TỔNG hợp các bài văn THAM KHẢO THI HKII NGỮ văn lớp 11(CHUẨN)

TỔNG HỢP CÁC BÀI VĂN THAM KHẢO THI HKII NGỮ VĂN LỚP 11 DÀNH CHO KHỐI D VÀ C ĐỀ 1: VỘI VÀNG CỦA Xuân Diệu Thơ ca là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn giúp nhà thơ thể hiện đc quan điể

Trang 1

TỔNG HỢP CÁC BÀI VĂN THAM KHẢO THI HKII NGỮ VĂN LỚP 11

( DÀNH CHO KHỐI D VÀ C)

ĐỀ 1: VỘI VÀNG CỦA Xuân Diệu

Thơ ca là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn giúp nhà thơ thể hiện đc quan điểm tâm tư, nguyện vọng cuả mình qua các bài thơ.Một cái tôi trữ tình,phong phú độc đáo chứa một ai dám thể hiện trong lối thơ văn xưa thì đến nay khi bươc chân vào làn thơ mới XD đã cho cta thấy Một cái tôi mới mẻ, dám ns lên n ham muốn sở thích của mình Điều đó đc thể hiện qua btho VV là một trong những btho tbieu nhất của

Xd trc cm tháng 8

Ngay ở nhan đề bài thơ, xd đã nêu lên một cái tôi quả quyết, ý thưc qđiểm sống của mhXuyên suốt bai thơ cái tôi đc thể hiện ở 2 trạng thái đối lâp mà thống nhất tâm hồn: lúc mãnh liệt đến cuồng si lúc da diét lắng sâu lúc pơi pới y đời, lúc lại bâmg khuâng lo lắng

Ngay từ đầu bài thơ cái “tôi” Xuân Diệu được bộc lộ rất rõ ràng và đầy mãnh liệt:"Tôi g đừng bay đi"

Những khát khao “phi lí” ấy lại tạo nên một cái tôi cực kỳ ấn tượng và lôi cuốn Tác giả không dùng đại

từ “ta” mà lại dùng “tôi” như để khẳng định mình, khẳng định khát khao cháy bỏng “đoạt” lấy thiên nhiên đất trời Xuân Diệu muốn cưỡng lại quy luật của tự nhiên, những vận động của đất trời Bởi ông hiểu rằng, sắc thắm nào rồi cũng nhạt, hương nồng nào rồi cũng phai Xuân Diệu không muốn những vẻ đẹp tự nhiên của đất trời mất đi Ông muốn lưu giữ nó bên mình để được thưởng thức một cách trọn vẹn, mãi mãi Thực sự đọc những vần thơ đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ và tình yêu như thế này, người đọc dường như cũng đang say và đang khát khao cùng tác giả

Mạch cảm xúc được chuyển tiếp sang một bức tranh tình yêu tràn đầy màu sắc:"Của ong bươ, hoài xuân

"

Như chung ta đã biết, trong thơ ca của thi sĩ lang mạn ngày xưa jọ lấy niềm vui từ thiên đường là choín bòmg lai tiên cảnh, là noi mây gío trăng hoa Còn XD ồng qniệm phúc k ở đâu xa mà nằm ngay trc mặt ta.Đó là qniệm mới mẻ của XD về cs,hpucVới ngôn từ trau chuốt, mượt mà, Xuân Diệu dường như đang thổi hồn vào từng câu, từng chữ của đoạn thơ khiến nó trở nên sinh động và hấp dẫn Bức tranh thiên nhiên tươi vui, đầy màu sắc đang tràn ra qua từng câu thơĐiệp từ “này đây” bộc lộ niềm vui tơi phơi phới, hân hoan của tác giả khi được đắm say trong khung cảnh tuyệt vời như thế này Lòng tràn đầy rạo rực và tin yêu Có lẽ mùa xuân trong thơ Xuân Diệu có sự phá cách khá độc đáo khi tác giả nhìn mùa xuân là

“tuần tháng mật” ngào ngào và mê đắm Mùa xuân đẹp là thế, thiên nhiên rạo rực như vậy nhưng bỗng

nhiên Xuân Diệu chuyển đổi cảm xúc và giọng thơ như nhanh và vội hơn: "Xuân đang sẽ già"

Đến đây người đọc nhận ra một ý niệm thời gian rất thi vị của Xuân Diệu, và đồng nghĩa với việc chính bản thân ông đang lo lắng khi thời gian trôi đi Ông bắt đầu sợ, cuống cuồng vì mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu rồi cũng qua đi Ý niệm về thời gian đối với Xuân Diệu là một chiều, một đi không trở lại CHính sự

khắc nghiệt này mới khiến nhà thơ thấy mình thật bé nhỏ:Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Trang 2

Câu thơ này dường như càng khắc nghiệt hơn vì tác giả tự “vận” mình vào mùa xuân Bởi rằng với ông

đời người đẹp nhất là tuổi trẻ, khi mùa xuân tuổi trẻ qua đi thì coi như hết."Lòng nhân gian"

Con người vẫn luôn khát khao sống, khát khao yêu nồng cháy nhưng thời gian có hạn Vạn vật chuyển biến, tuổi trẻ cứ vơi cạn đi theo năm tháng Tác giả nuối tiếc, tiếc vì không được sống thêm không được nhiệt huyết hơn nữa Có lẽ Xuân Diệu là một nhà thơ có cái nhìn chân thực và đầy mới mẻ về tuổi trẻ của

con người "Nói còn tôi mãi"

Đến đây dường như người đọc càng nhận ra triết lý về thời gian sâu sắc Mùa xuân rồi sẽ trở lại, đất trời lại rạo rực và đẹp đẽ như thế nhưng tuổi trẻ của con người lại vĩnh viên trôi qua không trở lại Đây là điều tàn nhẫn nhất mà Xuân Diệu không muốn đối mặt

Sang khổ thơ tiếp theo, giọng thơ trở nên gấp gáp, vội vàng, hay chính tác giả đang quá gấp, quá vội, quá

sợ thời gian trôi đi:"Ta muốn ôm một cái hôn chiều"

Nỗi mong muốn, khát khao của tác giả được đẩy đến đỉnh điểm khi trời đất chuyển giao từng ngày và tuổi trẻ cạn vơi dần Điệp từ “ta muốn” đã “bật” lên nỗi khát khao cháy bóng, muốn sống, muốn yêu, muốn đi

ngược với tự nhiên và tạo hóa để đoạt lấy tuổi trẻ Và nỗi khát khao ấy đã dồn nén ở câu thơ cuối:Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi

Khát khao đã không còn là khát khao nữa mà là muốn chiếm đoạt, muốn giữ lấy cho riêng mình mùa xuân của tuổi trẻ

Thật vậy bài thơ “Vội vàng” của Xuân Diệu với cách dùng từ ngữ trau chuốt, hình ảnh mượt mà cùng giọng thơ gấp gáp, vội vàng đã hình thái ý niệm thời gian sâu sắc đối với người đọc Tuổi trẻ và tình yêu

là những thứ mà chúng ta cần phải gìn giữ, chứ không phải để nó trôi qua vô nghĩa

Trong nền văn học VN tố hữu đc coi là lá cờ đầu của nền thơ ca cách mạng " Từ một thanh niên trí thưc tiểu tư sản đc g iác ngộ lý tưởng TH đã trở thành 1 chiến sĩ cộng sản Thơ của ông luôn gắn vs c/m, ctrị thời sự đất nước Từ ấy là 1 tập đầu tay có gtri lon ghi lại đc vẻ đẹp của 1 cái tôi tràn đầy lí tưởng khi mơí

18 20- TH

Người thanh niên đã đón nhận lý tưởng trong hanh púc niềm vui Ông k chỉ đón nhận bằng trí óc mà c

òn đón nhận băg cả con tym , bằng cxúc của 1 caí tôi " từ ấy qua tym"

“Từ ấy” là một từ chỉ thời gian đánh dấu bước ngoặc có ý nghĩa lớn trong cuộc đời của người thanh niên cách mạng, đánh dấu sự trưởng thành, lớn lên về tâm hồn cũng như lý tưởng cách mạng Giây phút ấy khiến cho tác giả nghẹn ngào, dường như không nói được nên lời, chỉ có thể dồn trong hai từ “từ ấy” Từ

ấy chính là cảm xúc chủ đạo của bài thơ, là tiếng lòng reo vui, rộn rã, tràn ngập tin yêu của một người thanh niên khi được đứng trong hàng ngũ cao quý của Đảng Sau thời gian xác định “từ ấy” chắc chắn người thanh niên đó sẽ có những chuyển biến mạnh mẽ trong cuộc đời cũng như trong con đường hoạt

Trang 3

động cách mạng của mình Trc đây TH đã rất trăn t rẻ ơ, băn khơan khi pải tìm c on dg đi cho mh "Bâng khâng đứng gíưã 2 để òng nc / chọn lấy 1 dòng hay để nc trôi"

Ôngđã từng rất khó khăn phan vân khi phải đối mặt vs việc nhận đường Nhung đên từ ấy ôg đã nhận rA

lẽ sống của mh là sóng vì m.n, vÌ Đảng "Đảng đã cho t a sáng mắt sáng long" Và chinhs lúc đó cđòi lm

cm cưa ôg đc trở nên bùng sáng.Một loạt hình ảnh ẩn dụ “bừng nắng hạ”, “mặt trời chân lý” đều mang trong mình ý nghĩa biểu tượng cho những gì tươi sáng, tốt đẹp, rạng ngời nhất Từ “bừng” ở câu thơ đầu tiên như làm sáng lên cả bài thơ, từ bừng mang ý nghĩa là thức tỉnh, một sự thức tỉnh có quá trình Nắng

hạ là thứ nắng chói chang, nắng đẹp, tràn ngập niềm vui và sức sống Tác giả như bước ra, thoát khỏi chốn tăm tối, bế tắc, không lối thoát của cuộc đời để đến với ánh sáng của cách mạng và niềm tin Giây phút được bước vào hàng ngũ của đảng như là “chân lý”, điều đáng trân trọng một đời.Sự chuyển biến rõ

nhất diễn ra trong tâm hồn người chiến sĩ cách mạng''Hồn chim''

Sự thức tính và giác ngộ cách mạng khiến tâm hồn của người chiến sĩ trẻ như một vườn hoa tràn ngập tiếng chim và rực rỡ sắc hoa Phép so sánh ấy thực sự rất tài tình và đầy ý nghĩa Một tâm hồn thực sự sinh động, tràn đầy sức sống, tác giả đã biến cuộc đời mình tràn ngập niềm tin và tự hào Chỉ với khổ thơ đầu này nhưng dường như cả bài thơ đã được vẽ lên bằng một gam màu tươi sáng và đẹp đẽ nhất

Nếy ở khổ thơ trc là làn thơ bay bổng lãng mạn thì ở khổ thơ này tg sd ngô ngữ rất mộc mạc, âm diệu nhẹ nhàng sâu lắng hơn Bởi chính đay là lời bộc bạch trực tiếp ước vọng của nhà thơ " toi buôc hồn khổ"

Đó là 1 hành động tưn nguyện của nhà thơ vói n con ng lao khổ Nhà thơ đã tự kết nối giữa cái tôi nhoe

bé của mh vs ttát cả m.n Nhà thơ muốn tcam của mh đc trăm traỉ kắp noi, giúp đc ỡ chia se, niem vu i vs họ

Từ “buộc” chính là sợi dây, là con đường, là lẽ sống mà người chiến sĩ đã lựa chọn và theo đuổi dến cùng Với một tấm lòng kiên trung, tình yêu thương rộng lớn, người chiến sĩ muốn mang đến sự bình an, ấm no nhất cho nhân dân, để có thể cùng nhân dân gánh bớt nỗi khổ, cực nhọc

Từ chân lý muốn được bao bọc, chở che, gắn bó với mọi nhà, ở khổ thơ cuối chính là lời khẳng định vị

thế của mình:''Tôi cù bơ''

Khổ thơ mang ý nghĩa liệt kê nhưng nó vẫn toát lên được tình cảm, sự tin yêu và gắn bó của người chiến

sỹ đối với toàn thể nhân dân.Từ “là” được lặp đi lặp lại nhằm nhấn mạnh mối quan hệ hiên nhiên giữa mình với nhân dân, gắn bó với họ, cùng san sẻ, cùng gánh vác khổ đau, đương đầu với sóng gió, quyết không để lùi bước Tinh thần ấy của tác giả thực sự đáng ngưỡng mộ và khâm phục Tác giả coi mình cũng như một người vô danh “cù bất cù bơ” nhưng có tinh thần đoàn kết và kiên trung

Quả vậy, “Từ ấy” là bài thơ ý nghĩa đánh dấu sự trưởng thành của một con người và của một chặng đường cách mạng gian nan Tiếng reo vui của tác giả như hòa chúng vào với niềm vui chung của nhân dân

Trang 4

Đề 2: Cảm nghĩ của em về bài TRàng Giang Của Huy CẬn

Cái buồn cái cô đơn thậm chí là cái hoang mang bế tắcà những gì xuất hiện trong thơ của huy cận Ngay

cả chính nhà thơ cũng thừ nhận minh: 'chàng huy cận xưa kia hay sầu lắm gió trăng ơi nay còn nhớ ng chăng?" Và bài thơ tràng giang là một trong những bthow mang âm điệu ảo não đó Btho k chỉ là 1 thi pẩm đẹp , rất HC mà còn là một btho tbieeu cho ptrao thơ mới -mang một thiên cổ sầu, nỗi buồn của cả 1 thế hệ

Bao trùm btho là nỗi buồn mênh mông bát ngát khi HC đặt toàn bộ cxuc đó vào câu đề từ : Bâng khuâng dài".Trước cảnh“trời rộng”, “sông dài” bát ngát, mênh mông của thiên nhiên, lòng người dấy lên tình cảm “bâng khuâng” và nhớ Từ láy “bâng khuâng” được sử dụng rất đắc địa, nó nói lên được tâm trạng của chủ thể trữ tình, buồn bã, u sầu, cô đơn, lạc lõng Và con “sông dài”, nghe miên man tít tắp ấy

cứ vỗ sóng đều đặn khắp các khổ thơ, cứ cuộn sóng lên mãi trong lòng nhà thơ làm rung động trái tim người đọc

Thiên nhiên là nguồn cảm hững vô tận của các thi sĩ lãng mạn Nhà thơ HC cx vậy ông cx bị quyến rũ

bởi dòng sông Hồng nhẹ nhanhg tình cảm nhưng mag theo nỗi sầu của thi nhân:"“Sóng gợn tràng khô lạc mấy dòng”.

Cũng như nhìu nhà thơ khác cùng thời, hc cx mang trong mh 1 nổi sầy của cả thế hệ Với những ha quen thuộc " con thuyền, sóng nuoc " gối lên cho mg đọc sự lênh đênh trắc trở Kết hợp vs hai từ láy

nguyên “điệp điệp”, “song song” ở cuối hai câu thơ mang đậm sắc thái cổ kính của Đường thi lm ta liên

tưởng đến những con sóng cứ loang ra, lan xa, gối lên nhau, dòng nước thì cứ cuốn đi xa tận nơi nào,

miên man miên man Trên dòng sông ” ấy là một “con thuyền xuôi mái”, lững lờ trôi đi., vô định giữa

không trung Trong cảnh có sự chuyển động là thế, nhưng sao chỉ thấy vẻ lặng tờ, mênh mông của thiên nhiên, một dòng “tràng giang” dài và rộng bao la không biết đến nhường nào

Dòng sông bát ngát vô cùng, vô tận,bao nhiêu thì nỗi buồn của con người cũng đầy ăm ắp trong lòng :

“Thuyền mấy dòng”.

Thuyền và nước vốn đi liền nhau, song hành nhau Thế mà Huy Cận lại thấy thuyền và nước đang chia

lìa, xa cách“thuyền về nước lại”, nghe sao thật xót xa Vì thế làm cho trong lòng người nỗi “sầu trăm ngả” Nhà thơ viết “trăm ngả” dường như khiến người đọc cảm nhận mối sầu ấy không có chỗ tận cùng,

và nỗi buồn lại càng mênh mang hơn nữa.Tâm hồn của chủ thể trữ tình được bộc lộ đầy đủ nhất qua câu thơ đặc sắc: “Củi một dòng” Huy Cận đã khéo dùng phép đảo ngữ kết hợp với các từ ngữ chọn lọc, thể hiện nổi cô đơn, lạc lõng trước vũ trụ bao la “Một” gợi lên sự ít ỏi, nhỏ bé, “cành khô” gợi sự khô héo, cạn kiệt nhựa sống, “lạc” mang nỗi sầu vô định, trôi nổi, bập bềnh trên “mấy dòng” nước thiên nhiên rộng lớn mênh mông Cành củi khô đó trôi dạc đi nơi nào, hình ảnh giản dị, không tô vẽ mà sao đầy rợn ngợp, khiến lòng người đọc cảm thấy trống vắng, đơn côi Để từ đó, con người dường như đang lạc lối,

bơ vơ ngơ ngác trước những dòng nước của con sông lớn ở trong hiện thực, cũng là trước con sông của nỗi buồn ở lòng người Nỗi buồn về sự nhỏ nhoi, cô đơn của một kiếp người trc dòng đời vô định

Nối tiếp nỗi bùng ở khổ thơ đầu thì ở khổ thơ 2 nỗi lòng nhà thơ được gợi mở nhiều hơn qua hình ảnh

quạnh vắng của không gian lạnh lẽo: “Lơ thơ cồn cô liêu”

Trang 5

Nỗi buồn vô hạn được mta qua một không gian bao la rộng lớn Từ láy "Lơ thơ” gợi sự ít ỏi, bé nhỏ thì

“đìu hiu” lại gợi sự quạnh quẽ, trống rỗng cô đơn Vần lưng"nhỏ-gió"kết hợp với hai từ láy lơ thơ, đìu hiu làm âm hưởng lời thơ như nặng trĩu hơn, sầu não hơn Cách sử dụng Nt đó làm gợi đến 1 màu sắc cổ kính dẫn hồn người về với cổ thi:"Lơ thơ tơ liễu buông vành" (TKieu),"Non quì quạnh quẽ trăng treo/Bến Phì gió thổi đìu hiu mấy gò"(CPNgam) Tất cả đều gợi lên sự nhỏ bé, vắng vẻ và cảm giác trống vắng trước không gian của 1 phiên chợ chiều Khi tg sd NT lấy động để làm nổi bật cái tĩnh :“Đâu chiều” Câu hỏi mang âm hưởng của một câu hỏi bộc lộ vẻ ngơ ngác trc cảm giác trống vắng mơ hồ

Và Đến câu thơ thứ ba thì cái mơ hồ đó đã không còn nữa vàkhông gian đã được mở ra theo một chiều khác, chiều cao qua hình ảnh của nắng và bầu trời :“Nắng xuống cô liêu”Bằng cách sd NT tiểu dối và

cash sd từ mới mẻ , táo bạo "sâu chót vót" Người ta thường so sánh cao chót vót, sâu thẳm nhưng HC lại

ns khác“Sâu chót vót” là cảnh diễn đạt mới mẻ, đầy sáng tạo của Huy Cận, mang một nét đẹp hiện đại tạo cảm giác thăm thẳm về bầu trời và mặt nước“Sâu chót vót” là cảnh diễn đạt mới mẻ, đầy sáng tạo của Huy Cận, mang một nét đẹp hiện đạiQua đó, ta thấy một cái tôi lãng mạn (n) lại lại bơ vơ trc trời đát rộng lớn , bơ vơ trc trời đất cx chính là bơ vơ của một thế hệ sih ra lạc loài

Chính vì không muốn điều đó xảy ra mà trong khổ thơ tiếp thep tg mong mỏi tìm đc 1 chút hơi ấm cho

tâm hồn Nhưng đáp trả sự khao khát ấy là những hả quạnh hiu , k 1 dấu vết “Bèo dạt về đâu, hàng nối hàng"Trước cái cô liêu rợn ngợp ấy , chủ thể dã bất giác tự hỏi Nó như khơi thêm nỗi buồn, hụt hẫng,

không nơi nương tựa Câu thơ gợi nhớ đến 1 bhat quen thuoj"beo dạt mây trôi" Làm ta hình dung rõ hơn

sự lênh đênh, trôi nỗi vô định Không chỉ dừng lại ở đó, mà cái buồn còn đc nâng coa hơn:"Mênh mông bãi vàng”.HC đã rất bản lĩnh khi đưa ra cấu trúc phủ định: “…không…không”

Không một cây , ko 1 con đò nghĩa là sự sống, shoat của loài ng biến mất Và cảm giác của nhà thơ lại

trở về với chiều dài và chiều rộng trong câu đề từCảm giác về “không” gặp lại ở “lặng lẽ”, không hình,

không cả tiếng Câu thơ gợi cho người đọc cảm nhận về dòng chảy qua hết bờ xanh lại đến bãi vàng, nhưng tuyệt đối âm thầm

Và dường như đến ở khổ cuối cùng Huy Cận tài tình khéo léo vẽ ra nét đẹp cổ điển và hiện đại cho

bầu trời trên cao“Lớp chiều sa"

Lớp lớp mây cao đùn núi bạc” được tác giả lấy thi hứng từ tứ thơ Đường cổ của Đỗ Phủ “Mặt đất mây đùn của ải xa” Bút pháp gợi tả cùng từ láy “lớp lớp” cho thấy được hình ảnh sống động của núi mây Ở đây tác giả vận dụng rất tài tình động từ “đùn” khiến cho từng lớp mây như đang chuyển động Hình ảnh này rất độc đáo, mang vẻ đẹp hiện đại Ở câu thơ sau, Hình ảnh “chiêm nghiêng cánh” và “bóng chiều” cũng là những hình ảnh quen thuộc của thơ ca cổ điển Câu thơ tả không gian nhưng gơi được cả thời gian Giữa khung cảnh đó là một tâm hồn rất hiện đại: "Lòng nhớ nhà"“Dợn dợn” là một từ láy độc đáo của Huy Cận mà trước đó chưa ai sử dụng Kết hơp cùng với cụm từ “vời con nươc” khiến cho “lòng quê” càng thêm hiu quanh Ở câu thơ cuối tác giả lấy cảm hứng từ tứ thơ “Yên ba giang thượng sử nhân sầu” của Thôi Hiệu Nhưng ở đây tác giả không cần “khói hoàng hôn” cũng vẫn “nhớ nhà” bởi nỗi nhớ đó luôn thường trực trong tâm khảm Nét khác biệt đó làgoài ra bài thơ “Tràng Giang” mang vẻ đẹp cổ điển

và hiện đại thể hiện ở thể loại thơ và bút pháp mà tác giả sử dụng Thể loại thơ ở đây là thơ 7 chữ với lối

Trang 6

ngắt nhịp đăng đối nhuần nhuyễn Song, “Tràng Giang” cũng rất mới qua những từ ngữ giãi bày cảm xúc

cá nhân“Tràng Giang” là một bức tranh về phong cảnh mà còn là một bản nhạc về tâm hồn Nét thi vị của bài thơ là ở vẻ đẹp cổ điển và hiện đại luôn hòa quyện, sóng đôi Nét đẹp của bài thơ sẽ mãi đi vào lòng người, để rồi qua vẻ đẹp đó ta thấy được một tấm lòng yêu nước thầm kín, một tài hoa rực sáng của thi ca

ĐỀ 2: ĐÂY THÔN VĨ DẠ CỦA HÀN MẶC TƯ

Chế LAn Viên đã từng ca ngợi HMT "Trước không có ai, sau không có ai, Hàn Mặc Tử như một ngôi sao chổi xoẹt qua bầu trời Việt Nam với cái đuôi chói lòa rực rỡ của mình" Đúng vậy, nhắc đến Hàn là nhắc đến những làn thơ điên dại của ông "Thơ điên"-1 tpam gắn liền với nỗi ddau, sự cô đơn quằn quại của ông khi ông đang ở trong trại phong Và bài thơ"ĐTVD" được lấy từ tập thơ đó và là bài thơ hay nhất của Hàn Mặc Tử về chủ đề tình yêu Một tình yêu thiết tha man mác, đượm vẻ u buồn ẩn hiện giữa khung cảnh thiên nhiên hoà vào lòng người, cái thực và mộng, huyền ảo và cụ thể hoà vào nhau

Bởi cuộc đời của ông phải sống trong trại phong vì thế ông luôn có khao khát thầm kín được trở về với cuộc sống thực tại , trở về với thế giới ngoài kia- thế giới tươi đẹp, đầy ánh sáng Khát khao đc trở về thôn

Vĩ, được thắm cảnh xưa, người xưa: "Sao anh chữ điềnĩ"

Mở đầu bài thơ là 1 câu hỏi tu từ : "Sao anh không về chơi thôn Vĩ '' -ta dễ nhận ra đó là 1 giọng nói của

1 cô gái Huế dịu dàng trìu mến Nhưng thực chất đây là 1 lời độc thoại nội tâm của Hàn mà Hàn tưởng tượng Hàn mơ ước bấy lây nay Một câu hỏi tu từ nhưng lại cứa nhìu sác thái cảm xúc khác nhau, có chút hờn trách nhẹ nhàng , lại hmaf ý trong đó 1 lời mời mọc.Cả câu thơ là niềm ao ước thầm kín là niềm khao khát đc trở về

Niềm ao ước đc về chơi thôn Vĩ đến cuồng nhiệt đến như vậy là bởi cảnh sắc thiên nhiên và cn thật đẹp, giàu sức sống:"Nhìn nắng như ngọc"Bằng ty thiên nhiên, yêu cái tg ngoài kia mà tg đã vẻ ra 1 bức tranh đẹp lộng lẫy Bức tranh có đầy đủ dặc trưng phong cách Huê Đó là cấu trúc vườn nhà, cũng đc Hàn đưa vào bài thơ Và đb khi ông chọn cho mình 1 cái nắng thật đẹp"nắng mới lên" -một cái nắng tinh khôi nhát, trong trẻo nhất., gợi cảm nhất Cái nắng mới lên đã hòa vào hàng cau thẳng tắp, cái gam màu xanh của cau đã trộn lẫn nhau đã tạp nên btranh đầy sức sống, vừa gần gũi vừa thân quen Và đến đây, cái nhìn của tác giả đã dịch chuyển xuống thấp và ngỡ ngàng nhận ra"vuopwnf ai mướt quá" Một tiếng reo vui, trầm trồ, ngợi ca khi nhận ra vẻ non tơ, mượt mà của nững luống rau Bức tranh không chỉ dừng lại ở cảnh mà

có sự xh cbongs dán cn lấp sau khóm trúc;"Lá điền." Cảnh đẹp hơn nữa bởi sự xh tháp thoáng của cn

CN với đặc tinhskhuoon mặt chữ điền-1 khuôn mặt phúc hậu mottj vẻ đẹp rát đầy đặn có thể nói r' khổ thứ nhất bh cho niềm vui mơ ước đẹp đẽ , tràn trề hi vọng Nó là 1 ha k nhỏ bh cho tg ngoài kia mà Hàn hướng tới., hàn khao khát-tg của tự do, ánh sáng, hpuc, đầy hương sắc

Sang khổ thow2 , mách cảm xúc có sự chuyển hướng , thiene nhiên đẹp sinh đọng ở khổ 1 đã nhuốm vị chia lìa , buồn thương Tâm trạng của thi nhân từ hi vọng đã chuyển sang nỗi hoài nghi sâu sắc"Gió tối

Trang 7

nay?" Với thể thơ 4/3 tách sự vật thành 2 nữa Không phải mây đứa gió lượn như XD mà ngược lại gió mây k song hành nhuw1 cặp đôi nựa> Rõ rằng, thiên nhien đã trở nên nhuố màu sự chia pôi rời rạc

Hai câu thơ tả cảnh thiên nhiên, nhưng cũng chứa đựng trong đó nỗi buồn của con người, khiến cho cảnh vật cũng trở nên hiu hắt Thường thì gió thổi mây bay, mây với gió thường đi với nhau, nhưng

đến với HMT mọi thức đều khác thường,phỉa chia li, xa cách.Người buồn cảnh có vui đâu Vì thế thiên nhiên cũng mang đầy tâm trạng,Dòng nước đã đc nhân hóa thành một sinh thể có tâm trangjbuoonf thiu dta 1 dòng chay chậm ngừng trệ Thi sĩ đang trong trạng thái cô đơn hiu quạnh của thé giới trong này Và

vì thế thi sĩ rơi vào mộng ảo với trăng Hình ảnh vầng trăng hiện lên một cách độc đáo:

“Thuyền nay?”Vầng trăng là biểu tượng của cái đẹp, của thanh bình, của hạnh phúc Thế nhưng, nhà thơ lại hỏi một cách day dứt, liệu ai đó có kịp chở trăng về? Là hỏi ai, hay hỏi chính mình Câu hỏi bày tỏ một nỗi niềm hoang mang, mặc cảm của nhà thơ, về sự lỡ dở, muộn màng, vô phận với tình yêu.Khổ thơ thứ 3 là khát vọng đc hòa nhập với cs đc ở bên cạnh ng mh yêu mà nhà thơ mong muốn có người dến thăm mình Rgees nhưng mơ khách đg xa-nó càng vô vọng, xa Xa đến nỗi áo em trắng mọi vật dường như mu mờ đi, trắng xóa 1 cách kì lạ Trong ttrang tuyêt vọng nhà thơ hoài nghi tất cả :"ở đây nhân ảnh" Nhà thơ cũng nhậ ra rằng cs thực taijh k hề có chút sự sống, k niềm vui nhạt nhòa trong vô vong Càng khao khát bao nhiêu thì thát vongjk bấy nhiu Đại từ phiếm chỉ ai -1 câu hỏi tu từ lại xh "ai bit đà"Đó là

sự hoài nghi,đayứt xót xa trong cachs sống chật chội cách li thế

Tất cả niềm vui ở khổ 1 , nỗi bùn ở khổ 2 và sự hoaig nghi thất vọng ở khổ cuối đều là bh 1 cái tôi đbiệt trog hàn thơ mới luôn yêu dời khát vọng tình ddowif nhưng lại phải quằn quại với nỗi đau bênh tât Vì thế hồn thơ mới trỏ nên đau đớn hoài nghi.Nếu như XD chạy đua vs tg tìm cách để tận hưởng còn HMt lại chạy đua vs tử thầnđể mong giữ sự sống từng giấy từng phút

Có thẻ nói mạch thơ vận động theo diễn biến khá pức tạp đầy bí ẩn cuar1 hồn thơ khao khát sông, khao khát yêu Ngưng pải quằn quại vì nỗi đau bênh taatj.Mặc dù lựa chọn thể thơ thất ngôn nhưng hình thức hoàn toàn mới mẻ về cách ngắt nhịp, gieo vần Sự xuất hiện nhìu lần của câu hỏ tu từ và đại từ phiếm chỉ

đã khắc chạm 1 nội tâm giông bão hoài nghi có phần bi quan Tất cả làm nên thi phaame ĐTVD

ĐÈ 3: CHIỀU TỐI CỦA HỒ CHÍ MINH

Hồ Chí Minh là một cái tên mà tất cả con dân Việt Nam đều ghi tạc trong tim với một lòng yêu quý, kính trọng vô bờ bến Trong quá trình tìm lại tự do cho dân tộc, Bác đã phải chịu rất nhiều khổ cực, gian khó,

đã rất nhiều lần bị bắt giam, chuyển từ nhà tù này sang nhà tù khác, bị đánh đập, tra tấn dã man Tuy nhiên, trong hoàn cảnh khó khăn ấy, ở Người vẫn ánh lên một tinh thần lạc quan, một niềm tin vào một ngày mai tươi sáng Bài thơ “Chiều tối” nằm trong tập thơ “Nhật kí trong tù” đã thể hiện được phần nào tinh thần ấy của Người Bài thơ chỉ đơn giản là tả lại cảnh nơi thôn dã vào một buổi chiều tối, thế nhưng

Trang 8

ẩn chứa trong đó là một ước mơ tự do cho bản thân, ước mơ được quay trở lại quê hương để tiếp tục sứ mệnh của mình

Bài thơ được sáng tác khi Bác bị giải từ nhà lao Tĩnh Tây đến nhà lao Thiên Bảo Bức tranh chiều tối được nhìn qua cặp mắt của người tù tay đeo gông chân vướng xiềng :

“Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không.”

Dịch thơ:

“Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không.”

Buổi chiều thường là lúc đoàn tụ, nhưng cũng là khi con người ta thấy vô cùng cô đơn nếu không có một chốn để về Cánh chim mỏi sau một ngày kiếm ăn cũng đã bay về tổ của mình Trên không trung chỉ còn lững lờ một chòm mây Giữa thiên nhiên bao la hùng vĩ, con người và cảnh vật đều như dừng lại, chỉ có chòm mây ấy vẫn nhẹ nhàng trôi, càng làm nổi bật lên sự yên ắng, êm ả của buổi chiều tối nơi rừng núi Chòm mây ấy cũng giống như Bác, đang trong tình cảnh tù tội, vẫn phải cô độc bước đi Chòm mây cô đơn, lặng lẽ, Bác cũng lặng lẽ, cô đơn Tuy thế, phải là một người có lòng yêu thiên nhiên, phải có một tâm thái ung dung, bình tĩnh, lạc quan, vượt lên mọi gông cùm về thể xác để ngắm thiên nhiên, hòa mình với thiên nhiên như thế Thân xác mỏi rã rời vì phải đi cả ngày đường vất vả, nhưng Bác vẫn dõi mắt theo cánh chim về tổ, tầng mây lững lờ trôi lúc chiều về

Tuy chỉ hai câu thơ bảy chữ, nhưng cũng đã khiến cho người đọc tưởng tượng ra được cảnh chiều muộn nơi rùng núi thật mênh mông, âm u, vắng vẻ, quạnh quẽ Đồng thời, cũng nói lên niềm mong ước quay trở

về với quê hương, ước mong được tự do như đám mây kia

Trong khung cảnh thiên nhiên mênh mông, đượm nét buồn lúc chiều muộn nơi rừng núi, bỗng xuất hiện con người:

“Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc,

Bao túc ma hoàn, lô dĩ hồng.”

Dịch thơ:“Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than đã rực hồng.”

Giữa cảnh buồn của thiên nhiên như trong thơ cổ, cô sơn nữ hiện lên như một điểm sáng, làm cho cả bức tranh trở nên sinh động, vui tươi hơn Đó chính là nét cố điển mà hiện đại trong thơ của Hồ Chí Minh Bức tranh vừa có người, vừa có hoạt động khỏe khoắn của con người trong đó Đó chính là nét đẹp, nét đáng quý của người dân lao động Cô gái đang miệt mài xay ngô bên lò than rực hồng để chuẩn bị bữa tối

Trang 9

Ở đây, bản dịch thơ không đảm bảo được nghệ thuật của bản chữ Hán Bác đã lặp lại hai chữ “bao túc” ở cuối câu thứ ba và đầu câu thứ tư, như những vòng xay nối tiếp nhau của cô gái, như sự tuần hoàn của thời gian, trời đã tối, tối dần Bức tranh vừa ấm áp bởi cảnh tượng lao động khỏe khoắn của người thôn nữ lao động, vừa bởi cái ánh hồng của bếp lò Đó chỉ là một thứ hạnh phúc bình dị, vậy mà Bác vẫn gạt bỏ hết những đau đớn, mệt mỏi về thân xác để cảm nhận được

Nhà văn Nam Cao đã viết: “Khi người ta đau chân, người ta không còn tâm trí đâu để nghĩ đến người khác được.”, để nói rằng, con người ta thường có xu hướng lo cho những đau khổ của bản thân Thế nhưng, ở Bác Hồ – một người lúc nào cũng lo nỗi lo của dân tộc, của đất nước – vậy mà cũng vẫn luôn quan tâm đến những thứ nhỏ nhặt nhất, bình dị nhất Đó chính là nhân cách cao đẹp của vị lãnh tụ vĩ đại của chúng ta

Bài thơ “Chiều tối” là một bài thơ tiêu biểu cho nét đẹp cổ điển và hiện đại trong thơ Hồ Chí Minh Bài thơ chỉ đơn giản là tả về phong cảnh thiên nhiên và con người nơi xóm núi khi chiều muộn, đồng thời, cũng ẩn chứa trong đó nỗi niềm ước mong được tự do, được sum họp của Người Đồng thời, ở Bác, chúng

ta vẫn luôn thấy ánh lên một vẻ đẹp của tinh thần quên mình, của một trái tim giàu lòng yêu thương luôn biết quan tâm đến những điều bình dị nhất

ĐỀ 5: TRÀNG GIANG CỦA HUY CẬN