Trong đề tài tôi chỉ giới hạn ở việc tiến hành xây dựng và sửdụng một số phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực ở một số bài học trongmôn Giáo dục công dân.. Cơ sở thực tiễn Ngay khi
Trang 1SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I Thông tin chung về cá nhân
1 Họ và tên: Hoàng Thị Minh Hoạt
2 Ngày tháng năm sinh: 10/09/1982
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Kiệm Tân
II Trình độ đào tạo
- Học vị cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2005
- Chuyên ngành đào tạo: Giáo Dục Chính Trị, Triết học
III Kinh nghiệm khoa học
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy môn Giáo Dục Công Dân
- Số năm kinh nghiệm: 8 năm
Trang 2MỤC LỤC
I Lí do chọn đề tài……… Trang 4- 5
II Cơ sở lí luận và thực tiễn ………Trang 6-7
1 Cơ sở lí luận……… Trang
6
2 Cơ sở thực tiễn……….Trang 7
6-III Nội dung ……… Trang 8-27
A Phương pháp dạy học tích cực
1 Thế nào là tính tích cực học tập……… Trang
8
2 Phương pháp dạy học tích cực……….Trang 8-9
3 Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực………Trang 9-11
4 Sự khác biệt giữa phương pháp dạy học cổ truyền và phương pháp dạy học tích cực……….Trang 11-12
5 Một số phương pháp dạy học tích cực……… Trang 12
B Xây dựng bài học giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực
1 Công tác chuẩn bị trước khi xây dựng bài học giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực……… Trang 13-18
1.1 Tham khảo sách giáo khoa và tài liệu liên quan Trang 13-15
1.2 Chọn những tình huống có vấn đề, nêu câu hỏi và cách giải quyết…
……… Trang 15-16
Trang 31.3 Một số yêu cầu cần thiết khi xây dựng bài học giáo dục công dân theo
phương pháp giáo dục tích cực………Trang 16-18
2 Một số minh hoạ cụ thể trong việc xây dựng bài học giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực………Trang 18- 25
2.1 Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình – Tiết 1 (Lớp 10)……
……… Trang 18-21 2.2 Bài 4: Cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hoá (Lớp 11)…
……… Trang 21-23 2.3 Bài 4: Quyền bình đẳng của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống xãhội – Tiết 1 (Lớp 12)………Trang 23-25
IV Kết quả ……… Trang 26
V Bài học kinh nghiệm……… Trang 26-27
VI Kết luận ……… Trang 27 VII Tài liệu tham khảo ……….Trang 28
Trang 4I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Định hướng đổi mới phương pháp giáo dục đã được xác định trong nghị quyết
trung ương 4 khoá VII (1-1993), nghị quyết trung ương 2 khoá VIII (12- 1996),được thể chế hoá trong luật Giáo dục (12-1998), được cụ thể hoá trong các chỉ thịcủa Bộ giáo dục và Đào tạo
Trong những năm qua, việc thực hiện đổi mới ngành giáo dục nói chung, giáodục phổ thông nói riêng chúng ta đã thu được những kết quả đáng khích lệ Tuynhiên bên cạnh đó vẫn còn những tồn tại cần tiếp tục đổi mới, bổ sung Điều đó đặt
ra yêu cầu cho việc dạy học cần phải tăng cường nhiều hơn nữa việc đổi mớiphương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học, cần phải nghiên cứu và triểnkhai việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại để bồi dưỡng cho học sinhnăng lực tư duy sáng tạo, năng lực tự giải quyết vấn đề
Giáo dục công dân là một môn học ở trường phổ thông nên việc đổi mới dạyhọc theo hướng trên là một yêu cầu cấp thiết đặt ra đối với các nhà nghiên cứu lýluận dạy học bộ môn cũng như người giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân.Thực trạng việc dạy học môn Giáo dục công dân ở trường phổ thông hiện nay đangcòn là vấn đề nan giải Sách giáo khoa và tài liệu phục vụ cho việc dạy học bộ mônđang còn nhiều hạn chế về số lượng và chất lượng Học sinh lơ là trong học tập,
phụ huynh và xã hội không quan tâm cho đây là “môn phụ” nên các em học một
cách đối phó Chính vì vậy mà chất lượng đào taọ không đáp ứng được yêu cầu vàmục tiêu giáo dục của bộ môn đề ra Đó là những hạn chế lớn trong dạy học bộmôn Giáo dục công dân ở trường THPT hiện nay
Trang 5Cũng như bao môn học khác môn Giáo dục công dân hiện nay đã thực hiện việcvận dụng phương pháp dạy học hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy
bộ môn bằng nhiều hình thức và nhiều phương pháp khác nhau Tuy nhiên, bằngkinh nghiệm giảng dạy của mình tôi đã lựa chọn một số phương pháp góp phầnđem lại kết quả cao hơn Chính vì vậy, tôi đã chọn và triển khai nghiên cứu đề tài :
“Xây dựng bài học Giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực” là
việc làm cần thiết
Xung quanh vấn đề phương pháp giáo dục tích cực và xây dựng bài học từtrước tới nay đã có nhiều công trình đề cập đến Nói chung những công trìnhnghiên cứu đã được tác giả nhấn mạnh đến ý nghĩa, tầm quan trọng của phươngpháp giáo dục tích cực trong dạy học Đồng thời thông qua các công trình đó cáctác giả đã nêu lên những biện pháp, cách thức để phát huy tính tích cực học tập củahọc sinh Thế nhưng vấn đề lựa chọn cụ thể từng phương pháp tối ưu cho một bàigiảng thì chưa được các nhà nghiên cứu quan tâm đúng mức
Dựa trên những thành tựu của các tác giả đi trước, qua thực tế của việc dạy họcgiáo dục công dân Trong đề tài tôi chỉ giới hạn ở việc tiến hành xây dựng và sửdụng một số phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực ở một số bài học trongmôn Giáo dục công dân Đây là công việc không còn là mới về phương pháp dạyhọc giáo dục công dân ở trường THPT nhưng trong quá trình dạy học tôi thấy nó đãgóp phần làm phong phú nội dung bài học và đáp ứng được yêu cầu đổi mới dạyhọc trong nhà trường hiện nay đặc biệt là nó khơi dậy được sự hứng thú học tập củahọc sinh
Trang 6II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1 Cơ sở lí luận
Có thể khẳng định rằng Giáo dục công dân là môn học không thể thiếu trongchương trình của các trường phổ thông hiện nay Bởi đây là một môn học tổng hợpnhiều tri thức khoa học, vừa góp phần nâng cao nhận thức vừa giúp các em hoànthiện nhân cách bản thân Tuy nhiên, với xu hướng kinh tế thị trường hiện nay thì erằng việc xuống cấp và suy đồi về đạo đức của giới trẻ ngày càng trầm trọng vàđáng lo ngại hơn; hiện tượng vi phạm pháp luật ngày càng diễn ra nhiều hơn vớitính chất và mức độ nghiêm trọng hơn; lòng tin của mọi tầng lớp nhân dân vào chế
độ Xã hội chủ nghĩa ngày càng giảm sút
2 Cơ sở thực tiễn
Ngay khi học sinh mới bắt đầu bước vào lớp đầu tiên của khối THCS các em đã
tỏ ra coi thường thậm chí học đối phó vì cho đây là môn phụ… Thật vậy, bản thân
là giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân tôi rất băn khoăn, trăn trở nên đãkhông ngừng tìm tòi, học hỏi để làm sao tạo sự hứng thú cho các em trong học tập
và đạt được kết quả cao nhất
Trong những năm gần đây việc áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực đã
được áp dụng một cách rộng rãi ở khắp các môn học cũng như các bậc học Việc ápdụng các phương phương giáo dục tích cực đã thu được nhiều kết quả
Qua nhiều năm giảng dạy, bản thân tôi luôn tìm tòi, suy nghĩ vận dụng những
kinh nghiệm từ thực tiễn, những phương pháp những cách thức…làm thế nào để
Trang 7dạy học đạt kết quả cao nhất, gây hứng thú cho học sinh nhằm giúp các em khắcsâu kiến thức đã học đồng thời biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễncuộc sống
Xuất phát từ thực tiễn dạy học như vậy và từ chính kinh nghiệm giảng dạycủa bản thân, tôi nhận thấy rằng với sự phát triển như vũ bão của khoa học côngnghệ hiện nay cần đào tạo con người một cách toàn diện Muốn vậy, trước hết mỗihọc sinh phải hứng thú say mê trong học tập, các em phải tự nhận thức được sự cầnthiết của sự tích cực chủ động trong học tập Để làm được điều đó, bản thân giáoviên phải kích thích năng lực tư duy sáng tạo của học sinh qua các bài học bằngcác phương pháp mới
Trang 8III NỘI DUNG :
và tự giác là hai yếu tố tạo nên tính tích cực Tính tích cực sản sinh nếp tư duy độclập Suy nghĩ độc lập là mầm mống của sáng tạo Ngược lại, phong cách học tậptích cực, độc lập, sáng tạo sẽ phát triển tự giác, hứng thú, bồi dưỡng động cơ họctập Tính tích cực học tập biểu hiện ở những dấu hiệu như: hăng hái trả lời nhữngcâu hỏi của giáo viên, bổ sung các câu trả lời của bạn, thích phát biểu ý kiến củamình trước những vấn đề nêu ra; hay nêu thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ nhữngvấn đề chưa đủ rõ; chủ động vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để nhận thức vấn
đề mới; tập trung chú ý vào vấn đề đang học; kiên trì hoàn thành các bài tập, khôngnản trước những tình huống khó khăn…
Trang 9Tính tích cực học tập thể hiện qua các cấp độ từ thấp đến cao như: Bắt chước,tìm tòi, sáng tạo.
2 Phương pháp dạy học tích cực
Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ rút gọn, được dùng ở nhiều
nước để chỉ những phương pháp giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tíchcực, chủ động, sáng tạo của người học
Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hoá, tích cực hoá hoạtđộng nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực củangười học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy,tuy nhiên để dạy học theo phương pháp giáo dục tích cực thì giáo viên phải nỗ lựcnhiều so với dạy theo phương pháp thụ động
Muốn đổi mới cách học phải đổi mới cách dạy cách dạy chỉ đạo cách học,nhưng ngược lại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy.Chẳng hạn, có trường hợp học sinh đòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động nhưng giáoviên chưa đáp ứng được, hoặc có trường hợp giáo viên hăng hái áp dụng phươngpháp dạy học tích cực nhưng không thành công vì học sinh chưa thích ứng, vẫnquen với lối học tập thụ động Vì vậy, giáo viên phải kiên trì dùng cách dạy hoạtđộng để dần dần xây dựng cho học sinh phương pháp học tập chủ động một cáchvừa sức, từ thấp lên cao Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp táccủa cả thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thìmoới thành công Như vậy, việc dùng thuật ngữ “Dạy và học tích cực” để phân biệtvới “Dạy và học thụ động”
3 Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực
3.1 Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh
Trong phương pháp dạy học tích cực, người học - đối tượng của hoạt động
“dạy” đồng thời là chủ thể của hoạt động “học”- được cuốn hút vào các hoạt động
Trang 10học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điềumình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viênsắp đặt Được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế, người học trực tiếpquan sát, thảo luận, làm thí nghiệm, giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ củamình, từ đó nắm được kiến thức, kĩ năng mới, vừa nắm được phương pháp “ làmra” kiến thức, kĩ năng đó, không rập theo những khuôn mẫu sẵn có, được bộc lộ vàphát huy tiềm năng sáng tạo.
Dạy học theo cách này thì giáo viên không chỉ giản đơn truyền đạt tri thức màcòn hướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng học sinh biếthành động và tích cực hành động của cộng đồng
3.2 Dạy và học chú trọng phương pháp tự học
Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho học sinhkhông chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tịêu dạyhọc Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổ thông tin, khoahọc, kĩ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão - thì không thể nhồi nhét vào đầu óchọc sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều Phải quan tâm dạy cho học sinhphương pháp học ngay từ bậc tiểu học và càng lên bậc cao hơn càng phải được chútrọng
Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn luyệncho người học có được phương pháp, kĩ năng, thói quen, ý chí tự học thì sẽ tạo cho
họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có trong mỗi con người Vì vậy, người tanhấn mạnh mặt hoạt động học trong quá trình tự học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến
từ học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay trongtrường phổ thông, không chỉ tự học ở nhà mà tự học cả trong mỗi tiết học có sựhướng dẫn của giáo viên
3.3 Tăng cường học tập cá thể, phối hợp với học tập hợp tác
Trang 11Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể đồngđều thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận sự phân hoá vềcường độ, tiến độ hoàn thành nhiệm vụhọc tập, nhất là khi bài học được thiết kếthành một chuỗi công tác độc lập.
Tuy nhiên, trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đều đượchình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân Lớp học là mội trường giao tiếpthầy – trò, trò – trò, tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đườngchiếm lĩnh nội dung học tập Thông qua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiếnmỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lênmột trình độ mới Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm sống củangười thầy
3.4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đáng giá của trò
Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận địnhthực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhậnđịnh thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy Trước đây giáo viên giữ độcquyền đánh giá học sinh Trong phương pháp tích cực giáo viên phải hướng dẫnhọc sinh phát triển kĩ năng tự đánh giá để điều chỉnh cách học Liên quan với điềunày, giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia lẫn nhau Tựđánh giá đúng và điều chỉnh hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạttrong cuộc sống mà nhà trường phải tranh bị cho học sinh
Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực để đào tạo những con ngườinăng động, sớm thích nghi với đời sống xã hội, thì việc kiểm tra đáng giá không thểdừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, lặp lại các kĩ năng đã học mà phải khuyếnkhích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyết những tình huống thực tế
4 Sự khác biệt giữa phương pháp dạy học cổ truyền và phương pháp dạy học
tích cực
Trang 12Từ dạy và học thụ động sang dạy và học tích cực, giáo viên không còn đóng vaitrò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, giáo viên trở thành người thiết kế, tổchức, hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm nhỏ để học sinh tự lựcchiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động đạt các mục tiêu kiến thức, kĩ năng, thái độtheo yêu cầu của trương trình Trên lớp học sinh hoạt động là chính, giáo viên có vẻnhàn nhã hơn nhưng trước đó, khi soạn giáo án, giáo viên đã phải đầu tư công sức,thời gian rất nhiều so với kiểu dạy và học thụ động mới có thể thực hiện bài lên lớpvới vai trò là người gợi mở, xúc tác, động viên, cố vấn, trọng tài trong các hoạtđộng tìm tòi hào hứng, tranh luận sôi nổi của học sinh Giáo viên phải có trình độchuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới có thể tổ chức, hướngdẫn các hoạt động của học sinh mà nhiều khi diễn biến ngoài tầm dự kiến của giáoviên.
Có thể so sánh đặc trưng của phương pháp dạy học cổ truyền và phương phápdạy học tích cực như sau:
B Xây dựng bài học Giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực
Giáo dục công dân là môn học gắn bó chặt chẽ với đời sống xã hội của conngười Nó là môn học phản ánh những gì xảy ra xung quanh chúng ta, bao gồmtriết học, kinh tế chính trị, đạo đức, pháp luật Việt Nam… Trong thực tế việc chỉ
Trang 13đạo và bồi dưỡng giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân cũng như kinhnghiệm của từng giáo viên đã chỉ ra một chân lý, không có sự cào bằng hay đồngnhất nội dung cũng như phương pháp giảng dạy cho mỗi bài học giáo dục côngdân Không cần giáo viên phải giảng giải cặn kẽ, từng câu, từng chữ từng vấn đềtrong sách giáo khoa Vấn đề cần quan tâm ở đây là đòi hỏi giáo viên phải là ngườihướng dẫn, người tổ chức cho học sinh tìm hiểu, trao đổi, giải quyết vấn đề mộtcách tự nhiên, bình đẳng, làm sao để lôi cuốn từng đối tượng học sinh trong lớphọc Đó chính là việc tích cực hóa hoạt động của học sinh trong học tập bộ môngiáo dục công dân Mọi việc xây dựng bài học giáo dục công dân phải đáp ứngđược mục đích tối cao của hoạt động học tập môn Giáo dục công dân ở học sinhtrong mỗi giờ học.
Chính vì vậy phải xây dựng bài học Giáo dục công dân làm sao để đảm bảođược tính khách quan của nội dung kiến thức, tính quy luật của quá trình cảm nhận
và chiếm lĩnh nội dung kiến thức bộ môn Giáo dục công dân của học sinh
1 Công tác chuẩn bị trước khi xây dựng bài học giáo dục công dân theo phương pháp giáo dục tích cực
Bất cứ môn học nào cũng vậy, khi lên lớp giáo viên phải có giáo án Để biênsoạn được một giáo án nói chung, giáo án theo phương thức giảng dạy tích cực nóiriêng đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị công phu và nghiêm túc Đối với môngiáo dục công dân, để có được bài soạn theo phương pháp giáo dục tích cực, theotôi giáo viên cần thưc hiện một số công việc chuẩn bị cơ bản như sau :
1.1 Tham khảo sách giáo khoa và tài liệu có liên quan
Để xây dựng bài học Giáo dục công dân theo phương pháp cổ truyền hayphương pháp giáo dục tích cực vấn đề chuẩn bị tài liệu cho bài giảng là khâu quantrọng nhất
Trang 14Trước hết giáo viên phải tham khảo những tài liệu có liên quan đến nội dungbài học như: Sách giáo khoa, sách giáo viên, chuẩn kiến thức kỹ năng, thiết kế bàigiảng, báo chí, ca dao-tục ngữ, tranh ảnh, băng đĩa, bài tập tình huống, bài tập trắcnghiệm… Việc làm này tuy đơn giản, thường xuyên, đôi lúc là phút giải lao thưgiãn hàng ngày nhưng đối với bộ môn Giáo dục công dân là cả một vấn đề quantrọng Vì vậy người giáo viên phải luôn luôn tiếp cận với những vấn đề nhạy bénmang tính thời sự để vận dụng vào bài giảng của mình, nhằm nâng cao năng lựcnhận thức của học sinh đối với thực tiễn xã hội.
Chẳng hạn như: Vấn đề sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đã và đang đượcngười tiêu dùng cả nước quan tâm, đặc biệt là địa phương là nơi có ngành chănnuôi gia súc, gia cầm lớn nhất cả nước giáo viên có thể đưa vấn đề này vào các bài:
“Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học”, “Công dân với một số vấn đề cấp thiếtcủa nhân loại” (lớp 10), bài “Cạnh tranh trong sản xuất và lưu thông hàng hoá” (lớp11) hay bài “ Quyền bình đẳng của công dân trong một số lĩnh vực của đời sống xãhối”, “ Pháp luật với sự phát triển bền vững của đất nước” (lớp 12); “Nhật ký ĐặngThùy Trâm” vào giảng dạy bài “Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổquốc” hoặc các loại báo, tạp chí như: Báo Tuổi trẻ, Thanh niên, Phụ nữ, hạnh phúcgia đình, tài hoa trẻ, hoa học trò…có nhiều nội dung nói về các vấn đề nóng bỏngcủa xã hội, tình yêu lứa đôi hay những vấn đề thầm kín của tuổi mới lớn hay sụ bấtbình đẳng trong quan hệ vợ chồng…những bài báo này vừa là công cụ giải trí củagiáo viên vừa góp phần quan trọng vào giảng dạy các bài học
Không những thế tri thức khoa học nói chung và tri thức của từng bộ môn cụthể trong đó có môn Giáo dục công dân nói riêng, suy cho cùng đều xuất phát từnhu cầu thực tiễn, là sự tổng kết khái quát từ lao động hàng ngày của con người.Cho nên mọi sự kiện tưởng chừng như đơn giản xảy ra hàng ngày, hàng giờ cũng làminh chứng, ví dụ minh họa cho bài học Giáo dục công dân ở trường phổ thông
Do vậy trong cuộc sống hằng ngày người giáo viên dạy giáo dục công dân phải
Trang 15luôn tiếp cận, cập nhật với những vấn đề ấy để thấy rằng sự việc xảy ra là đúng haysai Từ đó làm tư liệu cho bài giảng của mình.
Giáo viên không chỉ tiếp thu những gì xảy ra xung quanh để coi đó là nguồn tưliệu chủ yếu cho quá trình dạy học của mình mà đòi hỏi phải tham khảo những tưliệu khác phục vụ cho dạy học Những tư liệu liên quan đến nội dung, chương trình
bộ môn Giáo dục công dân có rất nhiều Vì bản thân tri thức của môn học này là sựtổng hợp của nhiều tri thức khác nhau Giáo viên phải nắm vững những vấn đề cóliên quan ấy để làm sáng tỏ hơn cho bài học
Chẳng hạn như chương trình giáo dục công dân lớp 10 thì nội dung tri thức chủyếu gồm 2 phần: Triết học Mác- Lênin và đạo đức học do vậy giáo viên phải có tàiliệu liên quan đến nội dung từng phần, từng bài cụ thể
Về sách giáo khoa, đây là nguồn tư liệu chủ yếu chứa đựng cả nội dung bàihọc Bất cứ môn học nào cũng vậy, giáo viên phải dựa vào sách giáo khoa mà tìm
ra những kiến thức cần thiết để từ đó bổ sung thêm kiến thức nhằm xây dựng bàigiảng của mình thêm sinh động hơn Hơn nữa nội dung tri thức của bộ môn Giáodục công dân là một chuỗi kiến thức có lôgic với nhau, nội dung bài học đi từ đơngiản đến phức tạp, bài học này là tiền đề cho bài học sau, nội dung này là cơ sở củacác nội dung sau Chính vì vậy nên trước khi soạn bài, giáo viên phải đọc và thamkhảo trước những gì có liên quan đến nội dung bài trong sách giáo khoa Từ đógiáo viên xây dựng cho mình một giáo án đầy đủ cả tri thức cũ và mới
1.2 Chọn những tình huống có vấn đề, nêu câu hỏi và cách giải quyết.
Sau khi thu thập những tài liệu chuẩn bị cho việc xây dựng bài học Giáo dụccông dân theo phương pháp giáo dục tích cực , vấn đề quan trọng tiếp theo là giáoviên chọn những tình huống có vấn đề Bỡi lẽ, nội dung kiến thức của một bài họcthì nhiều, mỗi bài có nhiều nội dung khác nhau, có những phần không vận dụngđược phương pháp giáo dục tích cực được Đồng thời cũng có những phần không