp, phân tích các thành phần trong câu Điều này gây khó hiểu và nhầm lẫn trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh
Nói tóm lại, nếu giáo viên không khắc phục được thói quen truyền đạt kiến thức, kỹ năng một cách rời rạc, đơn lẻ thì học sinh có nguy cơ sẽ hình thành những
Trang 4suy luận khép kín Từ đó biến học sinh thành những người lĩnh hội kiến thức nhưng không có khả năng sử dụng các kiến thức đó hằng ngày
2 Giải pháp mới cải tiến:
Mọi kiến thức trong cuộc sống đều có sự liên quan với nhau Các môn học trong nhà trường hiện nay tuy khác nhau nhưng luôn có sự liên quan, bổ trợ cho nhau Chính vì thế, việc dạy học theo hướng tích hợp là xu hướng giảng dạy tiên tiến, hiện đại mang lại hiệu quả cao Đặc biệt, tiếng Anh là một môn học có thể tích hợp được nhiều kiến thức của các môn học khác
Chương trình tiếng Anh ở bậc tiểu học luôn có kết nối với các môn học và được nâng cao dần ở cấp học tiếp theo, tạo thành một vòng tròn phát triển đồng tâm phù hợp với các giai đoạn phát triển ngôn ngữ của trẻ Chính vì vậy, việc xây dựng giáo án theo hướng tích hợp, khai thác, mở rộng để có thể tạo ra một kinh nghiệm phong phú đa tầng cho trẻ, nhằm đem lại hiệu quả cao nhất cho các tiết dạy tiếng Anh của GV và tiếp thu bài của HS
2.1 Giải pháp 1: Nâng cao khả năng nhớ từ cho học sinh bằng hình thức tích hợp giữa Mỹ thuật và tiếng Anh
Nhiều nghiên cứu cho biết học vẽ là một trong những hoạt động trí tuệ phát triển trí thông minh hơn vì đây là môn nghệ thuật giúp trẻ thể hiện ra bên ngoài được những suy nghĩ của mình và cụ thể hóa những quan sát hay trí tưởng tượng
về thế giới xung quanh…Do đó, thường xuyên vẽ sẽ kích thích khả năng quan sát, giúp HS nâng cao nhận thức và phát triển thị giác, thúc đẩy các kỹ năng vận động,
sự hiểu biết về không gian, phát huy trí tưởng tượng…
Đối với chương trình ở tiểu học, Mỹ thuật là một móc xích quan trọng trong quá trình dạy học Thông qua bộ môn Mỹ thuật học sinh có thể lĩnh hội được ngôn ngữ mà cụ thể ở đây là từ vựng tiếng Anh đằng sau những biểu hiện của ngôn ngữ tạo hình Bằng cách này giáo dục nghệ thuật được tích hợp trong chương trình giảng dạy tiếng Anh ở tất cả các lớp học, chúng được lồng ghép trong các bài học
để nâng cao khả năng quan sát, liên tưởng, kết nối kiến thức của học sinh Qua các hoạt động dạy học các em được thực hành, được khám phá từ đó mà việc lĩnh hội cũng trở nên sâu sắc hơn
Giải pháp này được sử dụng hiệu quả nhất ở phần học từ, ôn tập từ Ở 2
Trang 5phần này ngoài cách sử dụng tranh ảnh, giáo viên có thể vẽ để gây hứng thú, tò
mò cho học sinh Sau đây là một số ví dụ minh họa:
Bắt đầu từ những nét vẽ cơ bản, GV có thể gợi sự tò mò của học sinh bằng cách yêu cầu học sinh đoán con vật mà GV định vẽ bằng cách đặt câu hỏi “ What
is this? or What animal is this?” Chính điều này sẽ tạo ra tính bất ngờ và gây hứng thú cho học sinh Từ đó, các em sẽ ghi nhớ từ, lĩnh hội kiến thức một cách tự nhiên, không gượng ép
Tiếp theo, GV cùng học sinh sẽ vẽ lại những bức tranh đó Đây vừa là cách học từ, vừa là cách ôn tập từ, và cũng là khoảng thời gian vui vẻ trong mỗi tiết học
Sau khi vẽ xong GV nên khuyến khích học sinh tô màu theo ý thích qua đó học sinh nhớ từ ngữ về màu sắc và có thể gợi ý cho học sinh tạo nên các sản phẩm
để tặng người thân, bạn bè Từ những sản phẩm của học sinh làm ra GV nên khích
lệ, động viên, khéo léo khen ngợi các em và góp ý cho các em tiến bộ, từ đó tạo cho học sinh sự tự tin để tiếp tục học tập cũng như sáng tạo Khích lệ các em tô màu cho bức tranh bằng cách đưa ra các câu lệnh: “ Colour the picture The head
of the duck is yellow, the beak of the duck is orange……”
Trang 6
Những hình vẽ này có thể vẽ lên bảng hoặc vào vở của HS như một hình thức khen thưởng cho các em thay bằng điểm số Ví dụ khi chữa bài nếu làm đúng
GV vẽ tặng các em hình mặt cười, còn khi bài làm của HS chưa đúng thì vẽ hình mặt buồn Khi giáo viên vẽ cần đặt câu hỏi: What face can you guess? ( Em có thể đoán xem đây là mặt gì? ) Để chắc chắn học sinh hiểu bài, nhận xét đúng và tăng
sự tò mò cho các em Các hoạt động này đã đem lại hiệu quả không nhỏ trong giờ học
2.1 Giải pháp 2: Nâng cao khả năng tư duy, suy luận cho học sinh bằng hình thức tích hợp giữa Kể chuyện và tiếng Anh.
Những câu chuyện cổ tích là một nguồn đề tài hay đưa vào môn học Để tăng hiệu quả của việc học từ và mẫu câu, khi lựa chọn tài liệu cho bài dạy, GV nên tìm các câu chuyện có hình ảnh minh họa để học sinh có thể tự đọc truyện, tự khám phá, tìm tòi, tiếp cận ngôn ngữ, thông qua hình ảnh đi kèm Như vậy chúng
ta sẽ phát huy được sự tư duy, suy luận của trẻ tránh lối học gò bó, sáo mòn
Ví dụ: Khi dạy về tính từ miêu tả và mẫu câu “What is something like?” ( Cái gì đó… như thế nào?) “The six blind men and the elephant” (Thầy bói xem voi) là một lựa chọn khá hợp lý
Câu chuyện này rất là thú vị vì bên cạnh việc tích hợp nội dung tiết học tiếng Anh nó còn bao hàm cả kiến thức về kĩ năng sống Nội dung HS có thể đạt được thông qua câu chuyện là:
- Ghi nhớ và biết cách sử dụng các tính từ miêu tả thông qua việc mỗi thầy
sờ vào một bộ phận và miêu tả chú voi: hard, big, wide, sharp, long, thin, wiggly, rough, round, strong, …
- Biết hỏi và trả lời mẫu câu “What is something like?” (Cái gì đó… như thế nào?)
Trang 7- Mở rộng từ vựng về các bộ phận của chú voi: body, tusk, legs, ears, tail.
- Giúp học sinh hiểu được vai trò của tranh luận và việc lắng nghe
người khác trước khi đưa ra kết luận
Đóng vai kể lại câu chuyện là một hoạt động được học sinh rất hứng thú Cùng một câu chuyện với một học sinh là một cách nhìn khác, một mối bận tâm khác nhau Ví dụ GV có thể hướng dẫn cho học sinh kể lại câu truyện “The clever Fox and the Crow” (Cáo thông minh và Quạ) như sau:
Trước tiên GV yêu cầu HS quan sát lần lượt các bức tranh, nhìn vào nội dung của câu truyện để đoán nghĩa của từng tình huống GV khuyến khích HS tìm
ra từ, cụm từ, cấu trúc mới GV viết từ mới lên bảng và giải thích bằng tiếng Anh hoặc tiếng Việt để các em hiểu, hướng dẫn các em đọc từ mới GV đọc mẫu câu truyện một cách sinh động bằng cách giả giọng người dẫn truyện và các nhân vật trong truyện GV đọc chậm từng câu để HS nghe nhắc lại vài lần Để HS ghi nhớ nhanh lời truyện GV lồng ghép chơi trò chơi “ Silly Teacher” ( Thầy giáo ngốc nghếch) GV đọc một số từ, cụm từ hoặc câu sai, HS nghe, phát hiện và sửa lỗi Sau khi HS thuộc lời các nhân vật trong truyện, GV gọi một số HS lên bảng đóng
Trang 8vai các nhân vật trong truyện và diễn lại cho cả lớp nghe Học sinh sẽ chọn cho mình những phân cảnh khác nhau, tạo dựng nên những câu chuyện của riêng mình, qua đó có thể giáo dục cho học sinh rất nhẹ nhàng bằng cách khuyến khích trẻ đưa
ra những quan điểm, cách nhìn cá nhân Ngoài ra chúng ta còn có một nguồn câu chuyện về cổ tích của Việt Nam và thế giới có thể lồng ghép vào các chủ đề trong bài học như: “The Rabbit and the Tortoise” (Thỏ và Rùa ), The star fruit tree (Cây khế), The Ugly Duckling (Chú vịt con xấu xí ), The Fisherman and His Wife (Ông lão đánh cá và bà vợ), The Snow White & 7 Dwarves (Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn), ………
2.3.Giải pháp 3: Nâng cao khả năng học từ vựng và ngữ pháp, cách phát
âm và ngữ điệu cho học sinh bằng phương pháp tích hợp giữa Âm nhạc và tiếng Anh.
Thực tế chỉ ra rằng, học tiếng Anh qua bài hát là một cách thức học hiệu quả, đặc biệt đối với trẻ em Việc học ngôn ngữ thực chất là sự bắt chước Khi học tiếng Anh, nếu nghe nhiều lần thì khả năng ghi nhớ sẽ cao hơn Chính vì thế
các bài hát tiếng Anh thiếu nhi hấp dẫn sẽ thu hút các em nghe, từ đó các từ mới, cấu trúc câu mới trong bài hát sẽ tự động được các em ghi nhớ mà không cần phải vất vả học đi, học lại
Đối với những người học ngôn ngữ, học từ vựng và ngữ pháp luôn là vấn đề khó khăn Nghe các bài hát tiếng Anh thiếu nhi là cách tốt nhất để các em học từ vựng Trước khi cho HS nghe bài hát tiếng Anh thiếu nhi, GV nên dành thời gian
để giải thích cho các em về ý nghĩa của các từ mới (có tác dụng mở rộng vốn từ vựng) , cấu trúc câu (có tác dụng mở rộng kiến thức ngữ pháp) trong bài hát để HS
có thể hiểu được chính xác ý nghĩa bài hát tiếng Anh thiếu nhi Theo năm tháng,
vốn từ vựng và ngữ pháp của HS sẽ dần dần được tích lũy Việc học diễn ra tự nhiên, không hề gây áp lực cho các em Đối với trẻ em, việc học từ vựng và ngữ pháp tiếng Anh hằng ngày là thử thách và rất dễ làm các em cảm thấy chán, không hứng thú với tiếng Anh Để khắc phục tình trạng này, GV thường xuyên cho HS
nghe các bài hát tiếng Anh thiếu nhi quen thuộc
Bên cạnh tác dụng về từ vựng và ngữ pháp, nghe bài hát tiếng Anh thiếu
nhi còn giúp các em hiểu thêm về cách phát âm và ngữ điệu của câu GV cần lưu ý cách phát âm khi hát có thể không rõ như khi nói bình thường, sự luyến láy, lên
Trang 9xuống Khi hát giúp các em nâng cao khả năng nghe - hiểu Trong thực tế, những
ai nói tiếng Anh hay, phát âm và ngữ điệu chuẩn thường rất yêu thích các bài hát
tiếng Anh Nghe bài hát tiếng Anh thiếu nhi để rèn luyện tiếng Anh và ngược lại
nghe bài hát tiếng Anh thiếu nhi lại có tác dụng giúp nâng cao khả năng tiếng Anh.
Lắng nghe giai điệu của các bài hát tiếng Anh thiếu nhi sẽ giúp các em thêm yêu thích việc học tiếng Anh
Bài hát tiếng Anh thiếu nhi thường tập trung vào các chủ đề quen thuộc với các em như: động vật (chó, mèo, cừu, kiến, khỉ ), các hiện tượng thiên nhiên hàng ngày (nắng, mưa, mặt trời, mặt trăng ), sinh hoạt hàng ngày của các em (đi học, đi chơi ), bài hát về các bộ phận trên cơ thể con người “ Head, soulders, knees and toes.” “ This is the way we go to school.” “ What’s the weather like?” “ Goodbye song”……
2.4.Giải pháp 4: Nâng cao tính ứng dụng trong tiết học về con số thông qua hình thức tích hợp Toán và tiếng Anh.
Việc học tích hợp nội dung môn Toán và tiếng Anh giúp các em thực hành ngôn ngữ một cách tự nhiên, tạo ra sự liên kết chuỗi trong quá trình học nội dung môn học Cách học này mang tính ứng dụng cao, và được đánh giá là mang đến hiệu quả toàn diện mà ít phương pháp nào có thể làm được vì nó có tác dụng bổ trợ, củng cố cho cả hai môn học được tích hợp Nếu cách học thông thường dạy trẻ
số đếm và từ riêng rẽ, chẳng hạn như “apple là quả táo” và “one, two, …, ten lần lượt là 1,2,…,10” thì phương pháp này dạy trẻ “apple là quả táo” và “2 apples + 3 apples = 5 apples” Hay trong tiết học về các hình cơ bản Thay vì chỉ dạy “square”
là hình vuông, “circle” là hình tròn, “triangle” là hình tam giác…” GV nên sử dụng các bài tập như:
How many triangles are there in the figure below?
Nắm bắt được mối quan hệ logic giữa những kiến thức, kỹ năng của hai môn học Toán và tiếng Anh, kể từ năm 2013, Violympic chính thức ra mắt cuộc thi giải
Trang 10Toán bằng tiếng Anh Sự kết hợp giữa Toán và tiếng Anh ở đây không chỉ đơn thuần là học từ vựng toán học bằng tiếng Anh, cũng không phải là học dịch một đề toán từ tiếng Anh sang tiếng Việt hay dịch một lời giải bằng tiếng Việt sang tiếng Anh Trẻ em học Toán thông qua tiếng Anh để lĩnh hội một phương pháp học mới, bước qua rào cản ngôn ngữ, rào cản về phương pháp học để tiếp cận kho học liệu
vô tận, qua internet tiếp cận môi trường học tập không biên giới Từ đó hình thành thói quen học chủ động, ý thức mình như một học sinh trong môi trường học tập quốc tế và hình thành sự tự tin là một công dân trong cộng đồng thế giới
Trong mỗi tiết học về những con số, khi GV lồng ghép các kiến thức toán học vào môn tiếng Anh thì mỗi giờ học sẽ là một khoảng thời gian “du học” nho nhỏ với môi trường, phong cách học tập hiện đại để kiến thức mà các em lĩnh hội được, sẽ là một nhịp cầu cho các em tạo dựng phong cách tự học, tự giáo dục suốt đời của mỗi con người
2.5 Giải pháp 5: Mở rộng và củng cố vốn từ cũng như kiến thức về lịch
sử, địa lý thông qua hình thức tích hợp giữa Lịch sử, Địa lý và tiếng Anh.
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên sẽ dễ dàng nhận thấy nội dung của bài học có liên quan đến các kiến thức về lịch sử và địa lý để từ đó xây dựng giáo án theo hướng tích hợp, khai thác, mở rộng các kiến thức ở các môn học này Ví dụ, bài học có nội dung liên quan đến các địa danh, GV có thể khai thác về vị trí địa lý, khí hậu,… của Nha Trang, Đà Lạt, Hạ Long, Sa Pa… bằng cách đặt câu hỏi Where’s Sapa? It’s in Lao Cai Where is Lao Cai? It is in north Viet Nam Các
em học sinh sẽ thích thú tham gia các hoạt động học tập vì những địa danh trên đều
là nơi du lịch mà HS đã từng đến
Bên cạnh đó những kiến thức về lịch sử cũng rất dễ dàng tích hợp khi dạy môn tiếng Anh Chẳng hạn, thay vì được dạy “Bridge là cây cầu”, học sinh sẽ được học thêm những khái niệm cơ bản như “Long Bien is one of the oldest bridges in Hanoi” (Long Bien là một trong những cây cầu cổ nhất Hà Nội), từ đó mở rộng thêm vốn từ và kiến thức liên quan đến môn học Lịch sử
Giờ học sẽ hết sức sinh động nếu giáo viên khéo léo tích hợp để học sinh nói lên những hiểu biết của mình về kiến thức lịch sử, địa lý Công trình ấy do ai