sáng kiến kinh nghiệm một vài kinh nghiệm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua môn đạo đức lớp 3

á năng sống tr ng môn ạ đứ hông những thể h ện ở nộ ung môn họ mà òn thể h ện ở phương pháp ạy họ đặ trưng ủa môn học... - á năng sống: Thự h ện hăm só ây trồng,vật nuô ; đồng tình, ủng

UBND HUYỆN TÂN THẠNH PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MỘT VÀI KINH NGHIỆM GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH QUA MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 3

Tên tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Diễm Đơn vị: Trường Tiểu học Tân Hòa A

Tân Thạnh, năm 2016

NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC GIÁO DỤC -CẤP CƠ SỞ:

Tân Hòa, ngày 11 tháng 4 năm 2015 CT.HĐKHGD Đặng Hữu Mẫn -CẤP HUYỆN:

-CẤP TỈNH:

LỜI NÓI ĐẦU

á năng sống h họ s nh ó thể quan n ệm là v ệ tổ hứ

á h ạt động g á đa ạng, ph ng phú nhằm í h thí h họ s nh tham g a một á h tí h ự hủ động và á quá trình h ạt động, qua đó hình thành

h ặ thay đổ hành v ủa trẻ the hướng tí h ự nhằm góp phần phát tr ển nhân á h t àn ện; g úp họ s nh ó thể sông an t àn, hỏe mạnh và tí h

ự , hủ động,… tr ng uộ sống hằng ngày á năng sống h họ sinh là g á h á em ó á h sống tí h ự tr ng xã hộ h ện đạ , là xây ựng h ặ thay đổ ở á em á hành v the hướng tí h ự phù hợp vớ

m t êu phát tr ển t àn ện nhân á h ngườ họ trên ơ sở g úp họ s nh ó

tr thứ , g á trị, thá độ và năng phù hợp

năng sống đượ hình thành thông qua một quá trình sống, rèn luyện,

họ tập tr ng g a đình, nhà trường và ng à xã hộ ì vậy, năng sống ủa

mỗ ngườ vừa ó tính á nhân, vừa ó tính xã hộ và hịu ảnh hưởng ủa g a đình, ộng đồng, ân tộ

Rèn luyện năng sống h họ s nh là một v ệ làm hết sứ ần th ết

ủa xã hộ , á em hông hỉ b ết họ g ỏ về ến thứ mà òn phả đượ tô luyện những năng sống qua đó tạ h á em một mô trường lành mạnh,

an t àn, tí h ự , vu vẻ để trang bị h á em vốn ến thứ , năng, g á trị sống để bướ và đờ tự t n hơn u t phát từ m t êu ủa môn họ , ạy ạ

ua quá trình ạy môn ạ đứ ở lớp tô nhận th y đa số họ s nh

òn nh ều lúng túng về á h x l tình huống, năng thự hành, năng

năng sống h họ s nh t ểu họ , vớ ương vị là ngườ g á v ên, tô hết sứ băn h ăn và trăn trở: Làm thế nà để nâng a v ệ g á và rèn năng sống h họ s nh? Làm thế nà để họ s nh b ết á h vận ng năng sống vào trong uộ sống hằng ngày? Bản thân môn ạ đứ đã hứa đựng nh ều

nộ ung l ên quan đến năng sống như: năng g a t ếp, ứng x (vớ ông

bà, ha mẹ, anh chị em,bạn bè ,thầy ô g á ) năng bày tỏ ến ủa bản thân, năng ra quyết định và g ả quyết v n đề phù hợp vớ lứa tuổ (tr ng

á tình huống đạ đứ ở g a đình, nhà trường) k năng g ữ gìn vệ s nh á nhân, năng thu thập và x lí thông t n về á v n đề tr ng thự t ễn đờ sống ở nhà trường ở ộng đồng ó l ên quan đến hu n mự hành v đạ đứ

á năng sống tr ng môn ạ đứ hông những thể h ện ở nộ ung môn họ mà òn thể h ện ở phương pháp ạy họ đặ trưng ủa môn học Quá trình ạy họ t ết ạ đứ là quá trình tổ hứ h họ s nh thự

h ện á h ạt động họ tập ph ng phú, đa ạng như: phân tí h x lí tình huống; hơ trò hơ , đóng t ểu ph m, hát múa ,đọ thơ .Và chính thông qua

v ệ s ng á phương pháp, thuật ạy họ tí h ự đó, họ s nh đã đượ

tạ ơ hộ để thự hành, trả ngh ệm nh ều năng sống ần th ết phù hợp vớ lứa tuổ D á đặ trưng trên nên ó thể hẳng định môn ạ đứ là môn

họ r t ó t ềm năng tr ng v ệ g á năng sống h họ s nh t ểu họ

sứ quan tâm

ề tà về g á năng sống h họ s nh đã đượ nh ều sá h bá , anh hị đồng ngh ệp đã ngh ên ứu ố vớ đề tà này, bản thân tô ngh ên

ứu và áp ng tr ng năm họ 2014-2015 Tr ng năm họ 2015-2016 tô t ếp

t áp ng nhằm g á và rèn năng sống h họ s nh qua môn ạ

đứ lớp tô g ảng ạy ở trường T ểu họ Tân Hòa A, xã Tân Hòa, huyện Tân Thạnh, tỉnh L ng An

ề tà hông đ sâu t t ả những nộ ung g á năng sống h

họ s nh mà hỉ đưa ra những nh ngh ệm tr ng v ệ thự h ện g á năng sống h họ s nh thông qua á bà họ tr ng môn ạ đứ lớp 3

NỘI DUNG PHẦN 1: THỰC TRẠNG

Trong quá trình g ảng ạy ở lớp , trường T ểu họ Tân H à A, tô th y năng sống ủa á em hưa a Bên ạnh một số họ s nh ó năng sống tốt òn ó một số họ s nh năng sống òn hạn hế thể h ện qua á hành v thá độ họ tập

ua quá trình the õ tìm h ểu á năng sống ủa họ s nh thể h ện thông qua môn ạ đứ ở uố năm họ 2013- 2014 và đầu năm họ 2014-

2015, đầu năm họ 2015-2016 (2 năm này s số họ s nh đều là 22 họ s nh ,

tô gh nhận đượ ết quả như sau:

Thờ g an

Tổng

số

họ sinh

ó năng sống tốt

ó hình thành năng sống

năng sống

òn nh ều hạn hế

uố năm họ 2013- 2014: ( h hưa áp ng đề tà

-G á v ên hưa thự sự quan tâm đến v ệ g á năng sống h

họ s nh mà hỉ hú trọng truyền th ến thứ ở sá h g áo khoa nên các hình thứ và phương pháp tổ hứ h á h ạt động hưa gây hứng thú cho họ sinh

-Bản thân g á v ên ng gặp nh ều hó hăn tr ng quá trình s ạn

-Ph huynh họ s nh hỉ huyến hí h á n tìm ến thứ mà quên hướng h n em mình á năng g a t ếp tr ng uộ sống

ện nhân á h h á em ma sau Tr ng mố quan hệ ủa á em vớ những ngườ thân tr ng g a đình; vớ bạn bè và ông v ệ ủa lớp, ủa trường; vớ

Bá Hồ và những ngườ ó ông vớ đ t nướ vớ ân tộ ; vớ hàng xóm láng

g ềng; vớ th ếu nh và há h quố tế; vớ ây trồng, vật nuô và nguồn nướ ,

vớ lờ nói, v ệ làm ủa bản thân mà nộ ung môn ạ đứ lớp đã đề ập đến ộ ung g á năng sống và môn ạ đứ qua á bà như sau:

Bà 1: ính yêu Bá Hồ

- á năng sống: ính yêu và b ết ơn Bá Hồ; gương và làm the ăm đ ều Bá Hồ ạy

Bà 2: ữ lờ hứa

- á năng sống: ữ lờ hứa vớ bạn bè và mọ ngườ ; B ết x n

lỗ h th t hứa; đồng tình vớ những ngườ b ết g ữ lờ hứa

Bà : Tự làm l y v ệ ủa mình

- á năng sống: Tự g á , hăm hỉ thự h ện ông v ệ ồng tình ủng hộ những ngườ tự g á thự h ện ông v ệ ủa mình

Bà 4: uan tâm, hăm só ông bà, ha mẹ, anh hị em

- á năng sống: B ết yêu qu , thể h ện sự quan tâm, hăm só ông bà, ha mẹ, anh hị em tr ng g a đình

Bà 5: h a sẻ vu buồn ùng bạn

- á năng sống: h a sẻ vu buồn ùng bạn; Phê phán những a hông quan tâm đến bạn bè

- á năng sống: ảm thông, h a buồn vớ ngườ tr ng g a đình

ó tang; ngh êm tú , lị h sự tr ng đám tang

Bà 11: Tôn trọng thư từ, tà sản ủa ngườ hác

- á năng sống: Tôn trọng, thư từ, tà sản ủa ngườ há

Bà 12: T ết ệm và bả vệ nguồn nướ

- á năng sống: T ết ệm và bả vệ nguồn nướ ; ồng tình những ngườ b ết t ết ệm nướ

Bà 13: hăm só ây trồng, vật nuô

- á năng sống: Thự h ện hăm só ây trồng,vật nuô ; đồng tình, ủng hộ những hành v hăm só ây trồng, vật nuô

hẳng hạn h ạy bà : Tự làm l y ông v ệ ủa mình

Qua t ết họ này á em b ết đượ lợ í h ủa v ệ tự làm l y v ệ ủa mình là g úp bản thân t ến bộ, hông làm ph ền ngườ há tr ng họ tập, la động và s nh h ạt ở trường, ở nhà tự òn g úp á em b ết tự g á , hăm hỉ thự h ện ông v ệ ồng tình ủng hộ những ngườ tự g á thự h ện ông

v ệ ủa mình Ng à thờ g an quản l á em trên lớp thờ g an òn lạ tô phố hợp vớ ph huynh họ s nh những ngườ luôn gần g vớ á em trong

uộ sống hằng ngày hú và nhắ nhở h á em thự h ện tốt ng nhờ vậy mà á em tự t n hơn và đặ b ệt như á em họ s nh lớp thì bản thân

á em đã tự mình làm l y một số ông v ệ tự ph v h mình mà hông

ần nhờ vả bố mẹ như: r a ly h n, qu t nhà, n u ơm, r a bát, g ặt hăn tay, trông em, Tu và từng bà ạy để lựa họn á phương pháp ạy họ phù hợp gây hứng thú họ tập h á em Tô luôn h họ s nh thả luận nhóm

á tình huống để đóng va nhằm huyến hí h á em đượ thể h ện v ệ làm

ủa mình hông hỉ qua lờ nó mà ngay ả những hành động mình đang làm

hững bà tr ng hương trình đượ u trú the 5 mố quan hệ ủa

họ s nh vớ bản thân, g a đình, nhà trường, ộng đồng và mô trường tự

nh ên ỗ nộ ung bà đượ g á từng năng há nhau, phù hợp vớ lứa tuổ á em hư vậy, v ệ xá định đúng nộ ung g á năng sống

tr ng môn ạ đứ đã g úp h tô định hướng v ệ g á á em một á h phù hợp vớ đặ đ ểm tâm l lứa tuổ ủa họ s nh lớp 3

2- R n năng ng hi u uả u các giờ học Đạ c

Trong á g ờ họ ạ đứ , v ệ rèn năng sống nhằm g úp họ s nh hình thành, rèn luyện á năng ơ bản tr ng uộ sống ồng thờ g úp á

em ó những hành v đúng đắn đố vớ bản thân, quan hệ bạn bè, g a đình và

xã hộ ên v ệ g á đạ đứ h họ s nh ngay từ h bướ và trường

họ là vô ùng quan trọng hính vì thế môn họ ạ đứ ung p h á

em những h ểu b ết ban đầu về á năng g a t ếp, ứng x lễ ph p tr ng

góp phần phát tr ển t àn ện nhân á h h á em ma sau ộ ung ở mỗ

bà đượ rèn á năng há nhau, g á tự nh ên, nhẹ nhàng tạ sự hứng thú ủa á em tr ng họ tập và rèn luyện Tôi luôn luôn hú nhắ nhở á

em thự hành á hành v đã họ

í : Họ s nh ở lớp hưa ó hỉ thể h ện đúng hành v đạ đứ như: hưa b ết g ữ lờ hứa vớ bạn, hưa b ết h a sẻ n ềm vu hay những nỗ buồn ủa bạn Tr ng á g ờ họ tô đều hướng n á hành v đúng h á

em phả thể h ện lờ hứa ủa mình vớ bạn vớ mọ ngườ xung quanh; đặ

b ệt á em phả b ết ảm thông h a sẻ những nỗ buồn hay n ềm vu ủa bạn Từ đó tình ảm ủa á em ngày đượ thân thí h, gần g và là bạn tốt

ủa nhau hơn Tr ng quan hệ g a t ếp vớ g a đình, xã hộ á em ng b ết thể h ện á hành v hu n mự ủa mình

ì vậy lựa họn á phương pháp ạy thí h hợp vớ từng bà ạy gây hứng thú họ tập h họ s nh hông rập huôn máy mó , hông áp đặt tình huống, ần sáng tạ the từng t ết ạy ua từng bà tập trò hơ , ể huyện the tranh, quan sát tranh và trả lờ âu hỏ , đánh g á và tự đánh giá hành vi

ủa bản thân và những ngườ xung quanh, đóng va the tranh theo tình huống Họ s nh tự hám phá và h ếm l nh ến thứ mớ , năng mớ g á

Hướng n á em thực h ện hành v qua á trò hơ , sắm va , nêu ý

ến ủa mình để ủng ố gh nhớ hành v đã họ Tôi huyến hí h những

em tính á h nhút nhát tham g a và trò hơ Tạ hông hí lớp họ th ả

má , nhẹ nhàng, sô nổ , họ s nh tập ph n hở bằng những lờ động v ên, hen ngợ ủa tôi, các em tham g a một á h tí h ự , không gò ép

í : Khi thự hành bà 3 Tự làm l y ông v ệ ủa mình , tô tổ

hứ h họ s nh hơ trò hơ A hăm hỉ hơn

á h hơ như sau: mỗ độ là 6 em, ha độ ẳn tù tì để ành quyền

hơ trướ Ra âu hỏ về một ông v ệ nhà bằng hành động ( ễn tả như ị h câm), hẳng hạn: ùng tay x a đ x a lạ trên mặt bàn (lau bàn , h ặ ha tay

g ả làm động tá như ầm hổ , lia lia tay the động tá qu t nhà,

Thông qua ạy môn ạ đứ , tô luôn ết hợp g á họ s nh rèn năng sống Nhờ vậy mà á em tự t n hơn và á em đã tự mình làm l y một số ông v ệ tự ph v h mình mà hông ần nhờ vả bố mẹ g úp đ

í : Khi thự hành bà 6 Tí h ự tham g a v ệ lớp, v ệ trường :

h đến lớp tôi hú nhắ nhở á em tham g a làm những v ệ ở lớp, ở trường tí h ự phù hợp vớ hả năng ủa mình.Tôi the õ và ngày th y em

nà tí h ự tham g a v ệ lớp, ở trường uố mỗ g ờ họ tôi nhận x t tuyên ương những em đã thự h ện tốt trướ lớp, tôi động v ên, g ả thí h h những em hưa tí h ự tham g a v ệ lớp, v ệ trường Dần ần á em b ết thự hành á hành vi ùng á bạn một á h tự g á , tí h ự á ông v ệ

í : Kh thự hành bà 12: Tôn trọng thư từ, tà sản ủa ngườ há "

Tô h họ s nh sắm va tình huống:

-Tình huống 1: Bạn em ó quyển truyện tranh mớ để tr ng ặp G ờ ra

hơ , em muốn mượn xem nhưng hẳng th y bạn đâu

-Tình huống 2: ờ ra hơ , Thịnh hạy làm rơ m Th y vậy, m y bạn

l ền l y m làm bóng đá ếu ó mặt ở đó, em s làm gì ?

Tôi h họ s nh thả luận đánh g á á h ứng x ủa á bạn tr ng va vừa sắm ó phả là đúng hông, đúng ở mứ nà

Tôi nhận x t ết luận hành v đúng hen ngợ á nhóm đã thự h ện tốt v ệ tôn trọng thư từ, tà sản ủa ngườ há ộng v ên, nhắ nhở nhóm hưa thự h ện hành v v ệ tôn trọng thư từ, tà sản ủa ngườ há

Tô họn những tình huống thể ó nộ ung phù hợp vớ bà ạy, sau

đó h họ s nh thả luận (tô nên tạ hông hí thả luận ở mở, đặ b ệt

hú đến những em òn nhút nhát g úp á em mạnh ạn hơn á em đượ

tự trình bày quan đ ểm ủa mình Trướ h ết luận tô ùng một âu hỏ

g á năng sống để họ s nh gh nhớ, h ặ ó thể thự hành bằng hành động

í : Bà 2: ữ lờ hứa ( H thả luận nhóm

* t êu:

-Họ s nh b ết vì sa mình ần phả g ữ lờ hứa và ần phả làm gì h hông thể g ữ lờ hứa vớ ngườ há

- năng sống ần đượ g á :

+ ó hả năng tự thự h ện lờ hứa

+ năng đảm nhận trá h nh ệm h hông thể thự h ện lờ hứa

*Tình huống: Hằng ó quyển truyện mớ Thanh mượn bạn đem về nhà xem và hứa s g ữ gìn n thận hưng về nhà, Thanh sơ để em b nghị h làm rá h truyện

âu hỏ thả luận: Theo em Thanh nên làm gì ? ếu là Thanh em họn cách nào?

* á h g ả quyết tình huống ủa họ s nh

- n t ền bố mẹ mua trả bạn quyển truyện mớ

-Dán lạ và x n lỗ bạn sau h trả truyện Hứa vớ bạn lần sau nếu làm

b t ứ ông v ệ gì s n thận và hông để xảy ra sự v ệ như vậy

Tô ết luận: á em nên họn á h g ả quyết tình huống, án lạ và

x n lỗ bạn vì v ệ đã sơ xu t để em b làm rá h truyện sau đó ết hợp h

họ s nh đóng va tự đàm th ạ hông ị h bản the ặp đô và ễn xu t trướ lớp

uố ùng tô ùng âu hỏ gh nhớ để họ s nh tự l ên hệ đến tình huống ó thể ễn ra đố vớ bản thân mình

- ể tránh hông làm rá h truyện ủa bạn sau h mượn, á em ần phả làm gì để tránh làm rá h ủa bạn h mình hông đọ nữa h ặ bận phả làm v ệ há

Họ s nh tự l ên hệ để trả lờ

+ Dọn ẹp lên g á sá h n thận h ặ ọn ẹp và ặp sá h

Tô tuyên ương những em ó ến trả lờ hay

ua á g ờ họ ạ đứ nộ ung g á cho á em một á h tự

nh ên, nhẹ nhàng đượ hình thành á năng ần th ết: b ết g ữ lờ hứa, b ết

h a sẻ vu buồn ùng bạn, ó hả năng tự làm l y ông v ệ ủa mình, hành

ể g á năng sống về á hành v đạ đứ h họ s nh ó h ệu quả tô vận ng và á môn họ , t ết họ , nh t là á môn như: T ếng ệt,

ạ đứ , Tự nh ên và xã hộ , An toàn giao thông

Qua á môn này họ s nh đượ g á và rèn một số năng ơ bản

ần th ết về á hành v đạ đứ

Tr ng hương trình lớp ba, ở môn T ếng ệt phân môn Tập đọ hủ

đ ểm á m: h ế á len ; uạt h bà ngủ đượ lồng g á các hành vi thể qua các bà đọ Tô hỉ gợ mở bằng những âu hỏ như: ua

bà tr ng truyện h ế á len anh em phả đố x vớ nhau như thế nà ?

Bà uạt h bà ngủ n háu đố x vớ bà như thế nà ? Sau đó h á

em tự nó một á h tự nh ên h àn t àn hông gò bó áp đặt

á và rèn năng sống ó h ệu quả òn đượ tô vận ng há

nh ều tr ng môn họ thông qua x lí tình huống hay á trò hơ họ tập ó

nộ ung gần g vớ uộ sống hằng ngày ủa á em Rèn năng sống ó

h ệu quả òn đượ tô vận ng há nh ều tr ng tr ng á môn họ thông qua

x lí tình huống ó nộ ung gần g vớ uộ sống hằng ngày ủa á em

í : ôn Tự nh ên và xã hộ bài: Họ nộ , họ ng ạ tô g á năng sống á hành v đạ đứ h họ s nh: B ết yêu qu , quan tâm g úp đ những ngườ họ hàng bên nộ , bên ng ạ ủa mình

H ệu quả đà tạ năng sống hông đ đếm đượ bằng những n số hính xá nhưng đượ thể h ện bằng những b ểu h ện thể: á em có ý thứ , thá độ há vớ mọ ngườ tr ng g a đình; luôn h à đồng vớ bạn bè; tự

t n h nó năng đó hính là h ệu quả từ đà tạ năng sống ệ s nh

h ạt the nhóm tạ mô trường làm v ệ thân th ện, g úp á em ả th ện hành v g a t ếp thông qua á h ạt động tra đổ ễn ra thường xuyên á

em trở nên thân th ện, từ đó g úp bầu hông hí họ tập, la động trở nên sô động hơn Tham g a s nh h ạt the nhóm g úp á em họ s nh hưng ph n hơn tr ng họ tập và tạ nên á h ứng x hợp l tr ng mọ tình huống h