Chuyên đề: Tìm chữ số tận cùng của một lũy thừaA.. Kiến thức cơ sở 1.
Trang 1Chuyên đề: Tìm chữ số tận cùng của một lũy thừa
A Kiến thức cơ sở
1 Tìm một chữ số tận cùng
Để tìm một chữ số tận cùng của một lũy thừa ta cần chú ý rằng:
- Các số có tận cùng là 0; 1; 5; 6 nâng lên lũy thừa n (khác 0) vẫn giữ nguyên chữ số tận cùng:
( 0)n 0 ; ( 1)n 1 ; 5n 5 ; ( 6)n 6 (n N *)
- Với các số có tận cùng là 4; 9 có sự khác nhau khi ta nâng lên lũy thừa bậc chẵn
và lẻ
( 4)2n 6 ; ( 4)2n1 4 (n N *)
( 9)2n 1 ; ( 9)2n1 9 ( (n N *)
Ví dụ 1: Tìm chữ số tận cùng của các số sau:
2016
17 ; 132016 ; 567
8 ; 2424 24 HD:
172016 (17 )2 1008 ( 9)1008 1
8 8 8 (8 ) 8 (64) 8 ( 4).8 2
24 là số chẵn nên 24 242424 có tận cùng là 6
Ví dụ 2: Tìm chữ số hàng tận cùng của
A = 152012 72012 182012 Hỏi A có chia hết cho 10 không?
HD: 152012 có tận cùng là 5
Do đó A = (…5) – (…9) – (…6) = …0
Trang 2Vì A có tận cùng là 0 nên A chia hết cho 10
Ví dụ 3: Chứng tỏ rằng với mọi số tự nhiên n
a) A = 92n chia hết cho 51
b) B = 24n + 4 chia hết cho 10 ( n 1 )
HD: a) Vì 92n có tận cùng là 1 nên A có tận cùng là 0 do đó A chia hết cho 5
b) Ta có
2 n 2 n (2 ) n (16) n 6 (n 1 )
Do đó B có tận cùng là 0 dẫn tới B chia hết cho 10
2 Tìm hai chữ số tận cùng
+) ( 00)n 00 , ( 01)n 01, ( 25)n 25 , ( 76)n 76
+) Các số 4 ;16 ;6 ;18 ;24 ;68 ;74 có tận cùng bằng 7610 5 5 4 2 4 2
+ Các số 3 ;9 ;81 ;7 ;51 ;99 có tận cùng là 0110 10 5 4 2 2
+) Mở rộng: x 100k n (x, k, n thuộc tập hợp số tự nhiên và khác 0) có hai chữ số tận cùng giống với hai chữ số tận cùng của x n
Ví dụ
1 Tìm hai chữ số tận cùng của các số sau: 62016, 51 51
HD: Ta đã biết 6 có tận cùng bằng 76 và số tận cùng bằng 76 khi nâng lên lũy thừa có 5 tận cùng là 76 do đó ta có : 62016 62015.6 (6 ) 6 ( 76) 6 ( 76).6 56 5 403 403 Tương tự câu trên ta có
51 51 51 (51 ) 51 ( 01).51 51
2 Tìm hai chữ số tận cùng của
a) 512n ,512 1n (n N *)
b)
66
6 ,6n n ,6 (n N*)
Trang 3HD: a/ 512n (51 )2 n ( 01)n 01
51 n 51 51 ( 01).51 51n
b/65n (6 )5 n ( 76)n 76
6 n (6 ) 6 ( 76) 6 ( 76).6 56n n
66 là số chia 5 dư 1 nên khi lũy thừa 66 lên cũng là một số chia 5 dư 1 do đó 66 là 66
số có dạng 5n+1 Vậy 66666 có tận cùng là 56
3 Tìm ba chữ số tận cùng
( 001)n 001 , ( 376)n 376 , ( 625)n 625 (n N *)
Mở rộng: x 1000k n (x, k, n thuộc tập hợp số tự nhiên và khác 0) có 3 chữ số tận cùng giống với ba chữ số tận cùng của x n
Ví dụ:
1 Tìm ba chữ số tận cùng của
a) 52000
b) 2 473n n
HD: a/ 52000 (5 )4 500 (625)500 625
b/ 2 473n n (2 ) 473 n n 8 47n n (8.47)n 376n 376
2 Chứng tỏ rằng
a/ 54n+375 chia hết cho 1000 (n N * , n )1
b/ 2001n2 473n n252n có tận cùng là 002 (n N n *, 1)
Trang 4Bài tập
1 Tìm hai chữ số tận cùng của:
a) 3512011
b) 218218
c) 992n , 992 1n ,
99
99
99 (n N *) d) 7 99
e) 22003 , 72015
f) 5766
2 Tìm hai chữ số tận cùng của A 3999 2999
3 Tim số dư của phép chia 3 cho 25517
4 Tìm hai chữ số tận cùng của các tổng :
a) S1 = 12002 + 22002 + 32002 + + 20042002
b) S2 = 12003 + 22003 + 32003 + + 20042003
5 Tìm ba chữ số tận cùng của 23n3.47n2 (n N * )