sáng kiến kinh nghiệm giúp trẻ sớm làm quen với trường lớp mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ

Để đem lại đạt hiệu quả giúp trẻ thích nghi , làm quen với trường lớp Mầm Non, một trong những yếu tố để làm được điều đó là biết tận dụng phối kết hợp các nguồn nhân lực để tổ chức cho

Một số kinh nghiệm trong quản lý:

giúp trẻ sớm làm quen với trường lớp mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ.

I.Đặt vấn đề:

1 Lý do chọn đề tài:

1.1 Lý do khách quan :

Hiện nay khi thực hiện chương trình Mầm Non mới, điều khó khăn nhất đối với trẻ : chưa có thói quen, nề nếp , đặc biệt là trẻ mới đến trường lớp còn thụ động, e dè, quấy khóc, sợ sệt… Để đem lại đạt hiệu quả giúp trẻ thích nghi , làm quen với trường lớp Mầm Non, một trong những yếu tố để làm được điều đó là biết tận dụng phối kết hợp các nguồn nhân lực để tổ chức cho trẻ hoạt động qua các hoạt động hướng dẫn trẻ đi vào nề nếp, thói quen, các hoạt động học và chơi, có một số kỹ năng sống cần thiết

Chuẩn bị cho trẻ làm quen với trường lớp Mầm non, bước đầu rèn kỹ năng sống cho trẻ vừa là nhiệm vụ, vừa là giải pháp quan trọng nhằm đạt mục tiêu giáo dục, góp phần hình thành nhân cách cho trẻ lừ tuổi mầm non Xã hội ngày nay đã và đang làm thay đổi cuộc sống con người Nhiều vấn đề phức tạp liên tục nảy sinh Bên cạnh những tác động tích cực, cũn cú những tỏc động tiêu cực, gây nguy hại cho con người, đặc biệt là trẻ em Nếu mỗi người trong đó có trẻ em không có những kỹ năng sống, kiến thức cần thiết để biết lựa chọn những giá trị sống tích cực, không có những năng lực để ứng phó, để vượt qua những thách thức mà hành động theo cảm tính thỡ rất dễ gặp trở ngại, rủi ro trong cuộc sống

Khi mới vào trường Mầm Non , đa số trẻ còn bỡ ngỡ , trẻ được nuôi dạy

và rèn luyện học tập, chính trị, còn về việc lồng ghép để rèn kỹ năng sống được chỉ đạo, tổ chức thực hiện kết quả còn hạn chế Do đó, việc rèn luyện kỹ năng sống trẻ

em đang trở thành nhiệm vụ quan trọng Giáo dục kỹ năng sống phải được đo bằng sự vận dụng những kỹ năng đó trong cuộc sống mỗi cá nhân để sống tích cực, sống hạnh

phúc, sống có ý nghĩa Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ nhằm giúp trẻ phát triển hài

hòa, toàn diện về nhân cách, cung cấp cho mỗi trẻ những kiến thức cần thiết để các

em sống sao cho lành mạnh và có ý nghĩa Giúp các em hiểu, biến những kiến thức về

kỹ năng sống được cung cấp thành hành động cụ thể trong quá trình hoạt động thực tiễn với bản thân, với người xung quanh, với xã hội, biết ứng phó trước nhiều tình huống, học cách giao tiếp, ứng xử với mọi người, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ và thể hiện bản thân một cách tích cực

Ở các nước trên thế giới, từ nhiều năm qua giáo dục kỹ năng sống đã được đưa vào chương trình giảng dạy và là một môn học Ở Việt Nam, năm học

2009-2010, lần đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho

học sinh vào dạy thí điểm ở một số trường mầm non và tiểu học Có thể nói việc trang

bị kỹ năng sống cho trẻ em là một phương pháp giáo dục cần thiết để trẻ bớt thụ động trong việc học và giao tiếp xã hội

Trên thực tế, việc quan tâm đến tâm lý trẻ, đi sâu giúp trẻ sớmlàm quen, dạy

kỹ năng sống trong các trường mầm non chưa nhiều và nhiều giáo viên còn chưa hiểu

rõ được tầm quan trọng của vấn đề hoặc thiếu kỹ năng giảng dạy để có thể giúp trẻ thích nghi, hình thành những kỹ năng sống cần thiết cho trẻ

1.2 Lý do chủ quan :

Hàng năm, cứ khoảng giữa tháng sáu, khi các cháu khối Lá ra trường, chuẩn bị bước vào lớp một thì trường chúng tôi xin phép Phòng Giáo Dục và Đào Tạo để giữ trẻ hè , lại bắt đầu thu nhận cháu mới, chuẩn bị cho trẻ vào năm học mới Thời gian

đó cũng chính là lúc mà trường chúng tôi gặp phải nhiều khó khăn, lúc nào trường cũng phải tìm biện pháp giúp trẻ làm quen với trường lớp mầm non Do mới thay đổi môi trường sống, không ít trẻ bị sốt, ho, ói, khóc liên tục, nhiều trẻ sụt ký, cứ nghe đến hai chữ “đi học” là bé lại lo lắng, bứt rứt, khóc thét lên Một số cha mẹ không có kinh nghiệm đã chọn biện pháp tiêu cực là cho trẻ nghỉ học, có phụ huynh hù dọa, buộc trẻ phải đến trường, có trẻ mới vào học được vài ngày cha mẹ thấy trẻ khóc quá, “xót con” nên cho con nghỉ học ; Có trẻ cứ đi học được một ngày lại nghỉ hai,

ba ngày do bị sốt, thậm chí có trẻ phải nằm viện, phụ huynh lại đến xin rút hồ sơ , rồi lại đến xin vào trường, Có trẻ chưa quen với chế độ dinh dưỡng của trường nên bị tiêu chảy, nhức đầu, nóng lạnh, sổ mũi, ho …là những bệnh thường gặp ở trẻ lúc này , thế là cha mẹ cũng cũng xin cho con nghỉ học … tôi kiên quyết không nhận lại

vì tuy là trường Mầm non ngoài công lập nhưng tôi cũng rất quan tâm đến việc xây dựng nề nếp Ở đầu năm học , sĩ số cháu không ổn định, tăng giảm liên tục và để đảm bảo sĩ số cháu theo kế hoạch đề ra nhà trường phải nhận thêm trẻ khác vào để bổ sung vào chỗ trống của những trẻ đã nghỉ Vậy là trẻ này vừa quen cô, quen bạn hết khóc thì có trẻ mới vào, lại khóc tiếp gây nên sự mất ổn định trong trường

Do đó, nề nếp lớp chậm ổn định và trong thời gian này cả hiệu trưởng, giáo viên , nhân viên rất cực: Các cô ăn không ngon, ngủ cũng chẳng yên Cá biệt, có cô bị nóng lạnh cả tuần lễ, cả trường không ngủ được vì trưa nào cũng có tiếng trẻ khóc Không chỉ có thế, phụ huynh cũng không an tâm khi gởi con đến trường, cứ “thập thò” ở cửa lớp để “rình” xem con mình hết khóc chưa? Có ăn được không? Có ngủ ngon không? Có trường hợp một trẻ đi học mà cả cha, mẹ, ông , bà, cô…cùng theo vào trường Khi nề nếp chưa có làm sao nói đến việc học, giáo dục kỹ năng sống ?

2 Cơ sở lí luận và thực tiễn :

2 1 Cơ sở lý luận:

Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của nhân cách con người Chính vì thế, hầu hết các quốc gia và các tổ chức quốc tế đều xác định GDMN là một mục tiêu quan trọng của giáo dục cho mọi người Thụy Điển coi giai đoạn mầm non là “thời kỳ vàng của cuộc đời ”và thực hiện chính sách: trường mầm non do chính quyền địa phương quản lý, Luật Giáo dục quốc gia Indonesia đã công nhận GDMN là giai đoạn tiền đề cho hệ thống giáo dục cơ bản Luật Giáo dục Thái Lan nhấn mạnh gia đình và Chính phủ phải cùng chia sẻ trách

nhiệm đối với GDMN nhằm thực hiện Công ước quốc tế về quyền trẻ

em Quan trọng là vậy, nhưng trẻ vào trường với bao bở ngỡ, với kỹ năng sống ít ỏi

Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong

xã hội hiện nay., là xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ sở giúp người học có cả kiến thức , giá trị, thái độ về kỹ năng thích hợp

Vào đầu thập kỷ 90, các tổ chức của Liên Hiệp Quốc như tổ chức Y tế thế giới, Quỹ cứu trợ nhi đồng, Tổ chức Giáo dục văn hóa và khoa học, các nhà giáo dục thế giới đã cùng tìm cách giáo dục để tạo cho trẻ năng lực tâm lý xã hội, nhằm ứng phó với những yêu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày Đó là kỹ năng sống Hay nói cách khác kỹ năng sống là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh, cho phép mỗi cá nhân đối mặt với những thách thức của cuộc sống hàng ngày

Theo UNESSCO, 8 tuổi đã là quá trễ để giáo dục kỹ năng sống Vì đến độ tuổi này trẻ đã hình thành cho mình phần lớn các giá trị, trừ phi có sự thay đổi sâu sắc về trải nghiệm trong đời, nếu không thì khó mà lĩnh hội thêm giá trị sau độ tuổi này Trẻ

từ dưới 2 tuổi đã bắt đầu tiếp thu từ môi trường sống xung quanh, như giọng nói của người lớn khi trò chuyện với trẻ, cách thức tiếp xúc với trẻ, tất cả đều tác động đến sự phát triển của trẻ Vì vậy việc hình thành và phát triển kỹ năng sống cần được tiến hành từ bậc học mầm non

Tiến sĩ Nguyễn Thu Cúc, chuyên gia tư vấn của ABS Training cho biết: “Kỹ năng sống không phải là những gì quá cao siêu, phức tạp Việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ em bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, gần gũi với trẻ em, là những kiến thức tối thiểu để các em có thể tự lập”

2.2 Cơ sở thực tiễn :

Trẻ rời mái ấm gia đình, trong vòng tay yêu thương của cha mẹ, ông bà , trong điều kiện hiện nay mỗi gia đình chỉ có 1 hoặc 2 con , trẻ được xem là trung tâm của gia đình, bước vào trường lớp mới, đa số trẻ đều thấy xa lạ, lạc lõng, trẻ khóc là chuyện thường gặp Phải có thời gian , biện pháp trẻ mới làm quen được với trường lớp mầm non , rồi mới nói đến việc học mà chơi, chơi mà học

Qua thực tế khảo sát ở một vài nơi gần đây về sự phát triển của não trẻ cho thấy rằng khả năng giao tiếp với mọi người, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp với các yêu cầu, biết giải quyết các vấn

đề cơ bản một cách tự lập có những ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhân cách

và kết quả học tập của trẻ Giáo dục kỹ năng sống là giáo dục cách sống tích cực, xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực giúp trẻ

có được những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ và kỹ năng thích hợp

3 Phương pháp nghiên cứu:

Nhằm đem lại nguồn sức mạnh giúp trẻ đi vào nề nếp,thích nghi với trường lớp mầm non giúp cho nhà trường đào tạo cho xã hội nguồn nhân lực phát triển toàn diện

về đức, trí, thể, mỹ, lao động, làm nên sức mạnh của cộng đồng trong giáo dục ở

trường mầm non Đứng trước thực trạng như vậy tôi tìm ra được những phương pháp thiết thực “Một số kinh nghiệm quản lý : giúp trẻ làm quen với trường mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ ” để đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục ở trường Mầm non qua đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ

4 Phạm vi :

Áp dụng trong trường Mầm non , cho các cháu từ nhà trẻ đến mẫu giáo Hướng đến thay đổi hành vi, bổ sung kiến thức, năng lực cho trẻ có thể hoạt động độc lập giúp trẻ thích ứng với môi trường học tập mới trong trường mầm non

II Nội dung công việc :

Thực trạng đối tượng :

1-1 Kết quả khảo sát :

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của hiệu trưởng, cùng với các bậc phụ huynh Giáo viên tích cực hưởng ứng

Lớp học thoáng mát sạch sẽ, gọn gàng được trang trí có kế hoạch, đầy đủ các góc sân chơi rộng, bằng phẳng, có cây xanh bóng mát

Tuy nhiên, do trường tôi là Mầm non ngoài công lập phải tự túc các khoản thu, chi Chưa có nguồn kinh phí trang bị thêm một số đồ chơi ngoài trời Không gian trường hẹp nên khó khăn trong việc tổ chức hoạt động ngoài trời

1- 2 Nhận xét :

Về học sinh độ tuổi của trẻ không đồng đều, nhiều học sinh ở các xã , thị trấn khác nhau, còn 1 lớp ghép học sinh 2 độ tuổi

Bên cạnh đó vẫn còn một số trẻ tuyển mới còn rụt rè chưa hòa nhập với trẻ cũ, còn hay khóc, chưa có nề nếp thói quen, trẻ chưa say mê, hào hứng đi học, đặc biệt là đầu năm học, trẻ chưa trung chú ý nghe cô mà còn hay khóc, hiệu quả nề nếp còn thấp

1-3 Nguyên nhân hạn chế :

– Chưa có nhiều tài liệu sách báo về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ để giáo viên nghiên cứu, tham khảo

– Giáo viên còn nhiều hạn chế về phương pháp tổ chức giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

Trẻ được bố mẹ nuông chiều nên khi vào trường dễ bị hụt hẫng , chưa có những kỹ năng sống cần thiết phù hợp theo độ tuổi

Nội dung cần giải quyết :

Giai đoạn 1: Tìm hiểu nguyên nhân

Trước hết, hiệu trưởng và các cô cùng ngồi lại bàn bạc, trao đổi nhằm tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên và chúng tôi nhận định rằng:

– Đây chỉ là tâm sinh lý bình thường của tất cả các bé khi phải xa cha mẹ, người thân, tiếp xúc với môi trường mới, khung cảnh xa lạ, nề nếp sinh hoạt thay đổi …thì các cháu sẽ khóc và có những biểu hiện về tâm sinh lý và bệnh lý như trên, điều đó không lấy gì làm lạ mà tất cả chúng ta, những người làm công tác giáo dục đều biết Thế nhưng, do đa phần phụ huynh không hiểu được đặc điểm tâm sinh lý cũng như bệnh lý của trẻ nên chưa có sự phối hợp tốt với nhà trường để giúp cháu sớm hòa nhập với môi trường sinh hoạt mới

– Cũng có thể do phụ huynh chưa hiểu được rằng đi học là một bước ngoặc quan trọng để bé bước sang một môi trường mới với nhiều hứa hẹn thú vị hơn cho những học hỏi phát triển mới nên đã tỏ ra lo lắng: Không biết cô giáo có yêu thương con mình không, có cho bé uống đầy đủ không, bé khóc cô giáo có dỗ không … Có phụ huynh còn òa khóc theo con hoặc vừa nhìn con lưu luyến vừa lau nước mắt khi để con lại trường …

Giai đoạn 2: Tìm hiểu tâm sinh lý và bệnh lý của trẻ

Sau đó, chúng tôi tìm hiểu xem mhững rối loạn tâm sinh lý và bệnh lý của các bé là gì

và chúng tôi cũng đã ghi nhận một số biểu hiện như sau:

– Rối loạn ăn uống: bé hay nôn ói, biếng ăn, bỏ ăn hoặc từ chối một số món ăn quen thuộc mà trước đây bé vẫn hay ăn

– Rối loạn giấc ngủ: bé thường khó ngủ, sợ ngủ, ngủ hay giật mình, khóc đêm mộng du, ngủ mơ, nói sảng …

– Rối loạn tiểu tiện: bé có thể nín tiểu, đái dầm hoặc đi tiêu trong quần (mặc dù

từ nhỏ đến lớn bé không hề như thế) …

– Rối loạn hành vi: bé thu mình vào một góc, không thích chơi với ai cả

– Rối loạn ngôn ngữ: ít nói hoặc chậm nói, nói cà lăm…

– Rối loạn quan hệ mẹ- con: Có bé giận không thèm nói chuyện với mẹ, hoặc người thân khi đến đón bé về vì bé dỗi và cho rằng “ Mẹ bỏ con …”, có bé nước mắt lưng tròng khi thấy các bạn đã có người nhà đến đón…

Giai đoạn 3: đề ra các biện pháp để giảm “sốc” cho trẻ khi lần đầu đi học

Giai đoạn 4 : Rèn kỹ năng sống cho trẻ Có nhiều điều cần thiết nhưng theo tôi,

một số kỹ năng sống cần thiết đối với trẻ Mầm non đó là:

– Sự tự tin: Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm là phát triển

sự tự tin trong trẻ Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là ai, cả về trong cá nhân và trong mối quan hệ với người khác Không ai sinh ra đã có ngay sự tự tin Đó là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện và học hỏi Sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấy mình có giá trị Một trẻ tự tin sẽ

“duy trì được khả năng học hỏi, khám phá trong học tập và luôn sẵn sàng đón nhận

những thách thức mới, mong muốn được yêu quý và đón nhận chính là khởi đầu tuyệt vời để trẻ gần gũi hơn với mọi người

– Kỹ năng hợp tác: Đây là một đức tính cần thiết đối với trẻ ở lứa tuổi này Có những

việc trẻ không thể tự làm được, nếu được người khác giúp đỡ thì trẻ sẽ hoàn thành được việc trẻ muốn làm Sự hợp tác giúp trẻ hoàn thành nhiệm vụ của mình nhanh chóng và dễ dàng hơn là tự mình làm lấy Khả năng hợp tác sẽ giúp trẻ biết cùng làm, cùng chơi với bạn bè, biết cảm thông và chia sẻ với bạn

– Kỹ năng giao tiếp: Một trong những kỹ năng cơ bản rất quan trọng đối với trẻ nhỏ

đó là kỹ năng giao tiếp Cô giáo cần dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt được ý tưởng của mình cho người khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thế giới xung quanh Đây là một kỹ năng có vị trí quan trọng khi so với tất

cả các kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa học Nếu trẻ cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng nào đó trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học mọi thứ

– Kỹ năng xử lý tình huống: Trong cuộc sống có vô vàng các tình huống xảy ra đòi

hỏi con người phải giải quyết, ứng phó Khả năng vận dụng các kỹ năng sống một cách linh hoạt sẽ cho phép trẻ xử lý tốt các tình huống xảy ra với trẻ trong cuộc sống hàng ngày

– Sự tò mò và khả năng sáng tạo: Có lẽ một trong những kỹ năng quan trọng nhất

cần có ở trẻ giai đoạn này là sự khao khát được học hỏi, được khám phá Giáo viên cần sử dụng nhiều ý tưởng khác nhau để khơi gợi tính tò mò tự nhiên của trẻ Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các tư liệu và các hoạt động mang tính chất khác lạ, thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ cụ thể dễ đoán trước được

– Kỹ năng giữ an toàn cá nhân: Trẻ biết kêu cứu khi gặp nguy hiểm, biết đề nghị sự

giúp đỡ của người khác khi cần thiết, nhận biết và không tự ý sử dụng những đồ vật gây nguy hiểm, không đi theo và nhận quà của người lạ khi chưa được người thân cho phép, nhất là đề phòng kẻ xấu như các tình huống Báo, Đài đưa ra , biết ý nghĩa và

có ý thức thực hiện quy định của một số biển báo giao thông, biển báo nguy hiểm

* Về phía nhà trường:

Biết được nguyên nhân gây “ sốc ” ở trẻ khi lần đầu đi học, để chuẩn bị tâm lý cho trẻ trước khi đến trường, tôi đã đề ra một số biện pháp như sau:

Triển khai cho đội ngũ giáo viên , nhân viên việc thực hiện xây dựng “ mái trường xanh, sạch, đẹp, an toàn ” để tất cả mọi người đều hiểu ý nghĩa và có sự phối hợp tốt giữa các bộ phận trong nhà trường, giữa ba môi trường : Nhà trường- gia đình- xã hội trong việc phối hợp, sử dụng sức mạnh tổng hợp để giáo dục cháu Tôi rất quan tâm tạo nên một môi trường thân thiện , dành riêng một khu vực được trang trí vui tươi, nhẹ nhàng, gần gũi trẻ và trang bị nhiều đồ chơi để trẻ được chơi cùng cha mẹ, ông bà hoặc anh chị … trong khoảng thời gian nhất định (từ 7h00 đến 9h00 mỗi ngày, thời gian có thể tăng dần và kéo dài từ 1- 2 tuần lễ) trước khi cho trẻ vào học Điều đó giúp cho bé có cảm giác đây chính là nơi thân thiết, an toàn như

gia đình mình, bé sẽ dần dần tách ra khỏi mẹ hoặc người thân và cảm thấy mình là một cá thể độc lập, tạo cho trẻ cảm giác đi chơi nhiều hơn là học học mà chơi, chơi

mà học, dần dần tôi lồng ghép, rèn cho trẻ một số kỹ năng sống cho trẻ

Giáo viên phải gần gũi, ân cần, niềm nở và quan tâm đến trẻ, tuyệt đối tránh việc hù dọa hay quát nạt trẻ

Tuần lễ đầu trường chỉ nhận bé học một buổi cho quen dần (ăn trưa xong bé

sẽ được bố mẹ đón về), sau đó mới ở lại cả ngày

Tuy nhiên, chỉ có những biện pháp đó chưa đủ mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh Vì thế, tôi đã tập hợp những phụ huynh có con chuẩn

bị đi học lần đầu tiên để tuyên truyền, vận động với những nội dung sau:

* Về phía phụ huynh:

Trước tiên, phụ huynh cần nắm rõ việc đưa bé đến trường là để giúp bé được xã hội hóa, thích nghi với nội quy của trường lớp, biết tự lập dần dần và biết chơi với bạn hòa thuận Đồng thời, hiểu được tâm sinh lý trẻ và ích lợi của chương trình “Mái nhà xanh” để cùng phối hợp thực hiện với nhà trường

.Chuẩn bị tâm lý cho trẻ trước khi đi học để gây thiện cảm đối với trường mầm non:

giới thiệu trẻ ở trường có nhiều bạn, nhiều đồ chơi, cô giáo rất yêu thương bé …

Phụ huynh nên giải thích cho trẻ hiểu khi trẻ đi học thì ông bà cha mẹ làm gì và trẻ chỉ ở trường ban ngày, chiều bố mẹ lại đón về để bé yên tâm là mình không bị bỏ rơi Phụ huynh cần phải tìm hiểu chế độ ăn uống và lịch sinh hoạt ở nhà trường để tập cho trẻ làm quen dần cũng như chuẩn bị sức khỏe cho trẻ trước khi đi học

Một điều cần lưu ý là phụ huynh nên dành thời gian để đưa đón con đi học trong những ngày đầu để trấn an trẻ và không nên đón trẻ về trễ hơn những trẻ khác, vì sẽ tạo cho trẻ tâm lý bị cha mẹ bỏ rơi, hắt hủi, từ đó trẻ sợ đi học.Tránh thái độ trốn trẻ khi đưa trẻ đến trường, không nói lời nào đã vội bỏ trẻ mà ra về , nhất là hù dọa “nếu con không ngoan bị cô giáo đánh” hoặc “con không ngoan sẽ đưa con đến trường” hay “méc” cô giáo … Vì điều này sẽ vô tình tạo cho trẻ hiểu nôm na “Cô giáo rất dữ

” và “đi học là bị phạt phải xa cách gia đình”khiến trẻ càng sợ

Ở trẻ Mầm Non giáo viên là người tạo cơ hội hướng dẫn gợi mở các hoạt động tìm tòi của trẻ, trẻ chủ động tham gia các hoạt động

để phát triển khả năng, năng lực của cá nhân phải khắc phục được những hạn chế và kế thừa những mặt mạnh Chuẩn bị cho trẻ một hành trang bước vào trường tiểu học có hiệu quả Đó chính là hình thành phát triển các lĩnh vực: Tình cảm xã hội nhận thức, thể chất , thầm mĩ , ngôn ngữ Chính vì việc giúp các cháu sớm thích nghi với trường lớp, với các cô là một vấn đề vô cùng quan trọng Mặc dù đã được bồi dưỡng lý thuyết về các biện pháp giúp trẻ sớm thích nghi với trường mầm non và bản thân tôi cũng đã trãi qua nhiều năm đón cháu mới nhưng đây vẫn là điều trăn trở của tôi khi nhận cháu mới Mỗi năm đối tượng các cháu khác nhau và cách làm quen cũng phải

khác nhau Phụ huynh thì thường hay so sánh giữa lớp ghép hai độ tuổi với một độ tuổi, giữa cháu cũ, cháu mới và lo lắng không biết cô đối xử với các con có tốt không? Làm thế nào để trẻ giảm tiếng khóc khi phải rời xa cha mẹ đến môi trường mới? Làm sao để phụ huynh yên tâm, vui vẻ khi trao đứa con bé bỏng cho các cô? Tôi đã thống nhất với cô giáo trong trường và một số biện pháp sau:

3 Các biện pháp thực hiện:

3.1 / Tận dụng môi trường thiên nhiên, chơi ngoài sân trường: Trường tôi là một trường ngoài công lập, chỉ có một điểm chính Trường được lợi thế là có một sân trường tương đối rộng để các cháu chơi đùa, đi dạo…Mỗi năm học được cải tạo và sắp xếp lại, trang bị thêm nhiều cây xanh , bóng mát, hoa kiểng bốn mùa đua nhau khoe sắc thắm nhất là trường có dàn Thiên Lý, Phong Lan rất đẹp… tạo được một sân chơi thoáng mát, sạch, đẹp , thân thiện, an toàn thu hút sự hứng thú của trẻ và phụ huynh Đầu năm , một số

cô sợ cháu khóc thường cho các cháu ở trong lớp, đóng cửa lại không cho các cháu ra chơi ngoài sân vì sợ các cháu gặp người quen

sẽ khóc Nhưng tôi thiết nghĩ : trong lớp thì ngột ngạt, các cháu sẽ

bị ức chế, nỗi sợ hãi càng tăng Tại sao mình không cho các cháu ra sân trường đi dạo dưới những tán cây để hít thở không khí trong lành? Chính không khí này sẽ giúp bé thoải mái, tâm lý vui vẻ Khi được ra sân các cháu thơ thẩn đi theo cô ngắm nhìn xung quanh hoặc chạy nhảy vui đùa Đối với những cháu còn lạ, ngơ ngác và khóc thì tôi thường dẫn cháu đi bên cạnh, vỗ về âu yếm vuốt ve để các cháu cảm thấy bớt cô đơn Dần dần các cháu bị tiếng nói, tiếng hát, đọc thơ và kể chuyện của cô thu hút Các cháu không khóc nữa

mà hòa cùng vào các bạn tham gia các trò chơi “ Nu na nu nống ”, “ Mèo bắt chuột”… thậm chí “quên” cả mẹ đang đi ở phía sau Đúng

là trẻ con dễ làm quen

3.2/ Phối hợp với Phụ huynh: Trẻ ở trường tôi có cháu mới

đi học lần đầu nhưng cũng có trẻ từ lớp dưới chuyển lên Đối với các cháu đã đi học, ngay từ ngày đầu nhận danh sách lớp , tôi thường trao đổi với giáo viên để cô tiếp xúc với cha mẹ của trẻ , nắm được thói quen, đặc điểm sinh lý, sức khỏe, sức khỏe của trẻ để có biện pháp tác động phù hợp Những ngày đầu trẻ mới đến trường hoặc mới chuyển lớp thường có các anh chị hoặc cha mẹ đi theo, lúc đó

cô nhờ phụ huynh giúp trường chăm sóc trẻ như: lau mặt cho trẻ đối với những trẻ quen và cô cùng với phụ huynh tổ chức cho trẻ chơi những trò chơi dân gian, hát dân ca… Khi trẻ bắt đầu thích thú, thu hút vào hoạt dộng tập thể thì cô sẽ làm quen, trò chuyện với trẻ trong vai trò “cô giáo” Việc làm quen diễn ra một cách tự nhiên, dần dần các cháu không cảm thấy đột ngột Chính các cháu này sẽ là những nhân tố tích cực lôi kéo những cháu mới hưởng ứng theo cô sau này Đối với các cháu lần đầu tiên đi học, trong tuần lễ

được ở lại làm quen, ngoài việc trao đổi với phụ huynh về trẻ, hiệu trưởng và giáo viên cũng đã sinh hoạt với phụ huynh về nội quy của nhóm lớp như: cho bé đi học đều, đúng giờ, đồng thời đề nghị phụ huynh kết hợp với Cô trong việc rèn nề nếp và thói quen lễ phép Cô

và ba mẹ phải là tấm gương cho trẻ noi theo Ví dụ: - Khi bé mới vào lớp cô đã chào ba mẹ, chào bé, phụ huynh cũng chào lại cô, những hình ảnh này dễ làm cho các cháu bắt chước cử chỉ đẹp của người lớn và cháu phải làm theo

- Cô hướng dẫn trẻ cất đồ chơi vào nơi quy định, phụ huynh đặt trước và giúp trẻ đặt đồ dùng của bé Dần dần bé sẽ tự giác , biết nơi nào cất vật gì

- Khi cô tập thể dục hay đọc thơ, hát múa, làm trò thì vận động Phụ huynh cùng hưởng ứng , tạo cho trẻ hứng thú, vui vẻ như ở nhà Những lúc sinh hoạt tập thể ngồi vòng tròn, Phụ huynh cũng ngồi, trẻ ngồi cùng mẹ chơi trò “Kết thân” Cô nói : “Kết thân , kết thân ” cả lớp hỏi : “kết thân với ai ? ”, cô nói : “kết thân với bạn….” Phụ huynh cùng giúp bé nói tên con của mình - Khi cháu chơi xong, phụ huynh cùng bé cất dọn đồ chơi vào các góc

- Khi cô đưa một món đồ chơi mà trẻ thích, cô thường nói: “ Cô Hai cho con nè”, trẻ nhìn tôi với ánh mắt dò xét và được mẹ tiếp thêm: “ Ồ! Con cảm ơn Cô đi, Cô thương con quá!” những lời của mẹ và hành động của Cô đã làm cho bé hết sức an tâm và thoải mái tinh thần trong những ngày đầu bé mới tinh thần trong những ngày đầu

bé mới đến trường - Một điều đặc biệt là tôi khuyên các cô cố gắng ngọt ngào, thân thiện với trẻ , không rầy la trẻ, cũng như không đem chú bảo vệ ra để dọa trẻ Tôi thường quan sát xem cách Phụ huynh lau mũi cho trẻ như thế nào để biết cách chăm sóc bé sau này Đồng thời cũng trao đổi với phụ huynh cách rửa tay theo quy trình 6 bước, tôi coi đó là biện pháp tốt nhất chăm sóc cho bé

Cần tạo không khí vui vẻ cho trẻ, đừng vô tình để trẻ sợ… đến trường Tôi đã có những kinh nghiệm khi đón cháu chưa biết cách rửa tay, đi vệ sinh chưa đúng nơi quy định Tôi sẽ trao đổi với phụ huynh về các mặt nề nếp của bé để về nhà phụ huynh tập cho trẻ theo như lời trao đổi của tôi để cháu quen dần môi trường Mầm Non Tôi không nóng vội mà ép cháu làm được ngay , tuần đầu đến trường , cái gì cũng dễ làm cho bé sợ và thấy cô giáo là một cực hình Trường tôi là trường ngoài công lập, học sinh đến từ nhiều địa phương khác nhau, nhiều thành phần khác nhau Do đã nghỉ hưu, tôi

có thời gian rãnh , tiếp xúc nhiều với phụ huynh và với trẻ , là người bạn của trẻ.Khi mẹ đưa trẻ đến lớp những ngày đầu tiên, trẻ thường

ôm chặt lấy mẹ không muốn rời và nhìn xung quanh dò xét Nếu lúc

đó cô giáo đến ôm và bế trẻ ra khỏi tay mẹ thì trẻ sẽ rất ghét và đâm ra sợ cô Chính vì vậy, tôi khuyên cô chỉ tiến lại chào hỏi phụ

huynh và mỉm cười với cháu, có thể hỏi chuyện trẻ , nói chuyện với

mẹ của trẻ Sau đó tôi bày đồ chơi và tổ chức “Trò chơi dân gian” trong sân trường, tổ chức trò chơi với các cháu cũ để gây sự chú ý của trẻ đồng thời quan sát biểu hiện của trẻ Có những cháu thì tham gia ngay cùng cô, nhưng cũng có trẻ chỉ ngồi trong lòng mẹ quan sát cô và các bạn, khi cô đưa đồ chơi thì ngồi chơi cùng mẹ….Đối với những trẻ này, tôi phải lại gần, trò chuyện với phụ huynh và chơi với cháu nhiều hơn Khi trẻ thấy cô và mẹ “thân nhau”, hay nói chuyện vui vẻ với nhau trẻ sẽ cảm thấy cô gần gũi hơn, thân thiết hơn Từ từ trẻ sẽ chơi với cô và theo cô Khi trò chuyện hoặc chơi cùng với trẻ, cô thường xưng cô + tên chứ không chỉ xưng “cô” và trẻ thuộc tên cô rất nhanh Khi về đến nhà, trẻ luôn miệng nhắc rửa tay sạch sẽ, để dép ở nơi qui định , không được để tay dơ, trẻ biết tự giác chào hỏi từ Bà Hai Hiệu trưởng, đến

cô giáo, đến chú Ba Bảo Vệ, Cô….cấp dưỡng Chính những điều này làm phụ huynh tin tưởng cô nhiều hơn và các cháu cũng thân thiết với cô Hiệu Trưởng, với cô giáo hơn, cháu cũng dần dần làm quen

và gần gũi với trường lớp, có cháu lúc cha mẹ đến đón còn xin

Mẹ :“cho con ở lại chơi một chút xíu nữa ”

- Trong thời gian đầu tùy theo cá tính của từng trẻ, tôi và các cô luôn theo sát, giúp trẻ để trẻ cảm thấy an tâm trong môi trường mới Bước đầu, cô có thể đáp ứng những thói quen không đẹp của trẻ như ngồi đưa chân lên ghế bạn khác đang ngồi, tiêu tiểu không gọi cô, ăn quà trong giờ học, bắt cô ẵm bồng… Rồi từ từ sau

đó, khi bé quen rồi cô sẽ cho bé thực hiện các nề nếp, vệ sinh, xếp hàng, thu dọn đồ chơi, tự phục vụ … dưới hình thức tập, thông qua câu chuyện, làm mẫu của cô… thường thì sau hè, các cháu đã có một số thói quen nề nếp tốt

Thí dụ ; Để cháu có thói quen đánh răng, không ăn quà bánh, tôi đã dạy cho các cháu hát bài : Anh Tí Sún :

“ Kìa cái anh Tí Sún , Tí Sún, Nhe cái răng nham nhở ra ngoài

Vì anh lười đánh răng sớm tối, Lại ăn kẹo suốt ngày mà thôi

Anh Sún ơi là anh Sún ơi Răng với tóc là góc con người,

Răng có đẹp thì đời mới vui….”

Từ đó, các cháu tự đánh răng sau khi ăn và giảm hẳn thói quen ăn quà vặt mà cha mẹ thường mua để vào cặp cho cháu mang vào trường ăn những lúc ra chơi ngoài trời

Đối với giáo viên: Tập cho các cháu khi đến lớp thường thích tự nhiên theo cô vào trong lớp hơn là cha mẹ phải kè kè đưa vào lớp Cháu đến lớp thấy cô mà cháu thích thì yên tâm đi vào và không khóc Làm sao để khi ra về,cháu lưu luyến với cô thể hiện chào ríu rít phân công phụ trách lớp cần yếu tố tâm lý, thực trạng của từng