MỘT số vấn đề của CHÂU lục và KHU vực DIA LI 11

- Trình bày được một số vấn đề cần giải quyết để phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia ở châu Phi, Mĩ La-tinh ; khu vực Trung Á và Tây Nam Á.. Thái độ - Chia sẻ với những khó khă

CHUYÊN ĐỀ

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ KHU VỰC

(Thời lượng: 3 tiết)

1.NỘI DUNG :

- Một số vấn đề của Châu Phi

- Một số vấn đề của Mĩ La Tinh

- Một số vấn đề của khu vực Tây Nam Á và Trung Á

2 MỤC TIÊU :

2.1 Kiến thức :

- Biết được tiềm năng phát triển kinh tế của các nước ở châu Phi, Mĩ La-tinh ; khu vực

Trung Á và Tây Nam Á

- Trình bày được một số vấn đề cần giải quyết để phát triển kinh tế - xã hội của các

quốc gia ở châu Phi, Mĩ La-tinh ; khu vực Trung Á và Tây Nam Á

- Ghi nhớ một số địa danh

2.2 Kĩ năng :

- Sử dụng bản đồ thế giới để phân tích ý nghĩa vị trí địa lí của các khu vực Trung Á và Tây Nam Á

- Phân tích số liệu, tư liệu về một số vấn đề kinh tế - xã hội của châu Phi, Mĩ La-tinh ; khu vực Trung Á, Tây Nam Á

2.3 Thái độ

- Chia sẻ với những khó khăn mà người dân Châu Phi phải trải qua

- Tán thành với những biện pháp mà các quốc gia Mĩ La Tinh đang cố gắng thực hiện để vượt qua khó khăn trong giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội

- Nhận thức đúng đắn các vấn đề của khu vực Trung Á và Tây Nam Á

2.4 Năng lực cần được hình thành

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác

- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng bản đồ, năng lực tính toán, năng lực sử dụng số liệu thống kê, năng lực sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, …

3 MÔ TẢ 4 MỨC ĐỘ YÊU CẦU VÀ BIÊN SOẠN CÂU HỎI/ BÀI TẬP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ:

3.1 Mô tả 4 mức độ yêu cầu

MỘT SỐ VẤN

ĐỀ CỦA

CHÂU LỤC

VÀ KHU VỰC

- Biết được tiềm

năng phát triển kinh tế của các nước ở châu Phi, Mĩ

La Trình bày

được một số

vấn đề cần giải

quyết để phát triển kinh tế -

- Phân tích số liệu, tư liệu về một số vấn đề kinh tế - xã hội của châu Phi,

- Đề ra một số giải pháp để giải quyết các vấn đề

tự nhiên,

KT-XH của Châu

tinh ; khu vực Trung Á và Tây Nam Á

- Ghi nhớ một

số địa danh

xã hội của các quốc gia ở châu Phi, Mĩ La-tinh ; khu vực Trung Á và Tây Nam Á

- Sử dụng bản

đồ thế giới để phân tích ý nghĩa vị trí địa lí của các khu vực Trung Á và Tây Nam Á

Mĩ La-tinh ; khu vực Trung Á, Tây Nam Á

Phi

- Liên hệ về mối quan hệ giữa Việt Nam và Châu Phi

- Đề xuất một số giải pháp để giải quyết các vấn đề xung đột sắc tộc, tôn giáo, nạn khủng bố ở khu vực TN Á

và Trung Á

3.2 Câu hỏi / bài tập

a/ Nhận biết

-Dựa vào hình 5.1 SGK, trình bày những thế mạnh về tự nhiên để phát triển kinh tế ở Châu Phi

-Dựa vào hình 5.3 SGK, trình bày cảnh quan và các loại TNTN để phát triển kinh tế ở Mĩ

La Tinh

-Dựa vào hình 5.5 SGK, kể tên các quốc gia thuộc khu vực Tây Nam Á và Trung Á

b/ Thông hiểu

-Giải thích nguyên nhân vì sao các nước Châu Phi có nền kinh tế chậm phát triển?

-Vì sao các nước Mĩ La tinh có điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển kinh tế nhưng tỉ lệ người nghèo ở khu vực này vẫn cao?

-Những nguyên nhân nào làm cho kinh tế của các nước Mĩ La tinh phát triển không ổn định?

-Tại sao các nước ở khu vực Tây Nam Á và Trung Á luôn xảy ra các vấn đề xung đột sắc tộc và tôn giáo?

-Dựa vào bản đồ thế giới, hãy phân tích ý nghĩa vị trí địa lí của các khu vực Trung Á và Tây Nam Á

c/ Vận dụng thấp

- Dựa vào bảng số liệu: TỈ LỆ DÂN SỐ CÁC CHÂU LỤC THẾ GIỚI QUA MỘT SỐ NĂM (SGK trang 23), nhận xét về sự thay đổi tỉ lệ dân số Châu Phi so với các châu lục khác và giải thích nguyên nhân

- Dựa vào bảng 5.4 SGK, tính tỉ lệ nợ nước ngoài của các nước Mĩ La tinh và nêu nhận xét

- Dựa vào hình 5.8 SGK, so sánh sản lượng khai thác dầu thô của các khu vực trên thế giới Rút ra nhận xét về khả năng cung cấp dầu mỏ của khu vực Tây Nam Á cho thế giới

d/ Vận dụng cao

- Các nước Châu Phi cần có những pháp gì để khắc phục khó khăn trong tự nhiên, dân cư,

xã hội để phát triển kinh tế?

- Dựa vào hiểu biết của bản thân, trình bày mối quan hệ giữa Việt Nam và Châu Phi trong giai đoạn hiện nay

- Em hãy đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế nạn xung đột sắc tộc – tôn giáo, khủng bố

ở khu vực Tây Nam Á và Trung Á

4.THIẾT KẾ TIỀN TRÌNH DẠY HỌC

Nội dung 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU PHI (1 tiết)

• Phương pháp dạy học: Đàm thoại, sử dụng phương tiện trực quan, thảo luận, nêu vấn đề

• Hình thức tổ chức dạy học: Cả lớp, cá nhân, nhóm

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính

Hoạt động 1:Tìm hiểu một số vấn đề về

tự nhiên của Châu Phi

PP: Đàm thoại, trực quan,

TC: Cả lớp

Bước 1:

1/Hs nêu những hiểu biết cá nhân về châu

Phi

2/Liên hệ các di sản thế giới

Bước 2.GV yêu cầu HS dựa vào hình 5.1,

5.2 SGK, và vốn hiểu biết trả lời các câu

hỏi:

1/ Nêu đặc điểm cảnh quan và khí hậu của

châu Phi, loại cảnh quan nào chiếm ưu

thế

2/Nguyên nhân hình thành các hoang

mạc? Nêu giải pháp phát triển NN

3/ Cho biết các loại TNTN quan trọng ở

Châu Phi và hiện trạng khai thác

4/Biện pháp khắc phục tình trạng khai

thác quá mức các nguồn tài nguyên trên ?

Bước 3: GV liên hệ vấn đề BĐKH.

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số vấn đề về

dân cư và xã hội Châu Phi.

PP: thảo luận

TC: Nhóm

Bước 1: GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu

cầu các nhóm dựa vào bảng 5.1, kênh chữ

và thông tin bổ sung sau bài học trong

1 Một số vấn đề về tự nhiên

- Cảnh quan thiên nhiên đa dạng nhưng chủ yếu là hoang mạc, bán hoang mạc và

xa van

- Khí hậu khô nóng khắc nghiệt

- Giàu rừng và khoáng sản (dầu mỏ, khí tự nhiên, sắt, đồng, vàng, kim cương…) Tuy nhiên do khai thác quá mức nên nguồn tài nguyên bị can kiệt và môi trường bị tàn phá

- Biện pháp: Khai thác, sử dụng tài nguyên thiên nhiên hợp lí; Tăng cường thủy lợi hóa

2 Một số vấn đề về dân cư và xã hội

- Số dân 906 triệu người/2005

- Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên cao nhất thế giới 2,3% nên dân số tăng nhanh

- Tuổi thọ trung bình thấp,chỉ số HDI thấp

- Trình độ dân trí thấp, nhiều hủ tục lạc

SGK hãy:

- Nhóm 1+2: So sánh và nhận xét đặc

điểm dân cư của các nước châu Phi với

thế giới, hãy phân tích những ảnh hưởng

của nó đối với sự phát triển kinh tế

- Nhóm 3+4: Nêu các đặc điểm xã hội

của các nước châu Phi , đánh giá những

ảnh hưởng của nó đến phát triển KT - XH

Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày, GV

chuẩn kiến thức và phát vấn giải pháp để

giải quyết các vấn đề dân cư và xã hội C

Phi Liên hệ BĐKH

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số vấn đề về

kinh tế Châu Phi

PP: Đàm thoại, nêu vấn đề

TC: Cá nhân

Bước 1: GV yêu cầu HS dựa vào bảng 5.2

và kênh chữ SGK hãy:

- Nhận xét về tình hình phát triển kinh tế

của châu Phi ?

- So sánh tốc độ tăng trưởng kinh tế của 1

số nước châu Phi so với thế giới

- Tại sao các nước Châu Phi rất giàu về

giàu về TN khoáng sản nhưng phần lớn

các nước Châu Phi vẫn là những nước

nghèo?

- Châu Phi có những giải pháp nào để

tháo gở những khó khăn trên ?

Bước 2: GV gọi một số HS lên trình bày,

các HS khác góp ý bổ sung, GV chuẩn

kiến thức

hậu

- Xung đột sắc tộc,đói nghèo, bệnh tật vẫn đang hoành hành

3 Một số vấn đề kinh tế:

a/ Đặc điểm:

- Chiếm 1,9 % GDP toàn cầu

- GDP/ người thấp

- Kinh tế tăng chậm

- Cơ sở hạ tầng yếu kém

b/

Nguyên nhân:

- Ảnh hưởng của ĐKTN

- Dân số tăng quá nhanh

- Bị thực dân thống trị trong 1 thời gian dài

- Xung đột luôn diễn ra

- Khả năng quản lí yếu kém của nhà nước Hiện nay nền kinh tế Châu Phi đang phát triển theo chiều hướng tích cực,tốc độ tăng trưởng GDP tương đối cao nhưng phần lớn các nước Châu Phi vẫn là những nước nghèo

Nội dung 2 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA MĨ LA TINH (1 tiết)

• Phương pháp dạy học: Đàm thoại, sử dụng phương tiện trực quan, thảo luận, nêu vấn đề

• Hình thức tổ chức dạy học: Cả lớp, cá nhân, nhóm

Hoạt động của giáo viên và học

sinh

Nội dung chính

Hoạt động 1: Tìm hiểu các vần đề

về tự nhiên và xã hội Mĩ Latinh

PP: trực quan, đàm thoại

1.Một số vấn đề về tự nhiên, dân cư và xã hội a.Tự nhiên:

- Cảnh quan đa dạng nhưng chủ yếu là rừng xích

TC: Cá nhân / cặp

Bước 1:

1/GV giới thiệu các bộ phận cấu

thành của Mĩ Latinh

2/Hs giới thiệu những hiểu biết cá

nhân về kv

3/Liên hệ các di sản thế giới

Bước 2.GV yêu cầu HS dựa vào

hình 5.3 SGK, lược đồ tự nhiên của

Mĩ La Tinh trả lời các câu:

1/ Nêu vị trí địa lí của Mĩ La Tinh?

2/ Tại sao người ta gọi là Mĩ La

Tinh?

3/ Đặc điểm khí hậu, cảnh quan, tài

nguyên Mĩ La Tinh như thế nào?

Giá trị kinh tế, so sánh với Châu

Phi

Bước 3: HS dựa vào bảng 5.3 hãy:

- Phân tích và nhận xét tỉ trọng thu

nhập của các nhóm dân cư trong

GDP của của 4 nước? Từ đó rút ra

kết luận

- Tại sao Mĩ LaTinh TNTN phong

phú đa dạng nhưng mức sống người

dân thấp, đói nghèo vãn còn tồn

tại.?

Bước 4: HS trình bày, GV chuẩn

kiến thức

GV bổ sung thêm về trình trạng đô

thị hoá tự phát và hậu quả của nó

Liên hệ BĐKH

Hoạt đông 2: Tìm hiểu đặc điểm

kinh tế Mĩ Latinh

PP: Trực quan

TC: Cả lớp/ nhóm

Bước 1: HS dựa vào hình 6.4 SGK,

nhận xét biểu đồ và rút ra kết luận

cần thiết?

Bước 2: GV chia lớp thành 4 nhóm,

yêu cầu tính tỉ lệ nợ nước ngoài của

đạo và rừng nhiệt đới ẩm

- Đất đai, khí hậu thuận lợi phát triển rừng, chăn nuôi gia súc lớn, trồng cây công nghiệp, cây ăn quả nhiệt đới

- Khoáng sản đa dạng: kim loại màu, kim loại quý và năng lượng

-Việc khai thác TNTN chưa mang lại lợi ích cho đại bộ phận dân cư ở Mĩ Latinh:

b.Dân cư và xã hội:

- Nghèo đói vẫn còn tồn tại, tỉ lệ dân số sống dưới mức nghèo khổ lớn 37%- 62%

- Chênh lệch giàu nghèo rất lớn

Do: Cải cách ruộng đất không triệt để

- 75% ds sống ở thành thị nhưng không xuất phát

từ yêu cầu CNH

2.Một số vấn đề về kinh tế 2.Đặc điểm:

- Tốc độ tăng trưởng GDP không đều

- Nợ nhiều

- Phụ thuộc vào nước ngoài

- Đầu tư nước ngoài giảm mạnh

các nước:

- Nhóm 1: Achentina và Braxin

- Nhóm 2: Chilê và Êcuađo

- Nhóm 3: Hamaica và Mêhicô

- Nhóm 4: Panama và Paragoay

Từ kết quả tính toán, rút ra nhận

xét

Bước 3: HS trả lời, GV chuẩn kiến

thức

Hoạt động 3: Tìm hiểu ng.nhân ,

biện pháp và kết quả đạt được của

kinh tế Mĩ Latinh

PP: đàm thoại

TC: Cả lớp

Bước 1: GV nêu câu hỏi:

1/ Tại sao các nước Mĩ La Tinh có

nền kinh tế thiếu ổn định và phải

vay nợ

2/ Giải pháp để thoát khỏi tình

trạng trên?

3/ Kết quả đạt được của kinh tế Mĩ

Latinh

Bước 2: HS trình bày, GV chuẩn

kiến thức

GV liên hệ với Việt Nam và Châu

Phi

b.Nguyên nhân:

- Duy trì chế độ phong kiến trong thời gian dài

- Các thế lực thiên chúa giáo cản trở sự phát triển XH

- Đường lối phát triển kinh tế- xã hội không phù hợp

- Tình hình chính trị thiếu ổn định

c.Biện pháp:

- Củng cố bộ máy nhà nước

- Tiến hành công nghiệp hoá

- Phát triển giáo dục

- Quốc hữu hoá 1 số ngành kinh tế

-Tăng cường và mở rộng buôn bán với thế giới

d.Kết quả:

-Tình hình kinh tế từng bước được cải thiện :

- Xuất khẩu tăng nhanh

- Nhiều nước đã khống chế được lạm phát

Nội dung 3 : MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA KHU VỰC TÂY NAM Á VÀ TRUNG Á (1 tiết)

• Phương pháp dạy học: Đàm thoại, sử dụng phương tiện trực quan, thảo luận, nêu vấn đề

Hình thức tổ chức dạy học: Cả lớp, cá nhân, nhóm

Hoạt động của giáo viên và hoc sinh Nội dung chính

Hoạt động 1: Đặc điểm của khu vực Tây Nam Á

và khu vực Trung Á

PP: Thảo luận

TC: Cá nhân/ nhóm

Bước 1:

1/GV giới thiệu trên bản đồ phạm vi khu vực Tây

I Đặc điểm của khu vực Tây Nam Á và khu vực Trung Á

( Phụ lục )

Nam Á và khu vực Trung Á.

2/HS nêu một số hiểu biết cá nhân về kv TNA,

TA

3/Liên hệ các di sản thế giới

Bước 2: GV chia lớp thành 4 nhóm, giao nhiệm

vụ:

- Nhóm 1+2: Quan sát H.5.5 và bản đồ tự nhiên

châu Á, hãy điền các thông tin về Tây Nam Á vào

phiếu học tập

- Nhóm 3+4: Quan sát H.5.7, kết hợp kênh chữ và

bản đồ tự nhiên châu Á, hãy điền các thông tin về

Trung Á vào phiếu học tập

* Phiếu học tập:

Đặc điểm nổi

bật

Khu vực Tây Nam Á

Khu vực Trung Á

Số quốc gia

Diện tích

Dân số

Vị trí địa lí

Ý nghĩa vị trí

đ.lí

Đặc trưng về

TN

TNKS

Đặc điểm xã

hội

Bước 3: Đại diện các nhóm lên trình bày, GV đưa

thông tin phản hồi, nhận xét và chuẩn kiến thức

Hoạt động 2: Vai trò cung cấp dầu mỏ

PP: Đàm thoại, Trực quan

TC: Cặp

Bước 1: yêu cầu các nhóm phân tích H.5.8 tìm

hiểu vai trò của khu vực Tây Nam Á và khu vực

Trung Á trong việc cung cấp dầu mỏ trên thế giới

1/Tính lượng dầu mỏ của các khu vực có thể xuất

khẩu, rút ra nhận xét

2/So sánh lượng dầu mỏ có khả năng xuất khẩu

của khu vực với các khu vực còn lại Từ đó rút ra

kết luận

II Một số vấn đề của khu vực :

1 Vai trò cung cấp dầu mỏ.

-Khu vực Tây Nam Á và Trung Á

có khả năng cung cấp dầu mỏ lớn trên thế giới, chỉ riêng Tây Nam

Á đã chiếm 50% trữ lượng dầu

mỏ của thế giới

-Những quốc gia có sản lượng

khai thác dầu lớn là Ả rập Xêut, Iran, Iraq,các tiểu vương quốc A rập thống nhất

3/Tìm hiểu mối quan hệ giữa nguồn dầu mỏ của

khu vực với các sự kiện chính trị lớn của thế giới

trong hai thập niên vừa qua?

Bước 2: Đại diện các nhóm trình bày, các nhóm

còn lại bổ sung, GV chuẩn kiến thức

Hoạt động 3: Xung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo

và nạn khủng bố

PP:Nêu vấn đề

TC: Cả lớp

Bước 1: GV yêu cầu HS đọc SGK, bản đồ thế giới

và kiến thức đã học, hãy cho biết:

-Tại sao có sự xung đột sắc tộc ở khu vực Tây

Nam Á và Trung Á? Vấn đề đó cần giải quyết như

thế nào?

Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.

2 Xung đột sắc tộc, xung đột tôn giáo và nạn khủng bố.

- Luôn xẩy ra các cuộc chiến

tranh, xung đột, nạn khủng bố

- Nguyên nhân:

+ Tranh chấp quyền lợi : đất đai, nguồn nước, dầu mỏ

+ Sự khác biệt về dân tộc,tôn giáo

+ Các thế lực bên ngoài can thiệp nhằm vụ lợi

- Hậu quả:

+ Gây mất ổn định ở mỗi quốc gia, trong khu vực và làm ảnh hưởng tới các khu vực khác + Kinh tế bị huỷ hoại và chậm phát triển

+ Đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn

+ Môi trường bị suy thoái

+ Ảnh hưởng tới giá dầu thế giới

5.TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC SINH:

5.1/ Tổng kết:

Câu 1:Các nước Châu Phi có những giải pháp gì để khắc phục những khó khăn trong quá

trình khai thác và bảo vệ tự nhiên?

Câu 2:Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế Châu Phi kém phát triển? Nêu những giải

pháp để tháo gở những khó khăn trên

Câu 3:Tại sao các nước Mĩ La Tinh có nền kinh tế không ổn định và phải vay nợ nước

ngoài nhiều?Châu Phi cần có những giải pháp nào để thoát khỏi tình trạng trên?

Câu 4:Việc khai thác dầu mỏ quá mức ở Tây Nam Á và Trung Á gây ảnh hưởng như thế

nào đến môi trường tự nhiên

5.2: Hướng dẫn học tập :

Câu 1:Dựa vào bảng 5.2 SGK, hãy vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng chủa một số

quốc gia Châu Phi ( Angieri, Gana, Công gô ) so với thế giới, giai đoạn 1985-2004 Nhận xét

Câu 2:Tìm một số tư liệu, tranh ảnh về Mĩ La Tinh

Câu 3:Quan hệ giữa Ixraen và palextin có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế

xã hội của hai quốc gia này?

Trà Cú, ngày……tháng……năm 2015

Duyệt của Tổ trưởng

Nguyễn Thị Ngọc Thưởng