sáng kiến kinh nghiệm một số kinh nghiệm giúp giáo viên dạy tốt phần đọc hiểu môn tiếng anh 7

Một trong những yếu tố quantrọng để giáo viên tiến hành các giờ dạy thành công, giúp học sinh nắm đượclượng kiến thức cơ bản của một tiết học, các kĩ năng cần tập trung phát triểntrong

PHẦN MỞ ĐẦU

I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Đổi mới phương pháp dạy học trong giảng dạy môn Tiếng Anh ngàycàng trở nên là một yêu cầu cấp thiết Trọng tâm đổi mới phương pháp giáodục hiện nay là học sinh giữ vai trò trung tâm, chuyển vai trò thụ động tiếp thukiến thức của học sinh sang vai trò chủ động Một trong những yếu tố quantrọng để giáo viên tiến hành các giờ dạy thành công, giúp học sinh nắm đượclượng kiến thức cơ bản của một tiết học, các kĩ năng cần tập trung phát triểntrong một tiết học đó là xác định đúng mục đích yêu cầu của bài giảng

Nghe, nói, đọc, viết được Tiếng Anh một cách thành thạo sẽ giúp chúng

ta dễ dàng tiếp cận với tin học, khoa học công nghệ và sẽ rất thuận lợi trongviệc giao tiếp Đặc biệt, phân môn đọc hiểu là một trong những kỹ năng cơbản được chú trọng trong quá trình dạy và học ngoại ngữ Vì vậy, nếu học sinh

có khả năng đọc hiểu Tiếng Anh tốt thì các em có thể đọc hiểu được sách, báo,tài liệu bằng Tiếng Anh với những nội dung phù hợp trình độ và lứa tuổi củahọc sinh; giúp học sinh có điều kiện thu nhận thông tin, nâng cao trình độTiếng Anh, và có thể hiểu biết thêm về xã hội Trong một tiết dạy đọc hiểugiáo viên không chỉ đơn thuần giúp học sinh hiểu được ngữ liệu trong mỗiđoạn văn mà còn phải biết vận dụng một cách linh hoạt các thủ thuật, sao chophù hợp với nội dung cụ thể của từng bài để gây hứng thú cho học sinh và tạo

ra những hoạt động luyện tập giúp học sinh thực hành tốt hơn Tuy nhiên phầnlớn học sinh rất ngại luyện tập, nguyên nhân là do Tiếng Anh hoàn toàn khácvới tiếng mẹ đẻ, khó học, khó nhớ; đọc bằng tiếng mẹ đẻ dễ hơn đọc bằngtiếng nước ngoài Vì thế, học sinh không gặp khó khăn trong việc hiểu nộidung bài Còn khi đọc bằng tiếng nước ngoài nhất định học sinh sẽ gặp phảinhững từ và cấu trúc ngữ pháp mới Đọc bằng tiếng Anh còn khó hơn nhiều

do sự khác nhau giữa chữ viết và cách phát âm Hơn nữa cuộc sống người dâncòn khó khăn, họ thiếu quan tâm đến việc học tập của các em ở trường cũngnhư ở nhà, vốn từ vựng của các em quá ít vì các em lười học từ vựng, chuẩn bịbài ở nhà quá sơ sài, các em lạm dụng sách hướng dẫn học tốt dẫn đến việclười tư duy, học đối phó, nhất là những học sinh yếu kém vì sợ nói sai nên các

em rất ngại phát biểu làm ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học bộ mônTiếng Anh, đôi khi bị khống chế đến kết quả học tập chung của các em

Một trong những hạn chế là việc dạy và học phần đọc hiểu ở chương trìnhTiếng Anh lớp 7 Đa số học sinh trả lời câu hỏi và làm bài tập một cách máymóc, rập khuôn theo sách giáo khoa Khi soạn giảng nhiều giáo viên yêu cầuhọc sinh còn chung chung trong tiết dạy đọc hiểu, điều này không thể chấpnhận vì mỗi tiết dạy có một nội dung kiến thức khác nhau Giáo viên còn bỏqua việc lưu ý giúp học sinh nắm được chức năng ngôn ngữ của từng cấu trúccâu Vì vậy, khi các em làm bài kiểm tra hay làm bài thi ở phần đọc hiểu, các

em gặp một số bài khoá nội dung không có trong sách giáo khoa thì các emkhông biết cách làm hoặc làm bài đạt điểm không cao Nguyên nhân làm hạnchế kĩ năng học tiết đọc hiểu trong chương trình Tiếng Anh lớp 7 là do đâu?Bên cạnh đó, phương pháp dạy của giáo viên chưa xác định được mục đích,yêu cầu của bài giảng Tức là đầu giờ học giáo viên sẽ dạy gì cho học sinh vàcuối giờ học học sinh sẽ hiểu biết được gì? Để đáp ứng được yêu cầu thực tế,mỗi giáo viên cần phải tìm cho mình một phương pháp dạy học tối ưu, phùhợp với từng đối tượng thực tế của học sinh để đạt kết quả cao mới là vấn đề,

là mục đích của mỗi giáo viên đang đứng lớp phải trăn trở, phải suy nghĩ.Nhằm góp phần nâng cao hiệu quả tiết dạy, tôi đã tìm tòi phương pháp giảngdạy và tích lũy được một số kinh nghiệm nhằm tháo gỡ đi hạn chế trên Đó là

lý do tôi chọn đề tài “Một số kinh nghiệm giúp giáo viên dạy tốt phần đọc hiểu môn Tiếng Anh 7”.

II LỊCH SỬ ĐỀ TÀI

Năm học 2014-2015, tôi đã áp dụng giải pháp giúp giáo viên dạy tốt phầnđọc hiểu môn Tiếng Anh lớp 7 để viết thành đề tài SKKN Nhưng do khảnăng, thời gian nghiên cứu nên tôi chỉ nghiên cứu nội dung trên ở phạm vi làmột giải pháp trong các giải pháp để nâng cao chất lượng môn Tiếng Anh ởtrường THCS Với sáng kiến này - năm học 2015-2016, tôi viết thành đề tàiriêng, đồng thời để làm rõ hơn đề tài tôi đã bổ sung thêm cách tổ chức và dạy

kĩ năng đọc hiểu để học sinh nắm vững kiến thức

III PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Đề tài mà tôi nghiên cứu nhằm để phát triển kĩ năng đọc hiểu, nhằm giúpcho học sinh phong phú thêm vốn từ và vốn kiến thức, giúp cho các em biếtcách tự học để nắm vững và sử dụng Tiếng Anh trong học tập và dùng trongđời sống Qua thực tế giảng dạy, đề tài này tôi áp dụng cho học sinh khối lớp 7tại trường Trung học cơ sở Thị Trấn Tân Thạnh; và cũng có thể áp dụng chocác trường trung học cơ sở thuộc vùng đồng Tháp Mười của tỉnh Long An.Tôi nhận thấy kĩ năng đọc hiểu môn Tiếng Anh của học sinh mình còn hạnchế, nên tôi mạnh dạn nghiên cứu vấn đề này để giúp các em học tốt tiết đọchiểu hơn

IV MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Mục đích của việc nghiên cứu đề tài này là nhằm tìm hiểu tầm quan trọngcủa kĩ năng đọc hiểu Tiếng Anh Từ đó, giúp giáo viên dạy kĩ năng đọc hiểuTiếng Anh ở trường Trung học cơ sở được cải tiến, phương pháp giảng dạytheo hướng tích cực phù hợp với từng bài, từng đối tượng học sinh

Bảng 1: Kết quả khảo sát đầu năm học 2015-2016

Qua số liệu thống kê cho thấy: số lượng học sinh giỏi, khá chiếm 54,04 %;

số lượng học sinh trung bình, yếu chiếm 45,96% Cho nên chất lượng học tậpcủa các em chưa cao, không đồng đều

* Nguyên nhân của tình hình trên là do:

- Các em chưa có ý thức tự học, không chuẩn bị bài trước ở nhà hoặcchuẩn bị sơ sài dẫn đến khả năng tiếp thu bài của các em còn hạn chế

- Các em chưa nắm vững kiến thức ở lớp dưới (từ vựng, cấu trúc câu…).Các em ít học từ vựng và luôn nghĩ Tiếng Anh khó học mà dễ quên làm các

em chán nản, không thích học

- Chưa có kỹ năng để làm các dạng bài tập đọc hiểu

- Cha mẹ không quan tâm đến việc học của con em mình

- Bên cạnh đó các em lười học từ vựng; vì luôn nghĩ môn Tiếng Anh khóhọc, khó nhớ, học xong đó rồi lại quên đó làm cho các em chán nản, khôngthích học môn Tiếng Anh

* Ngoài ra, giáo viên cũng góp phần không nhỏ vào những nguyên nhântrên là do:

- Chưa hướng dẫn các em học bài kỹ bài cũ ở nhà và chuẩn bị bài mới thậttốt

- Chưa phân loại học sinh yếu kém và khá giỏi để có phương pháp phụ đạo

và bồi dưỡng

- Giáo viên chưa đầu tư vào phương pháp đặc trưng của bộ môn

Hơn thế nữa, trong quá trình giảng dạy giáo viên cũng phạm phải những lỗinhỏ Tuy không đáng kể nhưng nó cũng góp phần làm giảm hiệu quả tiết dạy

+ Giọng giáo viên chưa đảm bảo chuẩn tiết tấu, trọng âm, ngữ điệu nênkhông thu hút được sự chú ý lắng nghe của học sinh

+ Trên lớp thời gian có hạn, giáo viên không thể sửa hết lỗi phát âm củatừng học sinh

Vấn đề được đặt ra là làm thế nào để tạo không khí học tập sôi nổi, tránhnhững tiết học buồn chán, tạo thế chủ động và tự tin cho học sinh bằng cáchoạt động vui tươi, gần gũi và cụ thể, khuyến khích và khơi dậy ở học sinhkhả năng tham gia vào bài học trên lớp một cách tích cực nhất

* Để giúp học sinh học tốt phần này bản thân tôi là giáo viên trực tiếp

đứng lớp tôi cần thấy mình phải giải quyết một số vấn đề sau:

+ Bước chuẩn bị của giáo viên :

- Xác định mục tiêu tiết dạy, điều học sinh đạt được sau tiết dạy

- Lựa chọn phương pháp thủ thuật thích hợp nhất là áp dụng vào tiếtdạy.

- Giáo án, đồ dùng dạy học cần thiết

Ngoài ra giáo viên cần phải quan tâm những điều sau :

- Đối tượng học sinh, điểm mạnh, điểm yếu, vốn kiến thức và kĩ năng

- Phân bố thời gian hợp lý cho tiết dạy

+ Bước chuẩn bị của học sinh :

- Các em phải học thuộc bài cũ

- Bên cạnh đó các em cũng phải soạn trước từ vựng và chép vào tập bàisoạn mỗi từ 5 lần để cho các em quen trước mặt chữ, tập phát âm từ vựng ởnhà Ngoài việc trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa, các em còn phải tựsoạn một số câu hỏi và trả lời theo nội dung của bài mà tôi đã hướng dẫn ở tiếtchuẩn bị ở nhà Trong tiết dạy đọc hiểu, vai trò của người giáo viên chỉ là hỗtrợ, gợi ý hướng ra yêu cầu và kiểm tra, còn học sinh phải tự học, chủ độngnắm bắt nội dung Tiết học có thể tiến hành theo ba giai đoạn sau :

+ Trước khi đọc ( Pre- reading )

+ Trong khi đọc ( While - reading )

+ Sau khi đọc ( Post - reading )

II CÁC GIẢI PHÁP

Đọc là một kĩ năng quan trọng nhất, cần thiết trong việc dạy và học ngônngữ ở trường Trung học cơ sở Trong lớp, học sinh đọc để lấy thông tin, đểkiểm tra lại các dữ kiện để tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi hoặc làm sáng

tỏ một số vấn đề nào đó nếu không đọc được thì học sinh sẽ khó tiếp thu vàghi nhớ những dữ kiện thông tin lâu dài

Trong cuộc sống hàng ngày, học sinh lưu trữ những quan trọng qua việcdạy chữ viết, từ việc học theo sách vở trong trường đến việc đọc những thôngtin nhắn qua quảng cáo, tiếp thị hướng dẫn sử dụng thông tin máy móc Dạyđọc có nghĩa là người dạy phải làm thế nào để đưa người học nhận ra ý nghĩa

và nội dung của thông tin

Việc dạy đọc thành thạo một câu hoặc một bài văn Tiếng Anh là một việckhó đối với nhiều giáo viên, đối tượng học sinh của chúng ta không đồng đều

vì từ Tiếng Anh không thể đánh vần như Tiếng Việt

Ngoài ra, tôi đưa ra những hoạt động đọc thường được tổ chức nhằm cũng

cố những hoạt động rèn luyện trước đó như các hoạt động nghe nói

Việc dạy đọc ở trong lớp theo phương pháp cũ thường mang tính ép buộc vìgiáo viên thường ra bài tập để học sinh thực hiện để việc dạy đọc có hiệu quả

và mang tính giao tiếp hơn giáo viên cần phải chuẩn bị tốt bài dạy áp dụngngay vào việc thực hành các bài học cần phải chuẩn xác về ngôn ngữ, phongphú và đa dạng về thể loại có nội dung liên quan và làm phong phú thêm vềkinh nghiệm sống của học sinh, gây hứng thú để việc đọc không bị nhàmchán Lời hướng dẫn thực hiện các bài tập đọc cần chú ý nhấn mạnh hướngdẫn các kỹ thuật đọc và thảo luận mở rộng đề tài của bài đọc Trong một tiếthọc môn đọc hiểu, học sinh đọc để tìm lấy thông tin, để kiểm tra lại các dữ

kiện, tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi hoặc làm sáng tỏ một số vấn đề nào

đó

Dựa vào chất lượng học tập môn Tiếng Anh nói chung và tình hình học tậptiết đọc hiểu nói riêng, tôi đã tìm ra các biện pháp để giải quyết các nội dungtrên như sau:

1 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài tốt ở nhà:

Để giúp học sinh tiếp thu bài mới một cách dễ dàng thì khâu chuẩn bị bài ởnhà là hết sức quan trọng Sau mỗi tiết học giáo viên phải hướng dẫn cho họcsinh thật kỹ những việc cần làm ở nhà và yêu cầu các em ghi vào vở bài tậpchuẩn bị ở nhà; nhờ đó học sinh biết cách học bài cũ và chuẩn bị bài mới nhưthế nào

* Đối với bài vừa học, học sinh cần:

+ Học từ mới: đọc lại từ, chú ý phát âm chính xác, học thuộc nghĩa và cáchviết từ đó Việc ôn lại từ là rất cần thiết, giúp học sinh ghi nhớ từ lâu hơn.+ Học thuộc cấu trúc, cho vài ví dụ với cấu trúc đó

+ Đọc lại bài, chú ý các từ vựng và cấu trúc mới vừa học

+ Làm nhiều bài tập để ôn lại cấu trúc và mở rộng vốn từ

* Đối với bài mới và đặc biệt là bài đọc hiểu lượng từ nhiều, vì vậy học sinh cần:

+ Đọc kỹ bài mới, xác định ý chính của bài

+ Soạn trước các từ mới (ghi cụ thể từ loại), hoặc những từ đã học mà quênnghĩa thì tra lại trong tự điển Các em vào tập bài soạn mỗi từ năm lần để các

em quen trước mặt chữ và tập phát âm ở nhà

+ Chuẩn bị trước các bài tập trong sách giáo khoa

Nếu học sinh chuẩn bị tốt các hoạt động trên thì các em sẽ cảm thấy tự tinkhi vào bài mới và tích cực tham gia các hoạt động trong suốt tiết học

2 Làm tốt giai đoạn chuẩn bị (Pre-reading)

2.1 Giới thiệu chủ điểm

Trong lớp có nhiều đối tượng học sinh nên tôi phải suy nghĩ cách dẫn dắthọc sinh vào bài một cách nhẹ nhàng Tôi giới thiệu tổng quát về nội dung bàibằng cách sử dụng các dữ kiện có liên quan đến nội dung của bài để học sinh

dễ hiểu và dễ tiếp cận thông tin của bài Ở phần này, tôi nêu vài câu hỏi gợi

mở, các câu hỏi này thể hiện cấu trúc cơ bản của bài đọc và là phương tiện đểgiúp các em quan tâm đến chủ đề sắp được học và đọc, từ đó chuyển sang đọcmột bài khoá một cách tự nhiên

Ví dụ: Unit 1 Back to school A2 (page 11 )

Để dạy nội dung bài học này, tôi lần lượt đặt một số câu hỏi giúp học sinhđoán được nội dung bài học

a/ What’s your name ?

b/ Where are you from ?

c/ Who are you staying with ?

Tôi có thể dùng tranh để giới thiệu bài khoá theo chủ điểm hoặc tìnhhuống của bài

Ví dụ: Unit 2 Personal information B6 (page 26)

Các em quan sát tranh trang 26 và trả lời câu hỏi:

a/ Who is she?

b/ What is she doing?

Khi tiến hành phần này, tôi phải luôn quan tâm đến tâm lý lứa tuổi và sởthích của học sinh để đưa ra những thủ thuật phù hợp Đồng thời, tôi chú ýthay đổi hình thức mở bài để gây hứng thú cho các em

2.2 Giới thiệu từ vựng

Thông thường trong một bài học luôn luôn xuất hiện từ mới, song khôngphải từ nào cũng cần đưa vào để dạy và dạy như nhau Để lựa chọn từ cầnxem xét những từ học sinh hiểu, nhận biết được qua tranh thì ta đầu tư thờigian và luyện tập khác hơn so với những từ khác Với từ bị động, tôi có thểkhuyến khích học sinh tự tìm hiểu nghĩa từ (ví dụ tra tự điển) hoặc đoán từqua ngữ cảnh Trong quá trình tìm hiểu bài, tôi có thể giải thích nghĩa và chocác em ghi viết chì để đỡ mất thời gian

Ở đây, tôi dùng một số thủ thuật để làm rõ nghĩa của từ như sau:

- Dùng trực quan như: tranh, hình ảnh, vật thật, cử chỉ điệu bộ

- Dùng ngôn ngữ đã học:

+ Định nghĩa, miêu tả

+ Dùng từ đồng nghĩa, trái nghĩa

+ Dựa vào qui tắc hình thành từ, tạo từ

+ Tạo tình huống

+ Đoán nghĩa của từ trong ngữ cảnh

- Có thể tôi hướng dẫn các em dịch sang tiếng mẹ đẻ

Ví dụ 1: Unit 3 At home A 1 (page 29,30)

Nội dung từ vựng của bài này đa số là các vật dụng trong gia đình như: asink, a tub, a shower, a washing machine, a dryer, a refrigerator,… giáo viên

có thể dùng tranh để hướng dẫn các em học và đoán nghĩa của những từ vựngtrên một cách dễ hiểu

Ví dụ 2: Unit 5 Work and play A1 (page 51)

Ở bài này, tôi cần dạy những từ mới như sau:

a computer (dùng vật thật )

a map (dùng vật thật )

experiment (tạo tình huống)Khi giới thiệu ngữ liệu mới, cần làm rõ ba yếu tố cơ bản của ngôn ngữ là:Form, Meaning, Use Khi giới thiệu từ mới, nếu chỉ cho biết chữ viết và địnhnghĩa như ở từ điển thì chưa đảm bảo cho học sinh dùng chúng trong giaotiếp, học sinh còn phải biết cách phát âm Đối với những từ khó đọc tôi ghi ký

âm và dấu nhấn giúp học sinh phát âm chính xác Sau khi làm rõ nghĩa vàcách sử dụng từ, tôi kiểm tra mức độ tiếp thu của các em

Có ít nhất năm cách kiểm tra từ vựng, đó là:

Rub out and remember

Slap the board

What and where

Matching

Bingo

Sau khi học sinh nắm được từ vựng, tôi cho các em nghe bài đọc một lần hoặchai lần, gọi một số em khác đọc lại tại lớp, chú ý sửa lỗi phát âm Tiếp theo,tôi giúp các em hiểu ý nghĩa những cụm từ khó đồng thời giới thiệu cấu trúcngữ pháp mới xuất hiện trong bài (nếu có) Tôi giới thiệu sơ lược cấu trúc ngữpháp giúp học sinh hiểu được nội dung bài; đến tiết Language focus học sinh

sẽ được luyện tập kĩ cấu trúc ngữ pháp đó

Ví dụ 1: Unit 2 PERSONAL INFORMATION A 3 (page 20)

Ở bài này có xuất hiện cấu trúc câu mới, tôi viết câu có chứa cấu trúc mới (thìtương lai) lên bảng và giải thích cấu trúc cho học sinh hiểu, ngoài ra tôi có thểcho học sinh áp dụng cấu trúc đó và gọi học sinh cho thêm ví dụ khác

I will call you tomorrow

V.inf

Ví dụ 2: Unit 9 AT HOME AND AWAY A2 (page 87)

Tôi viết câu chứa cấu trúc mới lên bảng, gạch dưới động từ và giúp học sinhnhận ra cấu trúc mới (dùng thì quá khứ đơn)

Liz and her parents went to Tri Nguyen Aquarium in Nha Trang

3 Chọn bài tập phù hợp cho phần đọc hiểu (While-reading )

Phần lớn những bài đọc dài tôi cho các em đọc thầm, tuy nhiên, tôi cầnphải nói rằng chuẩn bị bài dạy trước khi lên lớp là điều quan trọng nhất và cóthể thay đổi theo một số cách như sau :

- Đối với những lớp mới bắt đầu học, tôi đọc mẫu cả lớp đọc theo lặp lạitừng câu

- Ở những lớp có trình độ thấp ngoài việc lặp lại theo tôi, các em có thểnghe băng đọc qua một vài lần để làm quen với các giọng đọc của người bảnngữ

- Tôi đọc cả đoạn văn

- Cả lớp đọc đồng thanh cả đoạn theo tôi

Ngoài ra, tôi có thể chia lớp làm nhiều nhóm hai người hoặc nhiều người Mỗinhóm chuẩn bị một đoạn sau đó một đại diện của một nhóm sẽ đọc một đoạn.Trong trường hợp bài đọc là một đoạn hội thoại, nhóm sẽ phân vai và chuẩn

bị Trong khi dạy đọc tôi xen kẽ một số câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh đọchiểu nội dung thông tin của bài đồng thời cũng có thể biết được chất lượnghọc tập của học sinh mình phụ trách từ đó tôi giải thích thêm về các chi tiết