Để học sinh có thành tích tốt trong học tập thì người giáo viên giảng dạy trong một tiết học, một nội dung môn học phải thể hiện được ba mục đích cho người tập đó là thành thục về kĩ năn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI Trường THPT NAM HÀ
Mã số:
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NHỮNG GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH THPT
HỌC TỐT MÔN BÓNG CHUYỀN
Người thực hiện: Châu Lê Quang Bình Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục
- Phương pháp dạy học bộ môn: Thể dục
- Lĩnh vực khác:
(Ghi rõ tên lĩnh vực)
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in SKKN
Mô hình Đĩa CD (DVD) Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2014 - 2015
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
––––––––––––––––––
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1 Họ và tên: CHÂU LÊ QUANG BÌNH
2 Ngày tháng năm sinh: 01/11/1982
3 Nam, nữ: nam
4 Địa chỉ: K1/59 Ấp Tân Mỹ , Phường Bửu Hòa , Biên Hòa, Đồng Nai
5 Điện thoại: 0902006501
7 Chức vụ: không
8 Nhiệm vụ được giao: giảng dạy môn thể dục
9 Đơn vị công tác: Trường THPT Nam Hà
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2006
- Chuyên ngành đào tạo: Giáo Dục Thể Chất
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Gia3ng dạy môn giáo dục thể chất và quốc phòng an ninh
- Số năm có kinh nghiệm : 9 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 1 năm gần đây:
- Những giải pháp giúp học sinh học tốt môn đá cầu
Trang 3NHỮNG GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH THPT HỌC
TỐT MÔN BÓNG CHUYỀN
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay, môn bóng chuyền là một môn thể thao rất được ưa thích ở trường THPT vì môn bóng chuyền có những kỹ thuật rất đơn giảng và dễ tập trong đó bao gồm những
kỹ thuật như : chuyền bóng thấp tay, chuyền bóng cao tay, chắn bóng, phát bóng cao tay và phát bóng thấp tay Vì vây, đòi hỏi người chơi phải vận động cả toàn thân như tay, chân và di chuyển một cách hợp lý và kip thời Bóng chuyền là môn thể thao mà đòi hỏi người tập luyện và người chơi có được một sức khỏe bền bỉ, khéo léo và nhanh nhẹn
Tập luyện bóng chuyền còn mang tính đồng đội với sự phối hợp hành động khi thực hiện các chiến thuật tạo vẻ đẹp và sức lôi cuốn người xem Điều đó chứng tỏ bóng chuyền là môn thể thao có sức hấp dẫn với quần chúng ở các lứa tuổi, đối tượng, ngành nghề khác nhau và đội ngũ người tập bóng chuyền ngày càng phát triển lớn mạnh
Vì thế, bóng chuyền ngày nay được áp dụng rộng rãi cho những người yêu thích môn bóng chuyển có thể tập luyện và thi đấu
Đối với trường THPT hiện nay thì hội khỏe phù đổng được tổ chức 4 năm một lần trong đó có môn bóng chuyền giúp cho các em cọ sát và giao lưu học hỏi lẫn nhau ngoài ra, còn giúp các em nâng cao trình độ môn bóng chuyền
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Sự phối hợp hoạt động trong môn bóng chuyền rất đa dạng, phức tạp Bóng chuyền
là môn tập thể nên tính phối hợp về chiến thuật cao đòi hỏi người chơi phải có óc quan sát, có tinh thần đồng đội cao để có thể phát huy hết khả năng của mình Để nâng cao thành tích và hoàn thiện kĩ thuật, thể lực người tập phải dựa trên sự tập luyện kiên trì, tốn nhiều thời gian và công sức nên đòi hỏi người tập phải có một tinh thần tốt
Tập luyện và thi đấu bóng chuyền là quá trình rèn luyện, bồi dưỡng con người phát triển toàn diện về phẩm chất tâm lý, ý chí, tinh thần tập thể, tính kiên trì, dũng cảm
Sự đa dạng của các kỹ năng, kỹ xảo vận động và hành động thi đấu khác nhau không
Trang 4chỉ về cường độ dùng sức mà cả về cấu trúc phối hợp sẽ tạo điều kiện phát triển các
tố chất thể lực của con người như: Sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo và tính khéo léo trong những động tác phối hợp hài hoà
Tập luyện và thi đấu bóng chuyền ảnh hưởng tích cực tới sự phát triển cho người tập lòng dũng cảm, tính kiên định, tính quyết đoán, tính sáng tạo và kỷ luật Người tập biết hành động tập thể, thường xuyên hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau, điều đó sẽ góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm tập thể, tình cảm bạn bè, tính tập thể cho người tập
Để học sinh có thành tích tốt trong học tập thì người giáo viên giảng dạy trong một tiết học, một nội dung môn học phải thể hiện được ba mục đích cho người tập đó là thành thục về kĩ năng động tác, đảm bảo khối lượng vận động trong tiết học và nâng cao được thành tích vận động
Muốn đạt được mục đích như đã nêu trên thì đòi hỏi người giáo viên phải biết tổ chức giảng dạy để học sinh nắm được kĩ thuật động tác, tổ chức tập luyện nghỉ ngơi tích cực, tăng cường khối lượng vận động hợp lí để thúc đẩy các em say mê tập luyện Đối với học sinh bật THPT các em đang trong thời kì phát triển của cơ thể, đòi hỏi phải vận động nhiều Vì vậy, việc tập luyện thường xuyên, đều đặn hợp lí, tích cực, khoa học ở lứa tuổi này dễ đem lại thành tích cao
Bóng chuyền là nội dung thi đấu tập thể ngoài những dụng cụ cần thiết như: lưới, bóng….còn đòi hỏi phải có một sân tập đủ kích thước và khoảng trống cần thiết cho học sinh tập luyện hoặc khởi động Tuy nhiên, hiện nay đa số các trường THPT trên địa bàn tỉnh việc có một sân tập đủ chuẩn cho học sinh tập luyện là rất ít Vì vậy, giáo viên đứng lớp phải biết vận dụng điều kiện thực tế tại đơn vị để giảng dạy sao cho phù hợp nhất, giúp học sinh nắm vững kỹ thuật và đảm bảo quá trình tập luyện đạt hiệu quả cao nhất
Với 9 năm công tác tại trường THPT bản thân tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm giảng dạy môn bóng chuyền mà tôi đã thực hiện tại trường, nay tôi xin phép được
thực hiện đề tài “ NHỮNG GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH THPT HỌC TỐT
Trang 5III.TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
1 Đối tượng, phạm vi thực hiện :
- Học sinh lớp 11c8 do tôi trực tiếp giảng dạy
- Phạm vi thực hiện tại trường THPT Nam Hà
2 Công việc cụ thể :
Giải pháp1:
Tôi tổ chức chia lớp ra thành bốn đội có cả nam và nữ sẽ thi đấu một hiệp 25 điểm và loại trực tiếp
Cách chơi: một đội 6 học sinh nam đứng ở sáu vị trí trên sân thi đấu khi bắt đầu thi
đấu mỗi bên chỉ được chạm ba lần và không chạm liên tục khi vận động viên đó có bóng, đưa bóng qua lưới vào sân đối phương thì thắng điểm, thi đấu cho tới khi đội nào thắng 25 điểm trước thì đội đó dành thắng chung cuộc (chú ý không xoay cầu) Bốn đội thi đấu loại trực tiếp vào vòng chung kết
Tương tự thực hiện với đội nữ cùng thi đấu chọn ra đội thắng chung cuộc
Giải pháp 2:
Qua quan sát các em thi đấu bóng chuyền lần thứ nhất tôi thấy các em học sinh còn trở ngại về khâu đập bóng, hầu như các em chưa xác định được điểm rơi của bóng trên lưới nên khi bóng rơi xuống lưới hầu hết các em toàn dùng kỹ thuật chuyền bóng thấp tay hay chuyền bóng cao tay đưa bóng qua lưới qua sân đối phương thì làm giảm
đi một pha bóng mà pha bóng đó có thể ghi được điểm cho đội mình Vì thế, tôi nghĩ
ra các cách sau đây để giúp các em có thể đập bóng trên lưới qua sân đối phương một cách dễ dàng nhằm tạo ra sự hứng thú trong quá trình thi đấu của học sinh đó và cũng giúp cho trận đấu được thu hút và hấp dẫn hơn
Cách thứ nhất:
Tôi treo một quả bóng trên cao trước mặt sau đó tôi cho từng em vào đà bật nhảy đập bóng trên không bằng tay thuận từ từ tôi nâng cao quả bóng lên nhằm tạo vào đà mà các em đã học để thực hiện đập bóng
Tổ chức:
Tôi chia lớp ra thành 4 tổ, mỗi tổ một quả bóng được treo sẵn và lần lượt các em tập Đầu tiên các em xếp thành một hàng theo thứ tự bật tại chổ để đập bóng sau đó các
em thực hiện tiếp theo một hoặc hai và ba bước vào đà để đập bóng trên không
Trang 6sau khi các em đã có cảm giác đập bóng trên không hoàn thiện thì tôi đưa ra cách tập thứ hai
Cách thứ hai:
Khi các em đã có cảm giác vào đà đập bóng trên không lúc này tôi không treo quả bóng trên không nữa mà tôi yêu cầu từng em cầm quả bóng tiến lại gần lưới và tung bóng lên trên cao qua mặt lưới lúc này người tung sẽ tự quan sát điểm rơi của quả bóng để bật lên đúng lúc và dùng tay thuận đập bóng qua lưới vào bên kia sân, khi thực hiện xong các em tự đi lượm bóng và di chuyển về phía sau để chuẩn bị tới lượt Khi học sinh nào đã hoàn thiện thì tự mình thực hiện tung bóng để thực hiện các bước vào đà để đập bóng mạnh và có uy lực hơn
Cách thứ ba:
Từng em cầm quả bóng xếp thành một hàng dọc đối diện lưới để tung bóng cho chuyền hai người chuyền hai đoán bóng và chuyền bóng lên cao trên lưới về phía trước người tung bóng đoán quả bóng rơi thực hiện các bước vào đà để bật lên đập bóng qua lưới vào bên kia sân Khi thực hiện xong chạy đi lượm bóng và di chuyển trở về hàng để chuẩn bị tiếp theo
Tương tự tôi cũng chia làm 4 tổ và cử ra tổ trưởng chuyền bóng trước cho các tổ viên tự tập luyện cho hết hàng sau đó đổi người chuyền cho tổ trưởng tập luyện
3 Thời gian thực hiện :
- Tháng 8/2014 căn cứ vào bản đăng ký thi đua của tổ và cá nhân lên kế hoạch thực hiện sáng kiến kinh nghiệm
- Tháng 9/2014 : đăng ký sáng kiến kinh nghiệm cho ban thi đua
- Tháng 10/2014 : Theo kế hoạch giảng dạy của tổ chuyên môn và nhà trường thì
môn tự chọn bóng chuyền được dạy đồng loạt cho cả lớp 11c8 ở học kỳ 1, bắt đầu từ
tuần thứ 9
- Từ tháng 11 cho đến hết HKI là thời gian thực nghiệm SKKN
- Thời gian từ học kỳ 2 cho đến họp đánh giá và nộp sáng kiến kinh nghiệm Tác giả hoàn thành nội dung và in ấn để hội đồng thẩm định
Trang 74 Những điều kiện cần thiết trong giảng dạy môn bóng chuyền
Do số tiết dành cho môn thể thao tự chọn bóng chuyền là 10 tiết rãi đều trong học kỳ
I (Do trường dạy 2 môn tự chọn là bóng chuyền và đẩy tạ chia đều cho 2 học kỳ ), cho nên để giảng dạy có hiệu quả thì giáo viên phải đầu tư nhiều về việc chuẩn bị các nội dung đảm bảo cho học sinh khi học xong phải hình thành được kỷ năng thực hiện động tác Sau đây là công việc giáo viên cần chuẩn bị :
a Chuẩn bị sân bãi, dụng cụ
Điều đầu tiên và không thể thiếu trong giảng dạy thể dục thể thao đó là dụng cụ
và sân bãi, trong môn bóng chuyền cũng vậy ngoài việc có sân bóng và bóng tập giáo viên cần chú ý hơn độ an toàn của sân bãi và dụng cụ như : sân tập phải phẳng không
có đá và vật nhọn, không có chướng ngại vật xung quanh sân
b Chuẩn bị giáo án giảng dạy
Để có một giờ dạy đạt hiệu quả thì người giáo viên phải soạn một giáo án giảng dạy cụ thể, phải đầu tư suy nghĩ chuẩn bị tốt cho bài soạn theo hướng tích cực, chủ động, phải thể hiện rõ nội dung bài học, lượng vận động, thời gian từng nội dung, lồng ghép những nội dung gì vào bài học cho hợp lí, đưa trò chơi nào, bài tập bổ trợ nào để nâng cao kỹ năng vận động, hình thành động tác góp phần nâng cao thành tích
c Chuẩn bị cho giờ trên lớp
- Đảm bảo giảng dạy đủ nội dung của phân phối chương trình trong một tiết dạy
- Bố trí hợp lí từng nội dung trong bài học sao cho phù hợp với lượng vận động của học sinh theo nguyên tắc tăng tiến, tuần tự
- Tăng lượng vận động phù hợp, số lần lặp lại nhiều lần, giáo viên năng động tích cực chủ động hướng dẫn học sinh tập luyện, sửa sai, sử dụng các hình thức trò chơi ,thi đấu để giờ học không đơn điệu, tẻ nhạt, tạo được sự ganh đua trong học tập, hạn chế tối đa thời gian chết
Theo tôi giáo viên cần sử dụng phương pháp phân nhóm quay vòng vào các giáo án
để tạo sự linh hoạt cho bài giảng
d Thực hiện đánh giá kiểm tra thường xuyên
Trang 8Việc kiểm tra đánh giá thường xuyên giúp học sinh phấn đấu tập luyện, cũng thông qua đó giáo viên nắm được và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng nhóm học sinh, xác định học sinh còn yếu điểm nào để điều chỉnh
Ngoài ra, các phần thực hành thì kiểm tra theo nhóm, tùy theo trình độ của nhóm giáo viên có thể yêu cầu nội dung thực hành, tuy nhiên cần tập trung vào một số nội dung sau
+ Luyện tập các bài tập bỗ trợ : Động tác đệm, chuyền không bóng, các bước di chuyển
+ Luyện tập động tác đệm, chuyền không qua lưới, đệm chuyền và phát bóng qua lưới
+ Luyện tập đệm, chuyền qua lại liên tục
e Cho các bài tập về nhà
- Mỗi tuần học sinh chỉ được học 02 tiết Với thời gian đó cho dù giáo viên sử dụng phương pháp tích cực thì cũng khó nâng cao được thành tích của học sinh nên giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh tập luyện ở nhà với sự hướng dẫn rõ ràng về cách thức tập luyện cũng như dụng cụ hỗ trợ để học sinh tập luyện một cách có hiệu quả các bài tập về nhà
f Tổ chức thi đấu và trò chơi
- Đối với học sinh việc giảng dạy thuần túy sẽ không gây hứng thú trong tập luyện,
để khắc phục điều đó giáo viên chỉ cần kích thích bằng việc trong mỗi buổi học chuẩn
bị 01 trò chơi nhỏ để tạo không khí sôi nổi Ngoài ra, còn tổ chức thi đấu trong nhóm với nhau để tạo sự ganh đua và cố gắng nâng cao thành tích
Giáo viên có thể sử dụng hình thức thi đấu vào cuối giờ học, cuối một nội dung học
để thông qua đó đánh giá kết quả học tập của học sinh, phải luôn đôn đốc học sinh tập luyện trong và ngoài giờ, luôn động viên khích lệ kịp thời để các em tự tin phấn đấu đạt thành tích cao
5 Quá trình thực hiện :
Từ cơ sở trên chúng ta sẽ vận dụng một cách thực tế vào giảng dạy với những nội dung cơ bản sau :
a Mục đích – yêu cầu:
- Nhằm hình thành kỹ năng động tác đệm bóng, chuyền bóng, phát bóng
Trang 9- Luyện tập và thi đấu thường xuyên
- Phát hiện những học sinh có năng khiếu để bồi dưỡng thi đấu Hội Khỏe Phù Đổng Cấp Tỉnh
- Yêu cầu học sinh tích cực tập luyện, nắm vững kiến thức bài học, lắng nghe và thực hiện đủ bài tập được giao
b Phương pháp giảng dạy
- Giáo viên phân tích, giảng giải kết hợp làm mẫu động tác, dùng tranh ảnh, hình vẽ
để minh họa
- Có thể sử dụng phương pháp lần lượt, lặp lại và sử dụng trò chơi – thi đấu
- Theo phân phối chương trình trong một tiết học có lồng ghép các môn khác vào nên giáo viên có thể kết hợp để rèn luyện cho học sinh
- Giáo viên phải giám sát việc tập luyện, đồng thời sử dụng cán sự lớp để quản lý nhóm và quản lý lượng vận động
c Chuẩn bị của giáo viên: Sân bóng, bóng tập, đồng hồ bấm giây, còi…
Cần chú ý để tập luyện được môn bóng chuyền đòi hỏi phải trang bị dụng cụ cho đầy
đủ, đặc biệt là bóng tập Đảm bảo ít nhất là 4 học sinh có 1 quả bóng thì mới đảm bảo tập luyện tốt và học sinh mới tiến bộ Muốn có bóng tập ngoài việc bóng do nhà trường cấp (thường số lượng ít) giáo viên cần huy động bóng tập từ các lớp học thể dục, mỗi lớp từ 1 đến 2 bóng, giáo viên gom bóng lại để sử dụng cho các lớp, kết
thúc môn học sẽ trả lại cho từng lớp
d Nội dung các tiết dạy :
Mặc dù, học sinh khối 11 đã học bóng chuyền ở lớp 10 rồi nhưng do thời gian nghỉ quá dài không tập luyện nên phần lớn là quên động tác một số ít có chơi nhưng động tác vẫn còn hạn chế Vì vậy, giáo viên vẫn phải ôn lại những điểm cơ bản nhất để học sinh nắm bắt lại và thực hiện yêu cầu của giáo viên tốt hơn
Sau đây là các tiết dạy theo kế hoạch giảng dạy môn thể thao tự chọn bóng chuyền
và cũng là nội dung thực nghiệm đối với học sinh lớp 11C8 trong năm học qua Số tiết dành cho môn TTTC ở HKI là 10 tiết vì vậy việc chuẩn bị soạn thảo nội dung học
cho học sinh phải kỹ lưỡng
Trang 10IV HIỆU QUẢ ĐỀ TÀI:
Với những kinh nghiệm mà bản thân tôi đã áp dụng thông qua giờ dạy trong những năm qua đã đem lại kết quả cao trong việc rèn luyện kỹ thuật thể lực, sức khỏe và nâng cao thành tích ở bộ môn bóng chuyền, đặc biệt là áp dụng thi đấu cho các em học sinh khối lớp 11 của trường luôn luôn đem lại hiệu quả cao trong học tập
Sau đây là kết quả thống kê của các đợt thi đấu giữa các tổ đối với môn thể thao tự chọn bóng chuyền trong năm học qua :
Kết quả thi đấu lần đầu của các tổ lớp 11C8 ( Nam )
25đ
Tổ 1
Tổ 1 23đ
Tổ 2
15đ
Tổ 3
Tổ 4 25đ
Tổ 4
25đ
Kết quả thi đấu lần đầu của các tổ lớp 11C8 ( Nữ )
17đ
Tổ 1
Tổ 2 23đ
Tổ 2
20đ
Tổ 3
Tổ 4 25đ
Tổ 4
25đ