skkn vận dụng phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ ở trên lớp trong dạy học tiếng anh – THPT

Do đó mọi người dù ở trình độ, lứa tuổi nào cũng có thể học Anh Văn.Vì vậy giáo viên bộ môn Anh Văn phải luôn cố gắng nâng cao trình độ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy để có thể tạ

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI Đơn vị: Trường THPT Bình Sơn

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NHĨM

Người thực hiện: Lê Thanh Trúc

Lĩnh vực nghiên cứu:

Qủan lý giáo dục:

Phương pháp dạy học bộ môn : Anh Văn Phương pháp giáo dục

Lĩnh vực khác: ………

Có đính kèm:

Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác

Năm học: 2011 - 2012

*

*

SƠ YẾU LÝ LỊCH KHOA HỌC

1 Họ và tên: Lê Thanh Trúc

2 Ngày, tháng, năm sinh: 23/ 04/ 1976

3 Nam/ nữ: Nữ

4 Địa chỉ: Ấp I – xã Bình Sơn – Huyện Long Thành - Đồng Nai

5 Điện thoại: 0613533100 ( CQ )/ ( NR)

7 chức vụ: Giáo Viên

II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

- Học vị( hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ) cao nhất: cử nhân Anh Văn

- Năm nhậân bằng: 2001

- Chuyên ngành đào tạo: Anh Văn

- lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: giảng dạy mơn tiếng anh

- Số năm kinh nghiệm: 11 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong những năm gần đây:

* Phương pháp ứng dụng văn phạm trong giao tiếp

* Làm thế nào để học sinh đọc cĩ hiệu quả

MỞ ĐẦU

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cùng với sự thay đổi lớn lao của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, nước ta đang

có sự “chuyển mình” trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá Việt, đang phấn đấu trở thành một quốc gia có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh Hiện tại, ngành giáo dục và đào tạo Việt nam đang đứng trước những thách thức và vận hội mới Nó đòi hỏi phải có những đổi mới trong hệ thống giáo dục cùng với phương pháp dạy hoc cho tất cả các môn và đặt biệt là Tếng Anh.Tiếng Anh là một ngôn ngữ quan trọng được rất nhiều quốc gia sử dụng trong giao tiếp với các nước trên thế giới và cả trong các cấp học Việt Nam ta những năm gần đây thu hút rất nhiều các nhà đầu tư nứớc ngòai đến kinh doanh, hợp tác làm ăn và họ thừơng dùng Tiếng Anh

để giao tiếp với đối tác của họ; do đó Tiếng Anh trở thành phương tiện giao tiếp thường xuyên và phổ biến ở Việt Nam Số lượng người sử dụng Tiếng Anh thông thạo ngày càng tăng Trong Trừờng THPT Tiếng Anh là một môn học quan trọng, là môn thi tốt nghiêp bắt buộc, và trong công việc Tiếng Anh là tiêu chuẩn để có một việc làm tốt Do đó mọi người dù ở trình độ, lứa tuổi nào cũng có thể học Anh Văn.Vì vậy giáo viên bộ môn Anh Văn phải luôn cố gắng nâng cao trình độ chuyên môn và đổi mới phương pháp dạy để có thể tạo ra một thế hệ học sinh giỏi ngọai ngữ, sử dụng được Tiếng Anh để giao tiếp với người nước ngoài

Với giáo trình cải cách hiện nay trong mỗi đơn vị bài học đều có bài tập yêu cầu học sinh làm việc theo cặp hoặc theo nhóm nhằm giúp cho học sinh học tích cực hơn Học tập theo cặp, nhóm rèn luyện cho học sinh tính độc lập, tự chủ, khả năng diễn đạt, lập luận vấn đề, sự hợp tác tương trợ lẫn nhau, ý thức cộng đồng, tính kỷ luật,vv Qua đó cũng giúp cho học sinh có thể thích ứng nhanh với những đòi hỏi ngày càng cao của đời sống

xã hội và hướng học sinh vào chuẩn bị cho cuộc sống chứ không phải chỉ chuẩn bị cho thi

cử Đây là mục đích cuối cùng của dạy học

Sách giáo khoa tiếng Anh ở bậc trung học phổ thông theo những định hướng của cải cách giáo dục đã được tiến hành và đã tạo ra những tiền đề quan trọng cho việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh Các nhà giáo dục tâm huyết đã ra sức tìm tòi và thử nghiệm nhiều phương pháp dạy học mới:” Dạy học theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm”, nhằm phát huy tích tích cực, tư duy sáng tạo, chủ động của học sinh nâng cao hiệu quả và chất lượng quá trình dạy học

Hiện tại Việt nam đang ở chặng đầu của con đường đổi mới, giáo dục còn nhiều khó khăn, điều kiện đầu tư cho cơ sở vật chất còn hạn chế như: thiếu phòng học, dụng cụ tài liệu, lớp quá đông Vậy làm thế nào để áp dụng được các phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh – một môn học mà học sinh từ trước đến nay vẫn coi là môn “phụ”, môn “học thuộc lòng”? Làm thế nào để học sinh khắc phục được tâm lí này? Để học sinh trở nên yêu thích hứng thú với bộ môn, giờ học không cảm thấy nhàm chán, tẻ nhạt và đồng thời cũng khắc phục những điểm hạn chế do hoàn cảnh hiện tại của nước nhà Với những điều kiện đòi hỏi trên, một trong những phương pháp học tập có tính khả thi là dạy học theo nhóm nhỏ Đối với phương pháp dạy học theo nhóm thì các nhiệm vụ học tập được giải quyết không phải bởi từng cá nhân riêng rẽ mà

là sự phối hợp, sự hợp tác của các thành viên trong một nhóm Việc phối hợp học tập theo

cả chiều đứng (thày –trò) và chiều ngang (trò –trò) tạo điều kiện cho học sinh nhận thức

từ hai phía thầy và bạn Chính trong quá trình học tập chung đó các em được trao đổi thảo luận học hỏi lẫn nhau, được khẳng định mình trong nhóm, tập thể tạo nên bầu không khí dân chủ trong lớp học Giúp các em tự tin hơn và mạnh dạn nêu ra những suy nghi, quan điểm của mình Hiện nay, trên thế giới phương pháp dạy học hợp tác nhóm đã được nghiên cứu, vận dụng và thu được nhiều thành tựu Song ở Việt nam phương pháp này còn mới và thật sự ứng dụng được với học sinh ở vùng quê vì nhiều lí do Chính vì vậy cần phải nghiên cứu vận dụng phương pháp dạy học này trong dạy học nói chung và môn tiếng Anh nói riêng ở trường trung học phổ thông

Xuất phát từ những tiễn trên nên tôi chọn đề tài:

“Vận dụng phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ ở trên lớp trong dạy học tiếng Anh – THPT”.

Trong quá trình thực hiện còn có nhiều sai sót rất mong nhận được sự đóng góp của quí đông nghiêp Tôi xin chân thành cảm ơn

II- MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Đề tài xác định cơ sở lí luận và qui trình của việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ vào dạy học tiếng Anh - Trung học phổ thông Việc thực hiện phương pháp này nhằm phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn tiếng Anh

III- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp học tập hợp tác nhóm nhỏ trong dạy học tiếng Anh ở nhà trường trung học phổ thông các khối lớp 10, 11, 12 ở trường THPT BÌNH SƠN

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC HỢP TÁC THEO NHÓM NHỎ

1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu:

Dân gian ta có câu “Học thày không tày học bạn” như vậy từ lâu đă có phương pháp học tập theo cặp hoặc nhóm, nhưng chúng ta chưa nhận ra và phát huy nó và đến tận bây giờ chúng ta mới đẩy mạnh phương pháp học tập theo nhóm.Trong nhiều năm qua ở các trường phổ thông cũng đã phát động phong trào “Đôi bạn cùng tiến” và đến tận bây giờ vẫn được duy trì Trên thực tế ở những vùng dân cư thưa thớt như vùng sâu vùng xa, vùng núi cao hẻo lánh, chúng ta đã tổ chức dạy học theo các lớp ghép 2, 3 đến 4 trình độ trong một lớp Việc tổ chức dạy học lớp ghép như vậy cũng là dựa trên nền tảng của tổ chức dạy học theo nhóm cùng trình độ

Học tập nhóm luôn diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau: như nhóm tự quản, nhóm học tập, ở một số môn học như: thể dục, thủ công, âm nhạc, ngoại khoá, sinh hoạt câu lạc

bộ vv Gần đây, với xu hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của người học, các nhà nghiên cứu lý luận dạy học đưa ra bốn đặc trưng cơ bản:

- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động độc lập của học sinh

- Chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

- Tăng cường học tập cá thể kết hợp học tập hợp tác

- Kết hợp đánh giá của thầy và tự đánh giá của trò

Qua nhiều lớp tập huấn và tam khao một số sách viết về việc tổ chức cho học sinh học theo cặp, nhóm của một tác giả như Trần Bá Hoành đã đề cập tới việc tổ chức học tập hợp tác theo nhóm với ý nghĩa là một trong những phương pháp dạy học tích cực đó là

“Dạy học lấy học sinh làm trung tâm” và “Phương pháp cùng tham gia” Theo tác giả thì

“học sinh cần học bằng cách làm chứ không chỉ bằng cách nghe giáo viên giảng Dạy học

theo nhóm tạo nên môi trường hợp tác trò- trò; thầy trò giúp đỡ lẫn nhau, trong đó học sinh là trung tâm, giáo viên không còn độc chiếm diễn đàn” Tiến sĩ Vũ Hào Quang cũng

đã đề cập nhiều đến việc phân nhóm và quản lí nhóm trong cuốn “Xã hội học quản lí” Hiện tượng phân nhóm được ông thể hiện theo phép đồ hoạ bằng hình vẽ

Theo cách nắm bắt nhóm bằng hình vẽ chúng ta có thể nói rằng trong một tập thể nào

đó, cá nhân A nằm trong quan hệ với cá nhân B và C Quyền thành viên chỉ ra sự gia nhập của một cá nhân vào nhóm đã được xác định (a’, b’, c’)

Việc vận dụng phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ không đơn giản là chỉ áp dụng một cách máy móc phương pháp này vào quá trình dạy học Nó tuỳ thuộc vào môn học, điều kiện học tập, đối tượng học sinh, tính chất bài học và năng lực sư phạm của người thày tổ chức hình thức này như thế nào cho có hiệu quả

Bởi vậy việc nghiên cứu và vận dụng tổ chức cho học sinh học tập hợp tác theo nhóm trong quá trình dạy học môn tiếng Anh ở trường trung học phổ thông vẫn luôn là vấn đề mới mẻ và thú vị Đây là một vấn đề cần sớm được tiến hành trong dạy học nhằm đáp ứng các yêu cầu của quá trình đổi mới đặt ra đối với môn tiếng Anh ở các trường trung học phổ thông hiện nay Tuy nhiên chúng ta gặp một số vấn đề khó như thời gian, vị trí phòng học

2 Một số đăc điểm về nhóm:

Ưu điểm: Trong nhóm nhỏ, mỗi cá nhân đều phải nỗ lực, bởi mỗi cá nhân được phân

công thực hiện một công việc và toàn nhóm phải phối hợp với nhau để hoàn thành công việc chung Thông qua sự hợp tác, tìm tòi, nghiên cứu, thảo luận trong nhóm, ý kiến của mỗi cá nhân được bộc lộ, được điều chỉnh, khẳng định hay bác bỏ Qua đó học sinh sẽ hứng thú và tự tin hơn trong học tập Hình thức này còn tạo điều kiện rèn luyện cho các

em năng lực làm việc hợp tác

Nhược điểm: Trong quá trình làm việc giữa các nhóm nhỏ dễ gây mất trật tự và một

số thành viên trong nhóm dễ ỷ lại Do đó trong quá trình phân nhóm chúng ta cần lưu ý một số vấn đề như trình độ học sinh, số lượng học sinh

A

C B

a ’

Phân loại nhóm

Bước 1: Tất cả các nhóm trong lớp thực hiện nhiệm vụ.

Bước 2: Sau đó các nhóm làm việc.

Bước 3: Đại diện các nhóm báo cáo kết quả.

Bước 4: Các nhóm khác bổ sung Giáo viên tổng kết.

Nói tóm lại, nhóm học tập có những đặc trưng sau:

- Nhóm học tập là một đơn vị, một bộ phận của tập thể lớp học

- Hoạt động của nhóm được thống nhất với nhau bởi các thành viên cùng thực hiện nhiệm

vụ học tập Đây vừa là nguyên nhân vừa là điều kiện của một nhóm học tập

- Các thành viên trong nhóm không chỉ liên kết với nhau về mặt trách nhiệm mà còn có mối liên hệ về tình cảm, đạo đức, lối sống

b) Động cơ và quá trình hình thành động cơ thông qua học tập hợp tác nhóm:

Mô hình động cơ học tập được thể hiện:

Trong quá trình hoạt động học tập hợp tác, nhóm động cơ của người học được hình thành và phát triển một cách tự giác Nhóm là môi trường học tập, môi trường giao lưu; từ

đó tương tác trò- trò, trò- thầy, trò- tri thức được hình thành Người học có động cơ học để

Tự giác

Sáng tạo Hứng thú

Động cơ

chiếm lĩnh tri thức mà quá trình ấy lại diễn ra tích cực bởi tính tự giác, chủ động của người học khi khai thác những kiến thức hay những vấn đề học tập

c) Hứng thú nhận thức qua học tập hợp tác nhóm.

Hứng thú nhận thức là một trường hợp riêng của hứng thú Đó là hứng thú học tập, hứng thú đối với sự tìm hiểu khoa học Hứng thú nhận thức cũng phải có đủ ba yếu tố đặc trưng của hứng thú đó là:

- Có cảm xúc đúng đắn đối với hành động

- Có khía cạnh nhận thức xúc cảm

- Có động cơ trực tiếp xuất phát từ bản thân

Phương pháp dạy học hợp tác nhóm là phương pháp dạy họclà hoạt động để người học tích cực, tự giác học hỏi, tìm tòi kiến thức Thông qua học nhóm, các thành viên có dịp liên hệ với nhau để phân tích, mổ xẻ vấn đề; từ đó có thể nắm được bản chất bên trong của đối tượng nhận thức Điều này làm cho người học hứng thú học hơn

Phương pháp dạy học hợp tác nhóm có khả năng tạo nên hứng thú cho học sinh Song,

để học sinh có hứng thú học tập và nắm bắt được kiến thức đòi hỏi năng lực tổ chức, điều khiển quá trình dạy học của giáo viên Hay nói cách khác, học tập hợp tác nhóm chỉ tạo được hứng thú cho học sinh khi giáo viên biết biên soạn tài liệu cho nhóm dưới dạng vấn

đề, tình huống phù hợp với nhu cầu nhận thức của học sinh Đồng thời có được qui trình dạy học khoa học, đôi khi cũng đòi hỏi người thầy phải có tính nghệ thuật giống như một diển viên trên sân khấu Nhưng thực tế thì hầu hết giáo viên của chúng ta chưa làm được điều này vì nhiều yếu tố khách quan cũng như chủ quan

3 Cơ sở về mặt giáo dục:

Với nhóm học tập ở nhà trường, điều đầu tiên cần được xét tới là sự thành lập nhóm: Nhóm đó được thành lập như thế nào? Trong lĩnh vực giáo dục, cần phải phân biệt rõ

“nhóm” và “đám đông”; Với sự làm việc chung của các học sinh trong nhà trường, người thầy đã khơi dậy những lợi ích của hoạt động nhóm như cho điểm nhóm hoặc cá nhân tiêu biểu trong nhóm để kích thích sự ham thích hoạt động của học sinh và tùy trình độ của mỗi nhóm mà giáo viên giao cho nhóm câu hỏi phù hợp

Những nhóm mà sự hiện hữu đặt trên căn bản mà cá nhân chỉ có thể xác nhận là vì một hoạt động hoàn toàn có tính cách cá nhân, và như thế mỗi người sẽ nhận một phần, để đóng góp tích cực vào cuộc thảo luận trong khuôn khổ hạn hẹp của nhóm đó

Khi quan niệm về nhóm như vậy, trong nhà trường vấn đề sẽ phải đặt ra để xét về sự thành lập nhóm là: Nhóm được thành lập nhất thời, bất ngờ, hay có hướng dẫn? Nhóm lớn hay nhỏ? Và hệ thống sắp xếp để phân chia công việc trong nhóm ra sao? Đó chính là cơ

sở về mặt giáo dục của nhóm học tập

4 Cách chia nhóm:

Tuỳ thuộc vào nội dung học tập, tính chất của nội dung học tập, mức độ khó, dễ của các nhiệm vụ học tập và trình độ của đối tượng học sinh mà có các cách chia nhóm nhỏ khác nhau Thông thường có một số cách chia nhóm, đó là:

Chia ngẫu nhiên:

Chia thành nhóm cùng trình độ:

Chia thành nhóm gồm đủ trình độ:

Chia nhóm theo sở trường:

Chia nhóm nhỏ trong các buổi Xêmina

ÁP DỤNG CÁC DẠNG LUYỆN TẬP ĐỂ DẠY ĐIỂM VĂN PHẠM:

VÍ DỤ:

Trong chương trình SGK 10 - Unit 16 – Language Focus dạy về so sánh hơn và so sánh bậc nhất Tôi tiến hành các bước dạy như sau

WARM-UP:

Để dẩn học sinh vào bài Tôi cho các em xem vài tấm hình về xe hơi và đặt một số câu hỏi :

Trước tiên Tôi chỉ cho học sinh xem chiếc xe thứ nhất màu xanh và đặt câu hỏi

The green car Year: 2007 Price: $ 38,000 Speed: 190 km per hour

T: Is the green car old or new? Why?

St 1 : It is new because…

T: Do you think it is cheap or expensive?

St2: I think it is cheap

T: Is it comfortable or uncomfortable?

St3: It is comfortable

T : Does it run fast or slowly?

St4: It runs fast

and so on…

Tôi tiếp tục cho học sinh xem chiếc thứ hai màu đỏ và dặt một số câu hỏi tương tự

The red car

Year: 1998 Price: $ 25,000 Speed: 150 km per hour

T: Do you think the red car is old or new?

St1: I think It is old T: Do you think it is cheap or expensive?

St2: It is cheap

T: Is it comfortable or uncomfortable?

St3: It is uncomfortable

T: Does it run fast or slowly?

St4: It runs slowly

And so on

Sau khi đã đặt một số câu hỏi Tôi bắt đầu giới thiệu các em vào bài học so sánh hơn

và so sánh nhất

PRESENTATION

1 Comparative:

a with short adjective and adverb:

Tôi giải thích như thế nào được gọi là tính từ ngắn vần và như thế nào gọi là dài vần để giúp các em phân biệt được tính từ và trạng từ ngắn vần và dài vần Sau đó Tôi cho các

em công thức so sánh của tính từ và trạng từ ngắn vần

Structure 1

S 1 + BE/ VERB + SHORT ADJ/ ADV – er THAN + S 2 + (AUX VERB)

Và hướng dẫn các em dùng công thức trên để so sánh hai chiếc xe Tôi yêu cầu học sinh nhìn lại hai chiếc xe và chú ý tôi làm mẫu và cùng tham gia vào hoạt động của giáo

viên…

T: The green car is newer than the red one (is)

Và hỏi (what about the red car?)

St1: The red car isolder than the green one

Học sinh tiếp tục làm việc theo cặp dùng những tính từ và trạng từ ngắn để so sánh hai chiếc xe

St2: The red car is cheaper than the green one is

St3: The green car runs faster than the red one does