skkn thực nghiệm một số bài tập, phương pháp giúp phát triển thể lực cho học sinh khối 11 trường phổ thông trung học chuyên lương thế vinh năm học 2014 2015

Chuyên đề“Thực nghiệm một số bài tập, phương pháp giúp phát triển thể lực cho học sinh khối 11 Trường Phổ Thông Trung Học Chuyên Lương Thế Vinh năm học 2014-2015 ’’ I.ĐẶT VẤN ĐỀ 1.Lý Do

Chuyên đề

“Thực nghiệm một số bài tập, phương pháp giúp phát triển thể lực cho học sinh

khối 11 Trường Phổ Thông Trung Học Chuyên Lương Thế Vinh

năm học 2014-2015 ’’

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

1.Lý Do Chọn Đề tài

Thể dục thể thao ra đời cùng với sự xuất hiện và phát triển của xã hội loài người Những đặc điểm của nền sản xuất và những quan hệ xã hội thời sơ cổ đã quyết định sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục thể chất với quá trình lao động và các hình thức giáo dục khác Cùng với quá trình lao động sản xuất, TDTT đã góp phần biến cải vượn người thành người cổ đại và từ cổ đại thành con người hiện đại ngày nay Đối với tiến trình tồn tại và phát triển của xã hội TDTT đã trở thành một trong những phương tiện quan trọng để tồn tại xã hội và phát triển xã hội

Trong phương pháp luận khoa học của mình, chủ nghĩa Mác - Lênin đã nhấn mạnh vị trí quan trọng của thể dục thể thao trong việc phát triển con người một cách toàn diện Trên cơ sở lý luận chung ấy nước ta cũng không nằm ngoài quy luật chung của nhân loại Trong nghị quyết của các đại hội đảng lần thứ VI, VII,VIII đã nhấn mạnh tầm quan trọng về việc xây dựng và phát triển thể thao của nước ta trong giai đoạn mới Và mục tiêu của hệ thống giáo dục nước ta hiện nay là hướng tới sự phát triển toàn diện về: Đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm

mỹ và lao động Hoạt động thể chất trong trường phổ thông là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới các hoạt động giáo dục khác Với mục tiêu là trang bị kiến thức về thể thao, phát triển thể chất, nền tảng thể lực cho học sinh Ngoài ra còn nhằm để phát hiện và bồi dưỡng các tài năng về thể thao

Hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 tại điều 41 quy định: “Việc dạy và học thể dục là bắt buộc trong nhà trường”.Với chỉ thị 36/CT của Ban bí thư trung ương Đảng về công tác thể dục thể thao trong giai đoạn mới đã nêu: “ Thực hiện giáo dục thể chất trong tất cả các trường học, làm cho

việc tập luyện thể dục thể thao trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên”

Thể lực trong các hoạt động TDTT rất quan trọng, nĩ ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh, sinh viên, kết quả trận đấu của VĐV Một trong những mục tiêu của cơng tác giáo dục thể chất (GDTC) trong nhà trường là làm cho học sinh cĩ sức khỏe, tốt; đáp ứng yêu cầu cơng tác sau này Cơng tác GDTC của Nhà trường cũng được đổi mới và phát triển cùng với sự phát triển chung của Xã hội Nâng cao thể chất, phát triển thể lực là nhiệm vụ thường xuyên của mơn TD Hoạt động này được tổ chức dưới hình thức lớp học chính quy và ngoại khĩa Hiện nay kết quả học tập mơn TD của học sinh cịn ở mức bình thường Kết quả học tập mơn TD của học sinh cịn hạn chế, một trong những lý

do ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh nhà trường là do trình độ thể lực cịn hạn chế so với địi hỏi, so với mục tiêu GDTC Vì vậy việc thực nghiệm để tìm ra bài tập thích hợp để nâng cao thể lực cho học sinh Nhà trường là việc làm rất cần thiết gĩp phần nâng cao kết quả học tập mơn Thể dục, cũng như giáo dục phát triển con người tồn diện Xuất phát từ những lý do trên với mục đích gĩp phần nâng cao thể lực cho học sinh nên tơi nghiên cứu chuyên đề:

“Thực nghiệm một số bài tập, phương pháp giúp phát triển thể lực cho học sinh

khối 11 Trường Phổ Thơng Trung Học Chuyên Lương Thế Vinh

năm học 2014-2015 ’’

2 Mục tiêu nghiên cứu

Thực nghiệm, lựa chọn một số các bài tập và phương pháp thích hợp gĩp phần nâng cao thể lực cho học sinh khối 11 để giúp các em tăng cường sức khỏe mang lại kết quả học tập tốt hơn và cĩ sức khỏe tốt đáp ứng với mơi trường cơng tác sau khi ra trường Qua đĩ gĩp phần nâng cao chất lượng giảng dạy mơn TD cho học sinh trường THPT Chuyên Lương Thế Vinh

3.Phương Pháp Nghiên Cứu

3.1 Phương pháp tham khảo tài liệu

Phương pháp này giúp chúng tôi tìm hiểu các vấn đề liên quan đến đề tài nói chung và giảng dạy hình thành giả thuyết, đề xuất các mục tiêu nghiên cứu cũng như cách giải quyết các mục tiêu đó

3.2 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp kiểm tra sư phạm được sử dụng nhằm thu thập dữ liệu về thể lực và thông qua hệ thống đánh giá theo tiêu chuẩn đánh giá thể lực của học sinh mà Bộ Giáo Dục đề ra để so sánh sự phát triển thể lực của học sinh

3.3 Phương pháp toán thống kê

Được sử dụng trong quá trình xử lý các số liệu đã thu được của quá trình nghiên cứu nhằm so sánh thống kê và đánh giá

- Chỉ số trung bình cộng(x): n

x x

n

i i





Trong đĩ: x là ký hiệu số trung bình; xi là ký hiệu số quan sát thứ i;

n là số lần quan sát

) (

1 2











n

x x

n i

i



- Độ lệch chuẩn:

n i i

n





Trong đĩ:  : Độ lệch chuẩn; x x : Giá trị của cá thể; i x : Giá trị trung bình

- Hệ số biến sai: .100%

x V

C

x





Nếu C V  10% thì đám đông số liệu tương đối đồng đều

- Nhịp độ tăng trưởng :

2 1

1 2

( )100 0.5( )

W



 %

4.Đối tượng nghiên cứu

Học sinh 2lớp 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh : 11A1,11A2 được chia làm hai nhóm thực nghiệm và đối chứng

5 Thời gian,địa diểm nghiên cứu

- Thời gian tổ chức thực hiện 16 tuần ,từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 1

năm 2015

- Địa Điểm : Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

II.THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Về phía nhà trường

* Thuận lợi

- Nhà trường đã tạo điều kiện giúp các học sinh tự tìm tài liệu và nguồn sách

tham khảo tương đối đầy đủ

-Ban Giám Hiệu nhà trường luôn quan tâm giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi

trong công tác giảng dạy cùng với sự hổ trợ từ tổ chuyên môn

* Khó khăn

- Môn thể dục được sếp thời khóa biểu học buổi chiều, khí hậu vòng quanh

sân trường nóng bức, ít bóng râm, sân bãi tập luyện chưa đảm bảo mặt sân

không bằng phẳng rất khó khăn cho việc tham gia tập luyện

- Một số dụng cụ trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy bộ môn còn thiếu và

chất lượng còn chưa cao

2.2.Về phía giáo viên

* Thuận lợi

-Giáo viên trong tổ luôn nhiệt tình trong giảng dạy, có tinh thần cầu tiến

- Không ngừng nghiên cứu kĩ các kiến thức, kĩ năng và các phương pháp giảng dạy

- Được tham gia học tập các lớp học bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ

* Khó khăn

Trong một tiết học có nhiều nội dung nên thời gian dành cho nội dung rèn luyện thể lực không nhiều do vậy việc hướng dẫn cụ thể và động viên các em tự tập là rất khó

2.3 Về phía học sinh

*.Thuận lợi

- Đa số các em có nhận thức đúng yêu cầu của bộ môn, tham gia tập luyện nghiêm túc, tương đối tích cực

*.Khó khăn

* Phần lớn học sinh có kĩ năng học tập và rèn luyện sức khỏe còn rất hạn chế các em chưa hiểu được lợi ích và tác dụng của tập luyện thể thao trong đời sống cũng như trong quá trình học tập của các em Cho nên các em thường không chịu khó tập luyện và không phát huy được tính tự giác tập luyện thể dục thể thao trong đời sống hàng ngày

* Còn tồn tại một số học sinh chưa có ý thức trong học tập Chưa để ý tới việc tập luyện các nội dung mà giáo viên giao về nhà

* Bên cạnh đó một bộ phận không ít các em coi môn Thể Dục là môn phụ, không cần học vì không có tính điểm,chỉ đánh giá “ĐẠT” và “ KHÔNG ĐẠT”

III GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

3.1 Cơ sở lựa chọn bài tập thực nghiệm giúp phát triển thể lực HS khối 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

-Ngày 18 tháng 9 năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định

số 53/2008/BGD&ĐT về việc đánh giá, xếp loại thể lực học sinh, sinh viên Chính vì vậy trong quá trình giáo dục thể chất việc kiểm tra, đánh giá thể lực

của học sinh nhằm hưỡng dẫn họ thực hiện và đạt yờu cầu theo Quy định là hết sức cần thiết

- Thông qua các tiết học Thể dục cũng như tập luyện ngoại khoá giúp học sinh rèn luyện các tố chất thể lực như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền sự khéo léo, để đảm bảo thành tích và nâng cao sức khoẻ, khắc phục hậu quả sau chiến tranh Trên tinh thần đó, giúp ngời tập phát triển toàn diện, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

- Rèn luyện ý thức tự giác, kỷ luật, đạo đức, ý trí cho các em

- Thông qua các cuộc thi Thể dục thể thao các cấp hình thành kỹ năng, kỹ xảo vận động

- Phát triển hài hoà hình thái chức năng cơ thể

- Phát hiện các tài năng trẻ cho thể thao nước nhà

- Sức nhanh, sức mạnh, sức bền sự khéo léo, khả năng mềm dẻo là những

tố chất vận động Các tố chất vận động cần thiết với tất cả mọi ngời trong cuộc sống bình thường và đặc biệt trong học tập, lao động chiến đấu bảo vệ Tổ quốc

- Xã hội ngày càng phát triển, khoa học ngày càng hiện đại, đòi hỏi con nguoi phải có một sức khoẻ ổn định, đảm bảo cho quá trình học tập và lao động

- Rất nhiều học sinh thể lực còn yếu chưa đáp ứng được yêu cầu của môn Thể dục, do đó kết quả chưa cao nhu mong muốn

Theo quyết địng số 53/2008/QĐ-BGD& ĐT của Bộ Trưởng Bộ giỏo dục Đào tạo về việc đỏnh giỏ, xếp loại thể lực học sinh, sinh viờn, chuyờn đề đó xỏc định cỏc bài tập được lựa chọn nhằm nõng cao thể lực cho HS khối 11 Trường THPT chuyờn Lương Thế Vinh gồm:

1 Chạy 30m, 60m xuất phỏt cao

2 Bật cúc

3 Nằm ngửa gập bụng

4 Chạy bền : Nữ 800m, Nam 1000m

5 Trũ chơi cướp cờ, nhảy lũ cũ

3.2 Nội dung thực hiện , mục đớch đỏnh giỏ

Để thực nghiệm các bài tập và phương phát giúp phát triển thể lực HS khối 11

trường THPT chuyên Lương Thế Vinh tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm trên

2 nhóm đối tượng được quy ước như sau :

- Nhóm thực nghiệm: Lớp 11A1 là nhóm thực nghiệm thời gian tập luyện mỗi tuần 1 buổi, mỗi buổi 02 tiết nội dung tập luyện do tôi đưa ra theo các bài tập đã xác định.

ST

T

Tuần

Tên bài tập 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

1 Chạy 30m xuất phát

2 Chạy 60m xuất phát

5 Trò chơi Lò cò

- Nhóm đối chứng: Lớp 11A2 là nhóm đối chứng thời gian tập luyện giống như

nhóm thực nghiệm mỗi tuần 1 buổi, mỗi buổi 02 tiết nội dung tập luyện theo phân phối chương trình hiện hành

Để đánh giá thể lực có 4 test đạt yêu cầu đề ra, được lựa chọn đó là:

* Nội dung :

Test 1: Chạy 30m XPC (giây)

Test 2: Bật xa tại chỗ (cm)

Test 3: Nằm ngửa gập bụng (lần/30giây)

Test 4 : Chạy tuỳ sức 5 phút (m)

* Mục đích:

+ Đánh giá kết quả rèn luyện thể lực toàn diện của người học trong nhà

trường

+ Điều chỉnh nội dung, phương pháp giáo dục thể chất phù hợp từng học sinh,cũng như từng khối, từng cấp

+ Đẩy mạnh việc thường xuyên rèn luyện thân thể, nâng cao sức khoẻ để học tập, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho học sinh trong quá trình hội nhập quốc tế

* Đánh giá hiệu quả các bài tập,biện pháp nâng cao thể lực cho HS khối 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

Để đánh giá hiệu quả của các biện pháp, các bài tập đến thể lực của HS khối 11 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh Chuyên đề tiến hành kiểm tra ban đầu trình độ thể lực của nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm ( bắt đầu HKI )kết quả trình bày ở bảng 1

Bảng 1 Kết quả kiểm tra chiều cao, cân nặng và thể lực ban đầu (tuần thứ 1) của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng (n A =n B =35)

TT Nội dung kiểm tra

Nhóm thực nghiệm

x

Nhóm đối chứng

x

t tính t bảng p

1 Chiều cao (cm) 166±4.81 164.93±4.84 0.73

1.95 0.05

2 Cân nặng (kg) 48.05±3.35 46.96±3.15 0.85

3 Chạy 30m XPC (s) 6.75±0.77 6.77±0.64 0.96

4 Bật xa tại chỗ (cm) 163.49±8.26 164.02±10.35 1.80

5 Nằm ngửa gập bụng (lần/

30giây)

16.83±3.38 16.97±3.07 1.3

6 Chạy tuỳ sức 5 phút (m) 770.67±11.92 771.0±6.32 1.12

Qua kết quả bảng 1 cho thấy, ở các nội dung kiểm tra thể lực cho HS khối 11 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng với giá trị ttính lớn nhất là: 1.80 và nhỏ nhất là: 0.85; đều có

ttính<tbảng=1.95; sự khác biệt không có ý nghĩa ở ngưỡng xác suất P=0,05 hay nói cách khác chiều cao, cân nặng và trình độ thể lực của 2 nhóm trước thực nghiệm là tương đồng với nhau

Để theo dõi mức độ và hiệu quả tác động của các biện pháp và các bài tập nâng cao thể lực cho HS khối 11 Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh ở cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng, đề tài tiếp tục tiến hành kiểm tra lần 2 ở giáo

án số 32 (cuối học kỳ thứ 1), kết quả được trình bày ở bảng 2

Bảng 2 Kết quả kiểm tra thể lực lần 2 (cuối hk I ) của nhóm thực nghiệm và đối chứng (n A =n B =35)

TT Nội dung kiểm tra

Nhóm thực nghiệm

x

Nhóm đối chứng

x

t tính t bảng p

1 Chạy 30m XPC (s) 5.47±0.85 5.55±0.68 3.35

2.57 <0.01

2 Bật xa tại chỗ (cm) 180.8±10.77 179.2±10.04 5.88

3 Nằm ngửa gập bụng (lần/

30giây) 18.64±3.49 17.33±3.03 5.02

4 Chạy tuỳ sức 5 phút (m) 881.59±12.59 794.67±7.80 16.62

Qua kết quả ở bảng 2 cho thấy, giá trị ttính thu được lớn nhất ở nội dung chạy tuỳ sức 5 phút (m) là 16.62; giá trị ttính thu được nhỏ nhất ở nội dung nằm ngửa gập bụng (lần/30giây) là 5.02; ttính > tbảng sự khác nhau có ý nghĩa ở ngưỡng xác suất p<0.01 hay nói cách khác: sau khi sử dụng các bài tập và các biện pháp nâng cao thể lực cho HS khối 11 nhóm thực nghiệm đã có kết quả tốt hơn HS nhóm đối chứng

Để minh hoạ rõ hơn sự khác nhau này, đề tài tiến hành tính nhịp tăng trưởng của 2 nhóm, kết quả trình bày ở bảng 3

Bảng 3 Mức tăng trưởng của nhóm thực nghiệm và đối chứng qua các nội dung

kiểm tra thể lực (lần 1 so với lần 2) (n A =n B =35)

TT Nội dung kiểm tra

Lần 2 Thực nghiệm

Lần 2 Đối chứng W%

Thực nghiệm

W%

Đối chứng

1 Chạy 30m XPC (s) 5.47±0.85 5.55±0.68 -2.74 -1.81

2 Bật xa tại chỗ (cm) 180.8±10.77 179.2±10.04 3.35 2.01

3 Nằm ngửa gập bụng (lần/

30giây)

18.64±3.49 17.33±3.03 7.47 3.85

4 Chạy tuỳ sức 5 phút (m) 881.59±12.59 794.67±7.80 1.61 0.54

Kết quả ở bảng 3 cho thấy, ở tất cả 4 test kiểm tra thể lực, nhóm thực

nghiệm đều tăng trưởng lớn hơn nhóm đối chứng; trong đó nội dung Nằm ngửa gập bụng (lần/30giây) tăng trưởng lớn nhất của nhóm thực nghiệm là 7.47 so với 3.85, nội dung Nằm ngửa gập bụng (lần/30giây) tăng trưởng nhỏ

nhất của nhóm thực nghiệm là 1.61 so với 0.54

Từ kết quả nghiên cứu trên cho thấy qua 2 lần kiểm tra, nhóm thực nghiệm phát triển tốt hơn nhóm đối chứng, đạt sự khác biệt có ý nghĩa thống kê với ngưỡng xác suất p < 0.05

- Hệ thống bài tập phát triển thể lực đã thể hiện tính hiệu quả đến việc nâng cao thể lực cho HS khối 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

- Qua nghiên cứu đã chọn được 5 bài tập phát triển thể lực cho HS khối

11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

- Qua kiểm tra diễn biến nhịp tăng trưởng thành tích của học sinh ở 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng đều tăng, nhưng nhóm thực nghiệm có sự tăng trưởng cao, đồng đều và ổn định hơn nhóm đối chứng

- Sau 16 tuần thực nghiệm sư phạm ở học sinh HS khối 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh các bài tập huấn luyện phát triển thể lực có hiệu quả với độ tin cậy ở ngưỡng xác suất thống kê P < 0.05

IV KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ

1.Kết Luận

Như vậy với việc sử dụng thực nghiệm các bài tập, các phương pháp giúp nâng cao thể lực HS khối 11 bước đã mạng lại hiệu quả có ý nghĩa thống kế vì thế cần áp dụng tốt các phương pháp sau để giúp nâng cao hiệu quả các bài tập

TD và môn GDTC trong nhà trường

- Phương pháp nâng cao nhận thức về vị trí vai trò tác dụng của GDTC đối với HS nhằm nâng cao nhận thức và làm rõ ý nghĩa vị trí vai trò của thể dục thể thao từ đó giúp HS có ý thức tự tham gia tập luyện TDTT;

- Phương pháp tăng cường đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị học tập tạo môi trường tốt cho GDTC phát triển và đạt hiệu quả cao;

- Phương pháp tăng số buổi tập luyện nội khóa lên 2 buổi/tuần đã khẳng định có hiệu quả to lớn, quán triệt nguyên tắc thường xuyên liên tục có hệ thống trong quá trình giáo dục nói chung và TD nói riêng;

- Phương pháp tìm hiểu đặc điểm và phân loại đối tượng học tập theo

nhóm đã tạo được tính hứng thú cho HS, quán triệt nguyên tắc cá biệt hoá trong

giáo dục, tạo ý chí vướn lên cho các nhóm đối tượng học tập;

- Phương pháp tăng cường hệ thống các bài tập thể lực bước đầu đã khẳng định hiệu quả và tính phù hợp với đặc điểm HS khối 11 trường THPT chuyên Lương Thế Vinh

- Phương pháp tăng cường các hoạt động ngoại khóa sinh động, hấp dẫn thông qua các hình thức câu lạc bộ, thi đấu nâng cao thể lực cho HS, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường Xây dựng nếp sống văn hóa tinh thần, thể chất, tạo sân chơi lành mạnh cho HS và giúp họ tránh xa các tệ nạn xã hội

Thực nghiệm các bài tập, phương pháp có tác động rất lớn đến quá trình

tổ chức GDTC từ thực hiện chương trình, nội dung môn học, tổ chức giờ học, tổ chức và hướng dẫn HS tập luyện nâng cao thể lực

Thực nghiệm giải pháp trên cho thấy việc tăng số lượng các bài tập thể lực có ảnh hưởng rất lớn tới ý thức học tập và rèn luyện thân thể của HS nâng cao thành tích học tập Ngoài ra, việc tăng số lượng các bài tập một cách có khoa học còn nâng cao tinh thần trách nhiệm cũng như trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cua giáo viên

Qua kết quả thực nghiệm cho thấy mức độ phát triển thể lực của HS được nâng cao rõ rệt, có ý nghĩa thống kê, đó là cơ sở quan trọng nhất để đánh giá kết quả GDTC trong nhà trường

- Các chỉ tiêu thể lực – một trong các nội dung cơ bản đánh giá chất lượng GDTC trong những năm qua chưa được đánh giá đầy đủ Thực trạng thể lực của