LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong đề tài này tôi làm rõ một số vấn đề cụ thể như sau: Phải minh chứng rằng việc học tập suốt đời là nhu cầu thật sự của con người, mang tính khách quan, là định h
Trang 1NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN TRONG VIỆC PHỤC VỤ HỌC TẬP SUỐT ĐỜI
CỦA BẠN ĐỌC
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong đề tài này tôi làm rõ một số vấn đề cụ thể như sau: Phải minh
chứng rằng việc học tập suốt đời là nhu cầu thật sự của con người, mang tính khách quan, là định hướng đúng của cách mạng Việt Nam; Thư viện nói chung, thư viện trường học nó riêng phải là nơi cung cấp thông tin đáng tin cậy cho bạn đọc, bảo đảm tốt cơ sở vật chất cho mọi người học mãi, học không ngừng tiến bộ Chủ tịch Hồ Chí Minh khi bàn về công tác
học tập, Người nói “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời Suốt đời phải gắn liền lý luận với công tác thực tế Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi” Ngày nay với nền giáo dục tiên tiến, thế giới chứng kiến trình độ học vấn của con người ngày càng phát triển Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 (Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành Trung ương khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, trong Phần III- Mục 2 chỉ rõ: “Đa dạng hóa nội dung, tài liệu học tập, đáp ứng yêu cầu của các bậc học, các chương trình giáo dục, đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của mọi người” Công văn 1766/SGDĐT-GDTX ngày 4-8-2014 của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai về triển khai Đề án học tập suốt đời trong thư viện, bảo tàng, nhà văn hóa, câu lạc bộ giai đoạn 2012-2020 trên địa bàn tỉnh Đồng Nai nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng thư viện trường học phục vụ học tập suốt đời của bạn đọc Như vậy học tập suốt đời trở thành nhu cầu của mỗi con người, là một tất yếu khách quan của xã hội tri thức
Dân tộc Việt Nam rất hiếu học, trọng chữ, trọng thầy; với tư tưởng phong kiến “Đạo học là của người quân tử”, tiến thân trên con đường hoạn lộ bằng khoa cử Ngày nay đã đổi khác, cách mạng về đưa văn minh, ấm no, hạnh phúc cho toàn thể nhân dân Trước Cách mạng tháng Tám trên 95% dân ta mù chữ, ngày nay nhờ nền giáo dục cách mạng mà trên 97% nhân dân biết chữ Việt Nam đã đạt được những tiến bộ trong thực hiện các Mục tiêu Thiên niên
kỷ của Liên Hợp Quốc, trong đó có mục tiêu hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học Nhiều gương sáng về học tập, học suốt đời để thành danh, để phục vụ đất nước, như: Chủ tịch Hồ Chí Minh, cố Bác sĩ Tôn Thất Tùng, cố Viện sĩ Trần Đại Nghĩa, Giáo sư Ngô Bảo Châu…Vậy thì con đường tự học và học ở đâu?
“Học ở trường, học trong sách vở, học lẫn nhau và học ở dân” (Chủ tịch Hồ Chí Minh) Thông qua sách báo, tài liệu chuyên ngành đã được chọn lọc của thư viện trường học để tổ chức các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học của nhà trường, cũng như phù hợp với nhiệm vụ của thư viện Nắm bắt được nhu cầu đọc của giáo viên và học sinh giúp họ chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết cách sử dụng bộ máy tra cứu nhằm sử dụng triệt để
Trang 2sách báo, tài liệu của thư viện trong việc giáo dục truyền thống cách mạng, đạo đức công dân, lòng yêu Tổ quốc cho các thế hệ học sinh để họ có đủ đức
và tài phục vụ Tổ quốc
II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Cha ông ta dạy: “Học ăn, học nói, học gói, học mở” Học tập suốt đời để phát triển con người toàn diện thông qua sách báo, viện bảo tàng, bài học lịch
sử góp phần hình thành lý tưởng cách mạng, nhân cách tốt đẹp, đề cao trách nhiệm, nghĩa vụ của công dân Tự học và học suốt đời là một phẩm chất của người thông tuệ, cần mẫn, năng lực đó được hình thành trong gia đình có truyền thống hiếu học, hình thành từ cấp học phổ thông, tạo đà cho tự học của bạn đọc khi vững bước vào đời
Ví dụ: Người nông dân học cách nuôi trồng (cây, quả, con giống…) phải
đạt sản lượng và chất lượng cao; người đi buôn học cách buôn: Một vốn sinh lời to; người dạy học phải học làm sao cho dạy thật giỏi, có nhiều học sinh đỗ đạt, thành danh; nhà khoa học phải thường xuyên cập nhật kiến thức khoa học mới, phát minh nhiều cỗ máy tân tiến phục vụ sản xuất và tiêu dùng…
Ngay từ ngày các em còn ngồi trên ghế nhà trường, nhiệm vụ của thầy cô
và thư viện là phải luyện tập cho các em lòng yêu quý sách, có thói quen đọc sách, khả năng tận dụng thời gian, nắm bắt cơ hội để cập nhật thông tin làm giàu tri thức cho mình Cha ông ta rất trọng người biết chữ, ngày xưa đã có tàng thư, viện sách; Họ biết giữ gìn kiến thức, nền văn hóa của dân tộc cho hậu thế; nhờ có văn hóa mà chúng ta đánh thắng giặc ngoại xâm, thắng thiên tai, mở mang bờ cõi, trường tồn và phát triển như ngày nay Như vậy, thư viện là nơi xác định đúng đắn mục tiêu học tập của bạn đọc, qua đó giúp độc giả biết tận dụng mọi khoảnh khắc trong cuộc đời để học hỏi, từ tất cả các nguồn tri thức của cuộc sống
Muốn thu hút số đông bạn đọc tới thư viện, Trường THPT Nguyễn Trãi đã tăng cường số lượng và chất lượng kho sách tham khảo, sách hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ Sách tham khảo hay rất cần thiết trong việc nâng cao chất lượng học tập, nâng cao tỉ lệ học sinh khá giỏi Sách chuyên đề, khu vực tùng thư phong phú, nhằm phục vụ tốt nhất cho bạn đọc trong các kỳ thi học sinh giỏi, thi máy tính bỏ túi, thi tìm hiểu về truyền thống của Đảng, của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, thi tìm hiểu về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam…Thư viện được nối mạng Internet, có máy vi tính, máy in để làm công tác quản lý Số lượt bạn đọc trong các năm học tăng đáng kể Thư viện được trang bị một tủ sách pháp luật các đầu sách luật cập nhật, xây dựng tủ sách đạo đức, tủ sách lịch sử để thường xuyên phục vụ việc tra cứu của mọi người…
Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi là điểm đến cho các bạn đọc tham gia học tập, nghiên cứu khoa học, là địa chỉ quen thuộc, đáng tin cậy, điểm đến lý tưởng trong phong trào đọc sách, nghiên cứu bài học của bao thế hệ học sinh đã và đang học tập tại trường Phong trào đọc sách ở nhà trường rất sôi nổi, có nề nếp Từ đây đã phát huy nội lực của học sinh trong học tập, hình
Trang 3thành thói quen tìm kiếm tư liệu để các em bước lên bậc học cao hơn; là bước hình thành ý thức tự học suốt đời của mỗi con người Xây dựng nền văn hóa đọc có thể giúp cho mỗi cá nhân có một cuộc sống trí tuệ hơn, đẹp đẽ, ý nghĩa, hạnh phúc và hài hòa hơn Cán bộ viên thư viện nhà trường có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thâm niên công tác cao, yêu nghề, nhiệt tình trong phục vụ Thủ thư đã chú trọng tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động để nâng cao nhận thức cũng như xây dựng định hướng đọc lành mạnh cho học sinh Họ thực sự là người thầy thứ 2 trong việc truyền thụ kiến thức văn hóa, đạo đức cho học sinh
Thông qua sách báo, tài liệu có nội dung tốt ở thư viện để xây dựng thói quen biết quý trọng sách vở, tôn vinh người đọc, hướng dẫn độc giả biết khám phá, biết tư duy, duy trì khả năng tự học suốt đời của bản thân họ Đổi mới phương thức hoạt động thư viện nhằm khai thác triệt để vốn tài liệu phục tốt nhất cho việc giáo dục toàn diện học sinh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế nước nhà, xây dựng nền văn hóa xã hội chủ nghĩa, văn minh, đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam
Giải pháp thay thế
Dân tộc ta có câu ngãn ngữ: “Ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” Con người cũng như Ngọc không mài thì không sáng! Mục đích của việc học là “Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để
tự khẳng định mình” (Unesco), học cho đầu óc sáng suốt Người không học, không tự học, không chuyên cần học, không học suốt đời thì kiến thức sẽ mai một, trí nhớ sẽ mất dần Trong các cuộc điều tra xã hội gần đây: Có 60% sinh viên trả lời là học để kiến tiền và 40% trả lời là học để có nghề nghiệp; như vậy tôi thấy bây giờ giới trẻ quá thực dụng Tuy nhiên để đạt được mục tiêu học tập như Unesco định nghĩa thì chúng ta còn nhiều việc phải làm Nghị quyết 29/TW Ban Chấp hành Trung ương 8, Khóa XI đã thể hiện sự quan tâm đúng đắn của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo Học tập là rất cần thiết để nâng cao trình độ, kĩ năng làm việc, để thích ứng với xã hội văn minh Muốn xây dựng xã hội tri thức thì phải có con người tri thức Thời đại công nghệ thay đổi từng ngày, từng phút, từng giây, ta phải học để tiếp thu cái mới, tiên tiến, để có nghề nghiệp ổn định và nâng cao năng suất trong lao động xây dựng đất nước, nâng cao sức chiến đấu trong việc bảo vệ tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Xã hội học tập tạo dựng nên con người mới đủ đức, đủ tài, có sức khỏe, dễ thích ứng với môi trường thời đại thông tin bùng nổ, toàn cầu hóa Đảng và Nhà nước ra sức chăm lo xây dựng xã hội học tập trên nền tảng
tự học, tự nghiên cứu qua sách báo, tư liệu số hóa, internet…
Từ việc phục vụ theo chế độ cung cấp: Trên đưa sách về, thư viện phát lại cho giáo viên và học sinh; ngày nay Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi tổ chức lại theo hướng hiện đại, lấy người đọc làm trung tâm; tạo cảm hứng đọc sách cho học sinh ngay từ khi mới bước vào cấp
Trung học phổ thông, tạo đà cho các em có khả năng tiếp tục tự học, tự nghiên cứu ở bậc học cao hơn và khi ra hành nghề Thư viện nhà trường luôn
Trang 4luôn có các giải pháp kích thích thị hiếu đọc sách, làm cho độc giả có thói quen tự tìm hiểu bài học qua sách tham khảo môn học Nhu cầu đọc sách không thể thiếu của cán bộ, giáo viên, công nhân viên và hàng nghìn học sinh
đã và đang học tập tại trường; và không thể thiếu trong đời sống, trong nếp sinh hoạt và làm việc của bạn đọc Qua đó hình thành phản xạ tích cực của con người, góp phần phát triển trí tuệ toàn diện cho công dân nước Việt
Giải pháp thay thế này hoàn toàn mới, chỉ ra đời sau khi có nghị quyết của TW Đảng; Sự chỉ đạo của Công văn số 4417/KH-UBND ngày
26 tháng 05 năm 2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai về việc triển khai Đề án đẩy mạnh các hoạt động học tập suốt đời trong thư viện, nhà văn hóa…, giai đoạn 2014-2020 trên địa bàn tỉnh Đồng Nai
III TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
Ngay từ đầu năm học, Thư viện nhà trường đã triển khai tốt nội dung Công văn số 1766/SGDĐT-GDTX ngày 04-08-2014 của Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai về triển khai Đề án học tập suốt đời trong thư viện, nhà văn hóa, bảo tàng… Được sự giúp đỡ của Thủ trưởng nhà trường, tôi đã đặt mua thêm sách tham khảo (11 triệu, 600 nghìn đồng), sửa sang, vệ sinh thư viện, lên kế hoạch phục vụ bạn đọc năm học 2014-2015 Nhờ có cơ sở vật chất tốt, cán bộ thư viện đạt trình độ và năng lực quản lí nên sách báo, tài liệu luân chuyển dễ dàng từ tay người đọc này đến người đọc khác Sách báo được sử dụng thường xuyên đã làm tăng hiệu suất của nó; để giúp người đọc trong việc chọn ra những sách mà họ cần tôi đã sử dụng phần mềm Quản lý thư viện (do tôi thiết kế) thống kê sách hay được mượn nhiều nhất, học sinh mượn nhiều sách nhất để có hướng phụ đạo cho bạn đọc trong việc đọc sách có hệ thống Việc phổ biến kiến thức chung, tiên tiến cho mọi người, giúp họ học tập suốt đời là nhiệm vụ trọng tâm của thư viện nhà trường
1 Giải pháp 1: Thư viện với nhiệm vụ tạo thói quen đọc sách cho mọi người, tạo tiền đề cho việc học tập suốt đời của bạn đọc
a) Mô tả
Theo Páp lốp, thói quen của con người hình thành từ phản xạ có điều kiện, con người thường xuyên duy trì các hoạt động tự nhiên, xã hội Phản xạ của não bộ thông qua các biến cố trong cuộc sống để hình thành phản ứng tích cực hoặc tiêu cực Nhật ký trong tù Chủ tịch Hồ Chí Minh viết “Hiền dữ đâu
là tính sẵn/ Phần nhiều do giáo dục mà nên” Người từng nói: “Sự học là vô cùng”, “Thế giới tiến bộ không ngừng, ai không học là lùi” Chăm học, chăm làm là đức tính tốt của người Việt Nam Chúng ta học để duy trì nền văn hiến của dân tộc, để đất nước sánh vai với các cường quốc Vậy nên, Thư viện THPT Nguyễn Trãi có nhiệm vụ cung ứng đầy đủ sách báo, tài liệu giảng dạy
và học tập, các loại sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển tra cứu, tác phẩm kinh điển cho giáo viên và học sinh, tạo thói quen đọc sách cho học sinh, bổ sung kiến thức các môn khoa học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo THPT một cách toàn diện Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia sinh hoạt thư viện, thông qua các hoạt động phù hợp với chương
Trang 5trình đào tạo và kế hoạch dạy học, tìm hiểu nhu cầu của người đọc, giúp họ chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết sử dụng bộ máy tra cứu sách để hình thành thói quen tốt đó là: Biết sử dụng tri thức có trong sách, báo, tài liệu phục vụ cho công việc của mình, nhằm nâng cao hiệu suất học tập, lao động sáng tạo Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, trong Điểm 2 Mục tiêu, chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”; vậy thì, tự học bằng cách nào, dựa vào đâu? Đó phải là nhiệm vụ của thư viện! Hình thành cho bạn đọc có thói quen tự học để hiểu sâu nội dung một vấn đề nào đó do thực tế đặt ra, giúp người đọc có khả năng phản biện trong khoa học tự nhiên, cũng như khoa học xã hội trên lý thuyết cũng như thực tế Chất lượng sách báo, tài liệu là một trong những yếu tố cấu thành chất lượng giáo dục Thư viện còn là nơi rèn luyện nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược, khốc liệt là vậy, huy sinh rất to lớn thế mà chúng ta không sợ, không khuất phục, chính là nhờ một phần
sự đóng góp to lớn của sách báo cách mạng đã giáo dục lý tưởng cho con người biết sống tự do, khát vọng độc lập dân tộc và hòa bình; sách báo cách mạng trở thành thứ vũ khí vô địch của quân và dân ta để đương đầu và chiến thắng mọi kẻ thù tàn bạo
Trong phong trào đổi mới phương pháp giảng dạy, thầy cô cũng phải tự học, qua tập huấn, qua sách báo, qua mạng internet để nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ , quan trọng hơn nữa là giáo dục, tuyên truyền cho học sinh thay đổi phương pháp tiếp thu bài học một cách chủ động; tóm lại, thư viện là điểm đến của bạn đọc để rèn luyện thói quen nghiên cứu khoa học
và có thái độ học tập đúng đắn
b) Minh chứng
Đổi mới dạy và học phải bắt đầu từ đổi mới chương trình, sách giáo khoa, tài liệu, sách tham khảo…Mấy năm nay Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi cũng không nằm ngoài quỹ đạo chung, sách giáo khoa, sách giáo viên nghiệp
vụ thay đổi nhiều lần; thư viện cũng phải “vật lộn” với bộn bề công việc để kịp phục vụ dạy và học của nhà trường! Dù bất kỳ hoàn cảnh nào thư viện nhà trường phải bảo đảm đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên, sách tham khảo, tài liệu chuẩn cho giáo viên và học sinh trước khi bước vào năm học mới Tôi phải chủ động lên kế hoạch trong từng năm học, duy trì kho sách luôn luôn phục vụ tốt việc tự học, học mãi của mọi người Tôi thường dựa vào Tổ công tác thư viện để nắm được nội dung môn học; thầy cô và học sinh đã giúp tôi truyền tải kiến thức sách ở thư viện về với bạn đọc Thông qua giáo viên bộ môn, tôi đã hướng dẫn cho các em đến thư viện mượn sách tham khảo bộ môn
để học, phần lớn là sách rèn luyện kỹ năng, bài tập nâng cao, sách của Trường chuyên Lê Hồng Phong, sách viết về các kỳ thi Olympic Toán, Lý, Hóa, Văn,
Sử, Địa…Quả vậy, như một nhà triết học nào đã nói: “Thư viện là linh hồn của trường học” Thông qua thư viện để người đọc đến với sách, thói quen
Trang 6đọc sách đến với mọi người là niềm vui và hạnh phúc nhất của cán bộ, giáo viên thư viện Trong hoạt động giảng dạy và học tập đều phải sử dụng sách báo, đó là công cụ không thể nào thiếu được, là phương tiện bảo đảm thực hiện tốt mục tiêu, nội dung giảng dạy và phương pháp giáo dục mới Thư viện không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục học sinh bằng cách nâng cao tri thức, kỹ năng nghề nghiệp, tính sáng tạo, kỹ năng tư duy độc lập, khả năng giải quyết vấn đề và tính thích ứng cao với môi trường luôn thay đổi Chính vì vậy, phát huy tác dụng tích cực của sách báo, tài liệu có trong thư viện góp phần hình thành khả năng tự học suốt đời của bạn đọc
KẾT QUẢ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH NĂM HỌC 2014- 2015
Môn
Lớp
Toán Lý Hóa Sinh Văn Sử Địa Anh Tổng
số giải
12 7 7 7 6 4 2 1 5 44
10 4 4 7 8 4 2 6 6 41
Ví dụ: Khi học sinh học bài "Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa", ở
Thư viện Trường Nguyễn Trãi có rất nhiều sách tham khảo: Tục ngữ ca dao dân ca (số sách 332, 333, 7507), Tục ngữ ca dao Việt Nam (số sách 7214,7178, 6300), Ca dao tình yêu (số sách 1040, 1041, 1042), Ca dao Việt Nam (số sách 1043, 1044, 1046) vvv đáp ứng cho các em đọc tham khảo Chương trình Hình học 10 có: Phương pháp giải toán Hình học 10 (số sách
960, 5177, 7244, 7245, 7246, 7247, 7248 ); Toán nâng cao Hình học 10 (số sách 2136, 2327, 4281, 5459, 5460, 5461, 5462, 5463, 8131, 8132…) vvv Thư viện trường có 7690 cuốn sách tham khảo, trung bình: 6,2 bản sách/1 học sinh Sách tham khảo phong phú về môn loại, nội dung chuyên sâu, sách mới xuất bản, nhiều nhất là sách của Nhà xuất bản Giáo dục, cập nhật theo danh mục mà Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định
c) Phân tích, so sánh
Trong một thế giới tri thức vô tận, một con người chỉ có thể hiểu biết ở giới hạn nhất định (rất nhỏ) lượng kiến thức thu được để sống và làm việc, tham gia học tập, cập nhật kiến thức suốt đời con người mới mong hoàn thành
“sứ mệnh” của mình Từ khi loài người có chữ viết đã xuất hiện việc lưu giữ thông tin (ban đầu chỉ sơ khai, dần dần tiến lên hiện đại), thư viện ra đời gánh vác trên mình trọng trách to lớn Với chức năng luân chuyển sách báo, tài liệu, đưa nguồn tri thức nhân loại đến với mọi người, thư viện là kho chứa đơn thuần (sách báo, tài liệu), hay là điểm giao lưu văn hóa, khoa học kỹ thuật? tùy thuộc vào hoạt động của nó có phát huy được sở trường hay không! Việc tạo thói quen đọc sách cho mỗi cá nhân để rồi hình thành một xã hội đọc sách là nhiệm vụ vô cùng quan trọng của những người trên “mặt trận văn
Trang 7hóa”, để ai cũng được học và học suốt đời Tôi biết nắm bắt cơ hội “nghìn vàng” khi có các nghị quyết và sự chỉ đạo của cấp trên để củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động thư viện Trong năm học 2014-2015, giáo viên và học sinh đến thư viện để đọc sách đông hơn, thường xuyên hơn các năm học trước Đọc sách càng nhiều hiểu biết càng sâu bài học, càng củng cố thói quen đọc, nghiên cứu khoa học của độc giả Phổ biến giáo dục, văn hóa, tuyền thụ kiến thức khoa học kỹ thật cho người học là chức năng không thể thay thế của thư viện trường học
2 Giải pháp 2: Thư viện góp phần rèn luyện kỹ năng luyện giải bài học, phát triển tư duy sáng tạo, nâng cao học vấn, giáo dục thẩm mỹ cho con người để họ phát triển toàn diện, là “bậc học” suốt đời của người yêu lao động, yêu hòa bình
a) Mô tả
Chúng ta biết
rằng, các “động tác”
lao động trí óc cũng
như lao động chân tay
được lặp đi lặp lại
nhiều lần sẽ trở thành
kỹ năng Người công
nhân đứng máy họ
thao tác mãi rồi thuần
thục các động tác vận
hành để cho cỗ máy
sản xuất ra vật chất
Tôi làm thư viện mãi
rồi cũng quen, cuốn
sách nào, viết về nội dung gì, ở đâu trong kho sách? Nếu có người hỏi là tôi
đã hình dung ra sách và xác định đúng vị trí nó nằm trên giá Ở trên mới là kỹ năng đơn giản, việc rèn luyện kỹ năng bậc cao hơn cho các em thông qua sách tham khảo nâng cao, giúp học sinh luyện giải, các em sẽ thuần thục bài làm, hiểu sâu bài học, nhớ lâu kiến thức còn quan trọng hơn nhiều Gieo lòng say
mê đọc sách cho học sinh ngay từ khi còn trên ghế nhà trường, để họ thích tò
mò, có sự phản biện, phân tích từ đó mà phát sinh tư duy sáng tạo Các nhà khoa học, chính trị gia lỗi lạc là những người rất say mê đọc sách, say mê tìm tòi sáng tạo Học vấn của mỗi con người không thể do “thượng đế” ban phát
mà phải nâng cao qua con đường tự học mà có Định hướng học tập cho các
em là việc làm rất quan trọng, ảnh hưởng tới sự thành bại trong sự nghiệp con người Thông qua sách báo, tài liệu có chọn lọc giúp cho bạn đọc hình thành thế giới quan khoa học, làm cho người ta sống hài hòa, yêu thương và biết cảm thông với đồng loại, có trình độ thẩm mỹ tốt, phát triển nhân cách toàn diện Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn chúng ta: Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Thực hiện lời dạy của Bác chúng ta đang ra sức đầu tư cho giáo dục, Đảng ta coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Qua các cuộc điều tra xã hội
Trang 8ta thấy, người thất học phạm tội cao hơn người có học Thấy được vai trò to lớn của sách báo, tài liệu, nên Cách mạng Tháng 8 thành công Đảng và Bác
Hồ rất chăm lo phát triển sự nghiệp Thư viện, trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước hệ thống thư viện miền Bắc phát triển, làm chỗ dựa vững chắc cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo Thấy được vai trò to lớn như vậy, nên Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi chú trọng phát triển đọc sách cho thầy
cô và học sinh, nhằm nâng cao chuyên môn nghề dạy học, nâng cao đạo đức nhà giáo, nâng cao hạnh kiểm và học lực cho học sinh Thư viện là một bộ phận không thể thiếu trong phát triển tư duy sáng tạo cho những ai biết quí trọng sách báo, nâng bước trưởng thành và phương pháp tự học cho những người yêu lao động sáng tạo, yêu hòa bình
b) Minh chứng
Ví dụ: Sách “Tuyển Chọn theo chuyên đề Toán học & Tuổi trẻ”, sách
“Các bài toán chọn lọc 45 năm tạp chí Toán học &Tuổi trẻ” giúp học sinh hình thành tư duy toán học, say mê toán, qua đó các em nâng cao trình độ giải toán của mình, là những cuốn sách hay có trong Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi phục vụ tốt cho các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh và quốc gia Giáo dục cho học sinh ước muốn, khát khao chinh phục, khám phá, sáng tạo nên cái đẹp, chiếm lĩnh những giá trị thẩm mỹ trên quan điểm chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh là việc làm hữu ích của thư viện, để các em tránh xa những biểu hiện lệch lạc cám dỗ đời thường Sách “Triết học thẩm mỹ và nhân cách”, “Thị hiếu thẩm mỹ của giới trẻ”, “ Cửa hàng hạt giống”, “Biết phát huy sở trường”,…có trong thư viện nhà trường được các
em mượn đọc nhiều nhất
c) Phân tích, so sánh
Phát huy tác dụng tích cực của sách báo, tài liệu trong việc phát triển tư duy, nâng cao học vấn cho bạn đọc Qua sách báo để con người hình thành thế giới quan khoa học chân chính Con người không sách, không có giáo dục
sẽ thiểm năng trí tuệ, cũng như cái cây không được chăm bón, vun trồng cây
sẽ khô héo, sách truyền tải nguồn tri thức cho con người và con người lại phát triển nó để tạo nguồn tri thức vô tận Người nào lao động chân chính mới có tài năng chân chính, tôi yêu quí bạn đọc, chăm chỉ làm việc; nhà thơ Trần Đăng Khoa có câu: “ Hãy thắp lên ngọn lửa, còn hơn ngồi nguyền rủa bóng đêm”
3 Giải pháp 3: Thư viện góp phần xây dựng văn hóa học đường, giáo dục nền pháp quyền Xã hội chủ nghĩa, ý thức thượng tôn pháp luật- Hiểu biết pháp luật là việc làm suốt đời của con người
a) Mô tả
Văn hóa học đường với nội hàm rất rộng, tuy nhiên tôi chỉ bàn ở khía cạnh liên quan tới thư viện Đã nói đến văn hóa thì ai cũng phải học, học suốt đời! Người học cao, người già chưa chắc đã có văn hóa Trong những năm qua có nhiều vụ việc xảy ra về văn hóa học đường trên cả nước, qua nhiều kênh
Trang 9thông tin đa chiều ta thấy người phê phán có, người thông cảm có Tuy nhiên, như trên tôi đã nói, việc giáo dục đạo đức cho học sinh không thể trông chờ vào mấy giờ lên lớp của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên giáo dục công dân mà phải là công việc chung của toàn xã hội Ta thấy rằng, nền tảng đạo đức xã hội và lối sống cho học sinh là kết quả sự giáo dục đồng bộ giữa gia đình, nhà trường và xã hội Nhiều năm qua, những phong trào “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và phong trào “Xây dựng nhà trường thân thiện, học sinh tích cực” đã đạt nhiều tác dụng tốt và hết sức tích cực, được xã hội nhiệt liệt hưởng ứng
Khi trên mạng đầy game bạo lực, truyện tranh kích động hiếu chiến, kích dục; chúng ta phải kiên quyết ngăn chặn ảnh hưởng xấu của thị trường sách,
game đầu độc giới trẻ; Nhà nước phải làm lành mạnh thị trường xuất bản sách báo Thông qua sách báo, internet chính thống, có sự quản lý, chọn lọc ở trong thư viện nhà trường để trang bị cho thầy cô, các em học sinh nhiều tư liệu quí giá, làm chuyển biến nhận thức cũng như hành động của giới trẻ, giúp người ta tránh xa cạm bẫy thấp hèn của tiền tài, danh vọng, tình dục, tránh xa bạo lực…
Ví dụ: Qua các truyện ngắn của Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh giúp các em
có được nụ cười hóm hỉnh, vui tươi của tuổi hồng; qua những trang Kiều các
em biết rung động với nỗi đau của người phụ nữ dưới thời phong kiến; qua Thép đã tôi thế đấy, Hòn đất để các em nung nấu tinh thần cách mạng tiến công… Tháng 8 năm 2010, các chủ tịch Hội Cựu chiến binh thành phố Biên Hòa (trong đó có tôi) được đi thăm di tích lịch sử Trung ương Cục niềm Nam, chúng tôi thực sự đã sống lại những ngày chiến đấu gian khổ đầy hy sinh, ra
về hình ảnh của Bác Võ Văn Kiệt, Bác Phạm Hùng, Bác Nguyễn Văn Linh … như cứ hiển hiện trong đầu óc, tôi thầm nghĩ: Trong cuộc chiến tranh ái quốc
vĩ đại, sự hy sinh, cống hiến đâu chỉ riêng mình mà là của cả dân tộc Bài học lịch sử dễ thấm nhuần là vậy! không có lời nói nào hay hơn gửi lại cho con cháu bằng tham quan học tập ở thực địa! Ngày nay, ta không thể tách mình khỏi đời sống thế giới, nhưng phải tìm cách hạn chế mặt xấu, văn hóa đồi
Trang 10trụy, bạo lực bằng sự nỗ lực chung của xã hội, thắt chặt sự quản lý nhà nước; trong đó thư viện góp phần không nhỏ hình thành thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng cho thế hệ trẻ, để họ trở thành công dân sống và làm việc có ích cho xã hội Đọc sách hay để hình thành môi trường văn hóa học đường văn minh!
Một vấn đề nữa tôi đặt ra trong giải pháp là, chúng ta đang xây dựng nền Pháp quyền xã hội chủ nghĩa, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật Con người hiện đại phải có hiểu biết pháp luật, mà pháp luật thì thường xuyên thay đổi cho phù hợp với tiến trình phát triển của xã hội loài người Thư viện phải là nơi lưu trữ, cập nhật và quảng bá văn bản pháp luật, có như thế công tác pháp chế mới được thực thi nhanh chóng, đạt hiệu quả cao Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi có trên 150 đầu sách pháp luật, được cập nhật thường xuyên, những bộ luật mới nhất Đối với con người kiến thức pháp luật phải cập nhật suốt đời, không ngừng nghỉ
b) Minh chứng
Khi nhà trường phát động phong trào trào “Xây dựng nhà trường thân thiện, học sinh tích cực”, trong giờ chào cờ tôi hướng dẫn cho các em biết những sách: Giao tiếp ứng xử tuổi học đường (8871), Trên sa mạc và trong rừng thẳm (2688), Biết cách tự bảo vệ mình (9167), Sổ tay văn hóa giáo viên (7523), Chỉ thị 40 của Bộ GD&ĐT, Thời thơ ấu (số sách 3171), Ký ức phụ nữ Miền Đông ( 4998), Tuổi thơ dữ dội (2478), Những yếu tố quyết định thành công trong học tập (2682), Theo đuổi tri thức (2656)… Trong các cuộc thi thuyết trình về Kể chuyện tấm đạo đức Hồ Chí Minh thư viện đã cung cấp cho các em đầy đủ sách viết về đạo đức của Bác Hồ như: Sửa đổi lề lối làm việc (Hồ Chí Minh), Tài liệu học tập chuyên đề HTTG đạo đức Hồ Chí Minh (BTC TW Đảng), Bác Hồ kính yêu của chúng em (Trần viết Lưu), Sức Mạnh
từ tấm lòng kính yêu Bác (Nguyễn Ngọc Truyện), Danh nhân Hồ Chí Minh (Thành Duy), Hồ Chí Minh trả lời báo chí (Nguyễn Sông Lam) Tài liệu về giáo dục pháp luật thư viện cung cấp cho bạn đọc rất nhiều: Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Hỏi & Đáp về quyền trẻ em, vv… Khi học bài về Chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường, các em
tham khảo sách Bộ luật môi trường; qua đó, các em sẽ hiểu sâu hơn bài giảng
của thầy Hay qua các đợt truyên truyền về biển đảo Việt Nam, các em sẽ đến thư viện để mượn tài liệu về làm bài dự thi Sử dụng internet phòng thư viện
để cung cấp các văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu Công ước Liên hợp Quốc về Luật biển, Luật biển Việt Nam năm 2012 cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh
c) Phân tích, so sánh
Đọc sách giúp chúng ta thấm nhuần sâu sắc thế giới quan Mác-Lê nin, tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, hiểu rõ chủ trương, chính sách của Đảng, sống
và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật Qua tuyên truyền miệng, qua sách báo, tài liệu có trong thư viện nhằm củng cố kỷ cương, nền nếp, văn hóa trong trường học Trong năm học 2014-2015, không có học sinh nào của Trường