Đánh giá tác động của lũ đối với hạ du lưu vực sông hương, và đề xuất các giải pháp hiệu quả, khả thi để phòng tránh và giảm nhẹ thiệt hại do lũ

Các công trình trên sông khác: ...

L I C M N

Sau th i gian dài th c hi n, lu n v n Th c s chuyên ngành Quy ho ch và Qu n

lý Tài nguyên n c v i đ tài: “ ánh giá tác đ ng c a l đ i v i h du l u v c sông

H ng, và đ xu t các gi i pháp hi u qu , kh thi đ phòng tránh và gi m nh thi t

h i do l ” đã đ c hoàn thành Ngoài s n l c c a b n thân, tác gi còn đ c s ch

b o, h ng d n t n tình c a các th y cô giáo và các đ ng nghi p, b n bè

u tiên, tác gi xin bày t lòng kính tr ng và bi t n sâu s c t i ng i

h ng d n khoa h c là TS Nguy n V n Tu n – Tr ng Phòng Khoa H c K Thu t

Vi n Quy ho ch Th y l i và PGS.TS Nguy n Tu n Anh – Tr ng Phòng ào T o

tr ng i h c Th y L i đã tr c ti p t n tình h ng d n, giúp đ và cung c p

nh ng tài li u, nh ng thông tin c n thi t cho tác gi hoàn thành Lu n v n này

Tác gi xin chân thành c m n Tr ng i h c Th y l i, các th y giáo, cô giáo Khoa K thu t Tài nguyên n c, các th y giáo, cô giáo các b môn đã truy n

đ t nh ng ki n th c chuyên môn trong quá trình h c t p

Tác gi c ng xin chân thành c m n s giúp đ c a Vi n Quy ho ch Thu

l i, S Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t nh Th a Thiên Hu và các đ ng nghi p, b n bè đã giúp đ , cung c p các tài li u c n thi t và đóng góp ý ki n cho tác

Tác gi xin cam đoan đ tài lu n v n đ c làm d a trên các s li u, t li u

đ c thu th p t ngu n th c t , đ c công b trên báo cáo c a các c quan Nhà

n c, đ c đ ng t i trên các t p chí chuyên ngành, sách, báo… đ làm c s nghiên

c u Tác gi không sao chép b t k m t lu n v n ho c m t đ tài nghiên c u nào

tr c đó

Hà N i, ngày tháng 3 n m 2015

Tác gi

Ph m H i H ng

M C L C

M U 1

1 TÍNH C P THI T C A TÀI 1

2 M C ÍCH VÀ PH M VI NGHIÊN C U C A TÀI 2

3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 2

CH NG I: T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U VÀ VÙNG NGHIÊ N C U 4

1.1.CÁC NGHIÊN C U TRONG VÀ NGOÀI N C LIÊN QUAN N TÀI 4

1.2 I U KI N T NHIÊN VÙNG NGHIÊN C U 8

1.2.1.T ng quan vùng nghiên c u 8

1.2.2 V trí đ a lý, gi i h n t nhiên vùng nghiên c u 9

1.2.3 c đi m đ a hình 10

1.2.4 M ng l i sông ngòi 14

1.3 C I M KHÍ T NG TH Y V N 18

1.3.1 c đi m khí h u 18

1.3.2 c đi m th y v n 22

1.3.3 Ch đ th y tri u 29

1.4 C I M KINH T XÃ H I 31

1.4.1 Dân c và lao đ ng 31

1.4.2 c đi m phát tri n kinh t xã h i 32

1.4.3 ánh giá chung v hi n tr ng kinh t xã h i 37

1.4.4 Nh n xét chung 39

CH NG II: ÁNH GIÁ HI N TR NG CÔNG TÁC PHÒNG CH NG L CHO VÙNG H DU L U V C SÔNG H NG 40

2.1 ÁNH GIÁ HI N TR NG CÔNG TÁC PHÒNG CH NG L 40

2.1.1 Hi n tr ng đê: 40

2.1.2 Hi n tr ng c ng d i đê 46

2.1.3 Hi n tr ng công trình b o v b 46

2.1.4 Hi n tr ng h ch a c t l th ng ngu n: 47

2.1.5 Các công trình trên sông khác: 47

2.1.6 Công tác t ch c, qu n lý: 47

2.1.7 ánh giá kh n ng phòng ch ng l l u v c sông H ng: 48

2.2 TÌNH HÌNH THI T H I DO BÃO L GÂY RA 48

CH NG III: NGHIÊN C U, PHÂN TÍCH VÀ XU T CÁC GI I PHÁP PHÒNG CH NG L VÀ GI M NH THI T H I CHO VÙNG H DU L U V C SÔNG H NG 51

3.1 TIÊU CHU N PHÒNG CH NG L 51

3.2 PHÂN VÙNG B O V VÀ C S PHÒNG CH NG L 52

3.2.1 Phân vùng b o v 52

3.2.2 Phân tích các c s đ phòng ch ng l cho vùng nghiên c u 54

3.3 NGHIÊN C U VÀ XU T GI I PHÁP CÔNG TRÌNH 59

3.3.1 Các gi i pháp ch ng l trong vùng nghiên c u 59

3.3.2 C s và ph ng pháp tính toán 63

3.4 NGHIÊN C U, XU T GI I PHÁP PHI CÔNG TRÌNH 85

3.4.1 Gi i pháp v t ch c xã h i: 85

3.4.2 Các bi n pháp h tr ch ng l t bão: 88

3.4.3 Các chính sách đ i v i dân vùng ch u bão l : 90

3.4.4 An toàn h đ p: 91

K T LU N VÀ KI N NGH 93

DANH M C HÌNH

Hình 1.1: Kulalumpur ( Malaysia ) vùng tr ng trung tâm th đô - tr c khi làm h

th ng thoát n c SMART (n m 2005) th ng xuyên b úng ng p khi m a bão 5 Hình 1-2: B n đ l u v c sông H ng 10 Hình 3-1: S đ m ng sông H ng 66 Hình 3-2: ng quá trình m c n c tính toán mô ph ng và th c đo t i tr m TV Kim Long trên sông H ng (HUONG13873) 71 Hình 3-3: ng quá trình m c n c tính toán mô ph ng và th c đo t i tr m TV Phú c trên sông B (BO9385) 72 Hình 3-4: ng quá trình m c n c tính toán và th c đo t i tr m TV Bình i n trên sông H u Tr ch (HUU TRACH 00) 72 Hình 3-5: ng quá trình m c n c tính toán ki m đ nh và th c đo t i tr m TV Kim Long trên sông H ng (HUONG 13873) 73 Hình 3-6: ng quá trình m c n c tính toán ki m đ nh và th c đo t i tr m TV Phú c trên sông B (BO 9385) 73 Hình 3-7: ng quá trình m c n c trong đ m phá tr c và sau khi m r ng c a thoát t đ m phá ra bi n 81 Hình 3-8: Dân v n đò s ng th ng xuyên trên sông t nh Th a Thiên Hu 89

DANH M C B NG

B ng 1-1: c tr ng hình thái sông vùng nghiên c u 18

B ng 1-2: S gi n ng trung bình tháng, n m 19

B ng 1-3: Nhi t đ bình quân tháng, n m các tr m 19

B ng 1-4: L ng m a trung bình tháng, n m các tr m 21

B ng 1-5: L ng b c h i trung bình tháng, n m 21

B ng 1-6: m không khí trung bình tháng, n m các tr m 21

B ng 1-7: T c đ gió trung bình tháng, n m các tr m 22

B ng 1-8: c tr ng dòng ch y trung bình nhi u n m 23

B ng 1-9: c tr ng m a l m t s tr n l l n trên l u v c 25

B ng 1-10: L ng m a ngày trong tr n l tháng11/1999 trên l u v c sông H ng 26

B ng 1-11: M c n c l l n nh t m t s tr n l đã x y ra trên l u v c 27

B ng 1-12: L u l ng l th c đo l n nh t x y ra trên l u v c sông H ng 28

B ng1-13: M c n c đ nh và chân tri u bình quân tháng 29

B ng 1-14: Th ng kê dân s , m t đ dân s trong vùng 31

B ng 1-15: Hi n tr ng s d ng đ t vùng nghiên c u 32

B ng 1-16: C c u kinh t và m c t ng tr ng các th i k trong vùng 33

B ng 2-1: Hi n tr ng các tuy n đê phá Tam Giang, C u Hai, phá ông và đê c a sông 42

B ng 2-2: Chi ti t các tuy n đê phá Tam Giang, C u Hai và phá ông 43

B ng 2-3: Hi n tr ng h th ng đê sông vùng nghiên c u 45

B ng 2-4: Hi n tr ng c ng d i đê 46

B ng 2-5: T ng h p hi n tr ng kè trong vùng 46

B ng 2-6: Thi t h i do l gây ra trên H ng t 1999-2008 49

B ng 3-1: B ng phân vùng 54

B ng 3-2: c tr ng m a l m t s tr n l l n trên l u v c 55

B ng 3-3: Ch tiêu c b n c a các l u v c gia nh p khu gi a 67

B ng 3-4: a hình lòng d n m ng sông H ng 69

B ng 3-5: L u l ng, t ng l ng l 7 ngày t i các nút tính toán trên sông H ng

v i l chính v t n su t P=5% 70

B ng 3-6: Các ch tiêu c b n các công trình l i d ng t ng h p 70

B ng 3-7: K t qu m c n c l n nh t th c đo và tính toán mô ph ng 71

B ng 3-8: K t qu m c n c l n nh t th c đo và tính toán mô ph ng 73

B ng 3-9: M c n c l Ti u Mãn P=10% l n nh t d c sông theo các ph ng án trên h th ng sông H ng 74

B ng 3-10: L u l ng l Ti u Mãn P=10% l n nh t d c sông theo các ph ng án trên h th ng sông H ng 75

B ng 3-11: M c n c l Ti u mãn P=10% l n nh t d c sông H ng đ ngh ch n 77

B ng 3-12: M c n c l chính v P=5% l n nh t d c sông theo các ph ng án 78

B ng 3-13: L u l ng l chính v P=5% l n nh t d c sông theo các ph ng án 78

B ng 3-14: M c n c l chính v P=5% đ ngh ch n 82

B ng 3-15: M c n c l chính v 11/1999 (t n su t 1,0%) l n nh t d c sông 83

B ng 3-16: L u l ng l chính v 11/1999 (t n su t 1,0%) l n nh t d c sông 83

M U

1 TÍNH C P THI T C A TÀI

Sông H ng đ c h p thành t 3 nhánh l n là sông T Tr ch, H u Tr ch và sông B v i di n tích l u v c 2.830km2 n m tr n trên đ a bàn t nh Th a Thiên Hu Sông đ c b t ngu n t phía ông dãy Tr ng S n và đ ra bi n t i c a Thu n An

v i chi u dài 104km

ây là con sông có vai trò quan trong đ i v i s phát tri n kinh t xã h i c a

t nh: Là ngu n n c chính cung c p cho các ho t đ ng con ng i, s n xu t c a các ngành kinh t trong l u v c và là con sông h t s c th m ng cùng v i c đô Hu

t o nên di s n v n hoá c a th gi i là ni m t hào c a t nh Th a Thiên Hu nói riêng và c n c nói chung Nh ng sông H ng c ng ti m n nhi u r i ro bão, l

i n hình là tr n l l ch s n m 1999 đã tàn phá n n kinh t c a t nh Th a Thiên

Hu , c p đi sinh m ng c a 591 ng i, m t tích 30 ng i và nhi u công trình thu

l i, giao thông b phá hu , nh h ng đ n đ i s ng và s n xu t c a nhân dân trong

l u v c sông

V i tình hình di n bi n th i ti t khí h u ngày càng ph c t p quy lu t v th i gian xu t hi n l c ng có nh ng bi n đ ng l n Di n bi n m c n c trên các sông ngày càng có nh ng t h p b t l i cho công tác phòng ch ng l Qua các tr n l g n đây cho th y:

- M c đ ng p l t ngày càng t ng, l x y ra ngày càng l n và r t ph c t p

- i s ng xã h i ngày càng đ c nâng cao, c a c i c a dân nhi u nên khi b

l t thi t h i ngày càng t ng

- H th ng công trình phòng ch ng l ch a đ m b o an toàn, ch c ch n khi

g p l l n nh : Các tuy n đê trong vùng là đê nh đ ch ng l bé b o v s n xu t, nhi u đo n đ c đ p trên n n đ t t nhiên không đ c x lý và ch y u là đê đ t, vì

v y th ng b h h ng trong th i k l l n; Các công trình h , đ p ch a đ m b o an toàn trong mùa m a l ;

h n ch thi t h i do l gây ra, đ m b o phát tri n kinh t m t cách b n

v ng, n đ nh đ i s ng nhân dân c n ph i có m t chi n l c lâu dài, k t h p các

gi i pháp có th đ phòng ch ng l có hi u qu Vì v y c n có m t nghiên c u phòng ch ng l cho l u v c sông H ng đ nghiên c u, đ ra các gi i pháp phòng

ch ng l h p lý nh m gi m thi u thi t h i do l l t gây ra và làm c n c đ đ u t công trình ch ng l trên l u v c

T nh ng phân tích trên đòi h i chúng ta c n có m t nghiên c u “ ánh giá tác

đ ng c a l đ i v i h du l u v c sông H ng, và đ xu t các gi i pháp hi u

qu , kh thi đ phòng tránh và gi m nh thi t h i do l ” đ đ a ra các gi i pháp

phòng ch ng l , tiêu thoát l m t cách toàn di n nh m gi m thi u t i đa nh ng thi t

h i hàng n m do l gây ra đ ph c v Phát tri n kinh t xã h i vùng h du sông

H ng

2 M C ÍCH VÀ PH M VI NGHIÊN C U C A TÀI

2.1 M c đích nghiên c u

ánh giá tác đ ng c a l đ i v i vùng h du l u v c sông H ng và đ xu t các gi i pháp công trình, phi công trình hi u qu , kh thi nh m kh c ph c các tác

đ ng tiêu c c c a l , phòng tránh và gi m nh thi t h i do l l t gây ra t i l u v c sông H ng

• Ti p c n k th a:

Trên l u v c sông H ng c ng nh toàn h th ng sông thu c các t nh Th a Thiên Hu đã có m t s các d án quy ho ch, các quy ho ch phòng ch ng l , các

đ tài nghiên c u v ngu n n c, v n đ khai thác, s d ng và qu n lý tài nguyên

n c Vi c k th a có ch n l c các k t qu nghiên c u này s giúp đ tài có đ nh

Các s li u th c ti n giúp đánh giá m t cách t ng quan v tình hình phòng

ch ng l và nh ng thi t h i do l gây ra vùng h du sông H ng làm c s đánh giá

- Ph ng pháp đi u tra, thu th p: Ti n hành đi u tra, thu th p các tài li u trong vùng nghiên c u bao g m tài li u hi n tr ng và đ nh h ng phát tri n kinh t -

xã h i, tình hình khai thác và s d ng ngu n n c, các tài li u đ a hình, th y v n trên l u v c sông H ng

- Ph ng pháp ng d ng các mô hình toán, thu v n, thu l c hi n đ i: ng

d ng các mô hình, công c tiên ti n ph c v tính toán bao g m ph n m m thông tin

đ a lý GIS xây d ng b n đ ; Mô hình MIKE 11 tính toán bi n đ ng dòng ch y mùa

l vùng h du sông H ng

CH NG I

T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U VÀ VÙNG NGHIÊN C U

1.1.CÁC NGHIÊN C U TRONG VÀ NGOÀI N C LIÊN QUAN N TÀI

1.1.1 Nghiên c u ngoài n c

Th gi i đang ph i ch u nh ng t n th t n ng n do thiên tai, trong đó có l

l t Con ng i bên c nh vi c ph i đ i phó và thích nghi v i thiên nhiên thì c ng đang ph i gánh ch u nh ng h u qu không nh do chính mình t o ra Các thành ph

v n hình thành ven sông, bi n ph i đ i m t v i n n ng p úng London (Anh qu c ) v i sông Thames b thu h p l i g p bão l n t bi n B c, tri u c ng đã làm cho

ph n l n thành ph ng p trong n c n m 1952 Tokyo ( Nh t b n) đã có bão l n đ vào, m a to kéo dài làm ng p các đ ng ng m trong thành ph vào n m 1971 Kulalumpua (Malaysia) vùng tr ng trung tâm th đô - tr c n m 2005, khi ch a làm h th ng thoát n c SMART, trung tâm thành ph c ng b ng p n ng khi m a bão L l t c ng đã và đang tác đ ng l n đ n các thành ph và các đô th nh nhi u qu c gia Châu Phi – ví d tr n l t Mozambique vào n m 2000 bao g m l

l n Maputo và Algiers vào n m 2001 (900 ngu i ch t và 45.000 ngu i b nh

h ng); m a l n Ðông Phi vào n m 2002 đã gây ra l l t và l đ t khi n cho 10.000 ngu i ph i r i b nhà c a Rwanda, Kenya, Burundi, Tanzania và Uganda,

và m t lo t các tr n l t Port Harcourt (Nigeria) và Addis Ababa (Ethiopia) n m

2006

Vi c nghiên c u các gi i pháp phòng ch ng l l t đ c đ c bi t quan tâm và

h ng ti p c n trên th gi i h u h t là s k t h p gi a các gi i pháp công trình và phi công trình Các gi i pháp công trình th ng đ c s d ng nh h ch a, đê đi u,

c i t o lòng sông đ c s d ng r t nhi u, các gi i pháp phi công trình nh xây

d ng b n đ nguy c ng p l t, quy ho ch tr ng r ng và b o v r ng, xây d ng và

v n hành các ph ng án phòng tránh l l t và di dân khi c n khi có thông tin d báo

và c nh báo chính xác c ng đ c s d ng r t nhi u

- Nghiên c u “T ng nguy c l l t Malaysia: nguyên nhân và gi i pháp” đ ng trên

t p chí Disaster Prevention and Management cho th y nguy c l l t Malaysia đã

t ng đáng báo đ ng trong nh ng th p k g n đây Nguyên nhân ph n l n là do thay

đ i đ c tính v t lý c a h th ng thu v n do các ho t đ ng c a con ng i: ti p t c phát tri n vùng đ ng b ng đông dân c , xâm l n vào vùng ng p l , phá r ng và đ i

d c phát tri n S phát tri n nhanh chóng và suy thoái môi tr ng đang b lãng quên

m t cách nhanh chóng, con ng i ch xem nh ng l i ích tích c c c a m t n n kinh

t đang bùng n trong khi không chú ý nhi u đ n các tác đ ng tiêu c c c a chúng

Hình 1.1: Kulalumpur ( Malaysia ) vùng tr ng trung tâm th đô - tr c khi làm h

th ng thoát n c SMART (n m 2005) th ng xuyên b úng ng p khi m a bão

- Qu n Sewer, khu v c ông B c Ohio (M ), ti n hành m t nghiên c u v

l u v c Doan Brook t n m 1998 đ n n m 2001 M c đích c a nghiên c u này là phát tri n m t ph ng pháp ti p c n toàn di n cho vi c ki m soát th i ti t m t

nh h ng đ n Doan Brook, c v ch t l ng n c, ng p l t và xói mòn kênh L

l t là m t m i quan tâm hàng đ u vùng h du nhi u n m Khu v c này bao g m

m t khu đô th Rockefeller Park, v i m t tr c đ ng chính d c theo dòng su i Thông th ng m t l n ho c hai l n m t n m, con đ ng này đ c yêu c u đóng l i khi l x y ra C ng do con đ ng này c n tr , l l t đã gây thi t h i nhi u tài s n quan tr ng khu v c i h c Circle phía th ng ngu n công viên Nghiên c u này

b ng tính ch đ th y l c đã đ xu t n n dòng sông và xây d ng m t cây c u qua vùng tr ng và đã gi i quy t tri t đ v n đ giao thông và l l t

1.1.2 Nghiên c u trong n c

Vi t Nam, phòng ch ng thiên tai nói chung và phòng ch ng l l t nói riêng cho các t nh mi n Trung đ c Chính ph đ c bi t quan tâm và đ u t r t nhi u kinh phí cho công tác nghiên c u Các ch ng trình, d án, đ tài nghiên c u v v n đ này có th k đ n là:

- Quy t đ nh s 172/2007/Q -TTg c a Th t ng Chính ph phê duy t Chi n

l c qu c gia phòng, ch ng và gi m nh thiên tai đ n n m 2020 đã v ch ra các

nguyên nhân ch y u d n t i tình tr ng l l t ngày m t nghiêm tr ng trên toàn

qu c, trong đó nêu n i b t nguyên nhân đ n t các ho t đ ng kinh t c a con ng i

C ng trong quy t đ nh này, ph n các gi i pháp phòng tránh đã đ c p đ n ch ng trình xây d ng m i các h ch a n c, l p quy trình v n hành các h ch a l n đã xây d ng tham gia đi u ti t c t gi m l , đi u ti t dòng ch y mùa ki t đ ch ng h n

và ch ng xâm nh p m n; tr ng r ng và b o v r ng đ u ngu n, ch ng trình quy

ho ch khu dân c , khu công nghi p, khu du l ch; quy ho ch, xây d ng công trình phòng, ch ng và gi m nh thiên tai, công trình h t ng giao thông b o đ m ch ng

ng p và tiêu thoát l , hay ch ng trình m r ng kh u đ c u, c ng trên h th ng giao thông đ ng b và đ ng s t b o đ m thoát l

- tài “Nghiên c u đánh giá tác đ ng c a các công trình trên dòng chính và

gi i pháp qu n lý s d ng hi u qu tài nguyên n c m t l u v c sông H ng”

tài c p Nhà n c KC 08.25/06-10 n m 2008-2010 PGS.TS Nguy n Quang Trung ch nhi m tài đã nghiên c u đánh giá tác đ ng c a c công trình đ n

di n bi n dòng ch y l , ki t và xâm nh p m n trên sông H ng T đó đ xu t các

gi i pháp s d ng tài nguyên n c m t cách có hi u qu ph c v các ngành kinh t

Sau 3 n m th c hi n (2008 -2010), đ tài đã đánh giá đ c đ c tác đ ng các công trình đ n môi tr ng v t lý nh xói l , b i l ng trên dòng chính sông

H ng, đ xu t đ c các gi i pháp công trình và phi công trình đ khai thác, s

d ng có hi u qu ngu n tài nguyên n c m t cho các ngành kinh t

c bi t, đ tài đã thi t l p đ c c s khoa h c đ xây d ng quy trình đi u ti t liên

h ch a v mùa ki t nh ng n m h n hán b o đ m s h p lý, h n ch r i ro và hài hoà l i ích cho ng i dân

- D án: “T ng quan quy ho ch th y l i khai thác b c thang sông Mã ph c v

phát tri n kinh t xã h i h du” do Vi n Quy ho ch Th y l i l p N m 2002 Quy

ho ch này đ xu t xây d ng nhi u công trình v a và nh đ l y n c, tích n c

ph c v t i ch các nhu c u v t i, tiêu, phòng ch ng l và công trình l i d ng

t ng h p Nghiên c u đã đ t đ c m t s k t qu đó là:

+ Xác đ nh, xây d ng các công trình t i cho 270.000 ha đ t canh tác, c p

n c cho 15.000 ha di n tích thu s n ven bi n, c p ngu n n c sinh ho t cho g n

3 tri u ng i, đ m b o môi tr ng sinh thái

+ Nâng kh n ng ch ng l c a h th ng đê sông Chu lên 0,6%, sông Mã 1%, các sông nh 5%

+ Khai thác ti m n ng thu đi n trên h th ng sông

+ Nghiên c u s đ khai thác b c thang trên sông Mã và sông Chu (xem bi u trên) + V i s đ trên t ng dung tích phòng l cho h du 900.106 m3 đ đ m b o

đ a kh n ng ch ng l c a đê sông Chu lên t n su t 0,6% và đê sông Mã có m c

- D án Quy ho ch th y l i vùng ven bi n B c B và B c Trung b (2007) do

Vi n Quy ho ch Th y l i ch trì th c hi n v i s ph i h p th c hi n c a Tr ng

i h c Th y l i, Vi n Kinh t Quy ho ch Th y s n, v i m c tiêu đ xu t ph ng

án quy ho ch gi i quy t v n đ c p n c, tiêu thoát n c, phòng ch ng l và gi m

nh thiên tai đáp ng quá trình phát tri n c a vùng duyên h i ven bi n t Qu ng Ninh đ n Th a Thiên Hu ánh giá hi n tr ng c a d án đã làm rõ t n t i chính

l nh v c c p n c, tiêu thoát n c và phòng ch ng l bão Ph ng án quy ho ch đ

xu t gi i pháp đ m b o c p đ n c cho toàn vùng, đ m b o tiêu thoát c ng nh yêu c u phòng ch ng l bão đ n n m 2020

K t lu n: Nói chung tr c tình hình l l t ngày m t gia t ng, vai trò c a các công trình th y l i phòng ch ng l càng thêm quan tr ng K t qu đ t đ c t

nh ng đ tài, d án t tr c đ n nay đã có đóng góp đáng k vào công tác phòng

ch ng l l t mi n Trung nh ng c p đ và khía c nh khác nhau, đ c bi t là l u

v c sông H ng c a n c ta Tuy nhiên, phòng ch ng l l t n c ta v n c n ph i

v i chi u dài 104km

ây là con sông có vai trò quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t xã h i c a

t nh: Là ngu n n c chính cung c p cho các ho t đ ng con ng i, s n xu t c a các ngành kinh t trong l u v c và là con sông h t s c th m ng cùng v i c đô Hu

t o nên di s n v n hoá c a th gi i là ni m t hào c a t nh Th a Thiên Hu nói riêng và c n c nói chung Nh ng sông H ng c ng ti m n nhi u r i ro bão, l

i n hình là tr n l l ch s n m 1999 đã tàn phá n n kinh t c a t nh Th a Thiên

Hu , c p đi sinh m ng c a 591 ng i, m t tích 30 ng i và nhi u công trình thu

l i, giao thông b phá hu , nh h ng đ n đ i s ng và s n xu t c a nhân dân trong

l u v c sông

V i tình hình di n bi n th i ti t khí h u ngày càng ph c t p quy lu t v th i gian xu t hi n l c ng có nh ng bi n đ ng l n di n bi n m c n c trên các sông ngày càng có nh ng t h p b t l i cho công tác phòng ch ng l Qua các tr n l g n đây cho th y:

- M c đ ng p l t ngày càng t ng, l x y ra ngày càng l n và r t ph c t p

- i s ng xã h i ngày càng đ c nâng cao, c a c i c a dân nhi u nên khi b

l t thi t h i ngày càng t ng

- H th ng công trình phòng ch ng l ch a đ m b o an toàn, ch c ch n khi

g p l l n nh : Các tuy n đê trong vùng là đê nh đ ch ng l bé b o v s n xu t, nhi u đo n đ c đ p trên n n đ t t nhiên không đ c x lý và ch y u là đê đ t, vì

v y th ng b h h ng trong th i k l l n; Các công trình h , đ p ch a đ m b o an toàn trong mùa m a l ;

h n ch thi t h i do l gây ra, đ m b o phát tri n kinh t m t cách b n

v ng, n đ nh đ i s ng nhân dân c n ph i có m t chi n l c lâu dài, k t h p các

gi i pháp có th đ phòng ch ng l có hi u qu Vì v y c n có m t nghiên c u chuyên sâu v các c s khoa h c đ đánh giá nguyên nhân, tình hình l l t c ng

nh đ xu t các gi i pháp phòng ch ng l h p lý nh m gi m thi u thi t h i do l l t gây ra và làm c n c đ đ u t công trình ch ng l trên l u v c

1.2.2 V trí đ a lý, gi i h n t nhiên vùng nghiên c u

Vùng nghiên c u bao g m: Di n tích c a l u v c sông H ng và các vùng

ph c n có di n tích t nhiên kho ng 3.705,34km2, gi i h n trong to đ :

+ T 150

59’ đ n 160

36’ v đ B c + T 1070

09’ đ n 1070

51’ kinh đ ông

+ Phía B c giáp v i l u v c sông Ô Lâu và t nh Qu ng Tr + Phía Nam giáp v i Qu ng Nam - à N ng và Lào

+ Phía ông giáp v i l u v c đèo Ph c T ng

+ Phía Tây giáp v i l u v c sông Asáp

Ph m vi nghiên c u bao g m: Nam ông, H ng Thu , Phú Vang, m t

ph n huy n Phú L c, huy n H ng Trà, Thành ph Hu , huy n Qu ng i n, m t

ph n huy n Phong i n, và m t s xã thu c huy n A L i

a a hình vùng núi và núi cao g m: Di n tích d ng đ a hình này chi m 30%

di n tích và n m phía Tây và phía Nam - phía Tây là m t đo n trong dãy Tr ng

S n qua đ a ph n Th a Thiên Hu v i nh ng đ nh núi cao t 500÷1.000m, trong đó

có nh ng đ nh núi cao nh ông Ng i 1.774m, ông Pho 1.346m i u c n l u ý

là nh ng đ nh núi cao nh t không n m trên biên gi i Vi t Lào mà n m sâu trong lãnh th l u v c Phía Nam là dãy B ch Mã, xu t phát t dãy Tr ng S n đâm ngang ra bi n v i nh nh đ nh núi cao trên 1.000m ng n cách gi a Th a Thiên Hu

và à N ng Phía Tr ng S n ông c a dãy Tr ng S n đ a hình chuy n khá

nhanh t vùng núi qua vùng gò đ i xu ng vùng đ ng b ng T vùng núi cao 500÷1.000 m phía Tây xu ng t i vùng đ ng b ng ven bi n có đ cao t 20m tr

xu ng v i kho ng cách không quá 50km đã t o cho đ a hình l u v c sông H ng

có đ d c khá l n Di n tích đ t có đ d c trên 25o chi m t i 54% Do đ d c l n

nh v y nên ph n l n đ t vùng đ i núi bào mòn thoái hoá, r ng còn l i r t ít

b a hình gò đ i: a hình gò đ i có di n tích vào kho ng 712,5km2, chi m kho ng 14% di n tích t nhiên c a t nh, n m chuy n ti p gi a khu v c vùng núi và vùng đ ng b ng, d ng đ a hình này còn g p Nam ông và A L i Theo cao đô,

đ a hình gò đ i đ c chia ra:

- Gò đ i th p có cao đ t +10÷+90m, di n tích kho ng 285,5km2 chi m 40,07% di n tích gò đ i, d ng đ i bát úp th ng g p H ng Th , H ng H , m t

ph n các xã H ng Vân, H ng Ch , H ng An; vùng phía tây thành ph Hu và

đ ng QL1A qua các xã Thu Bi u-Thành ph Hu và Thu B ng, Thu Ph ng, Thu D ng, Thu Châu, Thu Phù-H ng Thu ; L c B n, L c S n, Xuân L c,

L c An và L c Hoà-Phú L c

- i trung bình có đ cao t 50÷125m, di n tích kho ng 275km2 chi m 38,59% di n tích vùng gò đ i

- i cao có đ cao t 125÷250m, cá bi t có m t s đ nh núi cao h n 300m,

di n tích kho ng 152km2 chi m 21,34% di n tích vùng gò đ i, t p trung ch y u

H ng Trà, H ng Thu , Phúc L c

c a hình vùng đ ng b ng:

N m ph n h du các sông B , sông H ng, sông Tru i, sông C u Hai, sông Bù Lu, di n tích kho ng 56.000÷58.000ha Vùng đ ng b ng sông H ng b chia c t làm hai vùng l n: B c sông H ng và Nam sông H ng

- Vùng B c sông H ng cao trình ru ng đ t thay đ i t -0,5÷+2,5m, trong vùng đ ng b ng có vùng cát n i đ a l n có cao trìh t +4,00÷+8,00m có các sông Ô Lâu, sông B chia c t vùng B c sông H ng thành nh ng vùng nh

Vùng B c sông B : đ c gi i h n b i sông B và vùng cát n i đ ng đây,

đ t đai màu m , đ i b ph n cao đ +1,0÷+1,5m Tuy v y trong vùng v n có

nh ng “lòng ch o” có cao đ -0,5÷-1,0m nh vùng Qu ng An, Qu ng Thành,

Qu ng Ph c thu c huy n Qu ng i n, vùng H ng Phong thu c H ng Trà

- Vùng Nam sông H ng: ru ng đ t t ng đ i t p trung, nh ng g n nh là lòng ch o và nghiêng d n t sông H ng đ n phá C u Hai Trong vùng có nhi u sông su i nh chia c t vùng đ ng b ng thành nh ng vùng nh sông i Giang n i sông H ng và phá C u Hai là sông ào d c theo vùng đ ng b ng v i chi u dài 30

Km chia đôi vùng đ ng b ng Nam sông H ng thành 2 vung khá l n Vùng phía b

H u (nhìn t Hu - ã N ng) ru ng đ t ph n l n thuôchuy n H ng Thu , m t ít

c a thành ph Hu và m t ph n thu c huy n Phú L c vùng này m t phía là sông

i Giang, m t phía là dãy đ i núi phía Tây - Nam ch y dài theo qu c l 1A

Ru ng đ t th p d n t vùng núi đ n sông i Giang (t Nam đ n B c) cao đ thay

đ i +0,0÷1,0m c ng có vùng th p tr ng nh vùng Thu Tân, Thu Phù, L c An, cao đ ru ng đ t -1,2÷0,0m Vùng phía b T sông i Giang (nhìn t Hu - à

N ng) ru ng đ t thu c huy n Phú Vang và m t ít thu c thành ph Hu , vùng này ngoài m t vài ch th t tr ng nh Phú a, Vinh Hà thì đ i b ph n ru ng đ t cao

đ +1,0÷+2,0m

Nhìn chung, so v i vùng b c sông H ng thì vùng Nam sông H ng Th p

Tr ng h n, có nhi u “lòng ch o” nh mà đáy lòng ch o có cao đ t -1,5÷-1,0m

d a hình vùng đ m phá:

ây là d ng đ a hình đ c bi t c a Th a Thiên Hu , ti p giáp v i đ ng b ng

và c n cát ven bi n là dãy đ m phá ch y dài t i 70km, n i r ng nh t 4÷5km, r ng

có cao đ đúng t +0,0÷-5,0, c ng có ch -8,0÷-10,0 nh vùng Ca Cút, c a Thu n An, nh ng đ i b ph n cao đ -2,0÷-3,0m

H đ m phá là tài nguyên thiên nhiên đ c bi t c a t nh Th a Thiên Hu c n

đ c khai phá m t cách có k ho ch đ phát tri n kinh t xã h i c a t nh nh t là nuôi tr ng thu s n và du l ch

e a hình vùng cát ven bi n:

Vùng cát ven bi n có đ a hình r t ph c t p: T i n H ng (ranh gi i gi a

Qu ng Tr và Th a Thiên Hu ) đ n c a T Hi n (huy n Phú L c) dài 71km, chi u

r ng kho ng 2,5km, ti p giáp v i dãy c n cát này phía ông B c Là bi n ông phía Tây Nam là dãy làng m c ch y dài t i n H ng đ n Vinh Hi n v i 20 xã thu c 5 huy n: Phong i n, Qu ng i n, H ng Trà, Phú Vang và Phú L c Vùng cát ven bi n là 180Km2 đ c chia làm 2 vùng nh :

+ Vùng phía B c t C a Thu n An đ n i n H ng (giáp v i Qu ng Tr ) có chi u dài kho ng 30,0km, có chi u r ng l n d n t Thu n An ra i n H ng t 4.500÷5.000m, ch h p nh t kho ng 400÷500m

+ Vùng phía Nam t c a Thu n An vào đ n c a T Hi n có chi u dài kho ng 39km Trong kho ng 15km đ u t Thu n An đ n Phú Diên chi u r ng trung bình là 500m, ch h p nh t kho ng 200m, càng vào chi u r ng c n cát càng l n,

đ n Vinh M ch m r ng nh t đ t 4.000m

Vùng cát ven bi n có nhi u d ng khác nhau: D ng có đ a hình b ng ph ng, cao đ thay đ i t +5,0÷+8,0m, đây c n cát h u nh đã n đ nh, dân c làng m c phát tri n, cây hàng n m, cây l u niên xanh t t M t d ng khác là vùng cát ch y u

là cát tr ng, do m a gió tác đ ng, t o thành c n cát có cao đ t +10,0÷+25,0 n m sát b bi n Trong vùng cát th nh tho ng có nh ng h n c Do cát ch a đ c n

đ nh hàng n m ch u s tác đ ng c a th i ti t, gây nh h ng l n đ n đ i s ng, kinh

t xã h i trong vùng D ng đ a hình này kéo dài t xã Vinh Thanh (Phú Vang) đ n

h t xã Qu ng Ng n (Qu ng i n) v i chi u dài kho ng 40km D ng đ a hình th ba

là các c n cát cao t +15,0÷+20,0m ch y d c theo làng làm thành m t tuy n đê bao cát b o v cho vùng dân c , sau đó c n cát có chi u h ng th p d n ra bi n D ng này xu t hi n ch y u i n H ng đ n i n H i thu c huy n Phong i n

Vùng cát n i đ a chi m m t ph n di n tích khá l n trong vùng đ ng b ng và chia làm hai vùng nh phía B c sông H ng vùng cát n i đ a ch y d c theo sông

Ô Lâu - phá Tam Giang t xã i n Hoà huy n Phong i n đ n xã Qu ng Ph c -

Qu ng Vinh c a huy n Qu ng i n v i di n tích kho ng 110km2. phía Nam sông

H ng, vùng cát n i đ a ch y dài t xã Phú Xuân đ n xã Vinh Hà thu c huy n Phú Vang, v i di n tích 48km2 Cao đ c a vùng cát n i đ a th ng t +5,0 đ n +8,0m,

- Sông B : Có di n tích l u v c 780km2 ph n đ i núi 717km2, nh p v i sông

H ng t i ngã ba Sình, tr c khi nh p vào sông H ng, sông B chia s ngu n

n c trong mùa l và mùa ki t v i r ch An Xuân, Quán C a t i ngã ba Phò Nam

Hi n t i mùa ki t sông B không đóng góp l u l ng cho sông H ng, trong mùa

l khi m c n c lên cao trên 2,5m sông B ch đóng góp l u l ng l cho sông

H ng kho ng 30% l ng l c a sông B Chi u dài dòng chính sông B tính đ n

C Bi là 64km, tính đ n ngã ba Sình là 94km

Sông B ph n mi n núi lòng sông c t sâu vào đ a hình m t c t ngang sông có

d ng đ a hình ch V, t C Bi lên th ng ngu n sông B có nhi u gh nh thác, lòng sông ch y trên núi và núi cao, đ c tính l u v c d c nên l t p trung nhanh T c u

Hi n S đ n c u An L dòng sông ch y trong vùng gi a đ i núi và đ ng b ng Do biên đ m c n c l và m c n c mùa ki t l n, s bi n đ i đ t ng t gi a mùa l và mùa ki t làm cho đo n sông này kém n đ nh, gây sói lòng sông và b i l b o n

t c u An L đ n Phò Nam sông đ i h ng theo chi u Tây B c- ông Nam, dòng

ch y nhi u h ng và t o ra c b u Ph c Yên Ngu n n c sông B trong mùa ki t

r t h n h p, t i Phú c l u l ng ki t ch đ t 5,6m3/s trong khi đó nhu c u n c 2 bên b sông B r t l n Sông b ch y qua vùng có đ a hình có d ng: Mi n núi,

trung du, đ ng b ng và đ ng b ng ven bi n Ch đ dòng ch y h du sông B r t

ph c t p khi xác đ nh dòng ch y ch l u trong mùa l nh t là các con l nh ng

b ng sông B tr i r ng trên đ a bàn huy n Qu ng i n và H ng Trà và đ c hình thành t phù sa sông B , phù sa bi n, có nh ng b n tr ng đ c l p và th d c chính

t H ng Trà ra bi n Trên sông B có 2 v trí tuy n có th xây d ng đ c kho

n c l i d ng t ng h p là C Bi và Bê Luông T i C Bi hi n nay đã kh i công xây

d ng h l i d ng t ng h p H ng i n Khi h ch a hoàn thành s thay đ i h n tính ch t dòng ch y h du trong mùa ki t và ngay c trong mùa l Khi đó l u

l ng ki t sông B l n lên có th phát tri n công trình t i c p n c cho vùng cát Phong, Qu ng i n

- Sông H u Tr ch: Sông H u Tr ch b t ngu n t vùng r ng núi huy n A

L i và Nam ông ch y theo h ng Nam B c và nh p l u v i sông T Tr ch t i ngã ba Tu n Sông H u Tr ch là ph l u l n c p I c a sông H ng có di n tích đ n

c a nh p l u là 729km2 Chi u dài sông chính 51km, sông ch y h u h t vùng đ i núi, lòng sông d c, nhi u thác gh nh

Do ch u nh h ng m a l n s n B ch Mã nên ngu n n c đây khá d i dào, l sông l n Sông H u Tr ch là m t sông không ch nh th , l u v c ch có mi n núi, không có đ ng b ng Trên sông H u Tr ch đang xây d ng h ch a đa m c tiêu Bình i n đ phát đi n, c p n c cho h du, ch ng l và c i t o môi tr ng khí h u vùng mi n núi

- Sông T Tr ch: Sông T Tr ch có th coi là dòng chính th ng ngu n c a

l u v c sông H ng Sông b t ngu n t vùng r ng núi huy n Nam ông, ch y theo

h ng Nam, ông Nam-B c ông B c và h i t v i sông H u Tr ch t i ngã ba

Tu n Ph n mi n núi cao c a sông T Tr ch có đ d c l u v c l n, sông c t sâu vào khu v c xã D ng Hoà nh m t thung l ng sông T i đo n này lòng sông m r ng, nông và ch y trên n n cu i s i

Sau D ng Hoà lòng sông l i bó h p gi a 2 tri n đ i v t n ngã ba Tu n

L u v c sông T Tr ch tính đ n ngã ba Tu n la 821km2 Tính đ n D ng Hoà là 717km2 a hình l u v c ch y u là vùng đ i núi T i D ng Hoà đang xây d ng

công trình h ch a n c l i d ng t ng h p v i nhi m v là c t l cho h du, c p

n c, phát đi n, c i t o môi tr ng Sông H u Tr ch và sông T Tr ch là ngu n

n c chính nuôi s ng dòng sông H ng

- Dòng chính sông H ng: Dòng chính sông H ng có th k t ngã ba

Tu n đ n c a Thu n An có chi u dài kho ng 40km T Tu n đ n c a, sông H ng

nh n thêm nhánh T Ca (t i H ng H ) và sông B (t i Sình) làm ph l u c p I phía t sông và chia n c trong mùa ki t vào c a Nham Bi u (kênh 7 xã, 5 xã, B ch

Y n) phía T ; Sông i Giang t i c ng Phú Cam, c a La phía H u Trong mùa l ngoài các c a chia n c trên khi m c n c t i đ p á trên +1,5m n c l còn đ c phân vào Nam sông H ng theo đ p đá và n u l cao trên +3,5m s tràn 2

b sông đo n t Kim Long đ n c a Dòng chính sông H ng n m ch y u đ ng

b ng, lòng sông r ng và sâu, nhi u bãi b i ng m do ho t đ ng c a dòng n c, c a con ng i nên b sông nhi u ch không n đ nh T ch ông Ba vòng quanh c n

H n, nh m t đ o n i gi a sông, chính vì v y mà dòng chính sông H ng càng tr nên th m ng Cao đ đáy sông Tu n -11,0m và t i c a đ ra bi n cao đ sâu t i -14,0m Ngu n n c sông H ng tr c khi đ ra bi n đã h i nh p v i dòng n c sông Phú Bài, sông Nông, sông Tru i, sông Ô Lâu t i phá Tam Giang và V ng C u Hai Có th nói sông H ng có 2 c a đ ra bi n là c a Thu n An và c a T Hi n Hai c a sông này thay nhau làm ch l u đ t i n c sông H ng ra bi n

• H đ m phá h du sông H ng: H đ m phá này bao g m phá Tam Giang,

đ m Thu Tú, V ng C u Hai, h th ng đ m phá này thông v i bi n t i hai c a Thu n An và T Hi n, nó làm nhi m v đi u hoà ngu n n c sông H ng, sông Ô Lâu, sông Nông, sông Tru i, sông C u Hai tr c khi ngu n n c t i ra bi n, đ ng

th i là m t khu đ m quan tr ng đ gi m đ m n, biên đ tri u cho ph n h d sông

H ng T ng di n tích h đ m phá vùng này là 216km2, m i đ m phá đ u có đ c tính riêng và ch c n ng riêng c a mình

a Phá Tam Giang: Là c a ra đ u tiên c a sông Ô Lâu và là đo n giao thông thu đ đi vào c đô Hu Chi u dài phá kho ng 25km tính t c a Lác đ n đ m Thu Tú, chi u r ng bình quân c a phá kho ng 2,5km Phá đ c ng n cách v i

bi n b i d i c n cát cao, có đ cao tho i d n t i n H ng đ n C nh D ng (phía

B c c a Thu n An) Cao đ đáy phá sâu nh t đo n g n dòng chính sông H ng là 10,0m o n nông nh t t i c a Lác là -2,5m Phá ch u nh h ng thu tri u bi n thông qua c a Thu n An là chính N c trong phá hoàn toàn là n c m n, đ m n

-bi n đ i theo mùa, m n nh t trong mùa ki t Vào mùa l n c trong phá b dòng l sông Ô Lâu, sông B đ vào pha loãng b t đ m n Di n tích m t n c phá Tam Giang kho ng 52km2 M t n c này đang đ c khai thác đ nuôi tr ng thu s n quang c nh và đánh b t t nhiên, c n có quy ho ch s d ng m t n c này cho h p

lý gi a thu s n, du l ch và môi tr ng đ phá Tam Giang góp ph n nhi u h n vào phát tri n kinh t c a t nh

b m Thu Tú: ây là h đ m phá kéo dài t c a Thu n An đ n v ng C u

Hai bao g m các đ m có tên: An Tuy n, Th ch Lam, Hà Trung và Thu Tú chi u dài chính kho ng 33km, ch r ng nh t t i 5km và ch h p nh t kho ng 1km Di n tích m t đ m kho ng 60km2 m Thu Tú tr c đây là khu v c thu quân c a nhà Nguy n v i di tích là V ng H i ài t i v trí Hoà Duân hi n nay m này ng n cách v i bi n b ng d i cát m r ng d n t c a Thu n An đ n giáp c a T Hi n N i

d i cát h p nh t là Hoàn Duân r ng ch ng 100÷150m ây là đo n d i cát không n

đ nh do quá trình ho t đ ng c a bi n m Thu Tú đóng vai trò nh m t đo n sông h du sông H ng đ đi u hoà n c gi a V ng C u Hai và dòng chính sông

H ng sâu đáy đ m bi n đ ng t -6,0 đ n 4,5m, b đ m xo i và đang b chi m

d ng đ nuôi tr ng thu s n nh t là đo n t c u Thu n An t i c u Vinh Thái

c m C u Hai (th ng g i là V ng C u Hai): Là m t d ng v nh kín có

chi u r ng kho ng 9km và chi u dài kho ng 13km t đ ng 1A t i c a T Hi n

m có di n tích kho ng 104km2 Cao đ đáy đ m ph n l n (-2,0÷-2,5)m và sâu

d n v sát c a T Hi n v i cao đ đáy t (-9,0÷-11,0)m m đóng vai trò đi u hoà ngu n n c l cho h th ng sông H ng N c trong v ng C u Hai là n c m n quanh n m, đ m n bi n đ i theo mùa, trong mùa ki t đ m n l n t 10 ÷ 12 ‰ trong mùa l đ m n t 2‰÷4‰ do môi tr ng n c m n b l pha loãng V ng

C u Hai có r t nhi u loài thu sinh c trú và có nhi u loài là đ c s n c a t nh

Ngu n l i t Rau Câu c a đ m c ng r t l n Hi n nay quanh mép đ m v phía B c đang b chi m d ng đ nuôi tr ng thu s n C n ph i có quy ho ch rõ ràng đ b o

v và phát huy ngu n l i t V ng C u Hai này

B ng 1-1: c tr ng hình thái sông vùng nghiên c u Tên sông F LV

km 2

Chi u dài (km)

Cao đ ngu n sông (m)

Cao đ b.quân

l u v c (m)

M t đ

l i sông km/km 2

H s không

đ i

x ng

d c bình quân

%

H s hình

d ng

H s

u n khúc

- 0,48

0,47 0,47 0,29 0,78

- -1,16

27,4 29,0 29,0 1,6

- 27,4

0,17 0,18 0,29 0,52

- 0,37

1,85 1,35 1,51 1,76 1,37 1,2

S.H ng S.H ng S.H ng

ru ng Trong n m có hai mùa rõ r t: Mùa khô và mùa m a Mùa m a t tháng 9 t i tháng 11 và mùa khô t tháng 12 t i tháng 8 n m sau L ng m a t p trung chính vào mùa l , còn mùa ki t ch chi m t (20 - 25)% l ng m a c n m Th i k t tháng 3 đ n tháng 8 trong vùng ch u nh h ng c a gió Tây Nam khô và nóng, t tháng 9 đ n tháng 2 n m sau ch u nh h ng c a gió ông B c đi li n v i m a phùn và rét đ m Vào th i gian tháng 9, 10, 11 th ng ch u nh h ng c a bão có

m a l n trên di n r ng L ng m a l n kéo dài t 3- ngày, có c ng đ l n gây l

l t nghiêm tr ng, nh t là h du sông H ng

1.3.1.1 Ch đ gi n ng

N ng là m t y u t khí h u có quan h ch t ch v i b c x m t tr i và b chi

ph i tr c ti p b i l ng mây T i đây m i n m có đ n 1.750-1.950 gi n ng

+ Mùa ông: do l ng mây nhi u và th i gian chi u sáng trong ngày ng n

h n mùa h nên s gi n ng c ng ít h n, trung bình m i tháng trong mùa này có kho ng 70-120 gi n ng S gi n ng ít nh t vào tháng XI, tháng XII ng v i th i

k có l ng mây và s ngày nhi u mây nhi u nh t trong n m

+ Mùa H : l ng mây ít và th i gian chi u sáng dài nên s gi n ng nhi u

h n mùa đông Trung bình m i tháng trong mùa này có kho ng 170-250 gi n ng, nhi u nh t là t tháng V đ n tháng VII

Vào th i k chuy n ti p mùa đông sang mùa h (t tháng III sang tháng IV),

s gi n ng t ng nhanh nh t S gi n ng gi m nhanh nh t t tháng VII sang tháng VIII Vào th i k chuy n t mùa h sang mùa đông (t tháng X sang tháng XI) s

A L i 128.6 130.6 168.5 173.1 178.1 175.8 194.0 170.6 133.5 117.8 79.4 79.8 1742.3 1.3.1.2 Ch đ nhi t:

Nhi t đ không khí trong vùng nghiên c u t ng d n t B c xu ng Nam, t Tây sang ông và t cao xu ng th p Nhi t đ bình quân hàng n m t i tr m Hu kho ng 25oC, t i Nam ông th p h n kho ng 24,5oC còn t i A L i đ t g n 22o

C Nhi t đ không khí trong vùng th p th t vào mùa ông (tháng 11 t i tháng 3) Nhi t đ không khí đ t cao nh t vào mùa Hè (Tháng 5 t i tháng 8)

A L i 17.3 18.4 20.7 22.8 24.0 25.0 24.9 24.6 23.1 21.5 19.5 17.2 21.6

1.3.1.3 c tr ng m a:

Mùa m a đây th ng đ n mu n h n so v i các t nh Mi n b c t 2-3 tháng

M a trong vùng ph thu c vào y u t đ a hình l u v c,

M a Th a Thiên - Hu c ng chia làm hai mùa rõ r t là mùa m a và mùa ít

m a L ng m a bình quân n m đây t ng d n t ông sang Tây và t B c vào Nam mà trung tâm m a l n nh t là s n B ch Mã L ng m a trung bình n m t i

Tà R t 2.381,1mm T i A L i 34.08,4mm, t i Phú c 2.733,5mm, t i Hu 2.745,3mm, t i Nam ông 3.385,91mm L ng m a bình quân n m mi n núi l n

h n đ ng b ng, vùng l u v c sông Sê Soáp m a l n h n Phú c Bi n trình

m a n m c ng thay đ i r t l n, n m m a nh ch đ t 60% l ng m a bình quân

n m, nh ng n m m a l n g p 2 đ n 3 l n l ng m a bình quân n m Trung tâm

m a l n Nam ông, Phú L c Nh n m 1973 Nam ông m a 5.182mm, n m

1982 B ch Mã 8.664mm, n m 1990 l ng m a A L i 5.086mm Trung bình 1

n m có 200 đ n 220 ngày có m a vùng mi n núi và 150- 160 ngày có m a vùng

đ ng b ng Tuy nhiên s ngày có m a c ng phân b không đ u trong các tháng t tháng 1 đ n tháng 9 có s ngày m a ít nh t và t tháng 10 đ n tháng 12 có s ngày

m a nhi u nh t Có n m m a liên t c c tháng

Mùa khô Th a Thiên - Hu b t đ u t tháng 1 đ n tháng 8 T ng l ng

m a trong mùa khô ch đ t 25-30% t ng l ng m a n m Gi a mùa khô có th i k

m a ti u mãn tháng 4, tháng 5 L ng m a bình quân th i k ti u mãn ch đ t 15% t ng l ng m a n m Trong các tháng t tháng 1 đ n tháng 4 th ng có m a

12-nh 20-30mm/tr n ây là đi u ki n r t thu n l i cho s n xu t v đông xuân

Mùa m a Th a Thiên - Hu có th tính t tháng 9 đ n tháng 12 T ng

l ng m a trong mùa m a chi m 70-75% t ng l ng m a n m Có nh ng n m nh tháng 11/1999 l ng m a tr n 7 ngày đã t i trên 2.130mm t i Hu Nh ng tr n m a gây l l n Th a Thiên - Hu là nh ng tr n m a có c ng đ l n t p trung trong 3

đ n 5 ngày đi n hình nh m a l ti u mãn n m 1983, m a l n m 1989, 1999 là

nh ng tr n m a gây l l n nh t cho đ ng b ng sông H ng

C ng đ m a m t ngày đ t khá l n và th ng x y ra vào tháng 10 ho c tháng 11 L ng m a bình quân nhi u n m c a các tr m đ c th hi n b ng sau:

B ng 1-4: L ng m a trung bình tháng, n m các tr m

n v : mm

Hu 126.8 65.1 43.7 57.2 92.8 117.7 90.4 121.0 378.7 781.7 603.8 310.2 2803.1 Nam ông 103.1 49.4 47.1 94.4 212.2 226.7 152.8 226.6 397.7 1074.4 718.7 304.5 3607.7

AL i 68.5 44.3 64.1 157.3 237.9 217.0 156.3 189.4 404.4 932.8 669.8 297.0 3438.8 Phú c 111.8 69.7 50.0 78.4 126.5 98.2 85.0 151.3 300.7 834.6 571.8 329.0 2806.9

1.3.1.4 B c h i:

T ng l ng b c h i đ c đo b ng ng Piche t i các tr m khí t ng, vùng

đ ng b ng th ng l n h n vùng núi T i Hu t ng l ng b c h i hàng n m đ u đ t

x p x trên d i 1.000mm N m nh nh t c ng đ t trên 800mm và n m l n nh t là trên 1.100mm Trong khi đó tr m mi n núi nh Nam ông, có t ng l ng b c h i

nh h n L ng b c h i bình quân tháng l n nh t vào tháng VII t i Hu là 146,7mm và 149,9mm t i A L i, còn Nam ông ch có 119,4mm

B ng 1-5: L ng b c h i trung bình tháng, n m

n v : mm

Hu 41,6 38,4 56,0 75,0 108,5 127,4 146,7 123,6 75,0 54,0 45,4 38,5 929,5 Nam ông 47,7 54,0 83,8 101,4 102,0 109,6 119,4 107,6 68,3 48,2 35,1 35,6 912,5

A L i 90 90 88 87 85 80 79 81 89 92 93 92 87

1.3.1.6 Gió và bão:

V n t c, h ng gió và bão: S li u thu th p đ c v v n t c gió cho th y t c

đ gió bình quân 1.0 đ n 1.5m/s, t c đ gió l n nh t 40m/s

Tr Thiên Xu h ng xu t hi n bão s m vào tháng V, VI và bão mu n t gi a tháng

XI t i tháng XII có xu th t ng lên Tr c th p niên 1960 s c n bão trung bình đ

b vào vùng có ít h n, t 5-9 c n bão trong n m

1.3.2 c đi m th y v n

1.3.2.1 c đi m dòng ch y n m:

L u v c sông H ng n m trong vùng có l ng m a l n cho nên l ng dòng

ch y hàng n m khá phong phú Do đ c đi m đ a hình l u v c khá ph c t p, sông

h u nh không có vùng trung l u, ch có vùng th ng l u là mi n núi và vùng h

l u là vùng đ ng b ng ti p giáp v i bi n luôn b nh h ng c a th y tri u cho nên

ch đ dòng ch y đây r t ph c t p

Nhìn chung s bi n đ i dòng ch y n m c a các sông trong l u v c sông

H ng (sông B , H u Tr ch và T Tr ch) t ng đ i đ ng b theo th i gian t c là khi sông này có l ng dòng ch y n m t ng ho c gi m thì các sông khác c ng có

l ng dòng ch y t ng , gi m t ng ng Mô s dòng ch y n m trung bình nhi u

n m trên sông B t i C Bi l n nh t, sông H u Tr ch t i Bình i n và sông T

Tr ch t i Th ng Nh t có mô s x p x nhau T s chênh l ch l u l ng bình quân

n m gi a n m l n nh t v i n m nh nh t c ng không nhi u l m ch kho ng 2 l n

Mô s dòng ch y n m trên các l u v c sông thu c lo i l n so v i các l u

v c sông khác B c Trung B L ng n c trung bình hàng n m sinh ra trên các

l u v c sông H ng tính ra đên c a Thu n An kho ng 6,6 t m3 n c

• Phân ph i dòng ch y n m trong n m: S phân ph i dòng ch y trong n m

c a l u v c không đ u, l ng n c t p chung ch y u vào 3 tháng mùa l , t tháng

10 đ n tháng 12 đã chi m t i 70-75% t ng l ng dòng ch y n m Trong khi th i gian mùa ki t dài t i 9 tháng l i ch có l ng dòng ch y chi m 25-30% l ng dòng

ch y n m k c th i k có l Ti u mãn vào tháng 5, 6

1.3.2.2 c đi m l trên l u v c

1.3.2.2.1 Nguyên nhân hình thành l :

Qua phân tích di n bi n các tr n l đã x y ra trên l u v c sông H ng,

nh ng v n đ có liên quan t i hình thành l và h u qu do l gây ra cho th y nguyên nhân hình thành l trên l u v c sông H ng nh sau:

- Do nh h ng c a đ a hình chi ph i: Phía Tây có dãy núi cao, phía Nam

l u v c sông H ng b án ng b i dãy H i Vân đâm ngang ra bi n, ng n c n front

l nh, không cho di chuy n ti p xu ng phía Nam gây ra m a l n dài ngày

M t khác đ a hình l u v c sông H ng chuy n ti p nhanh t vùng núi xu ng

th ng đ ng b ng tr ng th p Th ng ngu n ch y u sông su i d c và ng n, sông l i không có vùng trung l u rõ r t nên t c đ truy n l khá nhanh Nh ng n m g n đây tuy r ng đã đ c ph c h i khá nhi u nh ng ph n l n là r ng tr ng và r ng m i tái sinh nên kh n ng đi u ti t l kém

T nh ng lý do trên l hình thành trên sông H ng đ u có d ng l đ nh

l ng m a sau: 1.630mm, 2.200mm và 2.320mm

- Sông H ng thoát l chính nh 2 c a Thu n An và T Hi n: Hai c a này cách nhau g n 40km Khi có l chính v c a Thu n An ch thoát đ c 1 ph n, l chuy n t i qua h th ng đ m phá đ xu ng c a T Hi n; Tuy nhiên do n m vùng tri u kém, biên đ tri u ng n do v y t c đ thoát l ch m gây tình tr ng ngâm l dài ngày trong đ ng b ng

Hu nói chung b án ng b i dãy Tr ng S n và đèo H i Vân t o nên nh ng trung tâm m a l n nh thung l ng Nam ông và A L i v i đ cao trung bình t 400-500m và l ng m a n m trung bình nhi u n m đ u v t 3.000mm

M a l n gây l th ng đi kèm v i bão, ho c áp th p nhi t đ i, ho c k t h p

c không khí l nh gây ra m a l n trên di n r ng Th i k m a chính v Th a Thiên - Hu có th tính t tháng 9 đ n tháng 12 T ng l ng m a trong mùa m a chi m 70-75% t ng l ng m a n m Có nh ng n m nh tháng 11/1999 l ng m a

tr n 7 ngày đã t i trên 2.130mm t i Hu Nh ng tr n m a gây l l n Th a Thiên -

Hu là nh ng tr n m a có c ng đ l n t p trung trong 3 đ n 5 ngày đi n hình nh

Hu 548.7 31 1118 30-01 265.0 977.6 2 2113.9 2-4 Nam ông 518.5 30 1124 29-31 378.0 474.4

A L i 421 30 795 29-31 500.0 15 1063 14-6 758.9

• M a l l ch s tháng 11/1999: Do nh h ng c a gió mùa đông b c k t h p d i áp

th p xích đ o phía nam và d i áp th p nhi t đ i g n b , cu i tháng 10 và đ u tháng 11

n m 1999 đã x y ra tr n l l ch s đ c bi t l n trên di n r ng, kéo dài ngày, gây ra l l t nghiêm tr ng, tàn phá n ng n đ i v i t nh Th a Thiên Hu L ng m a đo đ c t i các

tr m quan tr c t 7h sáng ngày 1/11 đ n 19h ngày 6/11/1999 nh sau: Th ng Nh t: 1.126mm, Hu : 2.210mm (l ng m a 24 gi max đ t 987mm), t i A L i: 2.223mm (l ng m a 24 gi max đ t 758mm), Nam ông: 1.945mm (l ng m a 24 gi max đ t 475mm), T i tr m Phú c: 1826mm (l ng m a 24 gi max đ t 722mm) L ng m a ngày đo đ c t i các tr m nh sau:

B ng 1-10: L ng m a ngày trong tr n l tháng11/1999 trên l u v c sông H ng

n v : mm

1/11 2/11 3/11 4/11 5/11 6/11 7/11 8/11 T ng

Hu 87,9 864,0 987,0 272,0 22,4 64,2 6,0 1,1 2304,6 Nam ông 173,0 398,0 475,0 393,0 412,0 94,0 13,0 5,0 1963,0

A L i 243,0 758,0 368,0 365,0 382,0 107,0 3,0 2,0 2228,0 Phú c 55,0 572,0 722,0 360,0 69,0 48,0 3,0 0,0 1829,0

Th ng Nh t 109,0 2,7 377,0 169,0 251,0 13,0 3,0 3,0 1132,0

b Ch đ l trên l u v c sông H ng:

C ng nh các l u v c khác trong khu v c Mi n Trung t Qu ng Tr tr vào,

L trên các l u v c sông H ng th ng có 4 th i k trong n m:

- L Ti u mãn: T nh Qu ng Tr , Hu và vùng ph c n còn xu t hi n l ti u mãn th ng x y ra vào tháng V ho c tháng VI, có n m vào tháng VII L Ti u Mãn

th ng không l n l m, nguyên nhân gây l là nh ng tr n m a rào do dông nhi t v i

c ng đ l n, th i gian l ng n, th ng là l đ n m t đ nh

- L s m: L xu t hi n vào tháng VIII đ n n a đ u tháng IX hàng n m đ c coi

là l s m L s m th ng có biên đ không l n vì trong th i gian này ch xu t hi n

m t hình thái th i ti t nh bão ho c áp th p nhi t đ i gây nên nh ng tr n m a có

c ng đ không l n l m, di n m a c ng ch a đ r ng, th i gian m a không dài, trong khi đó m t đ t l i m i tr i qua th i k khô h n, kh n ng th m tr n c trong đ t l n,

l ng n c trong các sông su i còn th p L s m th ng là l ch có m t đ nh

- L chính v : N a cu i tháng X đ n tháng XI là 2 tháng m a l n nh t do nhi u hình thái th i ti t nh : Bão + áp th p nhi t đ i + không khí l nh, gió mùa ông B c gây ra nh ng đ t m a l n kéo dài ngày, trong khi đó m t đ t đã đ t đ n

m c bão hoà do m a l s m t o nên, m c n c các sông su i đã đ c nâng lên

m c cao do đó l gi a mùa th ng là l l n nh t trong n m

- L mu n: L xu t hi n vào tháng XII và n a đ u tháng I n m sau đ c coi

là l mu n Nhìn chung l mu n vùng nghiên c u và vùng ph c n ch còn

20÷30% s n m đ t tiêu chu n dòng ch y l Theo th ng kê l mu n hàng n m trên các sông vùng nghiên c u ch còn 24÷28% Th i gian này dòng ch y trong các sông

m c t ng đ i cao do n c ng m cung c p, r t hi m tr ng h p x y ra nh ng

tr n m a có kh n ng gây l l n Trong tháng XII đ c x p vào mùa l nh ng m a

đã gi m nhi u, th i ti t gây m a ch y u do gió mùa ông B c các tr n m a ch

x y ra trong th i gian 10 ngày gi a tháng XII

Mùa l chính v trên l u v c sông H ng mu n h n mùa m a l m t tháng, b t

đ u vào tháng X và k t thúc vào tháng XII hàng n m song t p trung nh t vào 2 tháng

X-XI Tuy th i gian ch có 3 tháng nh ng l i có l ng n c chi m t l khá l n t i 70-75%

c a c n m Theo tài li u quan tr c các tr n m a l l n nh t cho th y: Có t i 75% các

tr n m a l n trong n m th ng r i vào tháng X, XI Các tr n m a gây l đ c bi t l n trên l u v c sông H ng r i vào t gi a tháng X d n gi a tháng XI (n m 1975: T 16 - 20/X, n m 1983 : T 29/X - 1/IX, n m 1999: T 1 - 6/XI)

Theo k t qu đi u tra l c a vi n Quy ho ch Thu l i th c hi n n m 1986 và

1995 m c n c l Ti u mãn, chính v d c sông H ng và đi u tra l n m 1999 c a HEC I cho th y: M c n c l d c sông H ng r t cao c trong mùa l chính v và

l Ti u mãn M c n c l đi u tra m t s n m đi n hình nh sau:

Phú Cam S H ng - - 283 6/83 472 10/83 118 7/84 384 10/84 5,74 11/99

La ý S H ng - - 253 6/83 413 10/83 109 7/84 320 10/84 4,22 11/99 Sình S H ng 300 232 115 6/83 250 10/83 80 7/84 152 10/84 3,85 11/99

B c V ng Sông B - - 240 6/83 455 10/83 244 7/84 404 10/84 3,93 11/99 Thanh Hà Sông B - - 147 6/83 280 10/83 100 7/84 160 10/84 3,90 11/99

An C u Sông L i - - 176 6/83 375 10/83 110 7/84 275 10/84 4,18 11/99

C ng Quan Sông L i - - 51 6/83 226 10/83 7/84 - 10/84 3,70 11/99 Phú Th Nam SH - - 72 6/83 250 10/83 60 7/84 150 10/84 3,66 11/99

Theo tài li u đi u tra l u l ng đ nh l l n nh t n m 1953 t i D ng Hoà là 8.000m3/s; t i Bình i n là 4.000 m3/s và t i Hu là 12.500 m3/s Theo tài li u

th c đo t i Bình i n trên sông H u Tr ch là 4.020m3/s ngày 30/X/1983 ; t i C Bi trên sông B là 2.850m3/s cùng ngày 30/X/1983 t i Th ng Nh t trên sông T

Theo tài li u đi u tra n m 1953 l u l ng sông B l n nh t t i Núi Bân là 4.000m3/s T i Bình i n 4.000m3/s, t i D ng Hoà 8.000m3/s, t i Kim Long 12.500m3/s

Theo tài li u đi u tra tr n l tháng x y ra vào 11/1999 có l u l ng l n nh t

t i D ng Hoà Qmax=6.918m3

/s, Wmax=1167.106m3; T i Tu n Qmax=13.862m3/s, Wmax=2.709x106m3; T i C Bi Qmax=3.350m3

/s, Wmax = 1.040x106m3

Trong li t tài li u th ng kê trên l l n th ng vào tháng 10; 11 hàng n m khi này đ ng ru ng h du đã b l s m và l nh tr c nó làm đ y nên khi g p l l n

ph đ nh gây ra ng p l t nghiêm tr ng vùng h du nh t là khu thành ph Hu

Th y tri u t i c a Thu n An và vùng lân c n thu c ch đ bán nh t tri u:

M t ngày hai l n tri u lên và hai l n tri u xu ng Biên đ tri u đây không l n

l m, biên đ dao đ ng ngày c a m c n c t i tr m Thu n An ch kho ng 40-60cm, càng vào sâu thì biên đ càng gi m d n, đ n tr m Kim Long vào kho ng 30-40cm

và lên t i Bình i n trên sông H u Tr ch và Phú c trên sông B ch còn t

0.10-0.30cm Khu v c c a T Hi n biên đ tri u l n h n đ t 55-100cm

B ng1-13: M c n c đ nh và chân tri u bình quân tháng

C ng

Quan

nh 22 22 -7 -5 3 2 -9 5 57 101 70 36 Chân -21 -27 -29 -34 -30 -36 -41 -36 -22 9 4 -9

1.3.3.2 Di n bi n thu tri u mùa ki t, mùa l :

- Mùa ki t kéo dài 9 tháng m c n c t i Kim Long dao đ ng t -25cm đ n +16cm và t -14cm đ n +18cm Ca Cút

Tri u nh h ng r t sâu vào trong sông, nh t là th i k ki t hàng n m Trên sông T Tr ch nh h ng t i g n khe L , trên sông H u Tr ch lên t i tr m th y v n Bình i n và trên sông B lên t i trên c u s t kho ng 1-2km

- Mùa l d ng tri u ch th hi n rõ ràng t Th o Long và Thu n An do l tràn ph chân tri u nên biên đ tri u ngoài c a ch +0,3 đ n 0,4m gây ra vi c tiêu thoát l r t khó kh n

Trong các tháng mùa l quá trình m c n c thay đ i nhi u, ph thu c ch

y u vào l ng n c t th ng ngu n đ v , nh t là các tháng th ng x y ra l l n Vào nh ng tháng này nh h ng c a thu tri u b m y u h n đi do n c l t

th ng ngu n đ v l n át, m c n c trong sông lên cao, các đ c tr ng c a thu tri u th hi n không rõ ràng

- NH N XÉT CHUNG C I M KHÍ T NG TH Y V N TRONG VÙNG

L u v c sông H ng n m trong vùng có l ng m a n m l n, có mô s dòng

ch y trung bình n m l n, nh ng l i phân b không đ u: Mùa khô ít m a ch chi m 25-30% trong 9 tháng mùa khô; Mùa m a t p trung l ng m a l n vào 3 tháng X,

XI, XII nh ng l i chi m t i 70-75% l ng m a n m

- Tiêu thoát l th ng b chi ph i b i ch đ th y tri u M t khác vùng h du

có m ng l i sông đan xen n i ra các v ng, đ m phá, nên n c l không nh ng b chi ph i b i dòng chính sông H ng mà còn b l các sông khác t p trung v khu

v c đ m phá nh l sông Ô Lâu, nh h ng phía c a ra t i C a Lác, l sông Nông, sông Tru i, sông C u Hai Do v y mà m c đ tiêu thoát l r t ch m khi có l l n

- Vùng ch u nh h ng c a gió Lào m nh, nhi t đ không khí cao, gây ra khó kh n đ i v i đ i sinh ho t c a nhân dân và nh h ng đ n s n xu t nông nghi p trong vùng

Tóm l i: Dòng ch y m t trên đ a bàn vùng nghiên c u l ng n c d i dào

h n so v i các t nh phía B c, tuy nhiên, vì phân b không đ u nên các tháng mùa

c n c ng n m trong tình tr ng khô h n Mùa m a kéo dài có 3 tháng, còn l i là mùa khô, nh ng l ng n c mùa khô ch chi m 20-25% t ng l ng n c hàng n m Vì

v y, m c dù t ng l ng n c hàng n m sinh ra trên 6,5 t m3 nh ng mùa c n v n

n m trong tình tr ng b thi u n c Trong khi đó, v mùa m a, vùng đ ng b ng luôn

b l l t đe do , h u nh n m nào c ng b thi t h i v ng i và tài s n

1.4 C I M KINH T XÃ H I

1.4.1 Dân c và lao đ ng

- T ng s dân đ n n m 2013 toàn vùng có 1.127.905 ng i, v i t l t ng dân s t nhiên trung bình toàn vùng là 1,21% Trong đó:

+ Dân s khu v c thành th : 545.429 ng i chi m 48.36%

+ Dân s khu v c nông thôn: 582.476 ng i chi m 51.54%

Các đ n v hành chính c a t nh Th a Thiên Hu h u h t đ u thu c l u v c sông H ng (tr m t ph n Phong i n thu c sông Ô Lâu, m t ph n huy n A L i

và Nam ông thu c sông A Sáp), bao g m: 8 huy n và 1 thành ph đ c th ng kê theo b ng sau:

B ng 1-14: Th ng kê dân s , m t đ dân s trong vùng

Dân s (ng i)

S Tài Nguyên Môi Tr ng t nh Th a Thiên Hu là 370.534ha Hi n tr ng s d ng

đ t trong vùng l u v c sông H ng hi n t i nh sau:

+ t nông nghi p: 256.684,6ha

+ t phi nông nghi p: 55.388ha

c c, t tr ng các ngành phi nông nghi p t ng nhanh h n so v i m c tiêu quy ho ch

đ ra, đ c bi t c c u trong n i b các ngành c ng có b c thay đ i đáng k theo

h ng phát huy các l i th so sánh c a t nh C c u kinh t chuy n d ch rõ nét theo

h ng công nghi p hoá, hi n đ i hoá Khu v c công nghi p - xây d ng t ng t

tr ng đóng góp trong GDP t 19,7% (n m 1990) lên 30,9% (n m 2000) và 36,5% (n m 2008), ngành d ch v t ng t ng ng t 36,1% lên 45,3%, t tr ng khu v c nông, lâm, ng nghi p gi m nhanh t 44,2% (n m 1990) xu ng 24,1% (n m 2000)

và 18,2% (n m 2008) nh ng v n đ t m c t ng tr ng cao trong đi u ki n s n xu t còn g p nhi u khó kh n, nh chuy n đ i m nh c c u n i b ngành theo h ng khai thác ti m n ng th m nh, đây là thành t u h t s c quan tr ng

T ng giá tr s n xu t toàn vùng (theo giá th c t ) n m 2008 đ t 25.563 t

đ ng trong đó nông nghi p: 2.927 t đ ng chi m 11,45%

- Hi n tr ng s d ng đ t s n xu t nông nghi p có 42.419,9ha trong đó: