Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động đấu thầu xây dựng của các doanh nghiệp trong giai đoạn hội nhập kinh tế, áp dụng với công ty TNHH MTV xây dựng vận tải hùng vương

L I C M N

Tác gi xin trân tr ng c m n các th y cô giáo công tác trong Tr ng i

h c Th y l i, nh t là các cán b , gi ng viên Khoa Công trình và Khoa Kinh t &

Qu n lý, Phòng ào t o đ i h c và sau đ i h c đã giúp đ và t o đi u ki n cho tác

Xin c m n b n bè, đ ng nghi p và gia đinh đã giúp đ , chia s khó kh n

và đ ng viên tác gi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u đ hoàn thành

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi, s li u và

k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a h đ c s d ng đ

b o v m t h c v nào Các thông tin trích d n trong lu n v n đ u đã đ c ch rõ ngu n g c

Hà N i, ngày tháng 11 n m 2014 TÁC GI

Phan Th Ng n

M C L C

M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V U TH U VÀ C NH TRANH TRONG U TH U XÂY D NG 4

1.1 M t s khái ni m đ u th u và c nh tranh trong đ u th u 4

1.1.1 M c đích, ý ngh a c a đ u th u 4

1.1.2 M t s khái ni m 5

1.1.3 M t s v n b n c a Nhà n c v công tác đ u th u 7

1.2 T ng quan v công tác đ u th u 8

1.2.1 T ng quan v ho t đ ng đ u th u 8

1.2.2 Các hình th c l a ch n nhà th u 11

1.2.3 Các ph ng th c đ u th u 12

1.3 C nh tranh trong đ u th u 14

1.3.1 Các quan ni m v kh n ng c nh tranh 14

1.3.2 Các ph ng th c c nh tranh 15

1.3.3 L i th c nh tranh 15

1.3.4 Các tiêu chí đánh giá kh n ng c nh tranh 16

1.3.5 C nh tranh trong đ u th u trong th i k h i nh p Qu c t 16

1.4 u th u và c nh tranh trong đ u th u m t s n c trên th gi i 18

1.4.1 u th u các n c 18

1.4.2 V n đ c nh tranh trong đ u th u 19

1.4.3 Xu th c a c nh tranh trong đ u th u 19

1.5 C nh tranh trong đ u th u c a các doanh nghi p xây d ng (DNXD) 20

1.5.1 S c n thi t ph i nâng cao kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a DNXD 20

1.5.2 Các nhân t nh h ng t i c nh tranh trong đ u th u c a DNXD 21

1.5.3 Các ch tiêu đánh giá kh n ng c nh tranh đ u th u c a DNXD 22

1.5.4 V n đ đ t ra c a c nh tranh đ u th u c a các DNXD 23

1.6 K t lu n ch ng 1 23

CH NG 2: PHÂN TÍCH CÁC KH N NG C NH TRANH TRONG U

TH U XÂY D NG C A DOANH NGHI P 25

2.1 Phân tích kh n ng c nh tranh h s n ng l c c a doanh nghi p 25

2.1.1 C nh tranh v n ng l c tài chính 25

2.1.2 C c u t ch c b máy và ngu n nhân l c 27

2.1.3 Máy móc thi t b , công ngh thi công 28

2.1.4 Kh n ng Marketing 29

2.1.5 Uy tín và kinh nghi m c a doanh nghi p 29

2.2 Phân tích kh n ng c nh tranh h s k thu t 30

2.2.1 C nh tranh k thu t xây d ng 30

2.2.2 C nh tranh v ti n đ xây d ng 32

2.2.3 C nh tranh v ch t l ng công trình xây d ng 32

2.3 Phân tích kh n ng c nh tranh giá d th u 33

2.3.1 Kh o sát ngu n v t t và m t b ng giá khu v c xây d ng 33

2.3.2 Phân tích đ nh m c 34

2.4 Phân tích kh n ng c nh tranh v h p tác gi a các doanh nghi p 37

2.4.1 Nh ng n i dung h p tác 37

2.4.2 V n đ pháp lý trong h p tác 38

2.5 Các nhân t bên ngoài nh h ng t i kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây d ng 38

2.5.1 C ch chính sách c a Nhà n c 38

2.5.2 Ch đ u t 39

2.5.3 T ch c t v n 40

2.5.4 Các đ i th c nh tranh 41

2.5.5 Nhà cung c p 42

2.6 K t lu n ch ng 2 43

CH NG III: M T S GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C C NH TRANH C A DOANH NGHI P TRONG U TH U XÂY D NG 44

3.1 Các gi i pháp nh m t ng c ng n i l c c a công ty 44

3.1.1 C c u t ch c b máy 44

3.1.2 Xây d ng và phát tri n ngu n nhân l c 44

3.1.3 T ng c ng ngu n l c tài chính 47

3.1.4 T ng c ng n ng l c máy móc thi t b , công ngh thi công 50

3.2 Các gi i pháp nâng cao kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây d ng 51

3.2.1 Gi i pháp k thu t 51

3.2.2 Gi i pháp v giá d th u và chi n l c giá c a doanh nghi p 52

3.2.3 Gi i pháp nâng cao ch t l ng công trình 53

3.2.4 Gi i pháp rút ng n ti n đ xây d ng 54

3.2.5 Gi i pháp an toàn trong xây d ng và đ m b o môi tr ng 55

3.3 Các gi i pháp chi n l c theo cách phân đo n th tr ng xây d ng 55

3.3.1 Theo vùng, lãnh th 55

3.3.2 Theo thành ph n kinh t 56

3.4 Các gi i pháp nh m h tr c nh tranh trong đ u th u 56

3.4.1 Công tác thu th p thông tin trong đ u th u 56

3.4.2 Công tác đi u tra, kh o sát hi n tr ng 57

3.4.3 T ng c ng kh n ng h p tác trong đ u th u 58

3.4.4 Các gi i pháp rút ng n th i gian hoàn thành h s d th u 58

3.4.5 Công tác đ m b o ch t l ng h s d th u 59

3.4.6 Xây d ng và qu ng bá th ng hi u công ty 60

3.5 Các đ xu t ki n ngh t phía Nhà n c 61

3.5.1 Hoàn thi n c ch chính sách trong d th u, b o v d án đ u t đúng m c đích 61

3.5.2 Ki n ngh trong vi c ti p c n v n 62

3.5.3 Ki n ngh trong vi c ti p c n các d án l n 63

3.5.4 Ki n ngh trong các đi u Lu t áp d ng hi n hành 63

3.5.5 Tích c c thúc đ y ph ng th c đ u th u qua m ng 64

3.6 K t lu n ch ng 3 64

CH NG 4: ÁP D NG K T QU NGHIÊN C U T I CÔNG TY TNHH M T THÀNH VIÊN XÂY D NG V N T I HÙNG V NG 66

4.1 Gi i thi u v công ty 66

4.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 66

4.1.2 L nh v c s n xu t kinh doanh 67

4.1.3 Chi n l c phát tri n c a công ty 67

4.1.4 C c u t ch c qu n lý 69

4.1.5 N ng l c c a công ty trong ho t đ ng xây d ng 70

4.1.6 M t s k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty trong nh ng n m g n đây .73

4.2 Công tác đ u th u xây l p c a công ty 74

4.2.1 Quá trình đ u th u xây l p 74

4.2.2 Kinh nghi m trong ho t đ ng thi công xây d ng 83

4.2.3 K t qu đ u th u 84

4.2.4 M t s d án xây d ng đã và đang tham gia 86

4.3 ánh giá kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p c a công ty 86

4.3.1 N ng l c c nh tranh c a công ty 86

4.3.2 Phân tích đi m m nh, đi m y u c a công ty và c h i, thách th c c a môi tr ng kinh doanh 88

4.3.3 Nh ng v n đ đ t ra 91

4.4 Áp d ng các gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây d ng c a công ty 91

4.4.1 Gi i pháp v mô 91

4.4.2 Gi i pháp vi mô - Chuy n đ i t công ty 100% v n Nhà n c sang doanh nghi p c ph n .101

4.5 K t lu n ch ng 4 102

K T LU N VÀ KI N NGH 104 TÀI LI U THAM KH O

DANH M C CÁC S

S đ 4.1: Quá trình l p h s d th u 74

S đ 4.2: Quá trình xem xét và ký h p đ ng 78

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 3.1 Chi n l c c nh tranh theo vùng, lãnh th 55

B ng 3.2 Chi n l c c nh tranh theo thành ph n kinh t 56

B ng 4.1: N ng l c v cán b chuyên môn k thu t 71

B ng 4.2: N ng l c v cán b công nhân k thu t 72

B ng 4.3 K t qu tình hình s n xu t kinh doanh 3 n m 2011, 2012, 2013 73

B ng 4.4 Kinh nghi m thi công 84

B ng 4.5: T ng h p k t qu đ u th u trong 3 n m 2011, 2012, 2013 85

B ng 4.6: Ma tr n SWOT 89

B ng 4.7: Ma tr n SWOT Công ty TNHH m t thành viên Xây d ng V n t i Hùng V ng 89

B ng 4.8: T ng h p s đ ma tr n SWOT 90

B ng 4.9: Xác đ nh giá thành xây d ng đ n v 95

B ng 4.10: Các b c xây d ng h th ng qu n tr ch t l ng 98

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Toàn c u hóa là m t xu th hi n đang phát tri n m nh và lan r ng ra h u h t các n c trên toàn th gi i Quá trình toàn c u hóa kinh t t o c h i đ các qu c gia có th t n d ng và phát huy l i th so sánh c a mình, thúc đ y, duy trì t ng

tr ng b n v ng, góp ph n nâng cao phúc l i xã h i nh vi c phân b các ngu n

l c có hi u qu h n Bên c nh đó, toàn c u hóa c ng là quá trình phân chia l i th

tr ng th gi i b ng bi n pháp kinh t M c đ c nh tranh trên th tr ng trong

n c và n c ngoài ngày càng gay g t do th c hi n cam k t m c a th tr ng Quá trình c nh tranh gi a các doanh nghi p c ng làm thúc đ y l c l ng s n xu t, nâng cao trình đ khoa h c công ngh Các doanh nghi p ph i tham gia quá trình c nh tranh đ phát tri n, h c ng c ng là y u t quan tr ng quy t đ nh m t qu c gia s là

“ng i h ng l i „ hay “k ch u thi t „ trong quá trình toàn c u hóa Nh v y, nâng cao kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p là m t t t y u khách quan trong quá trình

h i nh p kinh t khu v c và trên th gi i và nâng cao kh n ng c nh tranh c a kh i doanh doanh nghi p xây d ng c ng không n m ngoài v n đ ng chung và càng đ c các đ n v quan tâm

Xây d ng c b n là m t l nh v c đ c thù, hàng n m nó c n m t l ng v n

đ u t đáng k , góp ph n cho t ng tr ng kinh t , gi i quy t vi c làm cho ng i lao

đ ng trong các doanh nghi p xây d ng Chính vì v y, vi c c nh tranh c a các doanh nghi p trong l nh v c này đ chi m đ c h p đ ng xây d ng c ng di n ra t ng

đ i quy t li t Khác v i nh ng l nh v c khác, c nh tranh gi a các doanh nghi p xây

d ng di n ra ch y u thông qua các cu c đ u th u do các ch đ u t t ch c Trên

th gi i hình th c đ u th u xây d ng đã đ c áp d ng t lâu n c ta, t khi nhà

n c ban hành “Quy ch đ u th u’’ thì đ u th u xây d ng m i th c s tr thành

l nh v c c nh tranh h t s c gay g t gi a các doanh nghi p xây d ng i v i các nhà th u xây d ng thì ho t đ ng đ u th u là r t quan tr ng, quy t đ nh đ n s t n

t i và phát tri n nhà th u Trong nh ng n m g n đây tình hình kinh t có nh ng khó

kh n, r t nhi u d án xây d ng và b t đ ng s n đang tri n khai c ng b t m d ng do

thi u v n đ u t , l nh v c xây d ng công trình ngày càng ít v s l ng và quy mô, càng thêm s c ép c nh tranh đ i v i các doanh nghi p xây d ng

Xu t phát t th c t , h c viên ch n đ tài “Nâng cao n ng l c c nh tranh

trong ho t đ ng đ u th u xây d ng c a các doanh nghi p trong giai đo n h i

nh p kinh t , áp d ng v i Công ty TNHH m t thành viên xây d ng v n t i Hùng

V ng” làm đ tài lu n v n t t nghi p v i hy v ng m r ng kh n ng hi u bi t c a mình và mong mu n đóng góp cho s phát tri n c a các doanh nghi p xây d ng nói chung và v i công ty mà h c viên đang làm vi c

2 M c đích nghiên c u

- H th ng hóa m t s v n đ lý lu n và th c ti n liên quan đ n công tác đ u

th u trong đ u t xây d ng, qua đó ch ra đ c nh ng y u t c nh tranh trong đ u

th u xây d ng;

- ánh giá đ c th c t c nh tranh trong ho t đ ng đ u th u xây l p;

- xu t các bi n pháp nh m nâng cao n ng l c c nh tranh trong ho t đ ng

đ u th u xây d ng c a doanh nghi p trong th i k h i nh p qu c t

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng: các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây d ng

- Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng đ u th u trong ph m vi ngu n v n trong n c

và v n t ngân hàng phát tri n châu Á (ADB)

- Ý ngh a khoa h c: nghiên c u d a trên k t h p gi a lý lu n c a khoa h c

qu n lý và k thu t trong l nh v c xây d ng công trình

- Ý ngh a th c ti n:

+ Góp ph n nâng cao tính c nh tranh c a Nhà th u trong công tác đ u th u các d án đ u t xây d ng công trình;

+ Làm tài li u tham kh o cho các doanh nghi p và nhà qu n lý doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây d ng công trình

6 B c c c a lu n v n

Lu n v n bao g m 104 trang, n i dung chính bao g m 4 ch ng đ c s p

x p nh sau:

Ph n m đ u

Ch ng 1: T ng quan v đ u th u và c nh tranh trong đ u th u xây d ng

Ch ng 2: Phân tích các kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây d ng c a doanh nghi p

Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p

CH NG 1: T NG QUAN V U TH U VÀ C NH TRANH TRONG

+ i v i Nhà n c:

- u th u góp ph n nâng cao hi u qu công tác qu n lý Nhà n c v đ u t xây d ng, h n ch và lo i tr đ c các tình tr ng th t thoát, lãng phí v n đ u t và các hi n t ng khác trong xây d ng c b n

- u th u t o đi u ki n cho các doanh nghi p c nh tranh lành m nh v i nhau trong c ch th tr ng, thúc đ y s phát tri n c a ngành xây d ng n c ta + i v i Ch đ u t :

- L a ch n đ c nhà th u có n ng l c, đáp ng đ c các yêu c u c a ch

đ u t v k thu t, kinh nghi m, ti n đ và giá c h p lý

- Ch ng đ c tình tr ng đ c quy n c a Nhà th u (nh t là v giá)

- T ng c ng hi u qu qu n lý v n đ u t , tránh tình tr ng lãng phí, th t thoát v n đ u t các khâu trong quá trình thi công

- T o c h i nâng cao trình đ n ng l c c a đ i ng cán b kinh t , k thu t

và b n thân Ch đ u t

+ i v i Nhà th u:

- m b o tính công b ng đ i v i các thành ph n kinh t Do có c nh tranh

nên m i nhà th u ph i luôn quan tâm đ n vi c c i ti n công ngh , trang b s n xu t

và ph ng ti n qu n lý nh m nâng cao ch t l ng và h giá thành s n ph m

- th ng th u, các doanh nghi p ph i t hoàn thi n v t ch c s n xu t, t

ch c qu n lý, nâng cao trình đ c a đ i ng cán b công nhân viên, đ c bi t là đ i

ng l p h s d th u

- Có trách nhi m cao v i công vi c khi đã th ng th u đ gi uy tín v i khách hàng

đ t trên c s b o đ m c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t

u th u qua m ng là đ u th u đ c th c hi n thông qua vi c s d ng h

ch ký s c p đ th c hi n đ u th u qua m ng trên h th ng m ng đ u th u qu c gia

Nhà th u chính là nhà th u ch u trách nhi m tham d th u, đ ng tên d th u

và tr c ti p ký, th c hi n h p đ ng n u đ c l a ch n Nhà th u chính có th là nhà

th u đ c l p ho c thành viên c a nhà th u liên danh

Nhà th u ph là nhà th u tham gia th c hi n gói th u theo h p đ ng đ c ký

v i nhà th u chính Nhà th u ph đ c bi t là nhà th u ph th c hi n công vi c quan

tr ng c a gói th u do nhà th u chính đ xu t trong h s d th u, h s đ xu t trên

c s yêu c u ghi trong h s m i th u, h s yêu c u

Nhà th u n c ngoài là t ch c đ c thành l p theo pháp lu t n c ngoài

ho c cá nhân mang qu c t ch n c ngoài tham d th u t i Vi t Nam

Nhà th u trong n c là t ch c đ c thành l p theo pháp lu t Vi t Nam ho c

cá nhân mang qu c t ch Vi t Nam tham d th u

Gói th u là m t ph n ho c toàn b d án, d toán mua s m; gói th u có th

g m nh ng n i dung mua s m gi ng nhau thu c nhi u d án ho c là kh i kh ng mua s m m t l n, kh i l ng mua s m cho m t th i k đ i v i mua s m th ng xuyên, mua s m t p trung

Gói th u h n h p là gói th u bao g m thi t k và cung c p hàng hóa (EP);

thi t k và xây l p (EC); cung c p hàng hóa và xây l p (PC); thi t k , cung c p hàng hóa và xây l p (EPC); l p d án, thi t k , cung c p hàng hóa và xây l p (chìa khóa trao tay)

Gói th u quy mô nh là gói th u có giá gói th u trong h n m c do Chính ph

quy đ nh

Hàng hóa g m máy móc, thi t b , nguyên li u, v t li u, v t t , ph tùng;

hàng tiêu dùng; thu c, v t t y t dùng cho các c s y t

H th ng m ng đ u th u qu c gia là h th ng công ngh thông tin do c

quan qu n lý Nhà n c v ho t đ ng đ u th u xây d ng và qu n lý nh m m c đích

th ng nh t qu n lý thông tin v đ u th u và th c hi n đ u th u qua m ng

H s m i quan tâm, h s m i s tuy n là toàn b tài li u bao g m các yêu

c u v n ng l c và kinh nghi m đ i v i nhà th u, nhà đ u t làm c n c đ bên m i

th u l a ch n danh sách nhà th u, nhà đ u t trúng s tuy n, danh sách nhà th u có

h s quan tâm đ c đánh giá đáp ng yêu c u c a h s m i quan tâm

H s quan tâm, h s d s tuy n là toàn b tài li u do nhà th u, nhà đ u t l p

và n p cho bên m i th u theo yêu c u c a h s m i quan tâm, h s m i s tuy n

H s m i th u là toàn b tài li u s d ng cho hình th c đ u th u r ng rãi,

đ u th u h n ch , bao g m các yêu c u cho m t d án, gói th u, làm c n c đ nhà

th u, nhà đ u t chu n b h s d th u và đ bên m i th u t ch c đánh giá h s

d th u nh m l a ch n nhà th u, nhà đ u t

H s yêu c u là toàn b tài li u s d ng cho hình th c ch đ nh th u, mua

s m tr c ti p, chào hàng c nh tranh, bao g m các yêu c u cho m t d án, gói th u, làm c n c đ nhà th u, nhà đ u t chu n b h s đ cu t và đ bên m i th u t

n c có th m quy n v i nhà đ u t đ c l a ch n và doanh nghi p d án trong l a

ch n nhà đ u t

1.1.3 M t s v n b n c a Nhà n c v công tác đ u th u

- Lu t u th u s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 c a Qu c h i n c c ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam

- Lu t Xây d ng 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003 c a Qu c h i n c c ng hòa xã h i ch ngh a Vi t Nam

- Ngh đ nh s 63/2014/N -CP c a Chính ph ngày 26/6/2014 quy đ nh chi

m i ch mà không th thi u nó trong b t k m t xã h i nào Nhu c u xây d ng trong

m t xã h i g n nh là vô h n, nh ng ngu n kinh phí cho nó l i là h u h n V l i t o

ra kinh phí không h d dàng nên ai c ng mong mu n vi c s d ng ti n cho ho t

đ ng xây d ng ph i đ t đ c m c tiêu hi u qu , nh t là đ i v i ngu n ti n c a Nhà

n c Công tác đ u th u là m t trong nh ng công c quan tr ng nh m đ t đ c đi u mong mu n đó Nguyên t c qu n lý đ u th u và vi c l a ch n nhà th u (trong đ u

th u) thi công xây d ng công trình đ c đ c p trong các Lu t Xây d ng, Lu t u

th u, các Ngh đ nh Các v n b n quy đ nh v đ u th u nh m m c đích qu n lý vi c chi tiêu s d ng các ngu n v n c a Nhà n c có hi u qu và ch ng th t thoát, lãng phí Qua đ u th u đã l a ch n đ c nhà th u có đ kinh nghi m, n ng l c

tr ng c nh tranh lành m nh trong xây d ng, áp d ng công ngh tiên ti n, b o đ m

ch t l ng và th i h n xây d ng v i chi phí h p lý Kho n 4 i u 43 c a Ngh đ nh nói v nguyên t c qu n lý đ u th u trong đ u t và xây d ng “Nhà th u tham d

đ u th u xây l p ph i có t cách pháp nhân, có đ ng ký ho t đ ng xây d ng t i c

quan có th m quy n, có đ n ng l c k thu t, tài chính, kinh nghi m, đáp ng yêu

c u c a h s m i th u Nhà th u n c ngoài tham d đ u th u qu c t v xây l p

t i Vi t Nam ph i liên danh v i ít nh t m t nhà th u Vi t Nam có đ n ng l c và

ph i xác đ nh rõ các n i dung cam k t v ph m vi công vi c và giá c trong h s

d th u khi trúng th u, n u nhà th u n c ngoài không th c hi n các cam k t đó thì

ch đ u t s h y b k t qu đ u th u„

+ qu n lý ch t ch h n và đ m b o tính pháp lý cao, Lu t u th u s 61/2005/QH11 và Ngh đ nh 111/2006/N -CP v vi c h ng d n thi hành Lu t

u th u 61/2005/QH11 và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t Xây d ng 16/2003/QH11 ra đ i Các n i dung c a Lu t u th u n m 2005 t ng c ng tính công khai, minh b ch trong ho t đ ng đ u th u, t ng c ng s phân c p trong th c

hi n, đ n gi n th t c đ đ y nhanh ti n đ m i khâu, c ng nh t o đi u ki n cho

vi c giám sát c a c ng đ ng, đ ng th i kh c ph c các h n ch nh l m d ng các hình th c đ u th u kém c nh tranh (nh ch đ nh th u, đ u th u h n ch ), ch ng các ho t đ ng khép kín trong đ u th u d n t i h n ch c nh tranh, kh c ph c tình

tr ng th t thoát, lãng phí ngu n v n c a Nhà n c, thi u n ng l c và kinh nghi m trong th c hi n đ u th u, c ng nh tình tr ng quy đ nh ch ng chéo v đ u th u; b o

- Qu n lý nhà th u n c ngoài ( i u 60) thông thoáng h n Ngh đ nh s 111/2006/N -CP, lo i b h u h t các h s , th t c quy đ nh t i Ngh đ nh s 111/2006/N -CP

- Phân c p trách nhi m th m đ nh, phê duy t trong đ u th u “m nh h n” và

rõ h n

Nh v y, Ngh đ nh s 58/2008/N -CP đã k p th i đáp ng các m c tiêu c a

Lu t u th u Vi c ra đ i c a Ngh đ nh này cho th y s phát tri n r t nhanh c a

ho t đ ng đ u th u nói riêng và các ho t đ ng khác liên quan nh đ u t , xây d ng nói chung c n thi t ph i đ c ki m soát và qu n lý M t khác, Lu t u th u c ng

nh Ngh đ nh s 58/2008/N -CP còn th hi n s đi u ch nh linh ho t, k p th i c a Nhà n c trong vi c qu n lý ho t đ ng đ u th u phù h p v i các thông l qu c t

+ Tuy nhiên, Lu t u th u s 61 c ng nh Ngh đ nh s 58/2008/N -CP quy đ nh các m c th i gian trong đ u th u khá ng n i u này d n đ n khó kh n trong th c hi n và báo cáo không trung th c trong th c t Và Lu t u th u m i s 42/2013/QH13 ngày 26/11/2013 đ c xây d ng trên c s s a đ i toàn di n Lu t

đ u th u n m 2005, Lu t S a đ i, b sung m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u

t xây d ng c b n Lu t u th u n m 2013 có nh ng đi m m i c n b n:

- Lu t u th u n m 2013 u tiên phát tri n ngu n l c, t o c h i cho nhà

th u trong n c trúng th u và t o công n vi c làm cho lao đ ng trong n c, u đãi

đ i v i nhà th u và hàng hóa s n xu t trong n c nh m th c hi n ch tr ng c a B Chính tr v “Khuy n khích ng i Vi t Nam u tiên dung hàng Vi t Nam” đ ng th i

t ng b c giúp nhà th u Vi t Nam ti p nh n công ngh và kinh nghi m qu n lý tiên

ti n, t ch , nâng cao n ng l c, s c c nh tranh đ ti n t i tr thành nhà th u đ c l p

th c hi n các gói th u l n, công ngh cao, ph c t p không ch t i th tr ng Vi t Nam mà c trên th tr ng qu c t

- Lu t u th u n m 2013 b sung quy đ nh mang tính nguyên t c v th t c,

ph ng pháp l a ch n nhà đ u t trên c s t ng h p các thông l qu c t t t và rút kinh nghi m t th c ti n l a ch n nhà đ u t t nhân trong và ngoài n c th c hi n các d án k t c u h t ng và d ch v công c ng t i VI t Nam trong th i gian qua i

đôi v i gi i pháp phát tri n quy t li t đ th c hi n d án đ u t theo hình th c đ i tác công t (PPP) nh m thúc đ y tái c c u đ u t công, quy đ nh này góp ph n t o c s pháp lý v ng ch c cho vi c thu hút, l a ch n nhà đ u t m t cách minh b ch, c nh tranh; xây d ng ni m tin c a nhà đ u t đ i v i môi tr ng đ u t t i Vi t Nam

- Lu t đ u th u quy đ nh m t m u h s dùng chung cho c d án có v n t các nhà tài tr c ng nh ngu n v n c a Vi t Nam đ m b o minh b ch, ti m c n h n

v i lu t pháp qu c t , t o sân ch i bình đ ng cho các nhà th u trong n c C th , sau khi xong công trình n u nh ch đ u t không thanh toán ti n có th ki n và đòi lãi su t t s ti n còn n c a ch đ u t ây là m t đi m r t m i và ti n b , có l i

h n cho DN

- c bi t, Lu t u th u 2013 đ c các DN đánh giá cao do không ràng

bu c v giá Tr c đây, các tr ng h p nhà th u b giá th p nh t đ u trúng th u thì

Lu t m i không b t bu c l y tiêu chí giá th p nh t mà thay vào đó s d ng tiêu chí xác đ nh toàn di n, c v k thu t và n ng l c t ch c thi công N u DN b giá th

2 nh ng đáp ng đ y đ các tiêu chí v k thu t thì v n trúng th u M t trong

nh ng đi m n i b t trong Lu t nh m t o ra s minh b ch trong đ u th u là cho phép

áp d ng ph ng th c đ u th u m t giai đo n hai túi h s , ngh a là túi h s đ xu t

v k thu t s đ c đánh giá tr c và nhà th u nào đáp ng v kinh nghi m, n ng

l c k thu t ch t l ng thì m i đ c bóc túi h s v tài chính ra đ cùng so sánh

1.2.2 Các hình th c l a ch n nhà th u

+ u th u r ng rãi: là hình th c l a ch n nhà th u, nhà đ u t trong đó không h n ch s l ng nhà th u, nhà đ u t tham d Bên m i th u ph i thông báo công khai v các đi u ki n, th i gian d th u trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng tr c khi phát hành h s m i th u u th u r ng rãi là hình th c ch y u

đ c áp d ng trong đ u th u Hình th c đ u th u này có u đi m n i b t là tính

c nh tranh trong đ u th u cao, h n ch tiêu c c trong đ u th u, kích thích các nhà

th u ph i th ng xuyên nâng cao n ng l c

+ u th u h n ch : là hình th c đ u th u mà bên m i th u m i m t s nhà

th u (t i thi u 5 nhà th u) có đ n ng l c tham d Danh sách nhà th u tham d ph i

đ c ng i có th m quy n ho c c p có th m quy n ch p thu n, là đ u th u công khai

ph i minh b ch u th u h n ch đ c áp d ng trong các tr ng h p sau:

- Theo yêu c u c a Nhà tài tr n c ngoài đ i v i ngu n v n s d ng cho gói th u

- Gói th u có yêu c u cao v k thu t ho c k thu t có tính đ c thù; gói th u

có tính ch t nghiên c u, th nghi m mà ch có m t s nhà th u có kh n ng đáp ng yêu c u c a gói th u

+ Ch đ nh th u: là hình th c ch n tr c ti p nhà th u đáp ng yêu c u c a

gói th u đ th ng th o h p đ ng

+ Chào hàng c nh tranh trong mua s m hàng hóa: là hình th c đ c áp

d ng cho nh ng gói th u mua s m hàng hóa có giá tr d i 2 t đ ng M i gói th u

ph i có ít nh t 3 chào hàng c a 3 nhà th u khác nhau trên c s yêu c u chào hàng

c a Bên m i th u Vi c g i chào hàng có th đ c th c hi n b ng cách g i tr c

ti p, b ng fax, b ng đ ng b u đi n ho c b ng các ph ng ti n khác Gói th u áp

d ng hình th c này th ng có s n ph m c th , đ n v trúng th u th ng là đ n v

đ a ra giá tr th p nh t, không th ng th o v giá

Ngoài ra còn có các hình th c sau: Mua s m tr c ti p, t th c hi n, l a ch n nhà th u trong tr ng h p đ c bi t

- u th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói cung c p d ch v phi t

v n; gói th u mua s m hàng hóa, xây l p, h n h p có quy mô nh ;

- Chào hàng c nh tranh đ i v i gói th u cung c p d ch v phi t v n, mua

s m hàng hóa, xây l p;

- Ch đ nh th u đ i v i gói th u cung c p d ch v t v n, d ch v phi t v n, mua s m hàng hóa, xây l p, h n h p;

- Mua s m tr c ti p đ i v i gói th u mua s m hàng hóa;

- Ch đ nh th u đ i v i l a ch n nhà đ u t

Nhà th u, nhà đ u t n p h s d th u, h s đ xu t g m đ xu t v k thu t và đ xu t v tài chính theo yêu c u c a h s m i th u, h s yêu c u

Vi c m th u đ c ti n hành m t l n đ i v i toàn b h s d th u, h s đ xu t

+ Ph ng th c m t giai đo n hai túi h s : đ c áp d ng trong các tr ng

h p sau đây:

- u th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói th u cung c p d ch v t

v n, d ch v phi t v n, mua s m hàng hóa, xây l p, h n h p;

- u th u r ng rãi đ i v i l a ch n nhà đ u t

Nhà th u, nhà đ u t n p đ ng th i h s đ xu t v k thu t và h s đ

xu t v tài chính riêng bi t theo yêu c u c a h s m i th u

Vi c m th u đ c ti n hành hai l n H s đ xu t v k thu t s đ c m ngay sau th i đi m đóng th u Nhà th u, nhà đ u t đáp ng yêu c u v k thu t s

đ c m h s đ xu t v tài chính đ đánh giá

+ Ph ng th c hai giai đo n m t túi h s : áp d ng trong tr ng h p đ u

th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói th u mua s m hàng hóa, xây l p, h n

h p có quy mô l n, ph c t p

Trong giai đo n m t, nhà th u n p đ xu t v k thu t, ph ng án tài chính theo yêu c u c a h s m i th u nh ng ch a có giá d th u Trên c s trao đ i v i

t ng nhà th u tham gia giai đo n này s xác đ nh h s m i th u giai đo n hai

Trong giai đo n hai, nhà th u đã tham gia giai đo n m t đ c m i n p h s

d th u H s d th u bao g m đ xu t v k thu t và đ xu t v tài chính theo yêu

c u c a h s m i th u giai đo n hai, trong đó có giá d th u và b o đ m d th u

+ Ph ng th c hai giai đo n hai túi h s : đ c áp d ng trong tr ng h p

đ u th u r ng rãi, đ u th u h n ch đ i v i gói th u mua s m hàng hóa, xây l p, h n

h p có k thu t, công ngh m i, ph c t p, có tính đ c thù

Trong giai đo n m t, nhà th u n p đ ng th i h s đ xu t v k thu t và h

s đ xu t v tài chính riêng bi t theo yêu c u c a h s m i th u H s đ xu t v

k thu t s đ c m ngay sau th i đi m đóng th u Trên c s đánh giá đ xu t v

k thu t c a các nhà th u trong giai đo n này s xác đ nh các n i dung hi u ch nh

v k thu t so v i h s m i th u và danh sách nhà th u đáp ng yêu c u đ c m i tham d th u giai đo n hai H s đ xu t tài chính s đ c m giai đo n hai Trong giai đo n hai, các nhà th u đáp ng đ c yêu c u trong giai đo n m t

đ c m i n p h s d th u H s d th u bao g m đ xu t v k thu t và đ xu t

v tài chính theo yêu c u c a h s m i th u giai đo n hai t ng ng v i n i dung

hi u ch nh v k thu t Trong giai đo n này, h s đ xu t v tài chính đã n p trong giai đo n m t s đ c m đ ng th i v i h s d th u giai đo n hai đ đánh giá

1.3 C nh tranh trong đ u th u

1.3.1 Các quan ni m v kh n ng c nh tranh

C nh tranh gi a các doanh nghi p xây d ng trong đ u th u là quá trình doanh nghi p đ a ra nh ng gi i pháp v k thu t, trang thi t b , nhân l c, ti n đ thi công, giá b th u, u th v kinh nghi m th hi n tính u vi t c a mình so v i nhà

th u khác nh m th a mãn các yêu c u c a bên m i th u trong vi c th c hi n d án

Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p chính là kh n ng duy trì và m r ng

th ph n, thu l i nhu n c a doanh nghi p trong môi tr ng c nh tranh trong n c và ngoài n c

Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p còn th hi n th c l c và l i th c a

nó so v i các đ i th khác trong vi c tho i mãn t t nh t các đòi h i c a khách hàng

đ thu l i ích ngày càng cao cho doanh nghi p c a mình Nh v y, nghiên c u kh

n ng c nh tranh c a doanh nghi p ph i trong m i t ng quan so sánh doanh nghi p

v i các đ i th c nh tranh Nghiên c u nhu c u c a khách hàng và đáp ng t t nh t nhu c u đó là y u t quan tr ng đ doanh nghi p giành đ c l i th trong c nh tranh

Khi nghiên c u kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p, c n chú ý m t s v n

đ c b n sau:

- C n g n li n v i vi c phân tích các y u t n i t i c a doanh nghi p và đ i

th c nh tranh đ so sánh, đ i chi u nh m phát hi n các l i th c nh tranh c a doanh nghi p so v i đ i th Ch t đó m i có th nh n đ nh m t cách chính xác

kh n ng c nh tranh c a mình Trong môi tr ng kinh doanh n ng đ ng và r ng

m , d i tác đ ng c a quá trình toàn c u hóa kinh t , ranh gi i gi a th tr ng trong n c và n c ngoài ngày càng tr nên m nh t ng th i, s xu t hi n các

đ i th c nh tranh qu c t đòi h i doanh nghi p ph i luôn nâng t m kh n ng c nh tranh c a mình

- C n l y yêu c u c a khách hàng làm c n c đánh giá kh n ng c nh tranh

c a doanh nghi p B i l , nhu c u c a khách hàng v a là m c tiêu, v a là đ ng l c

c a quá trình s n xu t – kinh doanh c a doanh nghi p M c đích cu i cùng c a m t doanh nghi p có kh n ng c nh tranh v n là thu đ c càng nhi u l i ích càng t t trên c s cung c p các hàng hóa, d ch v đáp ng t t nh t các yêu c u, đòi h i c a khách hàng Nh ng l i ích kinh t c a doanh nghi p bao g m đ t đ c t su t l i nhu n cao h n trung bình, gia t ng kh i l ng l i nhu n, gia t ng th ph n và m

r ng th tr ng, thu hút thêm nhi u khách hàng

- Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p là m t ph m trù t ng h p, không

th ch xác đ nh b ng m t vài ch tiêu đ n l Do đó, khi phân tích kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p c n đ ng trên quan đi m toàn di n, t c là ph i phân tích toàn di n và có h th ng các y u t h u quan trong m i liên h t ng tác nhi u chi u gi a chúng

vi c mà đ i th không th làm theo, nó có giá tr giúp chúng ta đ ng v ng trên th

tr ng trong dài h n L i th c nh tranh c a doanh nghi p th hi n m t ho c nhi u

u th c a nó so v i đ i th c nh tranh nh m đ t đ c th ng l i trong c nh tranh

u th này có th d n t i chi phí th p h n ho c s khác bi t trong s n ph m, d ch

v c a doanh nghi p so v i s n ph m, d ch v c a đ i th c nh tranh và đ c th

hi n thành t su t l i nhu n vao h n m c trung bình S khác bi t trong s n ph m

c a doanh nghi p đ c khách hàng đánh giá cao h n so v i s n ph m c a đ i th

c nh tranh và do đó h s n sàng mua v i m c giá cao h n

M t th m nh c a doanh nghi p ch a ch c đã tr thành m t l i th c nh tranh i m m nh c a doanh nghi p có th đ c tìm ra trên c s phân tích, so sánh các y u t , ch c n ng n i t i c a t ch c L i th c nh tranh đòi h i doanh nghi p

ph i có đi m m nh, không ch đ c so v i các y u t n i t i khác c a chính nó, mà còn ph i so v i các y u t , ch c n ng t ng ng c a đ i th c nh tranh tr c ti p c a doanh nghi p Các đi m m nh có th giúp các ch c n ng c a doanh nghi p (s n

xu t, marketing, tài chính ) ho t đ ng v i hi u qu cao h n

1.3.4 Các tiêu chí đánh giá kh n ng c nh tranh

Kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p là ph m trù t ng h p th hi n s c

m nh và u th t ng đ i c a doanh nghi p so v i đ i th c nh tranh Doanh nghi p có th có l i th v m t này nh ng l i có b t l i m t khác Do đó, phân tích kh n ng c nh tranh đòi h i ph i có quan đi m toàn di n, đánh giá d a trên nhi u tiêu chí khác nhau

- Uy tín, danh ti ng c a doanh nghi p và c a s n ph m

1.3.5 C nh tranh trong đ u th u trong th i k h i nh p Qu c t

Trong b i c nh h i nh p kinh t qu c t hi n nay, đ u th u qu c t di n ra ngày càng nhi u v i nh ng yêu c u cao Trong khi đó, n ng l c c a các doanh

nghi p xây l p trong n c đa ph n còn non kém và nhi u b ng v i vi c tham gia

đ u th u H i nh p qu c t bu c các doanh nghi p ph i nâng cao kh n ng c nh tranh đ đ s c đ ng v ng trên th ng tr ng, không nh ng gi a nh ng doanh nghi p trong n c v i nhau mà còn v i c các doanh nghi p n c ngoài

+ Nh ng c h i:

- Vi t Nam đã tr thành thành viên chính th c c a T ch c th ng m i th

gi i (WTO) và là thành viên c a Khu v c th ng m i t do ASEAN (AFTA) Vi c gia nh p th tr ng th gi i thông qua hai s ki n này cho phép các doanh nghi p xây d ng ti p c n v i m t cách d dàng h n v i các ngu n l c nh : nguyên li u, công ngh , máy móc trên toàn th gi i H có th có nh ng chi n l c liên k t v i doanh nghi p c a b t c n c nào, k t qu là làm t ng kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam Bên c nh đó, các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam s có nhi u c h i đ tr thành th u ph cho các doanh nghi p xây d ng n c ngoài Các doanh nghi p th u chính hi n nay luôn tìm ki m nh ng nhà th u ph có

kh n ng đáp ng nh ng đòi h i nh t đ nh v k thu t và ch t l ng công trình, s n

xu t đ c nh ng m t hàng chi n l c ph c v cho các công trình xây d ng Chính

đi u này s là đ ng c khuy n khích các doanh nghi p th u ph Vi t Nam nâng cao

kh n ng c nh tranh c a chính mình

- Tình hình chính tr , xã h i c a Vi t Nam trong th i gian qua khá n đ nh

- T c đ phát tri n c a n n kinh t Vi t Nam hàng n m khá cao và n đ nh trong m t th i gian t ng đ i dài

+ Nh ng nguy c :

- Vi c Vi t Nam gia nh p th tr ng th gi i thông qua gia nh p AFTA, các doanh nghi p xây d ng Vi t Nam s g p ph i nh ng khó kh n, thách th c to l n trong c nh tranh đ t n t i và phát tri n Các doanh nghi p xây d ng s ph i ch u

s c ép r t l n trong c nh tranh v i các doanh nghi p n c ngoài khi h h n h n v kinh nghi m, trình đ công ngh , thi t b , n ng l c tài chính, trình đ qu n lý và am

hi u thông l qu c t

1.4 u th u và c nh tranh trong đ u th u m t s n c trên th gi i

1.4.1 u th u các n c

* T i Liên minh châu Âu (EU)

- Công tác đ u th u các n c Liên minh châu Âu tuân th theo nguyên t c công khai và minh b ch, t ng t i đa m c đ c nh tranh và hi u qu s d ng v n Thông tin v đ u th u đ c b o đ m thông qua vi c đ ng t i các thông tin: thông báo k ho ch đ u th u, thông báo m i th u và thông báo k t qu l a ch n nhà th u trên t ph tr ng v mua s m công c a EU (OJ) và trên trang đ u th u đi n t TED (phiên b n đi n t c a OJ) Quy đ nh này áp d ng v i t t c h p đ ng có giá

tr trên h n m c nh t đ nh, c th là 5 tri u Eur đ i v i h p đ ng xây l p, 200 nghìn Eur đ i v i h p đ ng mua s m hàng hóa và d ch v Theo c tính, giá tr mua s m công c a 27 n n kinh t thành viên EU hàng n m chi m kho ng 1/5 GDP c a c

kh i Kho ng 20% trong t ng s này có giá tr trên h n m c và đ c đi u ch nh theo quy đ nh mua s m công c a EU EU c tính, t ng giá tr c a các h p đ ng có giá tr trên h n m c đ c m i th u n m 2010 c đ t 447 t Eur (chi m 3,7% GDP

c a EU)

- Theo báo cáo đánh giá hình th c đ u th u đ c EU th c hi n l n đ u n m

2012, s minh b ch trong đ u th u đã liên t c đ c nâng cao EU c tính n m

2010, có kho ng 36% thông báo k t qu trúng th u đ c đ ng t i trên OJ/TED thu c l nh v c xây l p (đ t giá tr 161 t Eur); 42% thu c l nh v c d ch v (187 t Eur); và 22% thu c l nh v c mua s m hàng hóa (99 t Eur)

- i v i thông báo k t qu l a ch n nhà th u, vi c công khai giá trúng th u

s là thông đi p ph n ánh m c giá c trên th tr ng N u các công ty tham gia đ u

th u th y b t k s b t th ng nào v giá trúng th u nh giá quá cao ho c quá th p

c ng có th g i đ n khi u n i lên ch đ u t đ xem xét l i quy trình đ u th u

- T th c ti n trên, có th th y công tác đ ng t i thông tin có ý ngh a vô cùng quan tr ng trong vi c th c hi n m c tiêu c nh tranh trong đ u th u Tuy nhiên, m c tiêu này ch đ c đ m b o khi m i thông tin v đ u th u đ c công khai, minh b ch

và quy trình đ u th u di n ra c nh tranh, công b ng, b o đ m t t c các nhà th u

đ u có c h i nh nhau trong vi c ti p c n thông tin, c ng nh tham gia vào quy trình đ u th u

* T i ngân hàng phát tri n Châu Á (ADB)

- Theo quy đ nh c a ngân hàng Châu Á (ADB), các doanh nghi p mu n tham gia đ u th u ph i đ c s tuy n tr c, ngh a là ph i có đ n ng l c v kinh nghi m, k thu t, tài chính

- Quá trình đ u th u di n ra r t ch t ch theo quy trình đ u th u 2 túi h s

- Nhà th u trúng th u th ng là đ n v đ di m k thu t yêu c u và có giá d

th u sau s a l i k thu t là th p nh t

1.4.2 V n đ c nh tranh trong đ u th u

trúng th u thì nhà th u ph i có các l i th t ng đ i so v i các nhà th u khác đó chính là s c c nh tranh Trong đ u th u khi nói đ n s c c nh tranh là nói

H s d th u Nhà th u nào có l i th t ng đ i càng cao thì kh n ng th ng th u càng l n

1.4.3 Xu th c a c nh tranh trong đ u th u

m b o tính c nh tranh lành m nh trong ho t đ ng đ u th u là m t trong

nh ng n i dung đ c nhà n c và các doanh nghi p xây d ng đ c bi t quan tâm

hi n nay V i nh ng đi m đ i m i quan tr ng trong Lu t u th u 43/2013/QH13

và đ c bi t là vi c Ngh đ nh 63/2014/N -CP đã chính th c có hi u l c t 1/7/2014,

các doanh nghi p và c c quan qu n lý k v ng s đ m b o đ c c nh tranh trong

đ u th u

Cùng v i đó, vi c xã h i hóa đ u t c ng là m t trong nh ng v n đ đ c quan tâm v i xu h ng thu h p, gi m đ u t công (tr các d án công trình đ c

bi t quan tr ng, ph c v an ninh qu c gia); nên m r ng, khuy n khích b ng c

ch , chính sách đ thu hút các thành ph n kinh t tham gia đ u t và qu n lý đ u

t Có nh v y m i đ m b o công khai, minh b ch và c nh tranh lành m nh trong

đ u th u

1.5 C nh tranh trong đ u th u c a các doanh nghi p xây d ng (DNXD)

1.5.1 S c n thi t ph i nâng cao kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a DNXD

Kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p c a nhà th u xây d ng là kh

n ng mà nhà th u có th v t lên trên các nhà th u khác b ng vi c khai thác t i đa các n ng l c c a b n thân mình đ ch ng t cho ch đ u t bi t và nh m m c đích

Nâng cao kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p là c n thi t vì nh ng lí

do sau:

+ Vì s t n t i và phát tri n:

Trong Lu t u th u s 43/2013/QH13 và Ngh đ nh s 63/2014/N -CP quy

đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t u th u v l a ch n nhà th u, hình th c

ch đ nh th u không còn đ c áp d ng nhi u, và giá tr gói th u đ c ch đ nh th u

nh h n r t nhi u so v i Lu t u th u áp d ng tr c đó Nh v y, ph n l n các d

án đ u t xây d ng đ u t ch c đ u th u đ tuy n ch n nhà th u Các doanh nghi p xây d ng mu n kí h p đ ng xây d ng công trình thì t t y u ph i tham gia đ u th u

Th c ch t c a đ u th u là ch đ u t t ch c đ các nhà th u c nh tranh nhau, t đó

l a ch n nhà th u đáp ng t t nh t các yêu c u c a Ch đ u t th ng th u hay chi n th ng trong c nh tranh, m i nhà th u đ u ph i không ng ng nâng cao n ng

l c c a mình v tài chính, k thu t, công ngh , nhân s , t ch c qu n lý đ t o ra

nh ng u th v m i m t nh ch t l ng công trình, giá c , ti n đ thi công, bi n pháp thi công

N n kinh t n c ta là n n kinh t nhi u thành ph n, v n hành theo c ch th

tr ng có s qu n lý v mô c a Nhà n c theo đ nh h ng xã h i ch ngh a Do

v y, n n kinh t c ng ho t đ ng theo quy lu t v n có c a c ch th tr ng: quy lu t cung c u, quy lu t giá tr , quy lu t c nh tranh Do đó, nâng cao kh n ng c nh tranh trong đ u th u xây l p là m t t t y u khách quan mà m i nhà th u c n ph i

th c hi n đ có th t n t i và phát tri n

+ Vì m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p:

M i doanh nghi p ho t đ ng kinh doanh trên th tr ng đ u có m c đích riêng c a mình nh ng xét cho cùng thì đ u nh m m c tiêu l i nhu n Trong n n kinh t th tr ng v i s c nh tranh gay g t, đ đ t đ c m c tiêu y không ph i là

d dàng Doanh nghi p c n ph i có bi n pháp phù h p nâng cao kh n ng c nh tranh đ ph c v cho m c tiêu c a mình

+ Vì s tác đ ng c a môi tr ng kinh doanh:

Trong xu th m c a và h i nh p, các công ty qu c t s m r ng ho t đ ng

ra th tr ng qu c t Do đó m c đ c nh tranh trên th tr ng ngày càng gay g t nên s không cho phép b t c m t s đ ng im nào Tình hình c nh tranh trong đ u

th u xây l p c ng không n m ngoài xu th này Chính vì v y, các doanh nghi p

bu c ph i v n lên đ ng đ u v i th thách b ng cách nâng cao s c m nh đ không b đè b p trong c n l c c nh tranh Nâng cao s c c nh tranh chính là kh ng

đ nh ch đ ng c a mình trên th tr ng

1.5.2 Các nhân t nh h ng t i c nh tranh trong đ u th u c a DNXD

* Nhóm nhân t bên trong

+ N ng l c tài chính c a doanh nghi p

+ Máy móc thi t b , công ngh

+ C c u t ch c và ngu n nhân l c c a doanh nghi p

+ Kh n ng Marketing

+ V th c nh tranh c a doanh nghi p trên th tr ng

+ Kh n ng liên danh, liên k t

Stt – S gói th u trúng th u trong giai đo n nghiên c u

Sdt – S gói th u d th u trong giai đo n nghiên c u

T l trúng th u theo s l ng càng l n thì kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p càng m nh

Trong đó: T2 – T l trúng th u theo giá tr

Gtt – Giá tr các gói th u trúng th u trong giai đo n nghiên c u

Gdt – Giá tr các gói th u d th u trong giai đo n nghiên c u

T l trúng th u theo giá tr càng l n thì kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p càng m nh

* Quy mô các gói trúng th u xét v m t giá tr : chia thành 3 nhóm theo 3 m c t m

ng h p đ ng thi công xây d ng nh sau:

+ S l ng các gói trúng th u có giá tr d i 10 t đ ng

+ S l ng các gói trúng th u có giá tr t 10 t đ ng đ n 50 t đ ng

+ S l ng các gói trúng th u có giá tr l n h n 50 t đ ng

1.5.4 V n đ đ t ra c a c nh tranh đ u th u c a các DNXD

M c dù n c ta đã chuy n t n n kinh t t p trung sang n n kinh t th

tr ng, song ngành xây d ng v n đi sau các ngành khác Hình th c đ u th u dù không còn m i m nh ng v n ch a th c s hoàn thi n Vi c c nh tranh trong nh ng công trình l n v i ch đ u t và nhà th u n c ngoài là r t khó kh n Th tr ng xây d ng đang phát tri n m nh, v n đ u t l n và đây chính là lý do mà các công ty

c nh tranh r t kh c li t Các nhà th u trong n c đa s thi u kinh nghi m so v i các nhà th u n c ngoài M t khác v n b n pháp quy v đ u t xây d ng c b n ch a

đ y đ , thi u đ ng b , quy đ nh ch a chi ti t, đ c bi t là ch đ u đãi v i các nhà

th u trong n c tham gia đ u th u qu c t còn mang tính chung chung, ch a c th nên th c t doanh nghi p Vi t Nam ch a đ c h ng u đãi này

Vì v y v n đ đ t ra c a c nh tranh trong đ u th u các doanh nghi p xây

d ng Vi t Nam là ph i đ a ra chi n l c c nh tranh nh m đ t đ c l i th c nh tranh:

c n phân bi t rõ nhân t bên trong và nhân t bên ngoài, trong đó nhóm nhân t bên trong gi vai trò quy t đ nh

- Nh ng n i dung trên là ti n đ dùng đ ti n hành phân tích và đánh giá

n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây d ng và là c s đ phân tích kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p xây d ng

- Trong ngành xây d ng, đ u th u đ c áp d ng cho các giai đo n nh đ u

th u gói t v n thi t k , đ u th u gói xây l p, đ u th u gói thi t b và đ u th u gói t

v n giám sát Trong ph m vi lu n v n này, tác gi ch t p trung nghiên c u v đ u

th u xây l p và gi i quy t các v n đ liên quan đ n đ u th u xây l p trong doanh nghi p xây d ng Vi t Nam trong giai đo n h i nh p Qu c t

CH NG 2: PHÂN TÍCH CÁC KH N NG C NH TRANH TRONG

U TH U XÂY D NG C A DOANH NGHI P 2.1 Phân tích kh n ng c nh tranh h s n ng l c c a doanh nghi p

Sau khi nh n và nghiên c u k h s m i th u c a Ch đ u t , các Nhà

th u c n ph i đ a ra đ c hình th c c nh tranh d a trên l i th c a mình đ hy

v ng đ t đ c m c đích cu i cùng là nh n đ c th u vòng m t là giai đo n s tuy n (H s n ng l c) Nhà th u ph i có đ c các ch tiêu sau:

- Tình tr ng tài chính: Doanh thu hàng n m bình quân t các h p đ ng th c

hi n trong nh ng n m v a qua, kh n ng đ m b o tài chính cho ho t đ ng xây l p công trình đ u th u thông qua t l % so v i giá c a h p đ ng trong n m càng cao càng t t

- N ng l c v qu n lý và đ i ng công nhân: Trình đ , n ng l c, kinh nghi m

v n t i, máy móc thi t b thi công chính càng ít càng t t

- Các công trình đ n v d tuy n đã thi công ( kinh nghi m): Ph m vi tham gia các công trình trong n c càng r ng càng t t So sánh t ng quát v kinh phí

gi a m c đ công vi c đã làm v i các công trình đang đ u th u bình quân trong

n m càng cao càng t t So sánh kh i l ng công vi c có tính ch t k thu t công ngh khác nhau bình quân trong n m đ n v đã làm theo h p đ ng so v i kh i

l ng bình quân trong n m theo d ki n c a công trình đang đ u th u M c đ đã

b khi u n i, ki n t ng càng ít càng t t

2.1.1 C nh tranh v n ng l c tài chính

- Các nhân t v ngu n tài chính có nh h ng r t l n t i kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a các DNXD

- Tr c h t, các nhân t v tài chính th hi n quy mô tài chính c a DN có

l n hay không DN nào có quy mô tài chính l n thì càng có s c c nh tranh m nh vì

h tr đ c Ch đ u t khi Ch đ u t c n h tr v n

- Ti p đ n là kh n ng huy đ ng v n và kh n ng đ m b o v n l u đ ng c a

DN ây là hai nhân t góp ph n nâng cao kh n ng c nh tranh c a DN khi tham gia đ u th u Huy đ ng v n và đ m b o đ c ngu n v n s t o ra cho DN m nh

d n trong quá trình thi công và tham gia đ u th u

- M c l i nhu n bình quân hàng n m t các h p đ ng đã thi công th c hi n

th hi n tính hi u qu trong kinh doanh c a DN N u đ t đ c hi u qu cao s đ t

đ c uy tín cao đ i v i b n hàng c ng nh đ i v i các nhà tài tr , đ c bi t đ i v i các c quan ch c n ng

- M t khác, nhân t t ng s n ph i tr và n ph i tr trong k nh h ng t i

m c đ c nh tranh c a DN N u h s n cao s mang l i l i nhu n l n cho DN khi kinh doanh có hi u qu (do chi m d ng đ c v n c a khách hàng), tuy nhiên n u kinh doanh sa sút thì l i mang l i nhi u r i ro cho DN H n n a s làm cho kh

n ng c nh tranh b gi m sút Vì th các DN ch nên có m c đ n v a ph i, phù h p

v i s v n hi n có c a DN

- M t nhân t quan tr ng n a là n ng l c c a đ i ng cán b qu n lý tài chính N u nh đ i ng này có trình đ chuyên môn cao, x lý k p th i các v n đ liên quan thì có th gi m chi phí giá thành xây l p

- Trong đ u th u xây d ng, n ng l c tài chính c a nhà th u là m t y u t quan tr ng, là tiêu chu n đ ch m đi m đánh giá n ng l c nhà th u M t khác, v i

n ng l c chính v ng m nh, doanh nghi p có th ch đ ng l a ch n các ph ng án

b th u v i giá h p lý đ c nh tranh v i các nhà th u khác

- Trong các cu c đ u th u qu c t n c ta hi n nay, xét trên ph ng ti n tài chính, các doanh nghi p trong n c th ng không t rõ đ c u th c a mình

tr c các doanh nghi p n c ngoài Do đó, đ trúng th u các doanh nghi p trong

n c th ng ph i liên danh v i nhà th u n c ngoài và th ng ph i ch u thi t thòi trong các h p đ ng liên danh này

2.1.2 C c u t ch c b máy và ngu n nhân l c

C c u t ch c b máy và ngu n nhân l c là m t trong nh ng y u t c b n quy t đ nh đ n hi u qu ho t đ ng c a m t doanh nghi p M t c c u t ch c h p

lý s t o đi u ki n cho vi c qu n lý d dàng, hi u qu , t o đi u ki n cho vi c gi m chi phí nâng cao n ng su t lao đ ng ng th i đây c ng chính là m t y u t đ

Ch đ u t xét th u

* C c u t ch c

M t c c u t ch c qu n lý h p lý s t o cho DN nâng cao đ c hi u qu

c a m i ho t đ ng trong DN Nh đó t o ra s linh ho t khi x lý các thay đ i c a các nhân t bên ngoài c ng nh bên trong c a DN làm gi m nh ng thi t h i không đáng có hay khôi ph c l i nh ng m t mát tr c đây

c đi m n i b t trong t ch c, qu n lý c a các DN XD là s thay đ i nhanh chóng qua t ng h ng m c công trình c th mà DN trúng th u Vì th s h p lý và linh ho t trong t ch c c a các DNXD là m t yêu c u r t quan tr ng, đánh giá v trình đ t ch c c a cán b c p trên đ i v i các b ph n c p d i

Nh th s h p lý và linh ho t đem l i l i th trong c nh tranh c a DN khi tham ra đ u th u (cung c p ngu n nhân l c phù h p cho t ng công trình) Tuy nhiên,

t ch c qu n lý trong DN còn ph i t o ra đ c b u không khí tâm lý xã h i và trong

n i b th t yên n tránh gây ch n đ ng cho m i ng i Bên c nh đó, ph i t ng c ng các m i quan h phi chính th c trong DN và s th ng nh t gi a lãnh đ o, các cán b nhân viên thu c các phòng ban ch c n ng và ng i lao đ ng trong DN C n ph i có các h th ng thông tin lành m nh trong DN t o s hi u bi t và rút ra đ c các kinh nghi m trong cu c s ng và trong công vi c cho t t c các thành viên

i v i doanh nghi p xây d ng thì kinh nghi m, s nh y bén c a đ i ng cán b qu n lý và chi n l c đ u th u c a h quy t đ nh ph n l n kh n ng trong

đ u th u c a doanh nghi p

M i quan h c a doanh nghi p v i các c quan chính quy n, c quan pháp

lu t, tài chính i v i doanh nghi p xây l p, ng i ta còn quan tâm t i m i quan

h c a doanh nghi p v i Ch đ u t - khách hàng c a doanh nghi p xây l p

* Ngu n nhân l c:

- Tr c h t đó là s l ng v cán b và công nhân trong DN M t DN c n

ph i có đ các phòng ban ch c n ng, cán b c n thi t c ng nh là s l ng công nhân trên t ng công tr ng

Tuy nhiên m t DN mu n phát tri n m nh h n n a thì cán b lãnh đ o ch

ch t c n ph i đoàn k t nhi t tình và ph i đ a ra đ c các chính sách, n i quy c th

nh m khen th ng, khuy n khích h c t p, làm vi c nh ng thành viên trong DN đ

đ t đ c k t qu cao h n nh m t o thành m t ê kíp n ng đ ng, hi u qu và t ch trong m i tình hu ng

2.1.3 Máy móc thi t b , công ngh thi công

Máy móc thi t b và công ngh thi công là m t b ph n tài s n quan tr ng

c a doanh nghi p ng th i, nó c ng là th c đo trình đ k thu t, n ng l c thi công c a doanh nghi p ây là y u t quan tr ng, nh h ng l n đ n kh n ng c nh tranh trong đ u th u c a doanh nghi p

Trong quá trình ch m th u, n ng l c v máy móc thi t b đ c ch đ u t xem xét r t k , b i vì nó có tác đ ng r t l n đ n ti n đ thi công Khi đánh giá n ng

l c thi công đ ch m th u, ch đ u t th ng xem xét y u t máy móc thi t b và công ngh thi công trên m t s khía c nh:

+ Tính hi n đ i c a thi t b công ngh : bi u hi n công ngh s n xu t, n m

s n xu t, hãng s n xu t, công su t, th i gian s d ng

+ Tính đ ng b c a máy móc, thi t b và công ngh : bi u hi n s phù h p

gi a các lo i máy móc thi công v i nhau và gi a máy móc thi công v i công ngh thi công, gi a ch t l ng, tính ph c t p c a s n ph m do công ngh đó t o ra

+ Tính hi u qu trong s d ng máy móc, thi t b công ngh : bi u hi n kh

n ng s d ng có hi u qu máy móc c a doanh nghi p, kh n ng khai thác có hi u

qu máy móc v i chi phí th p và kh u hao h p lý

+ Kh n ng đ i m i máy móc và công ngh : đây là tiêu chí quan tr ng khi xem xét n ng l c k thu t, đòi h i doanh nghi p ph i không ng ng nghiên c u, đ u

t mua s m máy móc và công ngh Quá trình này, m t m t cho phép doanh nghi p

ti p c n v i máy móc k thu t, công ngh thi công hi n đ i, làm t ng n ng l c thi công c a doanh nghi p, t o nên uy tín kinh doanh, gi m chi phí và t ng kh n ng

c nh tranh c a doanh nghi p

2.1.4 Kh n ng Marketing

Ho t đ ng qu ng cáo, ti p th là m t công vi c quan tr ng nh m xây d ng hình nh, qu ng bá s n ph m mà doanh nghi p chào bán ây là m t ho t đ ng quan tr ng có tác đ ng l n đ n kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p trong đ u

th u xây d ng

V i ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c thù, s n ph m c a doanh nghi p xây

d ng c ng mang tính đ c thù, nó g n li n v i danh ti ng c a doanh nghi p Do đó,

c nh tranh gi a các doanh nghi p xây d ng trong đ u th u g n li n v i ho t đ ng

qu ng cáo, ti p th

Ho t đ ng qu ng cáo, ti p th đòi h i ph i đ m b o tính chính xác, k p th i

c a thông tin v doanh nghi p c ng nh th tr ng Th ng xuyên tìm hi u, ti p xúc v i các ch d án, b n hàng, đ i tác và v i các c quan truy n thông đ qu ng cáo v doanh nghi p mình Gây d ng danh ti ng cho doanh nghi p là m t vi c làm

h t s c khó kh n, tuy nhiên khi đã thành công thì nó tr thành m t nhân t có tác

đ ng l n đ n vi c th ng th u c a doanh nghi p

2.1.5 Uy tín và kinh nghi m c a doanh nghi p

Kinh nghi m và n ng l c thi công là m t trong nh ng ch tiêu xác đ nh

đi u ki n đ m b o nhà th u đ c tham gia c nh tranh đ u th u trong m i d án

c a h s m i th u Tiêu chu n này đ c th hi n n ng l c hi n có c a nhà th u trên các m t:

- ã t ng thi công công trình, h ng m c công trình nào t ng t trong đi u

ki n nh công trình tham gia d th u

- ã th c hi n và hoàn thành ít nh t m t h p đ ng t ng t v k thu t có giá tr không nh h n giá gói th u tham d ho c đã th c hi n và hoàn thành 2 h p

đ ng t ng t v k thu t xây d ng có t ng giá tr ph i l n h n gói th u tham d

- ã t ng thi công công trình, h ng m c công trình có nh ng đ c đi m đ a hình, đ a ch t t ng t nh gói th u s p tham gia

- S l ng và trình đ chuyên môn c a đ i ng cán b k thu t, công nhân viên tr c ti p tham gia th c hi n d án

2.2 Phân tích kh n ng c nh tranh h s k thu t

Khi đã qua đ c vòng m t (h s n ng l c), Ch đ u t xét đ n vòng hai Thông th ng các nhà th u g p r t nhi u khó kh n giai đo n này có th giành

ph n th ng v mình trong cu c c nh tranh này, các Nhà th u c n ph i đ a ra đ c các bi n pháp th c hi n, các ch tiêu c th mà Ch đ u t quan tâm nh t

2.2.1 C nh tranh k thu t xây d ng

Trong s n xu t kinh doanh xây d ng thì ch t l ng s n ph m chính là ch t

l ng các công trình, nó bi u hi n tính n ng, tu i th đ tin c y, an toàn, tính k thu t, tính kinh t c a công trình

- Tính h p lý và kh thi c a các gi i pháp k thu t, bi n pháp và t ch c thi công;

- m b o đi u ki n v sinh môi tr ng, và các đi u ki n khác nh phòng cháy, an toàn lao đ ng;

- M c đ đáp ng c a thi t b thi công v s l ng ch ng lo i, ch t l ng và

ti n đ huy đ ng cho công trình

- B trí nhân l c t i hi n tr ng kèm theo danh sách các cán b ch ch t, trình đ , kinh nghi m, nhi m v d ki n đ c giao

- H s chi ti t rõ ràng, s đ t ch c hi n tr ng h p lý

- Th c hi n b o hành công trình theo đúng quy đ nh hi n hành

- Trình bày các gi i pháp k thu t thi công c a t t c các h ng m c kèm theo

s đ công ngh thi công đ i v i các lo i công vi c ph c t p

- Trình bày bi n pháp qu n lý ch t l ng c a Nhà n c, các ch tiêu ch t

l ng ch y u mà nhà th u s th c hi n đ c

K thu t xây d ng đ c đánh giá trên nhi u tiêu chí khác nhau, xong k thu t xây d ng c a b t c nhà th u nào khi tham gia d th u c ng ph i th a mãn yêu c u c b n mà bên m i th u đã nêu trong h s m i th u ó là m t s yêu c u

c b n mà bên m i th u th ng đ t ra cho các nhà th u và yêu c u ph i đ c th c

hi n đ y đ , không đ c m c sai sót

Th c t ho t đ ng đ u th u các gói th u xây l p t i Vi t Nam cho th y, nhà

th u trong n c v n còn b c l đi m y u v v n đ này Theo m t chuyên gia lâu

n m c a B Giao thông v n t i (GTVT), quá trình ch m h s d th u (HSDT) các gói th u xây l p có quy mô l n và công ngh ph c t p đã cho th y, HSDT c a các nhà th u Vi t Nam th ng có đi m k thu t th p, đ c bi t là các n i dung liên quan đ n gi i pháp k thu t và bi n pháp t ch c thi công Nguyên nhân là do h u

h t các nhà th u Vi t Nam v n ch a có kinh nghi m thi công các công trình có quy

là nhóm y u t quan tr ng h n c , và trong nhi u tr ng h p có ý ngh a quy t đ nh

đ n kh n ng th ng th u c a nhà th u

Khi tham gia các công trình có quy mô l n, nhà th u Vi t Nam th ng đ

xu t các bi n pháp t ch c thi công, gi i pháp k thu t thi u tính kh thi, b c l nhi u h n ch và b t c p, do đó r t d d n đ n vi c thi công b ch m ti n đ , đ c

bi t là vi c b trí nhân s thi công công trình Trong khi đó, các đ i th c nh tranh

l i là các nhà th u l n m nh c a Nh t B n, Hàn Qu c đã có nhi u kinh nghi m, nhi u n m tham d đ u th u l nh v c này; đ ng th i, các nhà th u ngo i này l i r t

hi u bi t c v đi m m nh l n đi m y u c a các đ i th c nh tranh (nhà th u Vi t Nam và nhà th u các n c khác)