Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý khai thác các công trình thủy lợi vùng nam đuống tỉnh bắc ninh

l i, nh t là các cán b , gi ng viên Khoa Kinh t và Qu n lý, Phòng ào t o

đ i h c và sau đ i h c đã giúp đ và t o đi u ki n cho tác gi hoàn thành lu n

v n này

c bi t tác gi xin trân tr ng c m n Cô giáo h ng d n – PGS.TS Ngô

Th Thanh Vân đã h t lòng ng h và h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n

Tác gi xin trân tr ng c m n các Th y Cô trong H i đ ng khoa h c

đã đóng góp nh ng ý ki n, nh ng l i khuyên quý giá cho lu n v n

Tác gi c ng xin trân tr ng c m n lãnh đ o Công ty TNHH MTV khai thác công trình th y l i Nam u ng và các phòng, ban đã quan tâm giúp

đ , t o đi u ki n thu n l i h tr , giúp đ tác gi trong vi c thu th p thông tin, tài li u trong quá trình th c hi n lu n v n

Xin c m n b n bè, đ ng nghi p và gia đình đã giúp đ , chia s khó

kh n và đ ng viên tác gi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u đ hoàn thành lu n v n

k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a h đ c s d ng

đ b o v m t h c v nào Các thông tin trích d n trong lu n v n đ u đã đ c

Hình 2.1 B n đ hi n tr ng h th ng công trình th y l i Nam u ng 25

Hình 2.2 S đ t ch c công ty khai thác CTTL Nam u ng 40

Hình 2.3 Nguyên nhân xu ng c p các công trình th y l i 56

Hình 3.1 Giao di n ph n m m Google Earth 74

Hình 3.2 Qu n lý tên các tr m b m, c ng c a công trình th y l i 74

Hình 3.3 Nguyên lý ho t đ ng c a h th ng SCADA 76

Hình 3.4 Giao di n thu th p d li u – Tr m b m Kênh Vàng 76

Hình 3.5 Giao di n báo s c v n hành – Tr m b m Kênh Vàng 77

Hình 3.6 Giao di n màn hình máy tính – Tr m b m Kênh Vàng 77

Hình 3.7 Bàn đi u khi n trung tâm – Tr m b m Kênh Vàng 78

Hình 3.8 H th ng t đi u khi n máy b m – Tr m b m Kênh Vàng 79

Hình 3.9 Tr m b m Kênh Vàng 2 – huy n L ng Tài 80

Hình 3.10 H th ng l i v t rác 80

Hình 3.11 T ng quan hi u qu CTTL và ý th c khai thác b o v CTTL c a ng i dân 83

B ng 2.1: S gi n ng trung bình c a các tháng trong n m 23

B ng 2.2: Di n tích bình quân cây l ng th c các n m 2006 - 2012 24

B ng 2.3: Hi n tr ng công trình t i huy n L ng Tài 31

B ng 2.4: Phân vùng tiêu hi n tr ng huy n L ng Tài 33

B ng 2.5: Hi n tr ng t i các công trình do công ty qu n lý 35

7 CNH-H H : Công nghi p hóa hi n đ i hóa

8 UBND : y ban nhân dân

9 CNXH : Ch ngh a xã h i

10 HTX : H p tác xã

11 BNN&PTNT : B nông nghi p và phát tri n nông thôn

12 SNN&PTNT : S nông nghi p và phát tri n nông thôn

13 HTDN : H p tác dùng n c

14 TL : Th y l i phí

15 SCADA : H th ng đi u khi n giám sát và thu th p d li u

16 PLC : B đi u khi n logic l p trình đ c

TH Y L I 1

1.1 T ng quan v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i 1

1.1.1 M t s khái ni m 1

1.1.2 c đi m c a các công trình th y l i 1

1.1.3 Vai trò và nhi m v c a các công trình th y l i 4

1.1.4 N i dung c a công tác qu n lý khai thác công trình th y l i 6

1.1.5 Các b c qu n lý khai thác h th ng các trình th y l i 8

1.2 Các y u t nh h ng đ n qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i 10

1.2.1 Các y u t khách quan 10

1.2.2 Các y u t ch quan 11

1.3 Kinh nghi m v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i 12

1.3.1 Th c ti n qu n lý và khai thác công trình th y l i Vi t Nam 12

1.3.2 Kinh nghi m v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i t i m t s đ a ph ng trong n c và các n c láng gi ng 16

K t lu n ch ng 1 18

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ KHAI THÁC H TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I VÙNG NAM U NG TRONG TH I GIAN V A QUA 20

2.1 c đi m đ a bàn nghiên c u 20

2.1.1 c đi m t nhiên 20

2.1.2 Tình hình dân sinh kinh t , xã h i 23

2.2 Hi n tr ng h th ng th y l i vùng Nam u ng 25

2.2.1 Hi n tr ng h th ng công trình th y l i trên đ a bàn huy n Thu n thành 25

2.2.2 Hi n tr ng h th ng công trình th y l i trên đ a bàn huy n L ng Tài 31

2.2.3 Hi n tr ng h th ng công trình th y l i trên đ a bàn huy n Gia Bình 34

2.3 ánh giá chung v công trình và ngu n n c h th ng th y l i Nam u ng 36

2.4 Th c tr ng công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Vùng Nam u ng 39

2.4.1 B máy t ch c qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 39

2.4.2 Quy đ nh pháp lý v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 40

hi n nay 47

2.5.1 K t qu đ t đ c 47

2.5.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân trong qu n lý khai thác và h th ng công trình th y l i Nam u ng 49

CH NG 3: XU T CÁC GI I PHÁP T NG C NG QU N LÝ KHAI THÁC H TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I NAM U NG 58

3.1 nh h ng trong công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 58

3.2 Nh ng thu n l i và khó kh n trong công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 62

3.2.1 Nh ng thu n l i trong công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 62

3.2.2 Nh ng khó kh n trong công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 63

3.3 Nguyên t c đ xu t gi i pháp t ng c ng qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 66

3.4 xu t gi i pháp t ng c ng qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 68

3.4.1 Gi i pháp hoàn thi n các chính sách qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 68

3.4.2 Gi i pháp đào t o ngu n nhân l c v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 70

3.4.3 Gi i pháp v ng d ng ti n b khoa h c k thu t vào qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng 73

3.4.4 Các gi i pháp h tr 78

K t lu n ch ng 3 87

K T LU N VÀ KI N NGH 88

M U

1 S c n thi t c a đ tài

V i m c tiêu đ y m nh công nghi p hóa, hi n đ i hóa, đ a n c ta c

b n tr thành m t n c công nghi p theo h ng hi n đ i hóa vào n m 2020 Trong nh ng n m g n đây, Chính ph luôn giành m t t tr ng l n l ng v n

t ngân sách đ đ u t vào các d án xây d ng c i t o, nâng c p, xây m i các công trình xây d ng nông nghi p nói chung và công trình th y l i nói riêng,

nh m đáp ng m c tiêu hi n đ i hóa nông nghi p, nông thôn T đó t o đi u

ki n cho n n kinh t phát tri n, góp ph n vào vi c đ y m nh công cu c công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

Tuy nhiên tr i qua th i gian dài cùng v i s di n bi n ph c t p c a

th i ti t, t c đ gia t ng dân s , đô th hóa m nh m , nh ng h n ch trong công tác qu n lý khai thác làm cho các công trình c a h th ng b xu ng c p nghiêm tr ng, h th ng b l n chi m xâm h i và ph n nào làm phá võ quy

ho ch c , không còn phù h p, không đ n ng l c ph c v v i nhi m v hi n

t i và t ng lai

Tìm ra nh ng ph ng th c, bi n pháp qu n lý khai thác hi u qu ,

kh c ph c tình tr ng công trình b xu ng c p, xâm h i, ch đ ng đ i phó v i

di n bi n th i ti t khi h u là v n đ vô cùng quan tr ng và c p thi t đang

đ c đ t ra đ i v i các c quan ch u trách nhi m qu n lý khai thác các công trình th y l i

V i mong mu n áp d ng nh ng ki n th c đã đ c h c t p, nghiên c u vào gi i quy t nh ng v n đ quan tr ng đang đ c th c ti n đ t ra, tác gi đã

l a ch n đ tài lu n v n t t nghi p, v i tên g i “ xu t m t s gi i pháp

t ng c ng công tác qu n lý khai thác các công trình th y l i vùng Nam

u ng t nh B c Ninh”

tài đ c th c hi n nh m đánh giá th c tr ng công tác qu n lý khai

thác và b o v h th ng công trình th y l i Nam u ng trên c s đó đ xu t

1 i t ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u: i t ng nghiên c u c a đ tài là nghiên c u

công tác qu n lý khai thác các công trình th y l i và các nhân t nh h ng

nh ng v n đ lý lu n c b n v công tác qu n lý khai thác các công trình th y

l i đ làm c s khoa h c và ti n đ cho nghiên c u, đ xu t m t s gi i pháp

qu n lý khai thác các công trình th y l i c a các c p qu n lý nói chung và các

đ n v khai thác công trình th y l i nói riêng, nh m góp ph n nâng cao hi u

qu khai thác công trình th y l i

b Ý ngh a th c ti n

Nh ng k t qu nghiên c u, đ xu t gi i pháp c a lu n v n là tài li u tham kh o h u ích không ch đ i v i công tác qu n lý khai thác các công trình th y l i c a các c p qu n lý nói chung và các đ n v khai thác công trình

th y l i nói riêng mà còn là nh ng tài li u tham kh o c n thi t cho nh ng

ng i quan tâm đ n vi c h c t p, nghiên c u v công tác qu n lý khai thác các công trình th y l i

H th ng th y l i: bao g m các công trình th y l i có liên quan tr c

ti p v i nhau v m t khai thác và b o v trong m t khu nh t đ nh

Qu n lý công trình th y l i: là quá trình đi u hành h th ng công trình th y l i theo m t c ch phù h p, bao g m công tác k ho ch hóa,

đi u hành b máy, qu n lý đi u hành, duy tu công trình, qu n lý tài s n và tài chính

Khai thác công trình th y l i: là quá trình s d ng công trình th y l i vào ph c v đi u hòa n c ph c v s n xu t nông nghi p, dân sinh, xã h i

Qu n lý: Là s tác đ ng ch huy, đi u khi n các quá trình xã h i và hành vi ho t đ ng c a con ng i đ chúng phát tri n phù h p v i đi u ki n

c a quy lu t nh m đ t đ c m c đích và ý chí c a ng i qu n lý (VIM, 2008)

Theo Suranat, 1993, qu n lý là m t quá trình nh m đ đ t đ c các

+ H th ng công trình th y l i nh m c i t o thiên nhiên, khai thác các

m t l i và kh c ph c các m t h i đ ph c v cho nhu c u c a con ng i + H th ng công trình th y l i ph i th ng xuyên đ i m t tr c ti p

v i s tàn phá c a thiên nhiên, trong đó có s phá ho i th ng xuyên và s phá ho i b t th ng

+ H th ng công trình th y l i có giá tr l n tuy nhiên v n l u đ ng ít,

l i quay vòng ch m có kinh phí ho t đ ng, có nh ng lúc các đ n v qu n

lý công trình ph i vay ngân hàng và tr l i cao

+ Công trình th y l i là k t qu t ng h p và có m i quan h m t thi t

h u c v lao đ ng c a r t nhi u ng i trong nhi u l nh v c, bao g m t các công tác quy ho ch, nghiên c u khoa h c, kh o sát, thi t k , ch t o, thi công,

ch t qu n chúng n v qu n lý ph i d a vào dân, vào chính quy n đ a

ph ng đ làm t t vi c đi u hành t i, tiêu, thu th y l i phí, tu s a b o

d ng công trình và b o v công trình Do đó, đ n v qu n lý khai thác các công trình th y l i không nh ng ph i làm t t công tác chuyên môn mà còn

ph i làm t t công tác v n đ ng qu n chúng nhân dân tham gia khai thác và

b o v công trình trong h th ng

V n đ u t th ng là r t l n theo đi u ki n c th c a t ng vùng, đ có công trình khép kín trên đ a bàn m i ha đ c t i thì bình quân ph i đ u t

th p nh t 30 – 50 tri u đ ng, cao là 100 – 200 tri u đ ng

Các công trình th y l i ph c v đa m c tiêu, trong đó t i tiêu ph c v cho s n xu t nông nghi p, c p n c sinh ho t, th y s n, s n xu t công nghi p, phát đi n, giao thông, du l ch, ch ng l , ng n m n, c i t o đ t, môi tr ng sinh thái

Công trình th y l i mu n phát huy hi u qu ph i đ c xây d ng kênh

m ng đ ng b khép kín t đ u m i đ n t n ru ng

M i công trình, h th ng công trình th y l i ch ph c v cho m t vùng

nh t đ nh theo thi t k không th di chuy n t vùng đang th a n c đ n vùng thi u n c theo yêu c u th i v , ph i đ u có m t t ch c Nhà n c, t p th hay cá nhân tr c ti p qu n lý, v n hành theo yêu c u c a các h s d ng

Nhi u nông dân đ c h ng l i t m t công trình th y l i hay nói cách khác m t công trình th y l i ph c v cho nhi u ng i dân trong cùng m t kho ng th i gian

H th ng công trình th y l i n m r i rác ngoài tr i, trên di n r ng, có khi qua các khu dân c , nên ngoài tác đ ng c a thiên nhiên, còn ch u tác đ ng

c a con ng i

Hi u qu c a công trình th y l i h t s c l n lao và đa dang, có lo i có

th xác đ nh đ c b ng ti n ho c kh i l ng v t ch t c th , nh ng có lo i không xác đ nh đ c

Riêng v l nh v c t i tiêu thì hi u qu th c hi n m c đ t i h t

di n tích, t o kh n ng t ng v , c p n c k p th i đ m b o yêu c u dùng n c

c a m t s lo i cây tr ng, chi phí qu n lý th p, t ng n ng su t và s n l ng cây tr ng… góp ph n t o vi c làm, t ng thu nh p cho nông dân nông thôn

Vi c qu n lý và s d ng các công trình th y l i c a c ng đ ng này có nh

h ng t i vi c qu n lý và s d ng các công trình c a c ng đ ng khác

Các công trình th y l i không đ c mua bán nh các công trình khác

Các công trình th y l i ph i đ c quy ho ch và thi t k xây d ng mang tính h th ng đòi h i ph i d a trên nh ng c s khoa h c cùng v i th c t c a

t ng đ a ph ng và c n m t l ng v n l n Bên c nh nh ng quy ho ch và thi t k xây d ng c n có s tham gia c a chính c ng đ ng h ng l i tr c ti p

t các công trình đó và có s h tr c a Nhà n c v v n c ng nh vi c đi u hành th c hi n qu n lý các công trình th y l i đó, có nh v y các công trình

th y l i sau khi hoàn thành đ a vào s d ng m i mang l i hi u qu cao nh mong đ i c ng nh đúng v i n ng l c thi t k ban đ u

T nh ng đ c đi m trên công tác qu n lý khai thác h th ng công trình

th y l i c n ph i làm t t các n i dung c b n sau: M t là, qu n lý công trình

th y l i; hai là, qu n lý ngu n n c; ba là, qu n lý kinh t Nh ng n i dung trên có m i quan h m t thi t, tác đ ng l n nhau nên ph i đ ng th i th c hi n

t t c 3 n i dung trên đ ph c v s n xu t, xã h i, dân sinh, an toàn cho các công trình th y l i và đ t hi u qu cao nh t

1.1.3 Vai trò và nhi m v c a các công trình th y l i

Th y l i có vai trò đ c bi t trong s n xu t nông nghi p, bên c nh đó còn góp ph n phát tri n công nghi p và các ngành ngh khác Các công trình th y

l i là công s n c a c ng đ ng g n k t v i các thành viên c a c ng đ ng vì m c

tiêu s d ng đ y đ , có hi u qu ngu n n c Th y l i là ti n đ , bi n pháp hàng đ u đ nâng cao n ng su t cây tr ng và s d ng các ngu n l c khác

H th ng công trình th y l i nói chung, kênh t i, tr m b m, c ng

ng m nói riêng là c s v t ch t k thu t h t ng i v i s n xu t nông nghi p h th ng công trình th y l i v a là ph ng ti n s n xu t, v a là đi u

ki n ph c v t o ti n đ cho các bi n pháp k thu t liên hoàn khác phát huy

hi u qu Trong s n xu t nông nghi p, vi c đ m b o n c t i là y u t vô cùng quan tr ng đ thâm canh t ng n ng su t cây tr ng

Công trình th y l i không ch g n li n v i các ho t đ ng s n xu t mà còn liên quan đ n các ho t đ ng đ i s ng nh giao thông, đi u hòa khí h u, môi tr ng sinh thái các vùng nông thôn Công trình th y l i góp ph n làm cho nông thôn phát tri n toàn di n v kinh t , v n hóa, xã h i Các công trình

th y l i còn có tác d ng ng n n c, gi n c, đi u ti t dòng ch y theo ý đ

c a con ng i và đã t o nên nh ng kh n ng to l n c a con ng i trong vi c khai thác và s d ng, ch ng , đi u ti t t nhiên cho phát tri n kinh t và đ i

s ng Ngoài ra các công trình th y l i còn có tác d ng trong vi c b o v môi

tr ng, cân b ng sinh thái, góp ph n vào vi c ch ng hi n t ng sa m c hoá và

m ra nh ng đi u ki n phát tri n m t s ngành kinh t m i nh du l ch, nuôi

tr ng th y s n, giao thông Nh v y, có th th y vai trò th y l i là h t s c to

l n đ i v i s n xu t nông nghi p c ng nh các ngành ngh khác mà con

ng i khó có th tính toán m t cách c th hi u qu c a các công trình th y

l i mang l i:

- T ng n ng xu t cây tr ng, t o đi u ki n thay đ i c c u nông nghi p,

gi ng loài cây tr ng, v t nuôi, làm t ng giá tr t ng s n l ng c a khu v c

- C i thi n ch t l ng môi tr ng và đi u ki n s ng c a nhân dân nh t

là nh ng vùng khó kh n v ngu n n c, t o ra c nh quan m i

- Thúc đ y s phát tri n c a các ngành khác nh công nghi p, thu s n,

- Thu l i góp ph n vào vi c ch ng l l t do xây d ng các công trình

đê đi u t đó b o v cu c s ng bình yên c a nhân dân và t o đi u ki n thu n l i cho h t ng gia s n xu t

Nói chung, th y l i có vai trò vô cùng quan tr ng trong cu c s ng c a nhân dân nó góp ph n vào vi c n đ nh kinh t và chính tr tuy nó không mang l i l i nhu n m t cách tr c ti p nh ng nó c ng mang l i nh ng ngu n

l i gián ti p nh vi c phát tri n ngành này thì kéo theo r t nhi u ngành khác phát tri n theo T đó t o đi u ki n cho n n kinh t phát tri n và góp ph n vào

vi c đ y m nh công cu c CNH-H H đ t n c

1.1.4 N i dung c a công tác qu n lý khai thác công trình th y l i

Công tác qu n lý khai thác h th ng công trình thu l i bao g m các

n i dung chính sau:

+ Qu n lý công trình th y l i: Các đ n v qu n lý khai thác công trình

th y l i ph i có trách nhi m qu n lý, ki m tra, theo dõi, phát hi n và x lý k p

th i các s c trong h th ng công trình, đ ng th i th c hi n t t vi c duy tu,

b o d ng, s a ch a nâng c p công trình, máy móc, thi t b ; b o v và v n hành công trình theo đúng quy chu n, tiêu chu n k thu t, đ ph c v cho nhi m v t i tiêu đáp ng nhu c u s n xu t nông nghi p, đ m b o công trình

v n hành an toàn, hi u qu và s d ng lâu dài

+ Qu n lý vi c t i, tiêu: đáp ng yêu c u ph c v s n xu t nông nghi p, đ i s ng dân sinh, môi tr ng và các ngành kinh t qu c dân khác

c a t ng đ a ph ng, t ng mùa v thì các c p qu n lý, các đ n v qu n lý khai thác công trình th y l i c n ph i h p và l p k ho ch đ th c hi n vi c đi u hoà phân ph i n c, tiêu n c công b ng, h p lý trong h th ng công trình thu l i

+ T ch c và qu n lý tài chính: đ qu n lý, s d ng có hi u qu ngu n

v n và các kho n chi trong ho t đ ng qu n lý khai thác chúng ta c n xây

d ng mô hình t ch c khoa h c, h p lý nh m th c hi n và hoàn thành t t nhi m v khai thác, b o v công trình thu l i, kinh doanh t ng h p theo qui

đ nh c a pháp lu t

Các n i dung c th trong qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i

c a công ty TNHH MTV khai thác công trình th y l i:

+ L p và t ch c th c hi n các k ho ch: s a ch a công trình; s d ng

n c; phòng ch ng úng - h n và thiên tai; c i t o đ t; ng n ng a và x lý ô nhi m đ gi gìn b o v môi tr ng n c và môi tr ng sinh thái;

+ Theo dõi quá trình th c hi n quy ho ch và d án kh thi đ c duy t;

k p th i phát hi n vi c làm sai quy ho ch và sai đ i t ng đ u t , báo c o U ban nhân dân t nh, thành ph tr c thu c Trung ng và B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn gi i quy t;

+ Làm ch đ u t các d án s a ch a, b sung, hoàn thi n h th ng công trình thu l i do công ty đang qu n lý khai thác;

+ Th c hi n quy đ nh v b o d ng công trình; ki m tra, theo dõi, phát

hi n k p th i nguy c x y ra s c ; khi th y công trình có nguy c b m t an toàn ph i x lý ngay, đ ng th i báo cáo u ban nhân dân đ a ph ng và B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn gi i quy t;

+ Th ng xuyên b sung hoàn thi n quy trình v n hành h th ng công trình và t ng công trình, đ c bi t là quy trình v n hành h ch a n c đ trình

duy t theo quy đ nh c a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn và t ch c

B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn gi i quy t

+ L u tr h s k thu t, lý l ch công trình, tài li u thu th p hàng n m

T ng k t rút kinh nghi m đ nâng cao hi u qu công tác khai thác, b o v công trình thu l i

1.1.5 Các b c qu n lý khai thác h th ng các trình th y l i

L p k ho ch: Là m t ho t đ ng c a quá trình qu n lý mà con ng i

c n h ng vào m c tiêu đ đ t đ c m c đích chung c a công trình th y l i

T ch c: Là quá trình ho t đ ng liên quan đ n m c tiêu, k ho ch và

xác đ nh trao trách nhi m quy n qu n lý cho các t ch c cá nhân đ có hi u

qu nh t

i u hành: Là nh ng ho t đ ng đ xác đ nh ph m vi, quy n h n ra

quy t đ nh, phân b và s d ng các ngu n l c h p lý, t ng c ng qu n lý có

s tham gia c a c ng đ ng và đ m b o đúng m c đ , m c đích ph c v c a các công trình th y l i

Thúc đ y: Nh m tìm ra đ c nh ng m t l i đ thúc đ y c ng đ ng

tham gia qu n lý s d ng các công trình th y l i có hi u qu nh t

Ki m soát và theo dõi: Là m t quá trình theo dõi và đánh giá các k t

qu đ t đ c t các công trình th y l i

Vi c qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i bao g m các n i dung sau:

S d ng công trình: D a vào tình hình và đ c đi m công trình, đi u

ki n d báo khí t ng th y v n và nhu c u n c trong h th ng b ph n qu n

lý ph i xây d ng k ho ch l i d ng ngu n n c Trong quá trình l i d ng

t ng h p c n có tài li u d báo khí t ng th y v n chính xác đ n m v ng tình hình và x lý linh ho t nh m đ m b o công trình làm vi c an toàn

Quan tr : C n ti n hành quan tr c th ng xuyên, toàn di n N m v ng

quy lu t làm vi c và nh ng di n bi n c a công trình đ ng th i d ki n các

kh n ng có th x y ra K t qu quan tr c ph i th ng xuyên đ i chi u v i tài

li u thi t k công trình đ nghiên c u và x lý

Phòng ch ng l l t: Trong mùa m a, bão, c n t ch c phòng ch ng,

chu n b đ y đ các nguyên v t li u c n thi t và chu n b các ph ng án ng

k t h p đ ng v i các doanh nghi p Nhà n c khai thác công trình th y l i,

t ch c h p tác dùng n c, s d ng n c h p lý, ti t ki m và b o v môi

tr ng n c

T i n c và tiêu n c: C n có k ho ch t i tiêu h p lý theo t ng mùa

v trong n m đ đ m b o duy tu và v n hành h th ng th y l i m t cách t t nh t

1.2 Các y u t nh h ng đ n qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i

1.2.1 Các y u t khách quan

a) S phát tri n kinh t xã h i đã làm cho các h th ng công trình th y

l i b xâm h i, nhi u h th ng thu l i b thay đ i m c tiêu nhi m v và gi m

s chi ph i ng th i, quá trình phát tri n kinh t xã h i c ng là nguyên nhân ch y u gây ô nhi m môi tr ng, ngu n n c trong các h th ng công trình thu l i

Ngoài ra y u t xã h i bao g m các đ c đi m liên quan đ n ng i s

d ng nh tính c ng đ ng, trình đ k thu t, t p quán canh tác c a nông dân

c) u t ban đ u còn nhi u b t c p, nhi u công trình thu l i đ c xây

d ng trong đi u ki n n n kinh t còn khó kh n, ngu n v n h n h p, su t đ u t

th p, còn dàn tr i, nên th ng áp d ng các tiêu chu n thi t k ng v i t n su t

đ m b o c a h th ng công trình th y l i th p, ch a chú tr ng đ u t hoàn

ch nh, khép kín h th ng kênh m ng d n n c và h th ng thu l i n i đ ng

Hi n nay nhi u ng i dân đ a ph ng ch a nh n th c đúng, đ y đ v

t m quan tr ng c a công tác thu l i và nhà qu n lý thì ch y u quan tâm v xây d ng, ít quan tâm v công tác qu n lý, đ ng th i có xu h ng n ng v bao c p, coi nh s tham gia c a ng i dân, d n đ n vi c t ý x rác, n c

th i, ch t th i r n t các khu công nghi p, khu hành chính, khu ch n nuôi tr c

ti p vào h th ng làm ô nhi m ngu n n c Yêu c u s d ng n c ti t ki m

ch a quan tâm đúng m c trong qu n lý, khai thác công trình thu l i

* C ch chính sách c ng có nh ng nh h ng tr c ti p:

Các chính sách h p lý s t o đ ng l c khuy n khích các t ch c, cá nhân tham gia b o v , tu b ch ng xâm h i công trình thu l i và ng c l i

Vai trò c a ng i dân trong qu n lý khai thác công trình thu l i, b o v ngu n n c ch a đ c quan tâm đúng m c

- Thi u chính sách t o đ ng l c khuy n khích các t ch c, cá nhân tham gia b o v , tu b ch ng xâm h i công trình thu l i, vai trò c a ng i dân trong qu n lý khai thác công trình thu l i và b o v ngu n n c ch a

đ c quan tâm đúng m c

- M t s c ch chính sách v tài chính trong qu n lý, khai thác công trình thu l i còn mang tính xin cho Quy n và trách nhi m c a các t ch c

qu n lý, khai thác công trình thu l i đ i v i đ t đai thu c ph m vi công trình thu l i do t ch c đó qu n lý ch a đ c quy đ nh rõ ràng

đ làm t t các nhi m v theo quy đ nh

* Khoa h c công ngh : Bao g m vi c nghiên c u, chuy n giao

ti n b khoa h c k thu t trong qu n lý, v n hành công trình thu l i

ch a đ c quan tâm đúng m c, đ u t trang thi t b khoa h c công ngh trong qu n lý, khai thác công trình th y l i còn th p, và h u nh không đáng k Nhi u h th ng đóng m , v n hành c ng còn ch y u

b ng th công

Vi c tuyên truy n, h ng d n, ph bi n b o v công trình th y l i

và ngu n n c các đ a bàn nhìn chung còn nhi u h n ch , nhi u ng i dân, th m chí c cán b các c p nh n th c ch a đúng v vai trò c a công trình th y l i và ngu n n c, gây khó kh n và nh h ng đ n ho t đ ng

c a các đ n v qu n lý, khai thác công trình th y l i

1.3 Kinh nghi m v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i

1.3 1 Th c ti n qu n lý và khai thác công trình th y l i Vi t Nam

1.3 1.1 Tình hình phát tri n th y l i c a n c ta

Sau khi th ng nh t đ t n c và ti n hành công cu c xây d ng CNXH,

ng và Nhà n c ta đ c bi t quan tâm phát tri n s n xu t nông nghi p, nông thôn trong ph m vi c n c Ngh quy t i h i ng toàn qu c l n th V đã

nh n m nh “T p trung phát tri n nông nghi p, nông thôn và đ a nông nghi p nông thôn m t b c lên s n xu t l n xã h i ch ngh a” Trong ngh quy t c a

ng t đ i h i VI đ n i h i IX, v n đ phát tri n nông nghi p nông thôn

đ u đ c kh ng đ nh là m t trong nh ng n i dung quan tr ng trong chi n

l c phát tri n kinh t c a đ t n c Trong các k đ i h i đã đ c nh n m nh

đ nông nghi p phát tri n b n v ng, ng và Nhà n c luôn luôn chú tr ng

đ u t đ phát tri n th y l i Chính vì v y trên c n c đã có nhi u công trình

th y l i đ c đ u t xây d ng, s k t h p gi a th y đi n và th y l i, phát tri n nuôi tr ng th y s n, du l ch đã t o ra s chuy n đ i quan tr ng trong

vi c chuy n d ch c c u kinh t nhi u đ a ph ng và th c s cho phép khai thác tri t đ ngu n ti m n ng đ phát tri n kinh t c ng nh b o v môi

tr ng sinh thái i n hình nh các công trình th y l i h K G t i Hà T nh,

đ p dâng n c Nam Th ch Hãn t nh Qu ng Tr Công tác qu n lý trong giai

đo n này c ng đ c s p x p l i theo h ng thành l p các Công ty khai thác công trình th y l i Các t nh trao quy n t ch ho t đ ng cho các công ty khai thác công trình th y l i Nhi u công trình th y l i đ c đ u t xây d ng và

đã có tác d ng đ m b o n c t i, h n ch l l t, kh c ph c tình tr ng ng n

m n, chu phèn cho nhi u vùng Các công trình th y l i còn gi i quy t v n đ

n c sinh ho t cho hàng tri u h dân, c i t o môi tr ng sinh thái theo h ng phát tri n b n v ng, phát tri n th y du l ch, đ ng th i t o ra nh ng đi u ki n quan tr ng cho quá trình th c hi n chuy n d ch c c u kinh t c ng nh chuy n d ch c c u cây tr ng v t nuôi và mùa v c a t ng vùng lãnh th và trên c n c

1.3 1.2 M t s chính sách v th y l i phí c a Nhà n c Vi t Nam

a Ph ng án v th y l i phí

Mi n toàn b th y l i phí cho các vùng biên gi i, h i đ o, các vùng có

đi u ki n kinh t , xã h i khó kh n, các vùng khác ch áp d ng m c thu th y

l i phí th p nh t ho c gi m 30% theo m c thu nh p th p nh t theo quy đ nh

c a Ngh đ nh 143/2003/N -CP ngày 28 tháng 11 n m 2003 c a Chính ph

v m c thu th y l i phí n i đ ng do t ch c h p tác c a nông dân t nguy n

đ c chuy n giao, phân c p

Gi nguyên chính sách th y l i phí theo các quy đ nh hi n hành, c ng

c các t ch c, đ n v khai thác công trình th y l i, th c thi đ y đ các chính sách đ i v i các ho t đ ng qu n lý khai thác các công trình th y l i

b Mi n th y l i phí theo Ngh đ nh 154

Ngh đ nh 154 v mi n th y l i phí b t đ u áp d ng t ngày 1/1/2008

Vi c tri n khai N 154/2007/N -CP c a Chính ph nh m gi m b t các kho n đóng góp cho ng i dân nông thôn là vi c làm c n thi t, phù h p Cu i

n m 2007, Th t ng Chính ph đã ban hành Ngh đ nh 154 v vi c mi n

th y l i phí đ i v i các h nông dân s n xu t nông nghi p, lâm nghi p, nuôi

tr ng th y s n và làm mu i Theo đó, toàn b chi phí v n hành, duy tu, b o

d ng h th ng th y l i ph c v s n xu t nông nghi p s do ngân sách Nhà

n c c p cho các công ty khai thác công trình th y l i, th y nông

Ngh đ nh 154/N -CP v a đ c ban hành nh m s a đ i, b sung m t

s đi u c a Ngh đ nh s 143/2003/N -CP ngày 28 tháng 11 n m 2003 c a Chính ph quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a “Pháp l nh khai thác và

b o v công trình th y l i”

Ngh đ nh 154/N -CP quy đ nh c th và sát th c h n v đ i t ng,

ph m vi, di n tích mi n đóng góp th y l i phí Theo đó Nhà n c mi n th y

l i phí cho các h gia đình, cá nhân có đ t, m t n c dùng vào s n xu t nông nghi p, lâm nghi p, nuôi tr ng th y s n và làm mu i và đ t do Nhà n c giao, đ t quy n s d ng do đ c cho, t ng, th a k nh n chuy n nh ng s

d ng h p pháp, bao g m c ph n di n tích đ t 5% công ích do đ a ph ng

qu n lý, các h gia đình cá nhân đ c giao ho c đ u th u quy n s d ng

Th y l i phí đ c mi n cho di n tích đ t s n xu t nông nghi p, lâm nghi p, th y s n, làm mu i n m trong h n m c giao đ t nông nghi p cho h gia đình cá nhân

a bàn có đi u ki n kinh t - xã h i đ c bi t khó kh n và đ a bàn có

đi u ki n kinh t - xã h i khó kh n theo quy đ nh c a Lu t u t đ c mi n thu l i phí đ i v i toàn b di n tích đ t, m t n c dùng vào nông nghi p, lâm nghi p, nuôi tr ng thu s n, làm mu i; không phân bi t trong hay ngoài

- Di n tích đ t v t h n m c giao cho h gia đình, cá nhân;

- Các doanh nghi p ho t đ ng cung c p n c cho s n xu t công nghi p, tiêu n c cho s n xu t công nghi p, n c c p cho các nhà máy n c

s ch, thu đi n, kinh doanh du l ch, v n t i qua c ng, âu thuy n và các ho t

đ ng khác đ c h ng l i t công trình thu l i;

- Các t ch c, cá nhân n p thu l i phí cho t ch c h p tác dùng n c theo tho thu n đ ph c v cho ho t đ ng c a các t h p tác dùng n c t v trí c ng đ u kênh c a h p tác dùng n c đ n m t ru ng

- B Tài chính h ng d n vi c xác nh n mi n và không mi n thu l i phí quy đ nh t i đi m này

- Quy đ nh chính sách đ i v i các đ n v qu n lý, khai thác công trình

ph ng, các t nh vùng Tây Nguyên đã xây d ng đ c các h th ng th y l i,

v i t ng s công trình xây d ng c b n là 156 và 842 công trình ti u th y nông, n ng l c thi t k t i cho 70382 ha

T nh Kon Tum đã xây d ng đ c 21 công trình xây d ng c b n, trong

đó có 6 h ch a, 15 đ p dâng, 110 công trình t m, th i v N ng l c t i thi t

k là 8282 ha, n ng l c t i th c t là 8300 ha

T nh c L c đã xây d ng đ c 58 công trình xây d ng c b n, trong đó có 14 h ch a, 21 đ p dâng, 9 tr m b m và 337 công trình th y nông, bán kiên c đ c xây d ng b ng nhi u ngu n v n do các h và các ngành khác đ u t N ng l c thi t k là 32700 ha, n ng l c t i th c t là

34525 ha

1.3.2.2 Kinh nghi m c a Trung Qu c

Kinh nghi m c a Trung Qu c cho th y t khi b t đ u thu th y l i phí

vi c s d ng n c đ c ti t ki m h n c bi t là khi th y l i phí đ c tính

b ng kh i l ng n c th c t s d ng, nh ng đi u này c ng là m t thách th c

đ i v i các đ n v qu n lý v n hành, đòi h i các đ n v qu n lý công trình

th y l i ph i có các bi n pháp đ qu n lý t t, gi m các t n th t đ có nhi u

n c bán cho nông dân theo yêu c u c a h và gi m thi u chi phí Giá n c

t i có chính sách riêng, đ c quy đ nh phù h p v i đi u ki n c th , mang tính công ích và c n c vào chi phí th c t Nhà n c có chính sách h tr các

tr ng h p sau: Vùng khó kh n, m c s ng th p; Khi công trình h h ng n ng

c n ph i s a ch a; H tr chi phí cho di n tích tiêu phi canh tác; H tr chi phí ti n đi n t i tiêu

Trung Qu c t n t i 2 hình th c qu n lý các công trình th y l i ph c

v s n xu t nông nghi p:

- Qu n lý t p trung: Các công trình th y l i đ u do Chính ph qu n lý, các đ n v qu n lý do Chính ph thành l p, n c đ c cung c p mi n phí, các chi phí v n hành bão d ng công trình th y l i c ng nh l ng cho nhân viên, cán b l y t doanh thu công c ng v i cách qu n lý này c ng là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n xu ng c p công trình th y l i vào gi a

th p k 70 và lên đ nh đi m vào đ u th k 80

- Qu n lý phân quy n: Qu n lý theo h p đ ng theo nguyên t c phân tích quy n qu n lý và quy n s h u Trong th i gian này đ i t ng tiêu dùng

và các d ch v th y nông c ng đ c chuy n đ i t hinh th c HTX sang cho hàng nghìn, hàng tri u h cá th Các d ch v cung c p n c đã ph i đ c tr

ti n thay vì có th đ c tr ti n nh tr c đây C ng t đây, trách nhi m và ngh a v c a Trung ng c ng nh đ a ph ng đ c phân ra đ qu n lý công trình th y l i m t cách rõ ràng

C ng t i Trung Qu c, m t s n i l i áp d ng hình th c đ u th u

c nh tranh đ qu n lý khai thác và b o v công trình th y l i Thông qua

đ u th u, Chính ph s trao quy n qu n lý v n hành cho doanh nghi p, t

ch c nào có n ng l c t t v i m c giá th p nh t Hình th c này đ c cho là

t i u trong qu n lý các công trình th y l i v a và nh ho c các tuy n kênh

thành ph t tr Xi’an Trung Qu c Ngoài hình th c đ u th u, khu t i Jingui – Trung Qu c còn áp d ng hình th c đ u th u quy n qu n lý Kênh Jingui đ c xây d ng n m 1932, l y n c t i t sông Jinghe v i di n tích

đ c t i 42.667 ha Kênh có 25 kênh chính và kênh c p 2 có t ng chi u dài 380,4 km và 536 kênh c p 3 có chi u dài 1.392 km trong khu t i này

Tr c đây theo c ch qu n lý bao c p nên công trình b xu ng c p nghiêm

tr ng, ý th c c a ng i dùng n c không cao, các công trình t i, nh t

cu i kênh nhánh b h h i nghi m tr ng gây khó kh n cho vi c t i Cu c

c i cách đã thay đ i ph ng th c qu n lý b ng cách đ u giá ho c h p đ ng

v quy n qu n lý và hình th c này đã mang l i hi u qu đáng k B máy

qu n lý g n nh đã gi m các khâu trung gian nên gi m đ c khá nhi u chi phí, h n n a nâng cao ch t l ng d ch v Chi phí t i n c bình quân trong khu t i đã gi m đ c 2RMB/Mu cho m i l n t i và t ng chi phí v

t i đã gi m 5 tri u RMB trên toàn b khu t i trong 2 n m qua Ph ng

th c này đã đánh th c đ c lòng nhi t tình c a công nhân và chính h s

đ c h ng l i

K t lu n ch ng 1

Ch ng 1 c a lu n v n nghiên c u c s lý lu n v công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i n c ta Ch ng 1 đã khái quát đ c các v n đ sau:

ã phân tích, làm rõ s c n thi t ph i nghiên c u công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i hi n nay ng th i làm rõ m c tiêu, yêu c u và n i dung c a công tác qu n lý Ch ng 1 lu n v n đã xây d ng các n i dung c b n v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i

T lý lu n chung v qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i

lu n v n đã nghiên c u, làm rõ nh ng v n đ lý lu n trong các b c c a quá trình qu n lý công trình th y l i Ch ng 1 lu n v n trình bày m t cách có c s khoa h c v công tác qu n lý khai thác công trình th y l i,

phân tích nh ng ch tiêu đánh giá hi u qu c a công tác qu n lý khai thác

h th ng công trình th y l i và phân tích nh ng y u t khách quan l n ch quan nh h ng đ n công tác qu n lý Ch ng 1 lu n v n c ng đã đ a ra các d n ch ng m t s mô hình qu n lý có hi u qu cao n c b n và m t

s đ a ph ng n c ta, t đó t o c s áp d ng tìm ra gi i pháp nâng cao

hi u qu qu n lý khai thác công trình th y l i ây là m t trong nh ng ti n

đ quan tr ng đ phân tích th c tr ng và đ xu t các gi i pháp t ng c ng

qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i Nam u ng, B c Ninh

CH NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ KHAI THÁC H

TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I VÙNG NAM U NG TRONG

TH I GIAN V A QUA 2.1 c đi m đ a bàn nghiên c u

2.1.1 c đi m t nhiên

2.1.1.1 V trí đ a lý

HTCTTL Nam u ng - B c Ninh là m t ti u khu c a HTCTTL B c

H ng H i, n m trong l u v c đ ng b ng châu th Sông H ng V i t ng di n tích t nhiên 35.797 ha trong đó có 20.687 ha đ t canh tác v i nhi m v đ m

b o t i tiêu trong s n xu t nông nghi p, bên c nh đó còn góp ph n phát tri n công nghi p và các ngành ngh khác cho ba huy n trong t nh :Thu n Thành,

L ng Tài, Gia Bình và m t ph n di n tích c a huy n Gia Lâm (Hà N i),

V n Lâm, V n Giang (H ng Yên), C m Giàng (H i D ng)

H th ng đ c gi i h n b i:

+ Phía B c c a h th ng giáp v i sông u ng

+ Phía Nam giáp v i sông Bùi và huy n C m Giàng (H i D ng) + Phía Tây giáp v i đ ng s t t Hà N i đ n C m Giàng

+ Phía ông giáp v i sông Thái Bình

2.1.1.2 Ph m vi hành chính, di n tích Vùng

+ Có 3 đ n v hành chính g m: Huy n Thu n Thành, huy n Gia Bình, Huy n L ng Tài

+ Di n tích t nhiên c a l u v c là: 35.797 ha

+ Di n tích đ t canh tác trên toàn l u v c là: 20.687 ha

2.1.1.3 c đi m sông ngòi, đ a hình, đ a ch t, khí t ng và khí h u th y v n a) c đi m sông ngòi

Nam u ng có h th ng sông ngòi phong phú (bao g m nhi u sông l n

và sông tr c n i đ a trong h th ng) ây là ngu n n c t i chính c a h

th ng đ c bi t vào mùa khô, và là n i nh n n c tiêu vào mùa l C th h

th ng sông ngòi c a khu v c:

- Sông u ng là biên gi i phía B c c a h th ng, ch y t L Chi (Gia Lâm) t i Ti u Than (Gia Bình), dài 50 km V mùa: m c n c cao nh t (+9.02) Các tháng 7, 8, 9 th ng có báo đ ng s 3 (+8.4) Mùa ki t m c

n c th p, vào tháng 1, 2 m c n c bình quân (+2.1) (b n H ), nh nh t (+0.46) Hàm l ng phù sa l n nh t 1253 g/m3, nh nh t 550 g/m3

- Sông H ng phía Tây Nam, ngoài ti u khu Nam u ng nh ng sông

H ng là ngu n n c chính c p cho toàn h th ng B c H ng H i v i di n tích

là 185.540 ha trong đó có vùng Nam u ng 18.587 ha

- Sông Thái Bình là biên gi i phía ông c a h th ng, ch y t Cao c

t i Minh Tân (c ng V n Thai), dài 9 km C ng nh sông u ng, mùa l n c

l n, mùa ki t m c n c th p vì v y không th l y n c t i c ng nh tiêu t

ch y ra sông Thái Bình đ c M c dù h ng d c chính c a đ a hình xuôi v sông Thái Bình, nh ng mu n tiêu v sông Thái Bình ph i dùng b m Hi n có

2 tr m b m tiêu ra sông Thái Bình là:

T nh B c Ninh nói chung và các huy n thu c HTCTTL Nam u ng nói riêng thu c vùng đ ng b ng châu th sông H ng, nên đ a hình khá b ng ph ng,

có h ng d c chính Tây B c xu ng ông Nam, cao nh t là vùng Gia Lâm – Thu n Thành ( + 6,50 đ n +4,50), th p nh t là vùng xã M H ng- L ng tài giáp đê sông Thái Bình ( +0,5 đ n +1,00) a hình cao th p xen k nhau

T ng vùng có xu th th p d n xu ng ven sông n i đ a

c) c đi m đ a ch t

HTCTTL Nam u ng thu c vùng đ ng b ng châu th sông H ng, nên

h th ng có đ a ch t thu c ph c h sông H ng, b dày tr m tích đ t ch u

nh h ng rõ r t c a c u trúc m ng b dày các thành t o đ t bi n đ i theo quy lu t tr m tích t B c xu ng Nam, càng xu ng phía Nam c u trúc đ a ch t càng dày h n phía B c t đai m u m , có đi u ki n thu n l i đ phát tri n

s n xu t nông nghi p

d) Khí h u, th y v n

Vùng Nam u ng-B c Ninh n m trong vùng khí h u nhi t đ i gió mùa

v i 4 mùa khá rõ r t Mùa hè t tháng 4 đ n tháng 10, nhi t đ trung bình

310C, cao nh t 39.40C Trong mùa này th ng có m a l n và có bão kèm theo Mùa đông t tháng 11 đ n tháng 3 n m sau, nhi t đ trung bình 180

C,

th p nh t 30C, ít m a, th i ti t hanh khô

Các đ c tr ng khí h u khu v c nghiên c u nh sau:

+ Tài li u v nhi t đ : Nhi t đ bình quân nhi u n m 23,20C, nhi t đ cao nh t 39,40C, nhi t đ th p nh t 30

C

+ m t ng đ i c a không khí: đ m bình quân nhi u n m 85%, đ

m th p nh t n m 65%, cao nh t 90%

+ Tài li u v gi n ng: S gi n ng trung bình tháng trong nh ng n m

g n đây c a khu v c đ c th ng kê b ng sau :

Ngu n: Chi c c th y l i t nh B c Ninh

+ Tài li u v m a: Khu v c Nam u ng n m trong vùng nhi t đ i gió

mùa, th i ti t đ c chia làm hai mùa rõ r t: mùa m a và mùa khô

Mùa m a trùng v i mùa h t tháng 5 đ n tháng 10, mùa khô trùng v i

mùa l nh b t đ u t tháng 11 đ n tháng 4 Vào mùa khô l ng m a tháng

T ng dân s trong l u v c là: 394.184 ng i (theo niên giám c a t nh

B c Ninh tính đ n h t n m 2012), v i m t đ dân s c a t ng huy n nh sau:

Nh ng n m qua, nh t là t n m 2000 tr l i đây, kinh t trong t nh B c

Ninh nói chung, c a đ a bàn khu v c Nam u ng nói riêng đã có nh ng b c

phát tri n m nh m , đ t t c đ t ng tr ng khá cao Giá tr s n xu t có xu

h ng t ng lên qua các n m do t t c các ngành ngh s n xu t đ u có s phát tri n, trong đó nông nghi p v n luôn gi m t vai trò quan tr ng (m c dù t

tr ng s n xu t nông nghi p có xu th gi m d n qua các n m) Do có s quan tâm c a các c p, các ngành và do áp d ng s ti n b k thu t m i vào s n

xu t đã làm cho n ng su t cây tr ng, v t nuôi t ng lên, do s d ch chuy n c

c u chuy n đ t tr ng kém hi u qu , và m t ph n di n tích đ t chuyên dùng,

đ t ch a s d ng thành ao nuôi th cá và đ t v n t p dùng tr ng các lo i cây

n qu cho giá tr kinh t cao Tình hình s n xu t nông nghi p (Bao g m c

tr ng tr t và ch n nuôi) c th trên đ a bàn nghiên c u ba huy n: Thu n Thành, Gia Bình, L ng Tài) trong nh ng n m g n đây đ c th hi n b ng sau:

Ngu n: Niên giám th ng kê t nh B c Ninh 2012

Bên c nh ngành nông nghi p, thì ngành ti u th công nghi p - xây

d ng c b n và d ch v đã phát tri n m nh m N u nh tr c đây t tr ng ngành nông nghi p trong t ng giá tr s n xu t đóng vai trò ch y u, còn t

tr ng ngành công nghi p, d ch v , xây d ng c b n ch là th y u thì trong

nh ng n m g n đây cùng v i công cu c công nghi p hoá, hi n đ i hoá c a đ t

n c, t tr ng ngành công nghi p, d ch v , xây d ng c b n trong t ng giá tr

s n xu t trên đ a bàn đang có xu h ng ngang hàng v i t tr ng ngành nông

nghi p

V k t c u c s h t ng: Trong nh ng n m qua th c hi n ch th , ngh quy t c a h i đ ng nhân dân các c p, h th ng c s h t ng đã đ c c i t o, nâng c p và xây m i v i quy mô ngày càng hi n đ i, cho phù h p cùng t c đ phát tri n kinh t trong khu v c So v i th i k tr c n m 1990 thì k t c u c

Di n tích canh tác hi n t i c a vùng là 6.880,5 ha trong đó di n tích lúa là 6.199 ha Ngu n n c chính c p cho huy n đ c l y t h th ng B c H ng

H i qua Tr m b m Nh Qu nh, tr m B m Ngh a o và các tr m b m nh

n i đ ng d c h th ng sông, kênh tr c, ph n nh còn l i ngu n n c t i

đ c l y t sông u ng qua c ng phù xa Phú M và các tr m b m nh phía ngoài bãi T ng diên tích t i c a toàn b h th ng t i là 6.365,1 ha đ t 93%

di n tích canh tác c a vùng Tuy nhiên ngu n n c c a h th ng B c H ng

H i r t b p bênh có nh ng n m v đông xuân ch đ t 3.239 ha đ t 47% di n

tích canh tác

+ Tr m B m Nh Qu nh

Xây d ng n m 1962 v i 8 máy b m lo i 8.000 m3/h làm nhi m v thi t

k t i cho 16.500 ha thu c đ a bàn huy n Thu n Thành, Gia Bình, L ng Tài và m t ph n huy n Gia Lâm, nh ng th c t ch t i 9.549 ha Trong đó huy n Thu n Thành là 5.720ha (h th ng kênh B c t i 2.298 ha, kênh Gi a

đ m nhi m 3.422 ha)

Tình tr ng hi n t i: Công trình này đã đ c nâng c p xây m i và đ a

và ho t đ ng t n m 2006 Tuy nhiên tr m b m Nh Qu nh sau khi nâng c p

m t ph n do ngu n n c không đ m b o (ph thu c vào ngu n n c c a sông H ng l y qua c ng Xuân Quan, m y n m g n đây vào mùa ki t m c

n c trên sông H ng xu ng th p, c ng Xuân Quan không l y đ n c nh thi t k , do v y các sông tr c c a h th ng B c H ng H i c ng không có đ

n c) Ngu n n c cách xa 9 km, t n th t l n, kênh d n không đ c n o vét

th ng xuyên, tình tr ng rác th i khu v c th tr n Nh Qu nh đã gây ách t c dòng ch y kênh d n, đ u m i tr m b m không đ c c i t o, nâng c p hoàn

ch nh, đ ng b (b hút nh , không có l i ch n rác) đã làm cho công trình không phát huy đ c tác d ng, cho đ n nay tr m b m m i v n ch a ho t

đ ng đ c, đ a ph ng v n ph i v n hành tr m b m Nh Qu nh c đ b m

t i ph c v s n xu t và ch ho t đ ng đ c 1 đ n 2 máy th ng xuyên trong

v đông xuân Do v y v v đông xuân, đ c bi t là trong th i gian t i i ph i

đ t máy b m dã chi n Phú M đ t i, h th ng kênh B c ch đ m nhi m

t i kho ng 1219 ha

+ Tr m B m Ngh a o

Tr m b m Ngh a o là tr m b m t i, tiêu k t h p, công su t thi t k

8 máy x 4000 m3/h Nhi m v b sung n c t i cho ph n di n tích cu i kênh

gi a t Ngh a o t i Tuyên Bá là 780 ha c a huy n Thu n Thành và L ng Tài (di n tích th c t t i đ c 624ha) Di n tích t i ph n huy n Thu n Thành là

371 ha Di n tích tiêu thi t k là 2.450ha, sau khi có tr m b m Nghi Khúc, di n tích tiêu l u v c còn l i 1.530ha Ngu n n c t i l y t sông Bùi

Tình tr ng hi n t i: H th ng kênh m ng, nhà x ng đã đ c nâng c p, tuy nhiên máy móc do xây d ng lâu đã c c n đ c nâng c p

+ Các tram b m nh do đ a ph ng qu n lý

Hi n t i trong vùng có 26 tr m b m nh (do xí nghi p và đ a ph ng

qu n lý) h u h t các tr m b m đ u l y n c t h th ng kênh B c và kênh

Gi a Tr tr m b m ng oài l y n c t kênh tiêu đ i đ ng Thành Hi n

t i toàn vùng có 14 tr m b m nh trong đó có 3 tr m b m (Ng c Khám, Yên Nho, Nhi u D ng 1) làm nhi m v t i cho 133 ha, còn l i 11 tr m b m l y

n c c p II l y n c t h th ng kênh Gi a

+ C ng phù xa phú M

ây là c ng l y n c t sông u ng t i cho m t ph n di n tích c a 2

xã ình T và Thanh Kh ng trong mùa v

+ Kênh chính

Kênh B c: T Keo đ n kênh Vàng dài 43km o n đi qua huy n Thu n Thành b t đ u t Keo đ n xã Mão i n v i t ng chi u dài 12,65km

Kênh d n phù sa v i t ng chi u dài 4,15km

Hi n t i hai h th ng kênh này b b i l p ch a đ c n o vét và c ng hóa Kênh Gi a: T Keo đ n V n D ng dài 23 km o n đi qua huy n Thu n Thành t Keo đ n xã Tr m L v i t ng chi u dài 15,38km Hi n h

th ng kênh này ch a đ c kiên c hoá, lòng kênh nhi u đo n b thu h p, b kênh b xói l nhi u n i b l n chi m không đ m b o v yêu c u k thu t nh

h ng l n đ n hi u qu và ch t l ng n c t i nên c n đ c tu s a

+ Kênh c p II

Hi n t i trong vùng có 102,005 km kênh c p II Hi n t i đã kiên c hóa

đ c 35,775 km còn l i ch a đ c kiên c đã b xu ng c p, rò r nhi u, công trình trên kênh b h h ng n ng c n đ c nâng c p s a ch a

+ C ng t i

Hi n t i trong vùng có 11 c ng đi u ti t n m trên kênh chính và 87

c ng đi u ti t đ u kênh c p II có nhi m v t i cho toàn vùng Hi n t i đã có 18

b) Hi n tr ng công trình tiêu trong huy n

T ng di n tích c n tiêu huy n thu n Thành 11.790,7 ha trong đó tiêu t

ch y 6.079,8 ha, tiêu đ ng l c 5711ha

Hi n tr ng công trình tiêu c th t ng khu tiêu nh sau:

+ Tr m b m

Hi n t i toàn huy n có 21 tr m b m t i, tiêu k t h p; 8 tr m b m tiêu làm nhi m v tiêu thoát cho 5.711 ha, trong đó có 5 tr m b m do xí nghi p

qu n lý, 24 tr m b m do đ a ph ng qu n lý

- Tr m b m Sông Khoai có 4 máy, l u l ng thi t k 1 máy 2400 m3

/h tiêu cho 560 ha Tr m b m đ c xây d ng n m 2003 do không th ng xuyên

đ c b o d ng đ n nay đã xu ng c p, c n đ c nâng c p s a ch a

- Tr m b m Nghi Khúc đ c xây d ng n m 1997 v i quy mô 7 x 2400

m3/h làm nhi m v tiêu cho 1180 ha h ng tiêu ra sông Gáo Hi n t i tr m

b m v n ho t đ ng t t đ m b o ph c v s n xu t

- Tr m b m Ngh a o đ c xây d ng n m 1974 v i quy mô 8 x4000

m3/h N ng l c tiêu tính toán c a đ u m i tr m b m Ngh a o đ t 8,44 m3

/s làm nhi m v tiêu thoát cho 1530 ha Tuy nhiên do thi t b , nhà tr m hi n đã

xu ng c p, th ng xuyên b s c khi v n hành lên không phát huy đ c h t công su t Hàng n m trong khu v n còn t n t i kho ng 200 ha b nh h ng úng

- Tr m b m i ng Thành đ c xây d ng n m 1992 v i quy mô 30 máy (10máy x1000 m3/h, 20 máy x 80m3/ha) l u l ng thi t ban đ u 7,17m3

/s Làm nhi m v tiêu cho 1618 ha Tr m b m này đã đ c nâng c p đ u m i n m

2008 v i quy mô 12 máy x2730m3

+ H th ng c ng tiêu trong vùng

Trong toàn huy n có kho ng 55 c ng tiêu, nhi u c ng do th i gian xây

d ng đã lâu nên đã xu ng c p (h ng ty van, rò r , ), b i l ng c n đ c nâng

c p s a ch a