Slice bài giảng môn học Công nghệ sản xuất linh hoạt FMS và công nghệ sản xuất tích hợp CIM, dùng cho hệ cao đẳng và Đại Học, chuyên ngành công nghệ chế tạo máy và cơ điện tử.Bài giảng cung cấp bộ khung kiến thức cơ bản về công nghệ FMS và CIm để sinh viên và người đọc nắm được các kiến thức cần thiết để phục vụ quá trình nghiên cứu và học tập cơ bản cũng như nghiên cứu sâu về các hệ thống này.
Trang 1FMS & CIM Bộ môn Công Nghệ CTM
Viện Cơ khí ĐHBK Hà Nội
TS NGUYỄN TRƯỜNG PHI
1 Các khái niệm cơ bản
2 Các thành phần cơ bản của FMS
3 Robot công nghiệp trong hệ thống FMS
4 Thiết kế mặt bằng SX, công nghệ nhóm
5 Các hệ thống quản lý SX
6 Kinh nghiệm ứng dụng FMS trên thế giới
TÀI LIỆU
1 GS.TS Trần Văn Địch, Sản xuất linh hoạt FMS & tích hợp
CIM NXB Khoa học và kỹ thuật, 2007
2 William W Luggen Flexible Manufacturing Cells and
Systems, Pretice – Hall International, 1991
3 U Rembold, B.O Nnaji, A Storr Computer Integrated
Manufacturing and Eingieering Addison – Wesley
Publiser, 1993
ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
KQ = CK + QT + KT
• KQ: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ
• CK: ĐIỂM CHUYÊN CẦN (10%)
• QT: ĐIỂM QUÁ TRÌNH (30%)
• KT: ĐIỂM KIỂM TRA CUỐI KỲ (60%)
Trang 2• Tự động hóa
! “Là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp, công nghệ mới,
tiên tiến nhằm thiết lập các hệ thống thiết bị có năng suất cao, tự
động thực hiện các quá trình chính và phụ bằng các cơ cấu và
thiết bị tự động mà không cần có sự tham gia của con người”
• Lịch sử phát triển
! Cơ khí hóa (1775): Động cơ điện, băng tải
! Tự động hóa toàn phần (1956 – 1960): NC, CNC
! Tự động hóa mức độ cao (1970 – 1975): FMS, CAD/CAM
! Sản xuất tích hợp (1985 – 1990): CIM
• Mục đích của tự động hóa
! Tăng năng suất
! Giảm thiểu lao động trực tiếp của con người
! Giảm phế phẩm
! Tăng chất lượng các công việc lặp lại
I Các khái niệm cơ bản
• Các yêu cầu chiến lược của TĐH
! Chuyên môn hoá các vận hành
! Kết hợp các vận hành
! Thực hiện đồng thời các vận hành
! Tổ hợp các vận hành
! Tăng tính linh hoạt
! Cải thiện khâu lưu trữ và vận chuyển
! Kiểm tra và giám sát trực tuyến (online)
! Tối ưu hoá và điều khiển quá trình
! Điều khiển các vận hành của nhà máy
! Sản xuất tích hợp có sự trợ giúp của máy tính
I Các khái niệm cơ bản
• Các dạng sản xuất
! Đơn chiếc: Sản lượng hàng năm ít, sản phẩm không ổn định, chu kỳ không xác định
- Tại một chỗ làm việc gia công nhiều loại chi tiết khác nhau
- Gia công và lắp ráp theo tiến trình công nghệ (quy trình công nghệ sơ lược)
- Sử dụng máy móc, dụng cụ đồ gá vạn năng
- Không thực hiện được lắp lẫn hoàn toàn
- Công nhân có tay nghề cao
- Năng suất lao động thấp, giá thành sản phẩm cao
Trang 3• Các dạng sản xuất
! Hàng loạt: Sản lượng hàng năm không quá ít, sản phẩm chế tạo
theo loạt, chu kỳ xác định
- Tại các chỗ làm việc được thực hiện một số nguyên công có chu kỳ lặp
lại ổn định
- Gia công cơ và lắp ráp thực hiện theo quy trình công nghệ
- Sử dụng máy và đồ gá vạn năng và chuyên dùng
- Đảm bảo nguyên tắc lăp lẫn hoàn toàn
- Công nhân có trình độ trung bình
• Các dạng sản xuất
! Hàng khối: Sản lượng lớn, sản phẩm chế tạo theo loạt, chu kỳ xác định trong thời gian dài
- Tại mỗi chỗ làm việc được thực hiện cố định một nguyên công
- Gia công chi tiết và lắp ráp sản phẩm được thực hiện theo phương pháp dây chuyền liên tục
- Sử dụng nhiều máy tổ hợp, máy tự động, máy chuyên dùng và đường dây tự động
- Sử dụng đồ gá, dụng cụ cắt và dụng cụ đo chuyên dùng
- Đảm bảo nguyên tắc lắp lẫn hoàn toàn
- Năng suất lao động cao, giá thành sản phẩm hạ
- Công nhân đứng máy có trình độ không cao nhưng thợ điều chỉnh máy phải có trình độ cao
I Các khái niệm cơ bản
• Phân loại các quá trình tự động
! Tự động cứng (dây chuyền)
- Áp dụng cho sản xuất hàng khối
- Sản xuất một khối lượng lớn của các sản phẩm gần như giống
hệt nhau
- Yêu cầu đầu tư ban đầu lớn cho hệ thống các trang thiết bị
- Thiết kế của sản phẩm yêu cầu phải bền/ổn định theo thời gian
- Ưu điểm: các thiết bị được điều chỉnh chính xác theo yêu cầu
sản xuất, giảm thời gian chu kỳ, ít thay đổi trong lắp đặt, hệ
thống lưu chuyển vận liệu nhanh và hiệu quả
- Nhược điểm: Không linh hoạt
I Các khái niệm cơ bản
• Phân loại các quá trình tự động
! Tự động theo chương trình (NC, CNC, robot)
- Các bước thực hiện được điều khiển bởi một chương trình
- Đầu tư cao về trang thiết bị cho một mục đích chung
- Năng suất thấp
- Tính linh hoạt với sự khác nhau của sản phẩm
- Thích hợp với sản xuất theo lô
- Sản lượng thấp hơn cho nhiều sản phẩm khác nhau
- Ưu điểm: tính linh hoạt cao hơn
- Nhược điểm: yêu cầu lắp đặt cho loạt sản phẩm mới, tốc độ
thay thế cho sự linh hoạt, yêu cầu khối lượng lô lớn
Trang 4• Phân loại các quá trình tự động
! Tự động linh hoạt
- Là sự mở rộng của tự động hoá chương trình
- Không mất thời gian cho sự thay đổi thiết bị hay hệ thống làm việc
- Vốn đầu tư cao cho một hệ thống
- Sản xuất nhiều loại sản phẩm
- Linh hoạt với các thiết kế khác nhau của sản phẩm
- Sản lượng vừa và nhỏ
- Sự kết hợp giữa tự động cứng và tự động theo chương trình về tốc
độ và sự linh hoạt
- Ưu điểm: quá trình lập trình và lắp đặt có thể được thực hiện
off-line, khả năng thay đổi dụng cụ, với những chi tiết đắt tiền và lớn
yêu cầu các phương pháp gia công phức tạp
- Nhược điểm: sản lượng nhỏ
• Tổng quan về FMS
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về FMS
Flexible manufacturing system (FMS): “Là hệ thống sản xuất có mức
độ tự động hoá cao, là tổ hợp bao gồm của các máy gia công CNC tự
động, hệ thống kiểm tra được liên kết với nhau thành một hệ thống
nhất quán theo dòng vật liệu với sự trợ giúp của hệ thống vận
chuyển-tích trữ phôi tự động và điều khiển nhờ máy tính dùng để chế tạo
nhiều chủng loại chi tiết với sản lượng vừa và nhỏ”
! Mục đích
- Giảm giá thành sản xuất bằng cách giảm các lao động trực tiếp,
tiêu hao nguyên vật liệu
- Giảm thời gian sản xuất cho phép nhà sản xuất đáp ứng nhu cầu
của thị trường
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về FMS
! Ưu điểm
- Thay đổi nhanh chóng, với chi phí thấp từ một sản phẩm này sang sản phẩm khác &tận dụng nguồn vốn
- Giảm hàng hoá tồn kho do tính chính xác cao của quá trình lập kế hoạch tính toán và lập trình
- Đảm bảo chất lượng sản phẩm do tự động hoá &tính chính xác của các thiết bị tự động
- Giảm giá thành sản phẩm do năng suất cao
- Giảm giá thành lao động trực tiếp do giảm số nhân công
- Hạn chế những lao động gián tiếp cho công việc phục hồi, sửa chữa lỗi sản phẩm
Trang 5• Tổng quan về FMS
! Nhược điểm
• Tổng quan về FMS
! Tính linh hoạt của hệ thống sản xuất: Là mức độ và khả năng thích ứng để chế tạo nhiều loại sản phẩm khác nhau một cách nối tiếp hoặc song song
! Phân loại:
- Tính linh hoạt của máy
- Tính linh hoạt của quá trình
- Tính linh hoạt đối với sản phẩm
- Tính linh hoạt theo tiến trình
- Tính linh hoạt với khối lượng sản phẩm
- Tính linh hoạt theo quy mô sản xuất
- Tính linh thoạt theo chủng loại sản phẩm
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về FMS
! Phân loại hệ thống FMS
- Mô đun sản xuất linh hoạt: Một máy CNC có nhiều nguyên công
được trang bị cơ cấu thay dao tự động
- Tế bào SX linh hoạt: Gồm 2 – 3 máy CNC nhiều nguyên công và
được nối với nhau bằng hệ thống vận chuyển
- Hệ thống SX linh hoạt: Gồm một số máy CNC nhiều nguyên
công được nối kết bằng hệ thống vận chuyển tự động
- Nhà máy SX tự động hóa linh hoạt: Gồm nhiều thiết bị khác nhau
và tất cả các nguyên công đều tự động hóa
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về FMS
! Cấu trúc hệ thống FMS
Trang 6• Tổng quan về FMS
! Cấu trúc hệ thống FMS
- Trạm công tác: cấp phôi, gia công, lắp ráp
- Hệ thống điều khiển có sự trợ giúp của máy tính
- Hệ thống kiểm tra
- Hệ thống vận chuyển và tích trữ vật liệt
- Nguồn lực con người
• Tổng quan về CIM
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về CIM
! Khái niệm
- CIM là hệ thống sản xuất tự động hoàn chỉnh có sự trợ giúp của
máy tính
- CIM là một hệ thống tích hợp có khả năng cung cấp sự trợ giúp
của máy tính cho tất cả các chức năng thương mại, bao gồm các
hoạt động từ khâu tiếp nhận đơn đặt hàng cho đến cung cấp sản
phẩm của một nhà máy sản xuất (Theo SME)
- CIM là một ứng dụng có khả năng cung cấp cơ sở nhận thức cho
việc tích hợp dòng thông tin của thiết kế sản phẩm, của kế hoạch
sản xuất, của việc thiết lập và điều khiển các nguyên công
Dòng thông tin trong môi trường CIM (Computer-integrated manufacturing)
Further, they suggest that these activities in turn feed information, together with bill of materials information, from CAD, into an activity called computer aided production management (CAPM) All of these manufacturing activities are integrated through the use of computer aids and a shared database They are collectively known in industry as CIM, and they can be summarised in a graphical format as shown in Figure 16.8 The computer aids the interface between design and manufacture through the interaction between CAD and CAM, by developing computer aided process plans There are problems with this approach: computer plans are trying to generate and automate process plans for manufacturing, while the ideal scenario would be to automate the techniques of design for
manufacture and design for assembly in the CAPP system Examples are techniques for product/process analysis that gives the manufacturer an influence
or input into the design CAPP systems constitute both process planning and product/process analysis with influences from CAD and CAM
CIM Environment
CAD
CAPP
CAM
CAPM Geometry
Routes
Bill of materials
Market needs
Manufacturing strategy
Manufacturing cell capability profile
Cell capacity profile Manufacturing
Figure 16.8: Data Exchange in a CIM Environment
KEYPOINT
Computer-integrated manufacturing (CIM) includes all of the engineering functions of CAD/CAM, but it also includes the firm’s business functions that are related to manufacturing
I Các khái niệm cơ bản
Trang 7Figure 16.9: The scope of CAD/CAM and CIM
KEYPOINT
CIM has a wider scope than CAD/CAM, so that at higher levels CIM subsumes
CAD/CAM and adds functions of its own
END KEYPOINT
A specific examination of the computerized elements of a CIM system may also
be analysed (see Figure 16.10) Here we can see the elements of CAD and CAM
being captured within the CIM remit, at different stages of design and
manufacturing CIM adds a series of computerized business systems that
account for peripheral elements entering and exiting the manufacturing system,
proper Customer orders are initially logged by an order entry system, with
product specifications being derived from this, and acting as initial input to the
design function, where CAD functions may occur The output of the design
department, in its turn, serves as input to manufacturing engineering at both
control and planning levels, and both product and process planning is performed
in detail Full implementation of CIM results in the automation of the information
flow through every aspect of the company’s organization During the process,
accounting and payroll activities ensure that personnel, product and production
considerations are fully in line with planned expenditure; while at process end,
customer billing completes the operation of the CIM architecture
Vòng tròn CIM
• Tổng quan về CIM
! Mô hình quản lý
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về CIM
! Ưu điểm
- Tính linh hoạt của sản phẩm, sản lượng và vật liệu
- Nâng cao năng suất và chất lượng gia công
- Hoàn thiện giao diện giữa thiết kế và sản xuất
- Giảm lao động trực tiếp và lao động gián tiếp
- Thiết kế có năng suất và độ chính xác cao
- Tiêu chuẩn hoá cao và sử dụng vật liệu hợp lý
- Tiết kiệm thời gian và mặt bằng sản xuất
- Loại trừ các công việc lặp lại không cần thiết
- Giảm thời gian giám sát sản xuất và số cán bộ thực hiện công
việc
- Có ưu điểm cạnh tranh với các đối thủ cạnh tranh
I Các khái niệm cơ bản
• Tổng quan về CIM
! Hướng phát triển
- Tăng tính tự động hoá ở các mức độ sản xuất linh hoạt FMS
- Phát triển về nhà máy tích hợp của CIM
- Phát triển về mạng lưới liên kết và internet của CIM (CIM toàn cầu)
- Phát triển về hợp lý hoá và tối ưu hoá trong CIM
Trang 8END OF PART 1