Phuong phap giảng dạy âm nhạc cho bậc Cao Đẳng và Đại Học

¢m nh¹c cã mét vÞ trÝ to lín trong nhµ tr­êng, gãp phÇn gi¸o dôc t×nh c¶m ®¹o ®øc, h×nh thµnh nh©n c¸ch trÎ em . Ngoµi ra, qua c¸c giê häc h¸t nghe nh¹c vµ ho¹t ®éng ngo¹i kho¸, ©m nh¹c mang cho c¸c em tÝnh l¹c quan, tÝch cùc, sù ho¹t b¸t , lanh lîi, ý thøc tæ chøc kû luËt, tinh thÇn tËp thÓ ®Æc biÖt th«ng qua c¸c yÕu tè c¬ b¶n cña ng«n ng÷ ©m nh¹c ( giai ®iÖu, tiÕt tÊu, hoµ ©m c­êng ®é, ©m s¾c, nhÞp ®é .... ) häc sinh ®­îc båi d­ìng vÒ kh¶ n¨ng trÝ tuÖ, tÝnh nh¹y c¶m, trÝ th«ng minh s¸ng t¹o, kh¶ n¨ng t­ duy trõu t­îng , trÝ nhí, sù t­ëng t­îng, tÝnh chÝnh x¸c khoa häc.

Mục lục

Phần I : Một số vấn đề chung

1 Vai trò của âm nhạc đối với học sinh tiểu học

2 Đặc điểm, khả năng âm nhạc của học sinh Tiểu học

3 Giới thiệu chơng trình SGK âm nhạc ở trờng Tiểu học

a Về chơng trình

Đặc điểm :

Nội dung chơng trình âm nhạc ở Tiểu học

Nội dung chơng trình của từng lớp

b Về SGK :

4 Cấu trúc bài học, tiết học ở trờng Tiểu học

a bài học âm nhạc

b Tiết học âm nhạc

c Những yêu cầu khi soạn kế hoạch bài học

d Một số gơi ý về cách phân chia thời gian cho nội dung và một số tiết dạy

e Cách gõ đệm cơ bản thờng dùng khi học hát và tập đọc nhạc

f Một số nguyên tắc đặt hợp âm cho bài hát

g Gợi ý một số cấu trúc Kế hoạch bài dạy cho tiết học âm nhạc

Phần II : Phơng pháp dạy học hát

1 Nhiệm vụ của dạy hát

2 Các bớc dạy hát

3 Sử dụng các phơng tiện và các hoạt động kết hợp trong dạy học hát

a Về phơng tiện

b Những hoạt động để ôn tập bài hát

c Vận động theo nhạc

4 Thực hành soạn giảng

Phần III : Phơng pháp dạy nghe nhạc

1 Nhiệm vụ của dạy nghe nhạc

2 Các bớc dạy nghe nhạc

3 Sử dụng các phơng tiện trong dạy học sinh nghe nhạc

4 Lựa chọn nội dung cho dạng bài dạy nghe nhạc

5 Thực hành soạn giảng

Phần IV : Phơng pháp dạy Tập đọc nhạc

1 Nhiệm vụ của dạy TĐN

2 Các bớc dạy TĐN

3 Sử dụng các phơng tiện và các hoạt động kết hợp trong dạy TĐN

4 Thực hành soạn giảng

Phần V : Phơng pháp dạy Kể chuyện âm nhạc

1 Nhiệm vụ của dạy kể chuyện âm nhạc

2 Các bớc dạy kể chuyện âm nhạc

3 Sử dụng các phơng tiện và các hoạt động kết hợp trong dạy kể chuyện âm nhạc

4 Thực hành soạn giảng

Phần Vi : Thực hành soạn giáo án dạy học âm nhạc ở Tiểu học.

1 Soạn giáo án dạy học âm nhạc ở Tiểu học

2 Cách trình bày giáo án

3 Thực hành tập giảng

PHAÀN THệÙ NHAÁT

Một số vấn đề chung

I Vai trò của âm nhạc đối với HS tiểu học.

Âm nhạc có một vị trí to lớn trong nhà trờng, góp phần giáo dục tình cảm đạo đức, hình thành nhân cách trẻ em

Ngoài ra, qua các giờ học hát nghe nhạc và hoạt động ngoại khoá, âm nhạc mang cho các em tính lạc quan, tích cực, sự hoạt bát , lanh lợi, ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể đặc biệt thông qua các yếu tố cơ bản của ngôn ngữ âm nhạc ( giai điệu, tiết tấu, hoà âm cờng độ, âm sắc, nhịp độ ) học sinh đợc bồi dỡng về khả năng trí tuệ, tính nhạy cảm, trí thông minh sáng tạo, khả năng t duy trừu tợng , trí nhớ, sự tởng tợng, tính chính xác khoa học

Mặt khác âm nhạc còn hỗ trợ việc học tập các môn học khác đợc tốt hơn và qua các hoạt động âm nhạc trong phổ thông, tạo điều kiện cho các HS có năng khiếu nổi trội đợc phát hiện và bồi dỡng phát triển bớc đầu tạo nguồn cho các trờng đào tạo chuyên nghiệp

để có những nghệ sĩ tài năng cho đất nớc

II Mục tiêu của giảng dạy âm nhạc ở tr ờng Tiểu học.

Dạy môn âm nhạc không nhằm đào tạo các em thành những ngời hành nghề âm

nhạc mà mục đích chính là thông qua môn học để tác động vào đời sống tinh thần của các

em góp phần cùng các môn học khác thực hiện mục tiêu của nhà trờng phổ thông và mục tiêu cấp học

Hình thành và phát triển năng lực cảm thụ của học sinh, tạo cho các em một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định góp phần giáo dục toàn diện và hài hoà nhân cách

Rèn luyện một số kỹ năng đơn giản về ca hát và tập đọc nhạc, bớc đầu biết hát diễn cảm

Khích lệ HS hăng hái tham gia hoạt động âm nhạc Làm cho đời sống tinh thần phong phú lành mạnh tạo điều kiện cho các em bộc lộ rõ và phát triển năng khiếu

III Đặc điểm khả năng âm nhạc của học sinh Tiểu học.

Nhìn chung học sinh tiểu học ham thích hoạt động âm nhạc, vui chơi, ham hiểu biết Tuy vật hứng thú tự nhiên của các em còn thiếu bền vững, chóng chán Sự thay đổi các dạng hoạt động trong tiết học, các bài tập, tìm tòi sáng tạo để nắm vững kiến thức, kỹ năng hoạt động âm nhạc quy định trong chơng trình là rất cần thiết

Tầm cữ giọng còn hẹp nằm trong khoảng quãng 6, 7 tối đa là quãng tám Âm sắc cha có sự phân chia giới tính

Số đông học sinh hiếu động, nghịch ngợm, hồn nhiên Nhng lại có những em rụt rè,

ít cởi mở, thiếu tự tin Tìm hiểu phân lọai học sinh để xây dung các thủ pháp giúp các em thêm chủ động Trong quá trình dạy học động viên và khen ngợi các em đúng lúc luôn là

điều rất cần thiết Cần tạo đợc không khí hoạt động nghệ thuật chung cho cả lớp, kích thíc các em thêm tự tin, tích cực tham gia các hoạt động

Giờ học âm nhạc trong nhà trờng nói chung, ở Tiểu học nói riêng đặc trng bởi không khí tự nhiên, phải bằng chíng ngôn ngữ tình cảm của âm nhạc làm cho trẻ xúc

động, gơi cho trẻ những tâm trạng nhất định

Học sinh Tiểu học có thể tiếp thu một cách nghiêm túc nhứng kiến thức, kỹ năng âm nhạc, những xúc cảm về cái đẹp trong nghệ thuật Trong quá trình tiếp xúc với âm nhạc các em sẽ thêm hiểu về cái đẹp của cuộc sống xung quanh, khơi gợi niềm tin vào cái tốt

và sự công bằng

Đặc điểm giọng hát của học sinh Tiểu học : Chia làm 4 giai đoạn

- Giai đoạn 1 : Các em ở nhà trẻ, mẫu giáo Giọng hát các em còn thanh mảnh Khi

hát thanh đới chỉ rung ở phần ngoài, không rung toàn phần cho nên âm thanh nhỏ, yếu, các cơ bắp hô hấp cha phát triển

- Giai đọan 2 : Trớc lúc vỡ giọng ( từ 7 – 13 tuổi )

Bộ máy phát âm phát triển chậmcho đến 10 tuổi, dung lợng khí trong phổi các em nam nữ là nh nhau Hơi thở ngày càng sâu hơn nhng âm vực của nam và nữ vẫn giống nhau

- Giai đoạn 3 : Giai đoạn vỡ giọng ( khoảng từ 13 – 15 tuổi )

Các bộ phận của máy phát âm đã phát triển nhng không đồng đều Từ 14 tuổi dung lợng khío trong phổi của các em trai lớn hơn em gái Thanh quản cảu các em trai vào thời

kỳ này phát triển nhanh hơn các em gái Những bộ phận khác của máy phát thanh ( phổi, khí quản, vòm mồm, vòm mũi và các xoang ở mũi, trán ) cũng dần phát triển những khó nhận thấy Vào giai đoạn này nếu đợc hớng dẫn một cách chu đáo sẽ giúp phát triển hài hoà bộ máy phát thanh

- Giai đọan 4 : sau vữ giọng

Giọng hát của các em dần yếu đi, bộ mấy phát thanh dễ bị tổn thơng cho đến khi nào tất cả các bộ phận của nó đạt đến mức phát triển đều cả về hình thức lẫn chức năng,

sự tơng quan giữa các bộ phận tức là cho đến khi bớc vào tuổi vị thành niên Giọng hát của các em học sinh Tiểu học đợc xếp vào giai đoạn 2 và chia làm hai loại cơ bản

- Giọng thấp

- Giọng cao

Về phẩm chất giọng có thể chia thành các loại sau :

- Giọng vang, sáng, khoẻ

- Giọng vang, êm nhẹ, có nhạc cảm, sâu sắc

- Giọng tối, mờ nhỏ hay rung

- Giọng rè, khàn, kém chuẩn xác

Lọai đầu nếu đợc rèn luyện tốt có thể trở thành đơn ca, lĩnh xớng các loại sau phù hợp với yêu cầu hát tập thể Riêng giọng thứ t là khó khăntuỳ tình hình mà có hớng dẫn sát hơn để có thể hoà vào việc giáo dục thẩm mỹ Một nhợc điểm chung là trớc khi các

em bớc vào trờng còn cha biết hát là gì và nếu có hát thì hoàn toàn theo bản năng nên nhiều em hát bằng giọng mũi, cổ do đó dẫn đến sự sai lệch cần phải đợc quan tâm sửa chữa

Tầm cữ giọng của các em :

Tầm cữ chung là :

Giọng cao :

Giọng thấp :

Giọng các em HS lớp 1,2 :

Giọng các em lớp 3,4,5.

III Giới thiệu ch ơng trình SGK âm nhạc Tiểu học

A Ch ơng trình :

1 Đặc điểm cơ bản của ch ơng trình :

1.1 Đặc điểm cơ bản :

- Lớp 1,2,3 âm nhạc đợc coi là một bộ phận trong môn nghệ thuật ( Âm nhạc – Mỹ thuật - Thủ công ) trong số 6 môn học bắt buộc

- Lớp 4,5 môn âm nhạc đợc coi là độc lập trong số 9 môn bắt buộc ở tiểu học Môn học đợc thực hiện mỗi tuần 1 tiết / 35 tuần

1.1.1 Mục tiêu môn học âm nhạc đối với 1,2,3.

- Lớp 1,2,3 chủ yếu dạy học sinh học hát Qua các bài hát cung cấp cho học sinh một số tri thức về âm nhạc nh : cao độ, trờng độ, tiết tấu… Các em đ Các em đợc rèn luyện một số

kỹ năng ca hát đơn giản và bớc đầu có ý thức về diễn cảm trong ca hát Các em phải hoàn thành bài học nghĩa là phải thuộc lời ca, thể hiện bài hát bằng năng lực của mình nhàm

đạt hiệu quả tốt nhất

- Kết hợp một số bài hát với trò chơi để kích thích các em hoà hứng hoạt động qua

đó giúp việc rèn luyện khả năng nghe nhạc và nhạy cảm với âm nhạc

- Qua học hát các em cảm nhận đợc những hình tợng âm nhạc thông qua nhạc điệu,

và lời ca giúp cho việc nâng cao năng lực thẩm mỹ đồng thời có thể vận dụng vào sinh hoạt, hoạt động hành ngày

- Từ lời ca, nhạc điệu các em đợc phát huy óc tởng tợng, mở rộng nhận thức trí tuệ, bồi dỡng tình cảm, làm phong phú tâm hồn trẻ em

Lớp 1,2,3 với t cách là phân môn trong môn nghệ thuật chơng trình âm nhạc không dạy cho các em về nhạc lý, tập đọc nhạc mà chủ yếu thông qua một số hoạt động vui – học để các em tiếp xúc, làm quen với một vài ký hiệu ghi chép âm nhạc và tập nhận biết các loại nhịp thông dụng

1.1.2 Mục tiêu môn học âm nhạc lớp 4,5.

- Tạo nên một trình độ văn hoá âm nhạc nhất định cho học sinh tiểu học

- Bớc đầu hình thành cho các em một số kỹ năng cơ bản về ca hát, nghe nhạc giáo dục năng lực cảm thụ âm nhạc, kích thích tiềm năng nghệ thuật làm cho đời sống của trẻ thêm phong phú

- Phát triển trí tuệ, bồi dỡng tìng cảm trong sáng, lành mạnh, hớng tới cái tốt, cái

đẹp Góp phần làm th giãn đầu óc của trẻ, làm cân bằng các nội dung học tập khác ở trờng tiểu học

1.2 Nội dung ch ơng trình âm nhạc ở tiểu học :

1.2.1 Cấu trúc :

Chơng trình âm nhạc tiểu học đợc xây dựng trên 3 phân môn :

- Học hát : Quy định dạy và học 54 bài hát

- Tập đọc nhạc : Chỉ học ở lớp 4- 5

- Phát triển khả năng nghe nhạc

Các phân môn này gắn với nhau để hình thành cho các em những hiểu biết sơ đẳng về cái hay cái đẹp trong âm nhạc đồng thời trang bị cho các em một số kiến thức, kỹ năng về

ca hát và tập đọc nhạc

1.2.2 Nội dung :

a Ch ơng trình học Hát :

Phân môn học hát quy định dạy và học 54 bài hát Dạy 1 tiết/ tuần Cả năm 35 tiết/ 35 tuần Tiểu học 1 tiết = 35 '

- Chủ diểm : Các bài hát về quê hơng, đất nớc, hoà bình hữu nghị, truyền thống dân tộc gia đình, nhà trờng, các sinh hoạt của tuổi học sinh, thiếu nhi

- Thể loại : Các bài hát gồm các ca khúc thiếu nhi ca khúc quần chúng, dân ca Việt nam và ca khúc nớc ngoài

- Hình thức : Các bài hát có một đoạn, hai đoạn, ba đoạn đơn

- Âm vực : Có âm vực phù hợp với độ tuổi

- Qua việc học tập rèn luyện cho các em những kỹ năng ca hát thông thờng nh :

T thế ngồi hát, đứng hát

Hơi thở ( cách lấy hơi )

Phát âm nhả chữ

Hát theo tay chỉ huy của giáo viên

b Ch ơng trình Tập đọc nhạc : Chỉ học ở lớp 4- 5

ý nghĩa và nhiệm của việc dạy TĐN

- Giúp học sinh phát triển tai nghe hỗ trợ cho việc học hát chuẩn xác về cao độ, trờng

độ

- Hình thành những khái niệm ban đầu về việc ghi chép và một số kỹ năng giải mã các

ký hiệu âm nhạc ở mức độ đơn giản và thờng gặp trong các bài hát thiếu nhi

- Nâng cao thẩm mỹ âm nhạc giúp cho việc nhận thức đợc tính khoa học, tính nghệ thuật của âm nhạc

- Góp phần phát triển trí tuệ, tình cảm, năng lực t duy trừu tợng và óc phân tích tổng hợp biết giải quyết tình huống khi phải xử lý các ký hiệu trên giấy biến thành âm thanh vang lên một giai điệu cụ thể

- Giúp cho HS nhận biết và ghi nhớ các ký hiệu ghi chép âm nhạc thông thờng nh : Ký hiệu ghi trờng độ, cao độ Có hiểu biết về nhịp, phách, các loại nhịp, dấu hoá

- Giúp HS tập đọc đúng cao độ, trờng độ và biết đánh nhịp trên những bài TĐn đơn giản, dễ đọc thông qua những bài trong SGK

- Từ các bài đọc nhạc các em có thể ghép lời ca, hát đúng giai điệu

- Giúp tích luỹ thêm những giai điệu giàu tính thẩm mỹ, làm phong phú vốn liếng âm nhạc và bồi dỡng năng lực cảm thụ âm nhạc thêm nhạy bén, tinh tế

- Từ những bài TĐN đợc học và đợc dạy PP đọc nhảctong một chừng mực nhất định có thể vận dụng tìm hiểu sử dụng những bài hát ngắn gọn, đơn giản bằng nhạc cụ hoặc tự đọc nhạc

c Phát triển khả năng nghe nhạc :

Phát triển khả năng nghe nhạc quy định dạy những nội dung : Nghe một số bài hát,

Đọc một số chuyện kể về âm nhạc với đời sống, Tập nhận biết hớng đi của âm thanh phân biệt âm thanh cao thấp dài ngắn với các tốc độ khác nhau Nhận biết một số loại nhạc cụ dân tộc và phơng tây phổ biến

1.3 Nội dung của từng lớp :

1.3.1 Sách giáo khoa lớp 1 :

a Tập hát :

Học 12 bài hát ngắn gọn, dễ hát, dễ nhớ, cữ giọng trong phạm vi một quãng tám với nhịp 2/4 là chủ yếu

Tập t thế đứng hát, ngồi hát Bớc đầu tập hát đúng giọng, đúng cao độ, trờng độ.Tập hát mạnh dạn, tự nhiên, nhẹ nhàng Kết hợp hát với vận động phụ hoạ, múa đơn giản hoặc trò chơi âm nhạc

b Phát triển khả năng nghe nhạc :

Nghe một số bài hát ( Quốc ca, dân ca, bài hát thiếu nhi chọn lọc ) và một số trích

đoạn nhạc không lời

Đọc một chuyện kể âm nhạc với đời sống

Tập phân biệt âm thanh cao thấp, dài ngắn với tốc độ khác nhau

Tập nghe để nhận ra hớng đi của âm thanh : đi lên, xuống, ngang

Tập một vài nhạc cụ gõ với các tiết tấu đơn giản Dùng nhạc cụ gõ đệm theo bài hát

1.3 2 Sách giáo khoa lớp 2 :

2.1 Tập hát :

Học 12 bài hát ngắn gọn trong đó có hai bài dân ca, 1- 2 bài hát nớc ngoài cữ giọng trong phạm vi một quãng tám nhịp 2/4 có thể có 1 -2 bài nhịp 3/4

Bớc đầu tập các kỹ năng ca hát ( lấy hơi, bắt giọng, vào bài… Các em đ ) tập hát nhẹ nhàng, hát

rõ lời, tự nhiên

Kết hợp hát với vận động phụ hoạ, múa đơn giản hoặc trò chơi âm nhạc

2.2 Phát triển khả năng nghe nhạc :

Nghe một số bài hát : Quốc ca, dân ca, bài hát thiếu nhi chọn lọc, trích đọan nhạc không lời

Giới thiệu hình dáng một vài nhạc cụ gõ dân tộc

Đọc 1- 2 chuyện kể âm nhạc

Tiếp tục nhận biết, phân biệt âm thanh cao thấp, dài ngắn, nhanh chậm, hớng đi của

âm thanh

Tập gõ một vài nhạc cụ gõ đơn giản, ding nhạc cụ gõ đệm theo bài hát \

1.3.3 Sách giáo khoa lớp 3 :

3.1 Tập hát :

Học 10 bài hát ngắn gọn trong đó có hai bài dân ca, 1- 2 bài hát nớc ngoài cữ giọng không quá quãng 9

Tiếp tục tập các kỹ năng ca hát đã học Tập hát ngân giọng, bớc đầu tập hát diễn cảm theo tốc độ và sắc thái tình cảm của bài Tập đấnh nhịp 2/4

Tiếp tục tập hát kết hợp với vận động phụ hoạ, múa đơn giản hoặc trò chơi âm nhạc

3.2 Phát tiển khả năng nghe nhạc :

Giới thiệu hình dáng một vài nhạc ụ dân tộc : Đàn bầu, nguyện( đàn kìm ), thập lục, nghe âm sắc qua băng trích đoạn đợc diễn tấu bằng các nhạc cụ nói trên

Đọc 2 truyện kể âm nhạc

Tập nhận biết hình nốt nhạc : đen, trắng, móc đơn, móc kép và các dấu lặng đen, đơn Tập nói tên các nốt nhạc trên khuông ( bao gồm tên nốt, hình nốt )

1.3.4 Sách giáo khoa lớp 4 :

4.1 Tập hát :

Củng cố, ôn tập một số bài hát đã học ( Quốc ca, bài hát thiếu nhi)

Học 10 bài hát ngắn trong đó chọn 1- 2 bài hát dân ca VN 1 bài hát nớc ngoài tầm cữ giọng không quá quãng 9 ( có thể lớt qua quãng 10 )

Tập hát rõ lời, phát âm gọn tiếng, rõ ràng Tập giữ hơi để hát những câu hát dài lion mạch Tập hát đúng những tiến ghát có dấu luyến 2, 3 âm

Tập thể hiện tính chất mạnh mẽ, hùng tráng với những bài hành khúc

Tập hát diễn cảm đúng với tốc độ, sắc thái của bài hát

4.2 Phát triển khả năng nghe nhạc :

Giới thiệu và nghe 4 – 5 bài gồm : dân ca, bài hát mới hoặc nhạc không lời

Giới thiệu hình dáng một vài nhạc cụ Nghe âm sắc qua băng các trích đoạn đợc diễn tấu bằng các lọai nhạc cụ này

Đọc 2 truyện kể về âm nhạc

4.3 Tập đọc nhạc :

Làm quen với các bài tập đọc nhạc nhịp 2/4 gồm 5 nốt : Đô, rê, mi, son, la

Làm quen với các bài tập đọc nhạc gồm 7 nốt với các hình nốt và dẫu lặng

1.3.5 Sách giáo khoa lớp 5 :

5.1 Tập hát :

Củng cố, ôn tập một số bài hát đã học ( Quốc ca, bài hát thiếu nhi)

Học 10 bài hát ngắn trong đó chọn 1- 2 bài hát dân ca VN 1 bài hát nớc ngoài tầm cữ giọng không quá quãng 9 ( có thể lớt qua quãng 10 )

Củng cố các kỹ năng nh : t thế, cách thở, lấy hơi, giữ hơi, tập phát âm rõ lời, tập hát diễn cảm giọng hát cá nhân hoà cùng giọng hát tập thể Tập hát cá nhân để rèn tính mạnh dạn, tự tin

5.2 Phát triển khả năng nghe nhạc :

Giới thiệu hình dáng một vài nhạc cụ phơng tây phổ biến

Giới thiệu và nghe 4- 5 bài gồm dân ca, ca khúc mới

Qua một số tác phẩm giới thiệu một số nhạc sĩ nổi tiếng trong nớc và thế giới

Đọc 2 truyện kể âm nhạc

5.3 Tập đọc nhạc :

Làm quen với các bài tập đọc nhạc nhịp 2/4, 4/4 Trong đó có sử dụng thêm hình nốt tròn, đen chấm dôi

Làm quen với các bài tập đọc nhạc nhịp 3/4 , tập đánh nhịp 3/4 Các bài tập đọc nhạc dùng 5 âm : Đồ, rê, mi, son, la, đố Hoặc 7 âm : Đồ , rê, mi, pha, son, la, xi

IV Cấu trúc một bài học tiết học ở tr ờng Tiểu học

1 Bài học âm nhạc :

Thông thờng bài học âm nhạc ở trờng Tiểu học đợc cấu trúc theo lối kết hợp, nghĩa

là một bài học gồm 2 hoặc 3 nội dung Ví dụ :

Hình thức 1 + Nội dung 1 : Dạy bài hát

Nội dung 2 : Tập gõ đệm

Hình thức 2 : + Nội dung 1 : ôn tập bài hát

Nội dung 2 : Tập biểu diễn

Nội dung 3 : Nghe nhạc

Hình thức 3 : + Nội dung 1 : Tập hát

Nội dung 2 : Trò chơi âm nhạc

Hình thức 4 : + Nội dung 1 : tập hát

Nội dung 2 : Kể chuyện âm nhạc

Để phát huy tính tích cực của học sinh GV cần chú ý :

- Động viên tất cả học sinh làm việc

- Tìm nhiều biện pháp để thu hút học sinh

- Học âm nhạc với tinh thần học vui – vui học

- Tận dụng triệt để âm thanh của tiếng đàn, giọng hát, chú trọng tổ chức cho học sinh thực hành

2 Tiết học âm nhạc : Có 3 hình thức tiết học âm nhạc thờng đợc sử dụng :

Giảng dạy âm nhạc thờng có 2 loại cấu trúc giáo án :

- Giáo án chuyên đề : Chỉ dạy riêng một nội dung trong một tiết học Ví dụ : Dạy riêng hát hoặc dạy riêng tập đọc nhạc

- Giáo án kết hợp : Là gắn hai nội dung trong một tiết học Ví dụ : Hát + Tập đọc nhạc hoặc hát + Phát triển khả năng nghe nhạc

- Tiết học tổng hợp : Hình thức này gồm 3 nội dung khác nhau Ví dụ :

Nội dung 1 : Dạy hát

Nội dung 2 : Tập biểu diễn

Nội dung 3 : Nghe nhạc

3 Những yêu cầu trong khi soạn kế hoạch bài học

- Phải nghiên cứu kỹ bài hac trong SGK

- Xác định thật gọn, rõ, đầy đủ mục tiêu cần đạt và trọng tâm của tiết học

- Chọn PP dạy học âm nhạc thích hợp để vận dụng

- Cố gắng thuộc giáo án để khi lên lớp tránh lệ thuộc vào giáo án

- Trình bày giáo án sạch sẽ, rõ ràng, khoa học

- Dự kiến thời gian ở mỗi nội dung để không bị cháy giáo án

4 Cách phân chia thời gian trong tiết học

Phân chia thời gian là một kỹ năng rất quan trọng đối với GVdạy âm nhạc ở Tiểu học bởi vì xác định thời giankhông đúng nghĩa là GV đã khôngh xác định đúng trọng tâm của tiết học Dới đây là một số gợi ý về cách chia thời gian :

Tiết học có một nội dung là dạy hát thì đơng nhiên GV dành cả tiết thực hiện nội dung này

Tiết học ôn 2,3 bài hát thì GV chia thời gian đều nhau cho cả hai bài

Tiếtt học có hai nội dung là ôn tập bài hát và tập đọc nhạc nên dành thời gian ôn hát

là 10 phút đọc nhạc là 20 phút

5 Các cách gõ đệm cơ bản trong khi dạy và học âm nhạc

a Gõ đệm theo phách :

b Gõ theo nhịp

c Gõ theo tiết tấu lời ca

6 Cách thể hiện tiết tấu có dấu lặng đen và nốt trắng

GV cần quy ớc với HS nh sau :

- Cách thể hiện nốt trắng : phách 1 vỗ hai tay, phách 2 xoè hai tay ngửa lên cao

- Cách thể hiện tiết tấu có dấu lặng đen : Phách một gõ hoặc vỗ, 2 xoè hai bàn tay xuống dới

7 Một số nguyên tắc đặt hợp âm cho bài hát

Đặt hợp âm cho bài hát là một kỹ năng khó, phụ thuộc vào năng lực âm nhạc của mỗi ngời Cùng một bài hát có thể có nhiều cách đặt hợp âm khác nhau Tuy nhiên giáo viên cần biêt một số nguyên tắc cơ bản, phổ thông để đặt hợp âm cho bài hát nh sau :

- Hợp âm cần đặt vào phách mạnh

- Hợp âm cần đặt vào nốt ngân dài

- Các hợp cần chuyển động linh hoạt, tạo nên sự chuyển động đa dạng màu sắc

- Hợp âm cần tôn vẻ đẹp của gia diệu, phù hợp với tính chất âm nhạc và cảm nhận của tai nghe

Gợi ý cấu trúc kế hoạch bài học

Tên bài học ………

A Mục tiêu cần đạt :

- Kiến thức :

- Kỹ năng :

- Thái độ :

B Chuẩn bị :

- Giáo viên

- Học sinh :

C Các hoạt động chủ yếu :

1 Phần mở đầu :

- ổn định tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ : Phần này không nhất thiết phải tiến hành trứơc khi vào bài mới

- Giới thiệu bài mới :

2 Các hoạt động dạy học :

… Các em đ

… Các em đ

… Các em đ

Nội dung 1 :

- Hoạt động 1 :

- Họat động 2 : Nội dung 2 ;

- Hoạt động 1 :

- Hoạt động 2 : Nội dung 3 ( nếu có )

- Hoạt động 1 :

- Hoạt động 2 :

… Các em đ

… Các em đ

… Các em đ

… Các em đ

… Các em đ

3 Phần kết thúc :

- Tóm tắt bài

- Dặn dò :

- Ôn tập

PHAÀN THệÙ HAI

PHƯƠNG PHáP DạY HọC HáT

I Nhiệm vụ của dạy học hát

- Phải hình thành cho các em những kỹ năng cần thiết về ca hát để thể hiện bài hát với sự truyền cảm

- Phát triển tai nghe âm nhạc va nhạc cảm trên cơ sở rèn luyện những kỹ nằn ca hátở mức độ phổ thông qua từng kiểu hát, lọai bài hát

- Phát triển giọng tự nhiên , củng cố và mở rộng âm vực của giọng

- Giúp hoc sinh học thuộc và hát đúng biết cách trình bày một cách chủ động sáng tạo

Quá trình dạy hát cần đạt đ ợc 4 yêu cầu sau :

- Hát đúng

- Hát đều

- Hát diễn cảm

- Hát rõ lời

Khi tiến hành dạy hát cần trang bị cho học sinh các kỹ năng ca hát phổ thông nh :

- T thế ca hát : -

Khi đứng hát ngời thẳng đầu không nghiêng vai không so, hai tay buông dọc theo thân thả thoải mái, toàn bộ thân thể tựa đều vào hai chân Khi ngồi hát đầu và thân cũng giống

nh khi đứng hát hai tay đặt trên đầu gối, lng thẳng không tựa vào ghế Không vắt chân nọ lên chân kia

- Hơi thở :

Biết cách hít vào một lợng hơi vừa đủ để hát hết một câu hát

Lấy hơi bằng mũi không lấy hơi bằng miệng.

Lấy hơi vào đầu các câu hát không lấy vào giữa các câu hát

- Phát âm : Gọn gàng, khẩu hình tròn, đẹp không hát ê a, lè nhè hoặc âm thanh khô cứng.

- Hát đồng đều, hoà giọng thống nhất hơi thở ở các chỗ có dấu hiệu chỉ huy của giáo

viên

- Hát diễn cảm, âm thanh tròn, đẹp tránh la hét.

- Chú ý bảo vệ giọng hát của các em : Không hát quá to, trớc gió lạnh, không khí ẩm ớt.

II Trình tự dạy một bài hát :

- Giới thiệu bài hát : Giáo viên cần giới thiệu những nội dung sau :

Giới thiệu về nội dung bài hát

Đặc điểm nghệ thuật

Thể loại của bài hát

Xuất sứ của bài hát

Tác giả của bài hát

- Hát mẫu :

Bớc " Hát mẫu "có thể đợc thực hiện bằng hai hình thức :

Cho nghe băng mẫu

GV trình bày

Yêu cầu :

GV hát tốt nhiệt tình, giàu sức biểu hiện để gây đợc ấn tợng mạnh đối với các em Sử dung nhạc cụ vừa đệm vừa hát sẽ giúp cho các em cảm thụ bài hát một cách đầy đủ, thú vị

- Đọc lời ca :

Viết sẵn lời ca lên bảng hoặc bảng phụ cho học sinh đọc rõ ràng, đúng chính tả Có thể cho đọc theo hình tiết tấu của bài

- Luyện thanh :

Luyện trên một nguyên âm nào đó, hớng dẫn học sinh đọc từ thấp đến cao và ngợc lại theo các nguyên âm : A, Ô, U

- Dạy hát từng câu :

Dạy hát theo lối móc xích

- Ôn luyện củng cố :

Hát đúng nhịp độ quy định của bài, những chỗ cần hát nhanh dần, chậm dần, ngân tự do

Phát âm rõ các âm tiết , các từ của lời ca

Lấy hơi và ngắt hơi đúng chỗ

Hát đồng đều hoà giọng Tập ngân dài giữ độ vang

Hát kết hợp vỗ tay đệm theo nhịp

Tập hát bè đơn giản

Tập hát đối đáp, hát có lĩnh xớng và hát đồng ca

Hát kết hợp vận động phụ hoạ

Hát nhẹ nhàng, phát âm rõ ràng, GV chú ý giữ nhịp cho HS trong quá trình ca hát Khi thuộc có thể hát kết hợp vỗ tay theo các hình tiết tấu

III Chuẩn bị dạy một bài hát :

- Nắm rõ cữ giọng và tầm giọng của các em

- Thói quen ca hát của học sinh

- Thị hiếu các hát

- Phân loại khả năng ca hát của học sinh

- Tìm hiểu nội dung rèn luyện kỹ năng ca hát

- Xác định sắc thái của bài hát