skkn ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy âm nhạc 8

Giáo dục và giảng dạy âm nhạc cho HS không nhằm đào tạo các em trở thành nhữngngười làm nghề Âm nhạc mà thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thầncủa các em, nhằm góp phần

I./ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

1 Đặt vấn đề:

Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò rất to lớn, âm nhạc đem đến những khoáicảm thẩm mỹ cao, là món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống của con người

Âm nhạc là nghệ thuật của âm thanh, gồm giọng hát và âm thanh của các loại nhạc

cụ Giáo dục và giảng dạy âm nhạc cho HS không nhằm đào tạo các em trở thành nhữngngười làm nghề Âm nhạc mà thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thầncủa các em, nhằm góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục tiêu của nhà trường,mục tiêu cấp học

Qua đó phát triển bồi dưỡng những mầm non nghệ thuật cho tương lai đất nước.Đây là một môn học không giống những môn học khác, môn học mang tính nghệ thuậtcao, chỉ dạy học sinh học theo phương châm học vui- vui học Vì vậy tạo cho các em say

mê hứng thú học tập là rất cần thiết

Ta đã biết rằng bất kỳ làm việc gì nếu có hứng thú thì sẽ đi đến thành công, đặc biệt

là đối với học sinh do đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi các em Nếu thích thú thì các em

sẽ làm tốt, khi hoạt động nhận thức của học sinh dựa trên cơ sở của hứng thú nó sẽ trởnên hào hứng, thoải mái và dễ dàng

Hứng thú trong học tập nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, nuôi dưỡng ở các emlòng ham muốn chính đáng trong việc không ngừng vươn tới những đỉnh cao của việcnắm kiến thức, luôn tìm tòi học tập cái mới tích cực sáng tạo cái đã học vào hoạt độngthực tiễn

Đổi mới phương pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình học tập của học sinh,

để thực hiện được điều này, ngoài sự nghiên cứu về phương pháp truyền giảng, phươngpháp tổ chức lớp học thì giáo viên còn phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ,các phần mềm hỗ trợ để ứng dụng Công nghệ thông tin (CNTT) vào giảng dạy

Theo luật giáo dục thì mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học ở TrườngPhổ thông là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo phương phápdạy học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạorèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vàonhững tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm vui hứngthú trong học tập

Muốn đổi mới cách học, phải đổi mới cách dạy Cách dạy quyết định cách học.Tuy nhiên, thói quen học tập thụ động của học sinh cũng ảnh hưởng đến cách dạy củangười thầy

Giáo dục âm nhạc trong Trường THCS nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện,không những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hóa mà còn phát huy năng lực cảm thụ

âm nhạc và những năng khiếu khác

Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật và đòi hỏi sự hứng thúcao

mạng vô cùng vẻ vang là đào tạo nguồn năng lực bồi dưỡng nhân tài để đất nước phát

triển nhanh và bền vững bằng trí tuệ Việt Nam” (Trích thư của GSTS Nguyễn Thiện Nhân – Nguyên Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo nhân ngày 20 – 11 – 2006)

Đối với bản thân tôi là một giáo viên dạy học âm nhạc rất tâm huyết với nghềnghiệp, muốn đào tạo thế hệ trẻ có thể đáp ứng tình hình thực tiễn trong nước và của thếgiới Nhất là trong giai đoạn ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay, làm thế nào để soạnmột giáo án điện tử thật sinh động

Từ những nguyên nhân trên tôi đã quyết định tìm hiểu và thực hiện đề tài sáng

kiến kinh nghiệm “Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy âm nhạc 8” nhằm

giúp cho bản thân và các đồng nghiệp thuận lợi hơn trong việc soạn giảng giáo án điện tửmôn âm nhạc 8 nói riêng hay một số môn khác có sử dụng bài giảng điện tử nói chung

Theo nguyên lí giáo dục: “Học phải đi đôi với hành”, “Lý luận phải gắn liền với thực tiễn” Do đó, công tác tổ chức dạy – học nói chung, môn âm nhạc nói riêng không

chỉ đơn thuần cung cấp cho học sinh kiến thức mà còn phải kết hợp lồng ghép: tư liệu,phim, ảnh từ thực tiễn cuộc sống sinh động minh họa cho những kiến thức âm nhạc nhằmgiúp học sinh có thể giải đáp những vấn đề thực tiễn đặt ra

Về mặt tâm lí lứa tuổi, khả năng tư duy trừu tượng học sinh trung học cơ sở còn

thấp Do đó, trong giảng dạy Âm nhạc – môn học thực hành, giáo viên phải soạn giảnggiáo án điện tử phù hợp với từng nội dung, từng bài học

Ở Trường THCS An Thạnh, thông qua các tiết dự thao giảng của các đồng nghiệp

có kinh nghiệm soạn giảng giáo án điện tử và trong năm học 2014 – 2015 tôi có thực hiện

đề tài này đối với khối lớp 6 Nên trong năm học 2015 – 2016 tôi đã mạnh dạn áp dụng

đề này vào việc soạn giảng môn âm nhạc 8

1 Thực trạng đề tài:

- Trường có hai phòng máy chiếu cho giảng dạy giáo án điện tử giúp giáo viên vàhọc sinh tiếp cận được với công nghệ thông tin Có một phòng máy vi tính để học sinhhọc tin học

- Bên cạnh đó Ban giám hiệu nhà trường rất chú trọng về việc nâng cao chấtlượng, ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học

- Giáo viên đã được Ban giám hiệu trang bị cho những kiến thức cơ bản về tin học

để ứng dụng trong dạy học

- Trong những năm qua, hòa nhập vào xu hướng ứng dụng công nghệ thông tintrong các lĩnh vực của nước ta, rất nhiều giáo viên bậc trung học cơ sở đã ứng dụng côngnghệ thông tin trong việc soạn giáo án, tính điểm trung bình cho học sinh, … và hiện nay

là thực hiện bài giảng điện tử Tuy nhiên, trong quá trình vận dụng giáo viên còn gặp rấtnhiều lúng túng do nhiều nguyên nhân như: Giáo viên chưa được đào tạo qua các khóahọc vi tính mà học qua sự chỉ lại của người biết vi tính nên còn gặp nhiều lỗi kỹ thuật khiđánh chữ trong Word, PowerPoint, …

- Khi học qua các khóa học vi tính, do nội dung chương trình chỉ tập trung vào thilấy chứng chỉ, việc tổ chức cho học viên thực hành những nội dung ứng dụng vào côngtác dạy học chưa được chú trọng nên giáo viên thường lúng túng khi gặp các lỗi kỹ thuậtkhi: đánh chữ, phối màu chữ, phối màu Text; Insert phim, nhạc, AutoShapes, Text Box;chỉnh sửa hình, … nhất là trong PowerPoint

- Khi thu thập tư liệu, những khó khăn giáo viên thường gặp là: thiếu các phươngtiện máy ảnh, quay phim kỹ thuật số Những hình khai thác từ sách giáo khoa được Scanphải tốn nhiều chi phí nên không thực hiện được với số lượng lớn Hiện nay đa số nhàgiáo viên đã có máy vi tính được kết nối Internet nhưng giáo viên chưa biết cách khaithác hết tư liệu, có khi tải nguyên bài soạn giảng trên máy về nhưng không biết cáchchỉnh sửa thành bài giảng của mình

Khảo sát sự hứng thú, yêu thích của học sinh với tiết học âm nhạc bình thườngkhông sử dụng công nghệ thông tin

Lớp Sỉ số Hứng thú, yêu thích Bình thường Không thích

Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %

2 Các bước ứng dụng công nghệ thông tin vào môn Âm nhạc 8:

Tranh ảnh: Giáo viên có thể cập nhật tranh ảnh bằng cách lấy thông tin trên mạngInternet hoặc tự Scan hình trên sách giáo khoa

viên cũng có thể cập nhật từ mạng Internet hoặc tự Scan trên sách giáo khoa

- Bên cạnh đó khi sử dụng mạng Internet mà vẫn không có những bài hát như ýmuốn ta thực hiện một số bước nhằm có một giáo án điện tử thật hay thật thu hút và lôicuốn học sinh hơn!

Thông thường để giảng dạy một giáo án điện tử cho môn âm nhạc 8 có thể chuẩn

bị các bước như sau:

* Bước 1: Cách soạn một bài hát, tập đọc nhạc, thang âm các kí hiệu âm nhạc v.v…

 Phần mềm soạn nhạc:

- Đầu tiên ta đi tìm phần mềm soạn nhạc có tên “Finale 2010”

- Ta mở chương trình Finale 2010 setup.exe bằng cách: Click phải chọn open mànhình sẽ xuất hiện chữ Next, Click trái vào chữ Next cho đến khi hoàn thành Nếu ta muốnphần mềm soạn nhạc hiện trên màn hình Desktop ta thực hiện theo sơ đồ sau:

Start -> Programs -> Finale 2010 -> ta Click chuột phải vào biểu tượng

Finale 2010 -> Desktop (Crente shortcut)

- Khi cài được phần mềm soạn nhạc ta chỉ cần Click chuột trái hai lần vào biểutượng Finale 2010 màn hình sẽ xuất hiện xem:

(Hình 1)Chọn Close -> File -> New -> Document + With Setup Wizard (Ctr+N)

(Hình 2)Bấm Next trên hình 3

(Hình 3)Màn hình xuất hiện Click chuột trái Empty Staves -> Treble Clef staff -> Add (1 lần) -> Next (Hình 4)

Tiếp tục Next (2 lần) xuất hiện hình 5

(Hình 5)Select a Time Signature: Số chỉ nhịp

Select a Concert Key Signature: Giọng của bài hát Chọn giọng bằng cách chọnTrưởng (Major key) thứ (Minor key) Chọn hoá biểu bài hát ta có thể kéo thanh trượt đilên để chọn hóa biểu dấu (#) hoặc kéo thanh trượt đi xuống để chọn các hóa biểu giáng(b)

Specify Intial Tempo Marking Nếu muốn cho kí hiệu này xuất hiện trong bài hátthì đánh dấu vào ô Specify Intial Tempo Marking rồi sau đó điền vào khung Text ký hiệunhịp độ cần thiết cũng như xác định Tempo cho tác phẩm.

 Xác định ô nhịp lấy đà ( Specify Pickup Measure) Sau đó xác định giá trị trường

độ của nhịp lấy đà bằng cách chọn hình nốt tương ứng

Sau đó Chọn Finish

( Hình 6)

Chọn tên tác phẩm ( Title) chọn chữ A trên thanh công cụ phía trên xuất hiện những ô

vuông nhỏ tô đen Title Text trên thanh công cụ Font

Chọn kiểu chữ, Chọn Sizie chữ OK

( Hình 8)

( Hình 9)Vào Title chúng ta viết tên tác phẩm

Chúng ta tiếp tục nhập các thông tin khác như làm cho

Composer: Tên tác giả

Title

Score: Tính chất, bài hát

Subtitle: Trích ( đề phụ cho tựa bài)

Arranger: Người cải biên, người đồng soạn nhạc ( Nếu tác phẩm nào không có đầy đủ thìkhông cần phải nhập)

( Hình 10)

* Nhập nốt nhạc:

Tiếp tục nhấp chuột phải vào khoảng trống những thanh công cụ phía trên

( Hình 11)Chọn Simple Entry Palette xuất hiện thanh công cụ kí hiệu các trường độ của nốt nhạc

Sau đĩ chúng ta viết giai điệu vào khuơng nhạc ( nhập nốt nhạc)

( Hình 13)Vào biểu tượng dấu nhắc lại ( Repeat Tools), nếu bài hát cĩ dấu nhắc lại hoặc quay lại…

( Hình 14)Xuống trang giấy nhấp chuột trái 2 lần hiện bảng

( Hình 15)Chọn kí hiệu cần chọn Select hiện bảng OK

Di chuyển kí hiệu theo đúng vị trí bài bằng cách bấm chuột trái vào ô vuông nhỏ và rê chuột đến vị trí thích hợp.

Cần chú ý do mặc định font chữ cho Lyrics trong Finale là Times New Roman Muốn đổi thành Font Vni ta cứ nhập xuất một vài từ, sau đó chọn Menu Lyrics\ Edit Lyrics.

- Hộp thoại Edit lyrics xuất hiện, thực hiện việc chỉnh sửa Font cho lời ca trong Menu Edit của hộp thoại Thực hiện xong bấm OK, rồi tiếp tục việc thực hiện nhập lời ca vào trang in

( Hình 18)

( Hình 19)Nhập xong lời 1 ta tiếp tục nhập lời 2 cho bài ca (nếu bài hát có 2 lời)

Bấm chuột vào nốt đầu tiên, ta nhận thấy lời ca phía dưới được tô xanh Bấm phía mũitên , con trỏ sẽ nhảy xuống một hàng, ta có thể bắt đầu nhập lời 2 theo cách đã nêu trên

Khi sửa font cho lời 2, trong hộp thoại Edit Lyrics, ta nhận thấy khung lựa chọn Lyrics\ Verse đã chuyển sang số 2 ( ứng với lời 2)

* Trình bày lại trang in

Sau khi hoàn tất việc nhập lời ca, ta nhận thấy trang in có thể được trình bày chưa đẹpmắt, cần phải có một vài điều chỉnh cho phù hợp

- Điều chỉnh khoảng cách dòng lời ca

Chọn Lyrics Tool bằng cách bấm vào biểu tượng Chọn Menu Lyrics\Adjust + Baselines…, hộp thoại Adjust Baselines xuất hiện:

 Chọn Type phù hợp ( thường là Verse)

 Điền Number số thứ tự lời ca mà ta muốn điều chỉnh sau đó điền vào ô Offsets/ Piece khoảng cách mà chúng ta cần định

 Sau khi đã điều chỉnh khoảng cách cần thiết cho tất cả các dòng ca, bấm OK để xác nhận

XXX

( Hình 21)

(Hình 22)

- Điều chỉnh lại số ô nhịp có trong một dòng:

Tùy theo ý thích trình bày của mỗi người, ta có thể định lại số ô nhịp có trong một

dòng ( Measurels Per System) cho cân đối Chọn biểu tượng Mearuse toll, bấm vào ô

nhịp mà ta cần di chuyển dùng phím để đưa ô nhịp đó xuống dòng dưới hoặc dùng phím để đưa ô nhịp đó lên dòng trên

Cũng cần chú ý rằng , theo sự trình bày thông thường của một tác phẩm (như các bài hát, bài tập đọc nhạc ở lớp 7) dòng dầu tiên luôn được trình bày đặc biệt hơn những dòng còn lại, cụ thể là lề trái luôn được thụt vào một khoảng cách nhất định

- Tách sự liên kết của hình nốt theo ca từ

Trong Finale ( cũng như cách ghi âm thông thường) theo mặc định, các hình nốt móc đơn, móc đôi… thường được liên kết với nhau thành nhóm ( beam) theo giá trị của phách Trong lời ghi âm cho ca khúc có một truyền thống đưa ra quy định là các hình nốt móc nói chung không được liên kết lại với nhau, ngoại trừ trường hợp các hình nốt móc

đó thể hiện một từ trong lời ca (nhóm nốt luyến, nối…)

Để thực hiện điều này, ta làm những bước như sau:

- Bấm Ctrl + A để chọn tất cả trang in ( Select + Alt)

- Chọn Menu Utilities\ Rebeam\ Rebeam to lyrics…

Hộp thoại xuất hiện Bấm OK để xác nhận

(Hình 24)Sau khi bài nhạc hoàn chỉnh ta có thể in ra thành văn bản hoặc chuyển sang đồ họa

Chọn Menu Tools\Advanced tools\Graphic cho phép có thể lưu tất cả bài nhạc hay một số trang từ…… đến……… dưới dạng một tập tin đồ họa ( Export Pages) ( Thí

dụ: Tiff) Chọn độ phân giải có thể lưu một phần trang nhạc ( Khi chia câu bài hát hay bàiTĐN ) bằng cách bấm kép chuột trái giữ và kéo tạo thành một khung chữ nhật, lên trình

đơn Graphic chọn Export Selection… Ở đây chọn ví dụ minh họa bài hát bất kì có 2 lời:

Tools/ Audiotools/ MP3Maker để đổi thành đuôi MP3

(Hình 27)

- Ta Click chuột trái 2 lần hoặc chuột phải chọn Open vào MP3 Maker màn hình xuất hiện xem (hình 28) tiếp tục Click chuột trái vào Addpath tìm ổ đĩa chứa những bài hát mình cần đổi đuôi rồi chọn OK xem (hình 29) kế đó Click chuột trái vào Config để tìm ổ đĩa lưu những bài hát vừa đổi đuôi chọn OK xem (hình 30)

(Hình 30)

Ngoài ra còn có thể sử dụng phần mềm Cool Edit Pro để biên tập âm thanh

Có giao diện như sau: hình 31

(hình 31)

* Cách biên tập phim, ảnh:

Ta có thể sử dụng Phần mềm biên tập video CyberLink PowerDirector Ultra với

giao diện như sau: (hình 32)

- Chức năng Capture: Chụp hình video, và chuyển video vào máy tính bằng cách nhấn

nút Capture trên giao diện, thật đơn giản Phần mềm hỗ trợ nhiều định dạng như: HDMPEG-2, DVR-MS, DV-AVI, DAT, DivX, MPEG-1, MPEG-2, VOB, VRO, ASF,WMV, WMV HD, MOV, MOD, MPEG-4, AVC (H 264), TS, MTS, M2TS và WTV(single channel) FLV và các định dạng MKV, độ nét cao, PowerDirector có khả năngnắm bắt tất cả nội dung video 3D Chúng ta có thể mở các tập tin trên máy tính hoặc trựctiếp từ máy ảnh hoặc máy quay phim 3D Phần mềm này còn hỗ trợ chụp hình từWebcam

- Chức năng kéo thả hình ảnh, video, audio: chúng ta có thể bắt đầu bằng cách chỉ đơngiản là kéo clip từ ngoài vào giao diện chỉnh sửa của chương trình Thêm các chuyển

cảnh và hiệu ứng, cắt tỉa ta có thể dễ dàng tạo ra một đoạn phim (cũng như một bộ phim)chất lượng.

- Thanh Timeline là một công cụ bao gồm khung chứa tất cả nội dung dữ liệu để biên tậpnhư: Video, hình ảnh, chữ viết, kỹ xảo,…Tùy thuộc vào bài giảng mà ta điều chỉnh chophù hợp

- Clip spitting là một trong những tính năng hữu ích nhất Chúng ta có thể tách một clipthành nhiều phần tùy thích và di chuyển nó bất cứ nơi nào ta chọn trên timeline Chúng ta

có thể cắt các phần không mong muốn của video và các âm thanh Đặc biệt, việc cắt tỉa làkhông xóa bất cứ điều gì ban đầu, vì vậy có thể dễ dàng sửa chữa Ta có thể thay đổi thờigian bằng cách kéo điểm bắt đầu hay kết thúc

- TrueTheater: thực hiện công việc chỉnh sửa ấn tượng

- Chỉnh sửa hiệu ứng/Chuyển tiếp (Effect): cung cấp rất phong phú các hiệu ứng

- Disc Creation: chức năng ghi bộ phim hoàn thành vào một đĩa

Đây là phần mềm chỉnh sửa video có tính năng chỉnh sửa lớn, các tùy chọn exportnhiều và hỗ trợ, nó có thể giúp ta có được những đoạn phim, ảnh chất lượng nhằm phục

vụ vào việc lồng ghép giảng dạy âm nhạc thật hiệu quả và sinh động

Bước 3: Soạn giáo án điện tử bằng Power Point:

HƯỚNG DẪN CHÈN VIDEO VÀO POWERPOINT

Đối Với PowerPoint 2003

Bước a: Ta vào Insert chọn Movies and Sounds, rê chuột sang phải chọn Movies