Chuyên đề thực tập: đề tài bước đầu nghiên cứu hiệu quả kinh tế xã hội của mô hình thu gom và vận chuyển rác thải xóm Châu Hưng, xã Hưng Thịnh, Huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An

Chuyên đề thực tập: đề tài bước đầu nghiên cứu hiệu quả kinh tế xã hội của mô hình thu gom và vận chuyển rác thải xóm Châu Hưng, xã Hưng Thịnh, Huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Báo cáo, chuyên đề thực tập của chuyên ngành kinh tế và quản lý môi trường, khoa kinh tế quản lý môi trường và đô thị, đại học kinh tế quốc dân.

BƯỚC ĐÂU NGHIÊN CỨU HIỆU QUÁ KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA MÔ HÌNH THU GoM

VÀ VẬN CHUYEN RAC THAI XOM CHAU HUNG, XA HƯNG THỊNH, HUYỆN HƯNG

NGUYEN, TINH NGHE AN

+-Kl-@

Gide itn hiding dan: TS Uguyin Thé Chink

ám bộ luưáng đến — : k«$ (0 (ăn Hang Sih vitu tac hién + Agquytn Thi Thing

Lip Kink 1° & QLMT 40

HÀ NỘI - 2002

SS Ar RAN ~~

3.6.1.Chỉ phí thiệt hại mùa màng đo bãi chôn lấp gây ra

3.6.2 Chỉ phí môi trường tính thông qua bệnh tật của người đân, người

3.8.1 Doanh thu từ phí vệ sinh môi trường

3.8.2 lợi ích trong việc thu gom phế liệu -c-ccscecesrrrererrrrrrrrrrrrr 29 3.8:3: lợi ích tiểm năng của việc thu khí gas ‹‹:-¿ -~ -S 29 3.8.4 Lợi ích từ việc tiết kiệm tài nguyên

3.8.5 Lợi ích sau khi đóng bãi

CHƯƠNG I: THUC TRANG CUA VIEC THU GOM VA VAN CHUYỂN RÁC THẢI

SINH HOẠT Ở XOM CHAU HUNG, XA HUNG THINH, HUYEN HUNG NGUYEN,

1 Téng quan iio

1.1 Vị trí địa lý - khí hậu

1.2 Đặc điểm địa hình thuỷ văn

1.3 Đặc điểm kinh tế Xã hội - phong tục tập quán

1.3.1 Phong - ¬ ‹

2.1.3 Thành phần tác tHÁI, .-.»sxess402,s4-es0.222221 1⁄4

2.1.4 Công cụ, dụng cụ sử dụng trong hoạt dong thu BOM co co 47

2.2 Thực trạng khâu vận Chuy€n o rcccssseesserenaeeessiersesesinecennioseeees 19 2.2.1 Tuyến vận SHU EN cron secssesecossceseresteneterssnecsssessssussenssssses 19 2.2.2 Số lượng, chủng loại các phương tiện tham gia vận chuyển 19

3 ảnh hưởng của việc thu gom, vận chuyển rác thải dén moi truong 40 3.1 Tác động của khí thải,tiếng ồn và bụi trong khâu vận chuyềển 4I

A Mee .s o 41

4.Những khó khăn tồn tai chu ryéu trong việc thu gom và vận chuyển

CHƯƠNG II: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUÁ KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ MỐI TRƯỜNG €ÚA

THU GOM, VAN CHUYEN RAC THAI CUA XOM CHAU HUNG, XA HUNG

THINH, HUYEN HUNG NGUYEN, TINH NGHE AN

1 Phân tích hiệu quả kinh tế Xã hội - môi trường

J.1 Chi phí trong hoạt động thu gom Sei.saoaa đÕ

1-3 Chí phí chớ hoạt động vận chuy€n .s.ccccsssecrsessssecesseseissvesssessssssessesieastsessreese 48

Chuyên đẻ thực tập 200% -

Lời cảm ơn

Trong thời giản thực tập vừa qua tại sở KHCN&MT Nghệ An, thời gian làm chuyên đề thực tập em đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô trong khoa và các cô chú cán bộ, các anh chị

trong phòng quản lý môi trường- sở KHCN&MT Nghệ An để em hoàn

thành báo cáo chuyên đề thực tập này đúng yêu cầu Qua bản báo cáo này em xin chân thành cám ơn tới các thầy cô giáo, các cô chú, các

anh chị những người đã giúp đỡ em, đặc biệt là:

TS Nguyễn Thế Chinh: Chủ nhiệm khoa KT-QLMT&Đô Thị ThŠ Võ Văn Hồng: Trưởng phòng quản lý môi trường- sở KHCN&MT Nghệ An

Chị: Hoàng Thị Hàng: Chủ tịch Hội LHPN huyện Hưng

Nguyên

Chị: Nguyễn Thị Tuyết: Người xây dựng đề án " hỗ trợ xây dựng

mô hình phụ nữ tự nguyện thu gom, vận chuyển rác bảo vệ môi trường xóm Châu Hưng - xã Hưng Thịnh - huyện Hưng Nguyên - tỉnh Nghệ

An

Nhân đây một lần nữa em xin chân thành cảm ơn

Chuyên đề thực tâp ~ os kước 2002

Tuy nhiên khái niệm trên chỉ đúng trên quan điểm tĩnh còn quan

điểm động thì sao? Để giải thích rõ vấn để này ta xem xét một ví dụ sau Khi để một túi lẫn lộn giữa các thành phần hữu cơ, chai lọ, gỗ thì đó là rác

thải nhưng khi để riêng biệt từng loại đó vào mỗi túi khác nhau thì đó chưa han là rác thải mà là nguyên liệu đầu vào của quá trình sản xuất Vậy từ chỗ ta phải chi phi cho yé sinh môi trường thì ta lại thu được lợi ích từ việc

bán các nguyên liệu

Vậy ta thấy quan điểm động có tính lịch sử thì rác thải còn bị giới hạn bởi nhiều yếu tố quản lý quan điểm này hoàn toàn phù hợp với quan

điểm phát triển bền vững và sự khan hiếm tài nguyên

Xét về mật môi trường, người ta quan tâm chủ yếu vào nguồn gốc

chat thai gay ra 6 nhiễm môi trường và cách thức gây ô nhiễm của chất thải

đó Đặc biệt người ta rất quan tâm đến các chất thải gây ra hậu quả lâu dài hoặc các chât thải phải mất một thời gian dài sau khi thai mdi gay 6 nhiém(

gọi tắt là chất gây ô nhiễm) Vấn đề ô nhiễm môi trường bởi các chất thải

sinh hoạt đã có từ thời tiền sử nó là nguồn gốc của các dịch bệnh từ trước đến nay trên thế giới ì

)

!

1.2 Các thuộc tính của rác thải 4 Rae thai sinh hoạt là một bộ phận của chất thải nói chung nên nó có

Thuộc tính lý học, hoá học, sinh học:

Chat thai sinh hoạt tổn tại ở mọi dạng vật chất như rấn, lỏng, khí ta

có thể xác định khối lượng, thể tích rõ ràng Một số chất thải tồn tại dưới dạng khó xác định như nhiệt, phóng xạ, bức xạ Dù tồn tại dưới dạng nào thì tác động gây ô nhiễm của chất thải là do các thuộc tính về lý học, hoá

ng trong, đó thuộc tính hoá học là quan trọng nhất

kiện nhất định các chất hoá học có thé phan ting

lạ khác dé tao ra chất mới và dĩ nhiên

s

Chuyên de thực tập 2002

lượng các hợp: chất elo trong các ngĩũn khác nhau của hệ sinh thái dưới

nước đã hé mở bí mật của hiện tượng này

Trong khi nước chỉ chứa 000005 ppm thuốc trừ sâu thì cá ấn có

chứa từ 0.23 đến 0.94ppm, cá an thịt chứa từ E33 đến 2.07ppm, còn chỉnh

an cá thì chứa dến 26.4ppm Như vậy thuốc trừ sâu đã tập trung dân dân trong quá trình chúng di chuyển dọc theo chuối thức an, và do đó các liều °

vô hại” bạn đầu với từng cá thể thì về lâu dài lại tỏ ra rất nguy hiểm đối với

cả quần xú Hiện tượng tương tự cũng đã phát hiện được đối với các đồng

vị phóng xạ Người ta thải chất phóng xạ stron xí 90 vào một hồ ở Canada

với nồng độ bé và “an toàn” đối với các sinh vật sống ở đấy Thế nhưng những nghiên cứu thực nghiệm cho thấy rằng các loại cây thuỷ sản ở dây

có độ phóng xạ cao hơn cuả nước 300 lần, độ phóng xạ ở cá ấn cỏ cao hơn

1000 lần, còn khung xương của cá ñn thịt thì có độ phóng xạ cao hơn đến

3000 lần

1.4.2 Sự lan truyền qua các chu trình sinh địa hoá

Các chu trình sinh địa hoá lớn(eác chu trình của nước, các bon,

nito, phốt pho )đóng vai trò vận chuyển các nguyên tố và các hợp chat đi

xa, chẳng hạn người ta biết rằng D.D.T.không bao giờ được sử dụng ở nam - cực nhưng người ta đã tìm thấy nó trong mỡ chim cánh cụt Chắc chắn là

nó đã được vận chuyển đến đó bởi các dòng nước Các polielobiphenyl

cũng được lan truyền bằng cách như vậy Một trường hợp khác: Sự tăng

nồng độ khí cacbonic trong khí quyển chủ yếu là đo sự đốt quá nhiều nhiên

liệu hoá thạch(than đá, đầu mỏ, khí thiên nhiên ) Rõ ràng là việc dot này chủ yếu chỉ xảy ra ở Bác bán cầu, là nơi tẬp trung các nước công ngiệp

hoá, tuy nhiên sự tăng nồng độ khí eacbonie thì xẩy ra trong toàn bộ khí

quyển

_ Trong suốt quá trình lưu chuyển dọc theo chuổi thức ăn hay phát tần phần tử của các chat 6 nhiễm không nhất thiết vẫn giữ nguyên

3, Cơ sở nhìn nhận của mô hình thu gom, vận chuyển rác thải đã

có,

2.1.Mô hình quản lý tự nhân

Mô hình này được thực hiện trên hạch toán kinh doanh độc lập với

mục tiêu là đạt được lợi ích trong hoạt động thu gom và vận chuyển rác thải sinh hoạt, tuy nhiên cần phải giám sát kết quả đạt được trong thu gom

và vận chuyển của các đơn vị đó,

Vậy những đơn vị như thế nào thì được gọi là tư nhân? Đó là tổ thu gom rác dan lap, hợp tác xã thu gom vận chuyển Để xem mô hình hoạt động có phù hợp với địa phương không thì ta cần phải phân tích xem ưu nhược điểm của mô hình,

*UuU điểm của mô hình:

- Huy động được nguồn vốn đóng góp trong đân và tạo việc làm cho người đân địa phương dần đần tiến tới xoá bỏ bao cấp trong khâu thu gom, vận chuyển được bao cấp bởi nguồn ngân sách nhà nước, ngân sách dia

phương Với phương châm “người được hưởng dịch vụ phải trả chỉ phí

cho người cung cấp” sẽ lâm thay đổi tư tưởng ỷ lại vào nhà nước Người

sử dụng địch vụ ngày càng đòi hỏi người cung cấp phải cung cấp với chất

lượng tốt hơn đa dạng hơn do vậy chất lượng môi trường sẽ được cải thiện

hơn

-Tang ty 1é thu gom rác thải trong các ngõ xóm, hạn chế tình trạng

mất vệ sinh trong các khu dân cư, hạn chế được việc người dân xả rác

xuống sông, ao, hồ

-Nang cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân địa phương tạo điều kiện để người dân thực sự làm chủ và có trách nhiệm với môi trường

sống của mình

-Ðo huy động được nguồn vốn từ dân nên nhà nước không phải bỏ kịnh phí dấu mua sam thiết bị thụ gom, vận chuyển

2002

SREP OC CT ÂU so s22" ƒ-iakecieee

Irong đó: W¡ mức lương trung bình của công nhân thu gom/ |

M: giá trị ban đầu

n: số năm khấu hao

3.2.2 Tinh VC chi phi bién đổi của hoạt động vận chuyển

VC= VC,+VC,+VC,+VC,

VC,: Chi phí lương và bảo hiểm xã hôi

VC,: Chi phí về bảo hộ lao động

VC,: Chí phí nhiên liệu vận chuyển

V€/¿: Chỉ phí khác( phụ tùng, đầu mỡ, săm lốp)

"Ta có:

VC, = 12.W,.N,(1+20%)

\W„: Mức lương trung, bình của công nhân vận chuyển/tháng

N;: Số lượng công nhân vận chuyển

20% mức bảo hiểm xã hội công nhân được hưởng

VC, = N,.425500(déng)

KTMT40-DAKTOD

“Tính toán lượng nước rác theo công thức:

Nước rác = PERC = P-R/O-N(ET)-N(ST)

P: Lượng nước rác R/O: Lượng nước chảy qua N(ET): Sự thoát tán bay hơi thực tế N(ST): Sự thay đổi độ ẩm trong đất

3.6 Chỉ phí môi trường

BC=EC,+ EC,+ ECr

3.6.1 Chỉ phí thiệt hại mùa màng do bãi chôn lấp gây ra: EC,

3.6.2 Chỉ phí môi trường tính thông qua bệnh tật của người

dân, người lao dong: EC,

- EC,,: Chi phi cho dan cu

EC, = (ZK, ,P,- ZK,,P,) + chi khac

K,;: Sö người mắc bệnh ¡ ở vùng bị ảnh hưởng = số dân bị ảnh hưởng *mức chênh lệch

K.: Số người mắc bệnh ¡ ở vùng không bị ảnh hưởng P: chi phí khám ¡/ I lần

chi khác: Chi phí đo phải nghỉ việc của người nhà người bệnh và

người bệnh (chi phi cơ hội)

KTMT40-DHKTOID

“Quyên đ thạc —— —— —- song,

triệt để chất thải đô thị, công nghiệp và nông nghiệp, nhất là chất thải

nguy hại như chât thải y tế, rác thải công nghiệp

~ Trước mắt cần có đầu tư của Nhà nước vào phần bà lỏ

~ Vận dụng nguyên lý PPP(ngudi gây ð nhiềm phải trả tiền), vậy

phải thu phí đủ để bù đáp,

2.2 Giải pháp

~ Tầng cường truyền thông giáo dục nâng cao nhận thức cho

cộng đồng về bảo vệ môi trường, sớm chuyển đổi từ nhận thức thành

các hành động cụ thể như mô hình tự thu gom rác của phụ nữ Tân Kỳ

Dién Ngọc, Hưng Nguyên, Nam Đàn

~ einen aan »0900020004021obuy

bàn Nghệ An” Cho đến nay 19/19 thành phố, thị xã(cäp huyện) đã

“xây dựng xong qui định bảo vệ môi trường của địa phương mình Đôi

Ihe

j Nguyễn Văn Chiến

Ẹ ở

“Chuyện dẻ thực ta

Bas F Cháu Nam 500m 8.400đ |

Mi a ị : ees Cháu Phong 500m |8400đ Ei i `