sáng kiến kinh nghiệm một số giải pháp giúp học sinh lớp 8 học tốt môn giáo dục công dân

Thế nhưng trong những năm trước đây vai trò quan trọng của môn Giáo dục công dân không được xem trọng trong nhà trường bởi vì có nhiều cách nghĩ cho rằng: Giáo dục công dân là một môn ph

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC

1 Cấp cơ sở:

………

………

………

………

………

………

2 Cấp Huyện: ………

………

………

………

………

………

3 Cấp Tỉnh: ………

………

………

………

………

………

PHẦN MỞ ĐẦU

   I/ Lí do chọn đề tài

“ Tiên học lễ, hậu học văn”, là câu nói mà người ta thường bắt gặp ở các trường học Về một khía cạnh nào đó câu nói ấy có nghĩa là: khi đến trường, học sinh không chỉ được cung cấp những kiến thức cơ bản về tự nhiên- xã hội, mà còn được các thầy, các cô dạy về đạo lý làm người Song song với các môn học khác thì môn Giáo dục công dân cũng có vai trò khá quan trọng: nó góp phần điều chỉnh các hành vi của học sinh sao cho phù hợp với các chuẩn mực của xã hội

Thế nhưng trong những năm trước đây vai trò quan trọng của môn Giáo dục công dân không được xem trọng trong nhà trường bởi vì có nhiều cách nghĩ cho rằng: Giáo dục công dân là một môn phụ nên học sinh trở nên thụ động, không chịu tìm tòi để nắm bắt cốt lõi của bài học, từ đó dẫn đến các em không có hứng thú trong giờ học Bên cạnh đó, một số giáo viên không được đào tạo chuyên môn về bộ môn Giáo dục công dân Do giáo viên dạy chưa đủ tiết nên dạy Giáo dục công dân để cho đủ giờ, đủ tiết Nếu giáo viên có được đào tạo thì cũng chỉ được đào tạo ghép với một phân môn khác như: Văn - Giáo dục công dân hoặc Sử - Giáo dục công dân Có nghĩa là trong môi trường đào tạo đó môn Giáo dục công dân chỉ chiếm một phần ba (1/3) các tiết học ở nhà trường sư phạm Điều đó cho thấy các giáo viên này cũng không được bồi dưỡng sâu về phương pháp giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở Chính vì thế khi tổ chức tiết dạy cho môn học này, giáo viên chưa sử dụng những phương pháp phù hợp để khơi gợi sự hứng thú ở học sinh

Thực tế tôi cũng là một giáo viên được đào tạo ghép như thế Mặc

dù vậy với lương tâm và trách nhiệm của người giáo viên, khi được phân công phụ trách môn Giáo dục công dân, tôi luôn trăn trở phải làm sao tìm

được phương pháp dạy mới, gây hứng thú phù hợp với nội dung bài học cũng như đối tượng học sinh Sau thời gian tìm tòi học hỏi ở các sách chuyên ngành, và những kinh nghiêm đúc kết được từ thực tế giảng dạy Tôi đã tìm ra được cho mình một số biện pháp giảng dạy đạt kết quả ở môn Giáo dục công dân lớp 8 Từ mục tiêu đổi mới phương pháp Tiếp tục nâng

cao chất lượng và hiệu quả giờ dạy theo yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học Với định hướng “ lấy học sinh làm trung tâm” giáo viên cần đa dạng

hoá các phương pháp dạy học đảm bảo hiệu quả cao và học sinh tích cực chủ động trong học tập.Vì vậy việc dạy đạo đức, pháp luật giáo viên không chỉ sử dụng phương pháp thuyết trình, đàm thoại mà còn phải sử dụng phương pháp trực quan Tức là sử dụng các phương tiện, đồ dùng dạy học nhằm minh hoạ cho nội dung bài giảng (Như: tranh ảnh, bản đồ, sơ đồ, băng hình, băng tiếng, bảng số liệu, thống kê…) Thông qua các đồ dùng trực quan, học sinh có thể tiếp thu tri thức thiết lập mối quan hệ giữa nội dung kiến thức với thực tế cuộc sống Các em biết vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống, vào trong vấn đề cụ thể hàng ngày Cho nên giờ học đạo dức, pháp luật rất sôi nổi, chất lượng giờ dạy được nâng cao, học sinh nắm bắt các chuẩn mực của đạo đức, pháp luật chắc và nhanh

Trong những năm gần đây, công tác bồi dưỡng chỉ đạo chuyên môn của Phòng giáo dục và Đào tạo ngày càng chặt chẽ hơn, các cụm chuyên môn được quan tâm, sinh hoạt tương đối hiệu quả Bên cạnh đó tại đơn vị công tác chỉ đạo đổi mới phương pháp được thống nhất từ Ban giám hiệu đến các tổ, nhóm và từng cá nhân, đặc biệt là sử dụng đồ dùng dạy học có kết hợp các phương tiện hiện đại sẽ góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy nhiều hơn, mỗi giáo viên được phân công dạy Giáo dục công dân đều xác định rằng: “ Muốn cho giờ dạy đạo đức, pháp luật không bị khô cứng và tẻ nhạt phải sử dụng đồ dùng trực quan” giúp học sinh nắm vững kiến thức

theo nguyên lí: “ Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư

duy trừu tượng đến thực tiễn Đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, của sự nhận thức hiện thực khách quan” (Lê nin)

Bên cạnh đó trong những năm gần đây nhà trường đã từng bước

trang bị các phương tiện phục vụ cho giảng dạy như máy tính, mạng Internet nên việc sưu tầm tư liệu như tranh ảnh rất thuận tiện Vì vậy mỗi giáo viên đều suy nghĩ, tìm tòi để làm sao nâng cao chất lượng trong giảng

dạy bộ môn Giáo dục công dân nhằm đem lại hiệu quả cao trong việc dạy

và học bộ môn này

Từ những cơ sở thực tiễn trên đây đòi hỏi phải có sự thay đổi về

phương pháp dạy học Muốn làm được điều đó, giáo viên phải là những người tổ chức, điều khiển các hoạt động học tập, hạn chế tối đa sự độc thoại của thầy bằng cách sử dụng đồ dùng dạy học một cách trực quan, phong phú, tạo ra sự hấp dẫn trong tiết học, học sinh chủ động tiếp cận đồ dùng dạy học, phân tích, đánh giá từ đó rút ra nội dung bài học Như vậy học sinh có cơ hội tối đa phát triển tính độc lập, sáng tạo, chủ động tiếp thu kiến thức, nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng, còn người giáo viên chỉ

là người tổ chức tiết học thành môi trường để học sinh thực hành mà thôi

Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài:

“ Một số giải pháp giúp học sinh lớp 8 học tốt môn Giáo dục công dân”

để góp phần nâng cao hiệu quả trong giảng dạy Trong đề tài này tôi chỉ chọn ba phương pháp hoạt động nhóm đó là: Thảo luận, thi đua, tổ chức đóng vai và sử dụng hình ảnh trực quan trong các tiết Giáo dục công dân lớp 8

II/ Lịch sử đề tài

Với đề tài này, chắc có lẽ nhiều anh (chị) đồng nghiệp đã nghiên

cứu và thực hiện Riêng bản thân tôi, tôi đã học hỏi ở đồng nghiệp, ở sách nâng cao, từ những sách chuyên ngành và thực tế giảng dạy trên lớp, tôi đã đúc rút thành kinh nghiệm và áp dụng trong năm học 2014- 2015 và năm

học 2015- 2016 tôi lại tiếp tục thực hiện và bổ sung thêm một số giải pháp

để thực hiện có hiệu quả hơn trong giảng dạy các tiết Giáo dục công dân lớp 8 ở trường Trung học cơ sở Thị Trấn Tân Thạnh

Mặc dù các giải pháp này chưa phải là tối ưu nhưng nếu biết kết hợp tốt với một vài giải pháp khác của các anh chị đồng nghiệp thì kết quả của các tiết dạy sẽ hoàn hảo hơn

III/ Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Với đề tài này tôi không áp dụng rộng rãi cho tất cả các khối lớp của

bộ môn Giáo dục công dân ở Trường Trung học cơ sở mà chỉ nghiên cứu

và thực hiện để giúp học sinh tổ chức hoạt động nhóm và sử dụng hình ảnh

trực quan trong tiết dạy Giáo dục công dân lớp 8

IV/ Mục đích nghiên cứu

Với đề tài này tôi mong muốn sẽ góp phần vào việc giúp Giáo viên

bộ môn Giáo dục công dân trong quá trình giảng dạy sẽ tiến hành một giờ dạy học hiệu quả, góp phần đổi mới phương pháp dạy học Học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức bài học Đây là lí do tôi chọn đề tài này

PHẦN NỘI DUNG

  

I/ Thực trạng

Sau một thời gian tìm hiểu, nghiên cứu và trao đổi với học sinh Tôi nhận thấy môn Giáo dục công dân là môn học có dung lượng kiến thức tương đối dài cần truyền đạt trong một tiết học Mà giáo viên thì chưa kết hợp linh hoạt những phương pháp truyền thụ làm cho giờ dạy trở nên tẻ nhạt, thụ động, nhạt nhẽo và đơn điệu

Bên cạnh đó, học sinh lại có ý nghĩ xem nhẹ môn học này, các em cho rằng đây là một môn học phụ, không cần đầu tư nghiên cứu Cho nên trong giờ học các em chỉ là người thụ động tiếp thu kiến thức từ giáo viên Chẳng hạn trong tiết dạy, giáo viên chỉ đặt câu hỏi theo phương pháp rồi gọi học sinh trả lời, cho nên học sinh chưa biết phát huy tính tích cực, chủ động của mình trong giờ học Chính vì vậy mà kết quả học tập năm học

2014 – 2015 về bộ môn Giáo dục công dân lớp 8, tôi nhận thấy các em học còn yếu môn này

Cụ thể chất lượng năm học 2014 – 2015 kết quả như sau:

Năm Lớp số Sĩ Giỏi Khá Trung

Từ những số liệu trên cho thấy chất lượng năm học 2014 – 2015 cụ thể như sau:

+ Lớp 8A1: Học sinh giỏi: 18,42 %, học sinh khá: 39,47 %, học sinh trung bình: 34,2 %, học sinh yếu: 7,91 %

+ Lớp 8A2: Học sinh giỏi: 10 %, học sinh khá: 27,5 %, học sinh trung bình: 52,5 %, học sinh yếu: 10 %

+ Lớp 8A3: Học sinh giỏi: 12,5 % , học sinh khá: 35%, học sinh trung bình: 40%, học sinh yếu: 12,5 %

+ Lớp 8A4: Học sinh giỏi: 10,7 %, học sinh khá: 28,94 %, học sinh trung bình: 47,3 %, học sinh yếu: 13,06 %

Như vậy tỉ lệ học lực của học sinh trung bình - yếu là trên 20 % Nguyên nhân chủ yếu của hiện trạng này là do đâu? Qua một thời gian tìm hiểu, tiếp xúc với học sinh tôi có thể mạnh dạn nói rằng: Cả giáo viên, học sinh và cả đặc điểm tình hình địa phương đều là nguyên nhân chủ yếu Bởi vì:

- Môn Giáo dục công dân là môn học có dung lượng kiến thức tương đối dài, có nhiều từ khó, thuật ngữ khó mà giáo viên cần phải giải thích cho học sinh hiểu, kiến thức pháp luật thì khô khan và tương đối khó cần truyền đạt trong một tiết học Cho nên, vấn đề đó khó có thể hình dung tới chất lượng và hiệu quả của giáo dục nếu những nội dung giáo dục mới

mà giáo viên vẫn tiếp tục chuyển tải tới học sinh thông qua các phương pháp giảng dạy cũ khiến cho tiết học trở nên tẻ nhạt và nhàm chán

- Mặt khác một số học sinh lại xem nhẹ môn học này Các em cho rằng đây là một môn học phụ, không cần chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp cũng không cần đầu tư nghiên cứu Trong giờ học, các em chỉ cần là người thụ động tiếp thu kiến thức từ giáo viên giảng dạy và được truyền thụ một cách áp đặt Các em chưa phát huy được vai trò tích cực, chủ động của mình Có nghĩa là học sinh chưa đào sâu kiến thức và liên hệ kiến thức với thực tiễn cuộc sống để thấy rằng môn Giáo dục công dân là môn học thiết thực đối với mỗi con người

- Bên cạnh đó thì tình hình địa phương cũng là nguyên nhân chủ yếu trong vấn đề này: Do đây là vùng Đồng Tháp Mười, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, do học sinh ở các ấp của các xã lân cận đi học rất xa xôi và cũng có một số em chưa ham học, vì ngoài giờ học còn phải lao động phụ giúp gia đình nhiều cho nên không có thời gian chuẩn bị và nghiên cứu bài học Trang thiết bị dạy học đối với môn học này cũng có những hạn chế đáng kể về tranh ảnh, băng hình,…

Việc sử dụng hình ảnh- đồ dùng trực quan để dạy học của môn Giáo dục công dân phải tuân theo những yêu cầu nhất định Để việc sử dụng có hiệu quả, tránh xu hướng lạm dụng hoặc sử dụng một cách hình thức, trước hết đồ dùng và sử dụng đồ dùng phải gắn bó hữu cơ với phương pháp dạy học, như một thành tố của phương pháp dạy học Mỗi hoạt động dạy học được xây dựng trên cơ sở vận dụng một phương pháp dạy học cụ thể, có phương tiện dạy học phù hợp để hỗ trợ cho hoạt động đó Vì vậy sử dụng phương tiện dạy học phải đúng lúc, đúng chỗ, kịp thời, tránh đưa ra một cách tuỳ tiện

Một yêu cầu rất quan trọng là đồ dùng dạy học phải có tác dụng kích thích học sinh tư duy, suy nghĩ, tìm tòi, không phải chỉ như một phương tiện minh hoạ nội dung bài học Khi sử dụng thiết bị, phương tiện dạy học là giáo viên cung cấp cho học sinh những chất liệu cần thiết để học sinh tìm tòi, tự kiến tạo tri thức, kỹ năng trên cơ sở làm việc với nguồn thông tin từ các phương tiện dạy học mà giáo viên trình bày, giới thiệu, học sinh phải có ý kiến nhận xét, đánh giá về nội dung, tính chất sự việc, rút ra kết luận bài học cần thiết

Mặt khác đổi mới phương pháp dạy học không chỉ là đổi mới phương tiện và không có nghĩa là dùng nhiều phương tiện dạy học, mà điều quan trọng là sử dụng phương tiện dạy học một cách hợp lý, có hiệu quả, tránh lạm dụng hoặc sử dụng một cách hình thức, cần tránh xu hướng sử

dụng đồ dùng dạy học một cách tràn lan, không có chủ đích rõ rệt, mà mỗi

đồ dùng dạy học đưa ra cần được khai thác triệt để

Và qua một thời gian tìm hiểu đã giúp tôi thấy được những nguyên nhân chính của thực trạng này như tôi đã trình bày trên đây đã nói lên chất lượng của môn học này ở năm học 2014- 2015 còn tỉ lệ học sinh yếu trên

bộ môn Giáo dục công dân, dung lượng kiến thức truyền đạt trong tiết dạy tương đối dài nhưng nó đòi hỏi phải đi từ thực tế cuộc sống, từ những ví dụ

có thật, những hình ảnh trực quan có thật từ cuộc sống gần gũi với các em thì mới giúp học sinh nắm được tri thức bài học Và để làm được điều đó người giáo viên phải biết tổ chức điều khiển như thế nào để học sinh tự khám phá, tự phát huy nội lực cá nhân và cùng chung sức với tập thể lớp để khám phá vấn đề Và tổ chức hoạt động nhóm sẽ giúp người giáo viên làm được điều đó thông qua: Thảo luận, thi đua, đóng vai và sử dụng hình ảnh -

đồ dùng trực quan trong các tiết dạy Cụ thể các phương pháp đó được thể hiện như sau:

1/ Tổ chức thảo luận nhóm

1.1/ Đặc điểm

Phương pháp này sẽ giúp cho học sinh khám phá bài học bằng sự hợp tác, hỗ trợ của tập thể với nhau Học sinh có thể trao đổi, tranh luận để cuối cùng đưa ra một kết luận đúng nhất để trình bày

1.2/ Cách tổ chức hoạt động

- Tôi nêu chủ đề thảo luận

+ Nêu câu hỏi liên quan đến chủ đề bài học

+ Chia học sinh thành từng nhóm, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm, quy định thời gian thảo luận, quan sát quá trình thảo luận

- Học sinh:

+ Thảo luận vấn đề

+ Ghi kết quả ra giấy khổ lớn

+ Cử đại diện nhóm trình bày

* Sau đây tôi xin trình bày cụ thể vận dụng cách tổ chức này trong bài dạy:

+ Ví dụ 1: Trong bài “ LIÊM KHIẾT” ( Bài 2- GDCD 8)

Sau khi đã cho học sinh đọc và nhận diện về những nhân vật trong phần đặt vấn đề, để giúp học sinh nắm được khái niệm về liêm khiết, tôi tiến hành cho học sinh thảo luận để rút ra khái niệm được rõ và cụ thể giúp học sinh nhớ lâu hơn

Cách thực hiện:

+ Tôi gọi học sinh đọc phần đặt vấn đề trên màn hình Phần 1 là nói

về hoàn cảnh sống và những việc làm của Ma-ri Quy-ri Phần 2 là những hành động của Dương Chấn và Vương Mật Và tôi gọi một học sinh nữa đọc tiếp phần: Khi nhận xét về Hồ Chủ tịch, một nhà báo người Mĩ đã viết:

“ Sức mạnh vĩ đại của Cụ Hồ là ở chỗ Cụ vẫn sống như những người Việt Nam bình thường Cụ đã khước từ những ngôi nhà đồ sộ, những bộ quân phục của các thống chế, những ngôi sao của các đại tướng Trong cả một đời, tuy quan hệ với nhiều người phương Tây đầy quyền uy, nhưng Cụ đã chọn con đường khác hẳn con đường của họ Cụ vẫn là một người Việt Nam sống trong sạch, liêm khiết…”

(Được trình chiếu trên màn hình- tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin có lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh)

+ Chia nhóm: 4 nhóm ( Theo thứ tự tổ)

+ Câu hỏi thảo luận: Mỗi câu hỏi ứng với mỗi tổ

Câu 1: Tìm hiểu về hoàn cảnh sống và những việc làm của bà Ma-ri Quy- ri? Nhận xét của em về việc làm của bà Ma-ri Quy- ri? Bà Ma-ri Quy- ri là một con người có lối sống như thế nào?

Câu 2: Hãy nêu những hành động của Dương Chấn? Việc làm của Dương Chấn thể hiện điều gì? Tìm hiểu và nhận xét về việc làm của Dương Chấn và Vương Mật?

Câu 3: Khi nhận xét về Hồ Chủ tịch, nhà báo Mĩ đã viết như thế nào? Tìm hiểu về lời nhận xét của một nhà báo Mĩ nói gì về Bác?

Câu 4: Em có suy nghĩ gì về cách xử sự của Ma-ri Quy- ri, Dương Chấn và của Bác Hồ trong những câu chuyện trên? Theo em, qua ba cách

cư xử đó có điểm gì chung? Vì sao?

+ Học sinh tiến hành thảo luận trong 5 phút

+ Trao đổi và ghi ra giấy khổ lớn

+ Cử người dán và trình bày kết quả thảo luận của mỗi tổ

- Tôi cho học sinh nhóm khác nhận xét và bổ sung

- Cuối cùng tôi chốt lại vấn đề và đặt câu hỏi gợi mở để học sinh nào cũng có thể trả lời được: Thế nào là liêm khiết? Và giúp học sinh biết rút ra bài học cho bản thân trong cuộc sống thực tế

Việc vận dụng phương pháp thảo luận nhóm trong bài dạy này nhằm giúp cho học sinh tự nắm bắt bài học đồng thời cũng giáo dục cho học sinh tính đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau trong việc đi tìm tri thức

+ Ví dụ 2: Hay trong bài “ PHÁP LUẬT VÀ KỶ LUẬT” ( Bài 5- GDCD 8) tôi đã sử dụng phương pháp thảo luận trong một bài tập tình huống để củng cố bài dạy

Cách thực hiện:

- Tôi đưa ra tình huống ở bảng phụ: “ Giờ kiểm tra môn Giáo dục công dân, Dương ngồi lặng người vì hôm qua mải chơi điện tử nên không học bài Đức ngồi kế bên đang quay cóp sợ Dương mách cô, Đức đã đưa bài cho Dương chép”

Theo em, Dương và Đức đã vi phạm những lỗi gì?

- Ở đây tôi chỉ đưa ra một câu hỏi thảo luận và chỉ yêu cầu thảo luận trong thời gian 2 phút

- Nhóm thảo luận: 2 học sinh ngồi gần nhau trao đổi

- Tôi có thể gọi bất cứ học sinh nào đó để trình bày ý kiến ( 2  3 học sinh) Sau đó mới rút ra kết luận đúng

* Phương pháp thảo luận sử dụng trong bài tập này nhằm giúp học sinh biết được:

- Dương và Đức đã vi phạm nội quy nhà trường trong giờ kiểm tra  Dương và Đức đã vi phạm kỷ luật, nội quy của trường, lớp

- Dương và Đức, cả hai không có tính trung thực  Dương và Đức đã vi phạm kỷ luật (vi phạm đạo đức- hạnh kiểm)

Đồng thời qua đó cũng giáo dục được cho học sinh ý thức tôn trọng kỷ luật trong lớp, trong trường và giữ gìn phẩm chất đạo đức cho người học sinh

+ Ví dụ 3: Hay trong bài: “ GÓP PHẦN XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HÓA Ở CỘNG ĐỒNG DÂN CƯ ” ( Bài 9- GDCD 8)

Sau khi đã giúp học sinh nắm được khái niệm về dân cư là gì? Thế nào là cộng đồng dân cư và thế nào xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư, tôi cho học sinh quan sát một số tranh trên màn hình ( tranh

về mô hình cộng đồng dân cư ở tổ 4, khu phố 1 -Thị trấn Tân Thạnh, tranh

về mô hình cộng đồng dân cư ở làng Hinh, huyện Minh Long, Tỉnh Quảng Ngãi Bên cạnh đó còn có một số hình ảnh nói về nạn tảo hôn sớm, sinh con nhiều dẫn đến nhiều trẻ em thất học do gia đình đông con… Hay là hiện tượng mê tín, lên đồng, bói toán gây ảnh hưởng đến xã hội, một số hình ảnh người dân bị bệnh không đưa đến cơ sở y tế, mà chỉ tin vào cúng bái gây hậu quả không tốt cho người bệnh, có khi còn mất mạng ) cùng với việc đó tôi đã truyền đạt tới học sinh và để các em nhận thấy rõ về những tiêu chí để đạt được tiêu chuẩn một gia đình văn hóa và cho học sinh liên hệ tới gia đình mình, khi đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa thì mỗi thành viên phải có trách nhiệm gì Tiếp đó tôi tiến hành cho học sinh thảo luận nhóm để giúp học sinh tìm hiểu tiếp phần: Trách nhiệm của học sinh đối với việc góp phần xây dựng nếp sống văn hóa ở cộng đồng dân cư

Câu 2: Bản thân em cần phải làm gì để góp phần xây dựng nếp sống văn hóa nơi em ở? Em hãy nêu một số việc làm thiết thực mà em đã làm được để góp phần xây dựng nếp sống văn hóa ở địa phương?

- Các nhóm thảo luận theo thời gian quy định trong 4 phút

+ Trao đổi và ghi ra giấy khổ lớn, cử người dán

- Tôi gọi đại diện hai nhóm trình bày, hai nhóm còn lại nhận xét và bổ sung

- Tôi chốt lại đáp án cho từng câu và kết luận

Việc vận dụng tổ chức thảo luận nhóm này nhằm giúp cho học sinh tự nắm bắt bài học đồng thời cũng giáo dục cho học sinh biết tránh xa những hiện tượng tiêu cực đã xảy ra ở địa phương và biết học tập, làm theo những tấm gương tốt của địa phương, nơi mà các em đang sinh sống Tôi kết hợp khắc sâu kiến thức của bài và giáo dục các em ý thức góp phần xây dựng nếp sống văn hóa ở khu dân cư từ chính gia đình mình đến trường, lớp, vận động mọi người xung quanh bảo vệ môi trường, không sa vào tệ nạn mê tín

dị đoan…Bên cạnh đó tôi đã cung cấp tới học sinh biết được Luật Hôn

nhân và Gia đình năm 2000 và Luật mới có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm

2015 có những điểm gì mới để khắc sâu thêm kiến thức pháp luật cho học sinh trong trường phổ thông

( Tiết học và dạy có lồng ghép giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống, giáo dục phổ biến pháp luật trong trường phổ thông cùng với ứng dụng công nghệ thông tin)

+ Ví dụ 4: Chẳng hạn trong bài: “XÂY DỰNG TÌNH BẠN TRONG

SÁNG, LÀNH MẠNH” ( Bài 6- GDCD 8)

Tiết học và dạy có lồng ghép giáo dục môi trường, giáo dục

kỹ năng sống, tiết học có ứng dụng công nghệ thông tin theo mô hình trường học mới ( VNEN), tôi đã từng bước hướng dẫn học sinh làm quen với cách học mới nhưng học sinh cũng rất tích cực và hào hứng tham gia

* Cách thực hiện:

Sau khi tôi cho học sinh lớp kiểm tra bài cũ, chốt lại kiến thức cũ Sau

đó tôi cho các em nghe bài hát “ Mùa xuân tình bạn” để giới thiệu vào bài mới Tôi mời Chủ tịch hội đồng tự quản lên điều khiển phần I/ Đặt vấn đề

+ Chủ tịch hội đồng tự quản mời 1 bạn đọc phần đặt vấn đề, rồi mời 1 bạn đọc tiểu sử về Các Mác và Ăng-ghen trên màn hình ( Học sinh lớp quan sát chân dung của Các Mác và Ăng-ghen trên màn hình) Là hai vị lãnh tụ vĩ đại của giai cấp vô sản thế giới, đồng thời giữa hai ông lại có một tình bạn vĩ đại và cảm động

+ Chủ tịch hội đồng tự quản cho các bạn 4 nhóm: Tự Tin, Hoa Mai, Hoa Lan, Thỏ Trắng thảo luận trong 3 phút Bốn nhóm cùng thảo luận hai câu hỏi sau đây (Nhóm trưởng và Thư ký tổng hợp ý kiến vào giấy tập) + Câu 1: Hãy nêu những việc làm của Ăng -ghen trong việc ủng hộ và giúp đỡ Mác ? Nhận xét về tình bạn của Các Mác và Ăng-ghen?

+ Câu 2: Tình bạn cao cả giữa Các Mác và Ăng-ghen được xây dựng trên cơ sở nào? Tình bạn là gì? Thế nào là tình bạn trong sáng, lành mạnh?

- Nhóm nào xong trước thì giơ mặt cười trả lời, nhóm yếu hơn cần sự hỗ trợ của bạn nhóm khác sang giúp đỡ thì giơ mặt khóc thì sẽ được hỗ trợ, để hoàn thành công việc mà Chủ tịch hội đồng tự quản giao cho trong vòng 3 phút Sau đó Chủ tịch hội đồng tự quản mời nhóm Tự Tin trả lời vì xong trước đã giơ mặt cười dành quyền trả lời trước, còn lại nhóm Hoa Mai, Hoa Lan và Thỏ Trắng nhận xét, bổ sung Chủ tịch hội đồng tự quản đối chiếu trên màn hình để rút ra được khái niệm Tình bạn là gì? Tình bạn trong sáng, lành mạnh là gì?

+ Chủ tịch hội đồng tự quản cho tổng kết phần thứ nhất thi đua giữa các nhóm

- Sau đó tôi bổ sung và kết luận, chốt lại phần mà Chủ tịch hội đồng tự

quản đã điều khiển để giúp học sinh khắc sâu thêm kiến thức và hiểu sâu hơn về tình bạn trong sáng, lành mạnh: Tình bạn giữa Các Mác và Ăng-ghen thể hiện sự quan tâm giúp đỡ nhau, thông cảm sâu sắc với nhau, sẵn sàng hi sinh vì nhau Đó là tình bạn vĩ đại và cảm động nhất vì hai người có chung lí tưởng sống, có chung xu hướng hoạt động, có tình yêu tổ quốc,

yêu nhân dân, yêu những người lao động, sẵn sàng chiến đấu hi sinh vì sự nghiệp giải phóng giai cấp vô sản, giữa họ có sự đồng cảm sâu sắc

Việc tôi giúp học sinh từng bước làm quen và thực hiện theo mô

hình trường học mới ( VNEN) trong phần I/ Đặt vấn đề để rút ra khái

niệm Tình bạn là gì? Tình bạn trong sáng, lành mạnh là gì? trong phần bài học nhằm giúp học sinh tự tin hơn, nhạy bén hơn, biết đoàn kết với nhau hơn khi tham gia mô hình trường học mới này, học sinh được coi là trung tâm của tiết dạy, được nói, được thể hiện mình trong tập thể vì các em vừa được học và vừa được chơi, biết rút ra những bài học cho bản thân sau khi học xong bài này Vì các em đang ở lứa tuổi rất nhạy cảm nên tôi cũng gửi tới các em thông điệp là nên tránh đối xử với nhau suồng sã, thiếu tế nhị, tránh vô tình hay cố ý gán ghép lẫn nhau quan hệ bạn bè khác giới Tránh ghen ghét, nói xấu lẫn nhau hay đối xử thô bạo với nhau khi thấy bạn mình

có thêm người bạn khác giới Tránh ngộ nhận tình bạn khác giới là tình yêu, cho dù rất thân nhau Tránh thái độ lấp lửng, mập mờ dễ gây cho bạn khác giới hiểu lầm là tình yêu đang đến Sau khi học xong bài này tôi khuyên các em biết tôn trọng và xây dựng tình bạn trong sáng, lành mạnh,

có ý thức bảo vệ giữ gìn tình bạn trong sáng, lành mạnh đã có với bạn bè trong lớp, trong trường và ở cộng đồng, kể cả bạn cùng giới và khác giới

1.3/ Những điều cần lưu ý

Khi sử dụng cách tổ chức này cần lưu ý một số vấn đề sau:

+ Chủ đề thảo luận phải sát với nội dung bài học và trình độ học sinh của từng lớp khác nhau

+ Cách chia nhóm phải hết sức linh hoạt, luôn thay đổi để tạo điều kiện cho học sinh giao lưu với tất cả các bạn trong lớp chứ không phải một nhóm cố định

+ Kết quả thảo luận có thể trình bày trên bảng, trên giấy ( Nội dung dài) hoặc có thể trình bày miệng ( Nội dung ngắn)

+ Tôi phải quan sát trong quá trình thảo luận không để lớp mất trật tự + Nhiệm vụ của nhóm trưởng, thư ký cũng để luân phiên để nhiều học sinh làm được

2/ Tổ chức thi đua

2.1/ Đặc điểm

Tổ chức trò chơi thi đua là một phương pháp rất có hiệu quả để thu hút

sự tham gia của học sinh Trong trò chơi mọi người đều bình đẳng và đều

cố gắng để thể hiện hết mình.Vì vậy tổ chức trò chơi không những là những biện pháp để tăng cường hứng thú trong học tập, nâng cao sự chú ý thay đổi các trạng thái tâm lý mệt mỏi trong quá trình nhận thức mà còn là biện pháp rèn luyện các kỹ năng ứng xử giao tiếp và tạo sự tự tin của học sinh trong giờ học

2.2/ Cách tổ chức hoạt động

Căn cứ vào mục tiêu và nội dung bài học, tôi vận dụng hoặc sáng tạo các trò chơi tổ chức cho học sinh tham gia các trò chơi để rèn luyện các kĩ năng cần thiết

* Sau đây là ví dụ cụ thể của tôi khi sử dụng phương pháp tổ chức trò chơi trong giờ dạy:

+ Ví dụ 1: Trong bài “ TỰ LẬP” ( Bài 10- GDCD 8) Tiết học có ứng

dụng công nghệ thông tin, giáo dục kỹ năng sống, có lồng ghép giáo dục

tư tưởng Hồ Chí Minh

Sau khi hình thành khái niệm về tự lập, tôi muốn giúp học sinh nhận biết được biểu hiện của tính tự lập nên tôi đã cho học sinh liên hệ về bản thân mình đã tự làm được những việc gì giúp bố mẹ trong gia đình và trong học tập, và tôi cho học sinh làm bài tập số 1 xen kẽ để giúp từng học sinh biết được những việc làm đúng thì cần học tập noi theo còn những việc làm sai thì cần khắc phục, sau đó tôi cho học sinh quan sát một số hình ảnh và một số tấm gương điển hình như Bác Hồ, thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký,

những học sinh, sinh viên nhà nghèo mà cố gắng học tập và học rất giỏi vì thế đã đạt được những thành tích cao trong học tập đã thể hiện tính tự lập cho nên tôi đã sử dụng phương pháp này như sau:

Tôi nêu yêu cầu trên bảng: Hãy nêu những biểu hiện của người có tính

tự lập và những biểu hiện trái với tính tự lập?

* Cách thực hiện:

- Lớp chia thành hai đội: A và B thi đua trên bảng, mỗi đội 3 học sinh + Đội A: Hãy nêu những biểu hiện của người có tính tự lập?

+ Đội B: Hãy nêu những biểu hiện trái với tính tự lập?

- Thời gian thi đua là 3 phút

- Cách chơi: Thi đua theo kiểu tiếp sức, khi hết thời gian cho hai đội nhận xét chéo nhau Tôi nhận xét, chấm điểm và tuyên dương, đội nào có nhiều biểu hiện đúng thì sẽ chiến thắng

+ Ví dụ 2: Hay trong bài “ TÔN TRỌNG NGƯỜI KHÁC” ( Bài 3- GDCD 8)

Sau khi giúp học sinh tìm hiểu khái niệm về tôn trọng người khác, tôi đã

áp dụng phương pháp này ở lớp 8A2 đđể giúp các em học tốt phần biểu hiện của tôn trọng người khác nên tôi đã sử dụng phương pháp thi đua này như sau:

Giáo viên yêu cầu trên bảng: Tìm những việc làm thể hiện tính tôn trọng người khác của bản thân em và các bạn?

* Cách thực hiện:

Lớp chia thành hai đội: A và B thi đua trên bảng, mỗi đội 4 học sinh + Đội A: Tìm những việc làm thể hiện tính tôn trọng người khác của bản thân em và các bạn?

+ Đội B: Tìm những việc làm không thể hiện tính tôn trọng người khác của bản thân em và các bạn?

- Thời gian thi đua là 4 phút