Vì thế, việc dạy học theo hợp tác nhóm rất cần thiết cho quá trình dạy học, nó giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp và kĩ năng xã hội.Từ những nội dung phân tích nêu trên, tôi mạnh d
Trang 1Môn Tiếng Việt gợi mở cho học sinh cảm nhận cái hay, cái đẹp của ngôn từ tiếng Việt và hiểu được phần nào cuộc sống xung quanh Môn Tiếng Việt bồi dưỡng cho học sinh những tình cảm chân chính, lành mạnh đồng thời hình thành và phát triển ở học sinh những phẩm chất tốt đẹp.
Chương trình Tiếng Việt Tiểu học hiện nay, đã góp phần hình thành cho học sinh những kĩ năng sử dụng tiếng Việt, đặc biệt hơn là kĩ năng giao tiếp xã hội, trong đó có
phân môn Luyện từ và câu cung cấp những kiến thức sơ giản về tiếng Việt và rèn
luyện kĩ năng dùng từ, đặt câu, kĩ năng đọc cho học sinh đã từng bước góp phần bồi dưỡng cho học sinh thói quen sử dụng tiếng Việt- tiếng mẹ đẻ của mình, làm giàu hơn vốn sống của học sinh Thông qua nội dung và cách tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp, phân môn này giúp học sinh trau dồi được thói quen sử dụng vốn từ, dùng từ đặt câu và diễn đạt trọn vẹn ý nghĩ của mình, giúp các em tự tin hơn trong mọi hoạt động
Để học tốt một phân môn nào đó thì nội dung và phương pháp tổ chức dạy học của người giáo viên là rất quan trọng Với nhiều phương pháp giáo viên có thể lựa chọn giảng dạy phù hợp với nội dung Mà các kĩ năng giao tiếp không thể hình thành
và phát triển bằng con đường truyền giảng thụ động Vì vậy, muốn phát triển những kĩ năng này, học sinh phải được hoạt động trong môi trường giao tiếp dưới sự hướng dẫn của giáo viên Các kiến thức, kĩ năng học sinh có thể tự chiếm lĩnh và rèn luyện thông
qua các hình thức dạy học Đó là hình thức dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt
động của học sinh Nghĩa là giáo viên phải thực hiện đổi mới phương pháp dạy học,
trong đó có phương pháp dạy học theo nhóm Đây là một trong những phương pháp
nhằm phát huy được tính tích cực của học sinh
2 Cơ sở thực tiễn
Hiện nay, việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp bách trong xu thế đổi mới dạy học ở Tiểu học Ta đã từng biết, hiện có rất nhiều phương pháp dạy học để người giáo viên có thể lựa chọn, sử dụng trong thực tiễn dạy học của
Trang 2mình Tuy nhiên, mỗi phương pháp dạy học đều có mặt hạn chế của nó Không có một phương pháp dạy học nào là hoàn hảo cả Do đó, khi giảng dạy, người giáo viên phải cân nhắc, nghiên cứu khi sử dụng phương pháp dạy học Qua thực tế, một số giáo viên vẫn còn ngại đổi mới, sợ mất nhiều thời gian cho việc chuẩn bị chia nhóm, sợ học sinh không quen làm việc với bạn … hay một số giáo viên chỉ tổ chức hoạt động nhóm mang tính hình thức, chưa phù hợp với nội dung bài và cũng chưa đánh giá được kết quả của việc hợp tác nhóm Song song đó, vấn đề giáo dục kĩ năng sống cho đại bộ phận học sinh là rất cần thiết Vì thế, việc dạy học theo hợp tác nhóm rất cần thiết cho quá trình dạy học, nó giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp và kĩ năng xã hội.
Từ những nội dung phân tích nêu trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong hợp tác nhóm ở phân môn Luyện từ và câu - lớp Năm”, để nghiên cứu và thực hiện trong năm học này
II Mục đích nghiên cứu
Với nội dung đề tài này sẽ góp phần tạo cho học sinh luyện tập kĩ năng giao tiếp của mình, tạo cho các em diễn đạt ý nghĩ của mình, tìm tòi, mở rộng suy nghĩ, hiểu biết, luyện tập kĩ năng trình bày ý kiến suy nghĩ của mình Các em có cơ hội học hỏi từ các bạn, biết cách làm việc hợp tác nhóm, từ đó phát huy vai trò trách nhiệm, phát triển kĩ năng xã hội, góp phần hình thành tính cách cho trẻ
III Nhiệm vụ nghiên cứu
Với những mục tiêu đã đề ra, tôi đã nghiên cứu và thực hiện một số nhiệm vụ sau:
-Khảo sát tình hình học tập phân môn Luyện từ và câu của học sinh ở lớp
-Đề ra những giải pháp giúp học sinh học tập tốt hơn
-Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
IV Các phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện nhiệm vụ trên, tôi thực hiện một số phương pháp sau:
1-Phương pháp điều tra
nói riêng, phân môn Luyện từ và câu với cơ cấu nội dung sinh động, vừa gần gũi cuộc
sống thực tế vừa mở rộng tầm hiểu biết của các em
Từ thực tế trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài này với hi vọng mang lại cho mỗi giáo
viên chúng ta một số kinh nghiệm trong việc tổ chức kĩ năng hợp tác nhóm cho học
sinh đã được thực hiện tại lớp học và rút kinh nghiệm qua những lần dự giờ, thao
Trang 3giảng Tôi mong rằng những kinh nghiệm này sẽ đưa đến cho giáo viên chúng ta những cách thức mới để giảng dạy hiệu quả hơn, học sinh học tập tốt hơn.
VI Phạm vi nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu đề tài: “Phát huy tính tích cực học tập của học sinh trong hợp tác nhóm ở phân môn Luyện từ và câu - lớp Năm”, tôi bắt đầu thực hiện ngay từ đầu năm học 2015 - 2016 đến hết ngày 05/ 05/ 2016 tại lớp Năm / 4 của đơn vị mình
Trang 4Phần 2 NỘI DUNG CÔNG VIỆCI.Thực trạng đề tài
Với mong muốn thực hiện phối hợp các phương pháp dạy học sinh theo định hướng mới, ngoài dạy kiến thức, kĩ năng cho học sinh, giáo viên còn dạy cho học sinh phương pháp tự học qua các hoạt động học tập Ngay từ đầu năm học, tôi đã nắm bắt được tình hình học tập của lớp Sau khi được phân công chủ nhiệm lớp Năm/4 với sĩ
số lớp 36 học sinh, trong đó có 1 trẻ hòa nhập Tôi đã tiến hành kiểm tra, đánh giá với kết luận như sau:
- Do đặc thù lứa tuổi còn nhỏ nên ý thức tự suy luận, trao đổi, nhận xét, đánh giá lẫn nhau còn hạn chế
- Đa phần học sinh đều rất nhút nhát, việc tiếp xúc giao lưu với môi trường xã hội sôi động bên ngoài còn hạn chế, các em chưa có được sự mạnh dạn, tự tin vào bản thân
- Các em rất rụt rè trong giao tiếp với bạn bè và thầy cô
- Trẻ hòa nhập thì thích làm việc theo ý của mình, không chịu lắng nghe người khác
- Khi trình bày ý kiến của mình thì không dám mạnh dạn, phải nhờ sự động viên của giáo viên thì các em mới dám bày tỏ suy nghĩ của mình
- Học sinh Tiểu học hoạt động chủ đạo của các em đã có sự thay đổi về chất, chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập, các em phải tiếp nhận hình thức học tập mới so với ở Mẫu giáo nên các em dễ mất tập trung, thiếu tự tin
- Phân môn Luyện từ và câu với kết cấu bài tập thực hành là chủ yếu, trong đó hoạt động chủ yếu là học sinh tự suy nghĩ, tìm ra kiến thức mới Thế nhưng, vốn kinh nghiệm sống, vốn kiến thức về ngôn ngữ của các em chưa nhiều nên bản thân mỗi học sinh muốn đạt được yêu cầu nêu trên quả là điều không dễ
Bên cạnh những khó khăn trên cũng có không ít mặt thuận lợi cho học sinh :
- Trẻ em vốn ưa quan sát, tò mò, thích nhận xét, so sánh, thích được vui chơi, thi đua để trở thành người chiến thắng nên việc tổ chức học nhóm sẽ kích thích sự tìm tòi, học hỏi ở các em
- Các tiết Luyện từ và câu trong tuần có nội dung xoay quanh chủ điểm và gần gũi với những bài Tập đọc đã học trong tuần
Ví dụ:
Ở chủ điểm “Người công dân” có các bài như: Mở rộng vốn từ : Công dân
Chủ điểm: "Vì cuộc sống thanh bình "có các bài như: Mở rộng vốn từ :Trật tự-
An ninh
Ngoài ra nội dung các bài còn lại đều có nội dung xoay quanh chủ điểm của tuần đó
-Hệ thống bài tập rất đa dạng mang đến cho học sinh nhiều điều ngạc nhiên, thú
vị, kích thích sự tìm tòi, học hỏi của các em
Ví dụ: Bài Mở rộng vốn từ: Nam và nữ
Bài 1.
Trang 5Có người cho rằng: những phẩm chất quan trọng nhất của nam giới là dũng cảm, cao thượng, năng nổ, thích ứng được với mọi hoàn cảnh; còn ở phụ nữ, quan trọng nhất là dịu dàng, khoan dung, cần mẫn và biết quan tâm đến mọi người.
a) Em có đồng ý như vậy không?
Đọc lại truyện Một vụ đắm tàu Theo em, Giu-li-ét-ta và Ma-ri-ô có chung những
phẩm chất gì? Mỗi nhân vật có những phẩm chất gì tiêu biểu cho nữ tính và nam tính?
II Nội dung cần giải quyết
Phân môn Luyện từ và câu cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về
Tiếng Việt bằng con đường quy nạp và rèn luyện kĩ năng dùng từ đặt câu, kĩ năng đọc, nói Vì vậy, khi giảng dạy, giáo viên cần phối hợp nhiều phương pháp dạy học như: Phương pháp phân tích ngôn ngữ, phương pháp luyện tập thực hành, phương pháp sử dụng trò chơi, phương pháp dạy học nhóm,… Trong đó, phương pháp dạy học nhóm thường được vận dụng trong các tiết dạy vì phương pháp này sẽ tạo điều kiện cho học sinh luyện tập kĩ năng giao tiếp, khả năng hợp tác và khả năng thích ứng với hoàn cảnh xung quanh Thông qua thảo luận, ngôn ngữ tư duy của học sinh trở nên linh hoạt và sinh động hơn Do đó, muốn tổ chức các hoạt động dạy- học theo nhóm có hiệu quả, ta cần xây dựng kế hoạch theo các bước sau:
Bước 1: Xây dựng mục tiêu, nội dung, kế hoạch dạy-học theo nhóm
- Dự kiến các tình huống và khả năng của học sinh
- Xác định cụ thể, rõ ràng các hoạt động (nhiệm vụ, hình thức)
- Phân phối thời gian cho từng hoạt động
Bước 2: Hoạt động nhóm
- Chia nhóm, bầu các thành phần trong nhóm
- Nêu nhiệm vụ cụ thể, rõ ràng và kiểm tra sự nắm vững nhiệm vụ hoạt động của các thành viên
- Học sinh hoạt động trong nhóm
- Giám sát sự hoạt động của nhóm và từng cá nhân
Bước 3: Tiếp nhận thông tin phản hồi
- Các nhóm trình bày kết quả hoạt động
- Các nhóm nhận xét và đánh giá
- Giáo viên tổng kết, chốt lại những điểm quan trọng
- Động viên, khen ngợi các nhóm và cá nhân hoàn thành tốt nhiệm vụ, nhắc nhở những cá nhân và nhóm hoạt động chưa tích cực
* Khi lập kế hoạch trên, giáo viên cần lưu ý những điểm cơ bản sau:
+Xác định mục tiêu cần đạt được khi cho học sinh hoạt động nhóm
Trang 6+Chuẩn bị kĩ các câu hỏi, nhất là các câu hỏi mở nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ cao hơn và học sâu hơn.
+Xác định cụ thể thời gian cho các hoạt động
+Lựa chọn và chuẩn bị tốt cách chia nhóm phù hợp với lớp
+Chuẩn bị tốt đồ dùng dạy và học, đặc biệt là các phương tiện có liên quan tới hoạt động nhóm (giấy khổ to, băng dính, bút dạ,…)
* Giáo viên cũng cần chú ý tránh một số hạn chế khi tổ chức dạy học theo nhóm:+Trong hoạt động nhóm chỉ có một số em tham gia, số còn lại không tham gia hoặc tham gia không tích cực
+Nhóm có thể lạc hướng hoặc có thể bị một cá nhân làm rối loạn
+Các thành viên trong nhóm không lắng nghe ý kiến của nhau; có hiện tượng lấn
át hoặc chấp nhận ý kiến của nhau một cách miễn cưỡng
+Hoạt động nhóm diễn ra quá lâu làm giáo viên mất rất nhiều thời gian
+Cả nhóm phụ thuộc vào một, hai người rồi để mặc người đó điều khiển
+Nhóm hoạt động tự do, không ai điều khiển
+Vai trò của các thành viên trong nhóm không thay đổi (chỉ một, hai người thường xuyên làm nhóm trưởng, thư kí,…)
Có nhiều dạng bài tập trong phân môn Luyện từ và câu, giáo viên nên chọn hình thức hoạt động nhóm thích hợp thì sẽ đạt hiệu quả cao:
- Phân loại thông tin:
a)Truyền có nghĩa là trao lại cho người khác (thường thuộc thế hệ sau)
b)Truyền có nghĩa là lan rộng hoặc làm lan rộng ra cho nhiều người biết
c)Truyền có nghĩa là nhập vào hoặc đưa vào cơ thể người
*Đáp án:
a)Truyền có nghĩa là trao lại cho người khác(thường thuộc thế hệ sau): truyền nghề, truyền ngôi, truyền thống;
b)Truyền có nghĩa là lan rộng hoặc làm lan rộng ra cho nhiều người biết: truyền
bá, truyền tin, truyền tụng, truyền hình;
c)Truyền có nghĩa là nhập vào hoặc đưa vào cơ thể người: truyền nhiễm, truyền máu;
- Đọc thảo luận một đoạn văn và trả lời câu hỏi:
Ví dụ: Bài Câu ghép
Bài 1/8 (TV2) Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây Xác định các vế câu trong
từng câu ghép
Trang 7Biển luôn thay đổi màu tùy theo sắc mây trời Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh, như dâng cao lên, chắc nịch Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ…Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế Nhưng vẻ đẹp của biển,
vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc ấy phần lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên
Theo Vũ Tú Nam.
*Đáp án :Các câu ghép là: câu 2; câu 3; câu 4; câu 5,
Bài 2/9 Có thể tách mỗi vế câu ghép vừa tìm được ở bài tập 1 thành một câu đơn
được không? Vì sao?
*Đáp án: Không thể tách mỗi vế câu ghép nói trên thành một câu đơn vì mỗi vế
câu thể hiện một ý có quan hệ rất chặt chẽ với ý của vế câu khác.
- Thảo luận các ý kiến, chia sẻ quan điểm, từ một chủ đề.
Ví dụ: Bài: Mở rộng vốn từ : Hạnh phúc
Bài 4/147 (TV1) Mỗi người có thể có một cách hiểu khác nhau về hạnh phúc
Theo em, trong các yếu tố dưới đây, yếu tố nào là quan trọng nhất để tạo nên một gia đình hạnh phúc?
a) Giàu có
b) Con cái học giỏi
c) Mọi người hòa thuận
d)Bố mẹ có chức vụ cao
Căn cứ vào nội dung bài tập và số lượng học sinh, giáo viên có thể chọn dạng hoạt động nhóm phù hợp để vừa tiết kiệm được thời gian vừa tạo sự ham thích tìm tòi,
sự nổ lực thi đua với nhau Dưới dây là một số dạng chính:
- Nhóm cùng nhiệm vụ: Các nhóm được giao cùng một nhiệm vụ (hay cùng một chuỗi nhiệm vụ) Mục đích của dạng này là tạo sự thi đua giữa các nhóm xem nhóm nào hoàn thành nhanh nhất và tốt nhất hoặc xem xét các cách giải quyết khác nhau của các nhóm
Ví dụ: Bài Từ trái nghĩa (TV -1)
*Đáp án: Các từ trái nghĩa nhau là:
a) Hòa bình trái nghĩa với chiến tranh, xung đột,…
b) Thương yêu trái nghĩa với thù ghét, ghét bỏ, thù hận,….
c) Đoàn kết trái nghĩa với chia rẽ, bè phái, mâu thuẫn,….
d) Giữ gìn trái nghĩa với phá hoại, phá phách,…
Trang 8- Nhóm khác nhiệm vụ: Các nhóm được giao các nhiệm vụ khác nhau nhưng những nhiệm vụ đó liên quan với nhau.
Ví dụ : Bài: Mở rộng vốn từ : Thiên nhiên (TV-1)
Bài 3/78.
Tìm những từ ngữ miêu tả không gian Đặt câu với một trong các từ ngữ vừa tìm được
a)Tả chiều rộng M: bao la- Nhóm 1
b)Tả chiều dài (xa) M: tít tắp- Nhóm 2
c)Tả chiều cao M: cao vút- Nhóm 3
d)Tả chiều sâu M: hun hút- Nhóm 4
*Đáp án:
a) Tả chiều rộng: bao la, mênh mông, bát ngát, vô tận,….
-Biển rộng mênh mông, sóng vỗ dạt dào.
b)Tả chiều dài :
+xa: tít tắp, tít, thăm thẳm, muôn trùng khơi,….
+dài: dằng dặc, lê thê, thườn thượt, loằng ngoằng,….
-Con đường dẫn vào động Phong Nha dài thăm thẳm.
c)Tả chiều cao: cao vút, chót vót, ngất ngưởng, chất ngất, vời vợi,…
-Bầu trời mùa thu xanh cao vời vợi.
d)Tả chiều sâu: hun hút, thăm thẳm, sâu hoắm, sâu hoăm hoắm,….
-Đèo Hải Vân một bên là núi cao, một bên là vực sâu hun hút.
Với bài tập này, giáo viên sẽ chia lớp thành 4 nhóm Mỗi nhóm giải quyết một yêu cầu của bài tập Và như thế, giáo viên vừa tận dụng được thời gian, vừa khai thác được tất cả nội dung bài tập
Nhìn chung, khi cho học sinh hoạt động nhóm, giáo viên nên chọn những bài tập kết thúc mở Điều này nhằm khai thác tối đa khả năng tìm tòi, phân tích, tổng hợp của
học sinh Nếu nhiệm vụ hoàn toàn “đóng”, ta chỉ nhận được thông tin mang tính đúng,
sai mà không phát triển được hoạt động ở khía cạnh khác nhau Ngoài ra, dễ xảy ra hiện tượng một nhóm nào đó đã làm xong và chẳng có gì để làm ngoài việc nói chuyện
và nghịch, trong khi các nhóm khác vẫn đang hoạt động
Với những nội dung vừa phân tích, tôi đã nghiên cứu và thực nghiệm bằng một
số biện pháp thiết thực
III Các biện pháp thực hiện
Để thực hiện tiết học sử dụng hình thức hợp tác nhóm có hiệu quả, tôi đã chọn ra một số cách làm như sau:
1) Xây dựng cấu trúc nhóm.
- Số lượng thành viên của nhóm: thường gồm 2 đến 6 em Một nhóm không nên
quá 6 học sinh bởi vì các lí do sau:
+ Học sinh ra quyết định nhanh hơn
+ Giáo viên quản lí nhóm dễ dàng hơn
Trang 9+ Giáo viên dành thời gian cho các nhóm khác.
- Để giúp nhóm hoạt động hiệu quả, cần làm cho các em trong nhóm biết và hiểu
rõ công việc của mình Vì vậy, phải phân công nhiệm vụ cho các em Trong nhóm thường có các thành phần:
+Trưởng nhóm: Quản lí, chỉ đạo, điều khiển nhóm hoạt động
+Thư kí: Ghi chép lại các kết quả công việc của nhóm sau khi đạt được sự đồng tình của cả nhóm
+Báo cáo viên: Trình bày trước lớp kết quả công việc của nhóm
+Các thành viên khác trong nhóm có trách nhiệm tham gia tích cực vào các hoạt động của nhóm
Việc phân công nhiệm vụ trong nhóm cần linh hoạt, nghĩa là không phải bao giờ cũng cần đủ các thành phần: trưởng nhóm, thư kí, báo cáo viên Tuy nhiên trong nhóm
có từ 4 thành viên trở lên nhất thiết phải có trưởng nhóm để triển khai hoạt động của nhóm
- Chia nhóm là một khâu quan trọng trong tổ chức dạy học theo nhóm Ngay khi
soạn kế hoạch bài dạy, giáo viên phải lựa chọn kiểu nhóm và dự kiến chia nhóm ra sao cho phù hợp các phần của tiết dạy
Các kiểu nhóm gồm có:
+Nhóm nhiều trình độ (trong nhóm có đủ bốn đối tượng học sinh)
+Nhóm cùng trình độ (trong nhóm các em có khả năng học tập như nhau)
+Nhóm tình bạn
+Nhóm cùng nhu cầu học tập
- Với mỗi kiểu nhóm, có nhiều cách chia khác nhau như:
*Gọi số: Giáo viên cho học sinh đếm từ 1 đến số nhóm dự kiến.
Ví dụ: Định chia thành 6 nhóm thì học sinh đếm từ 1 đến 6 vòng quanh lớp Các nhóm được thành lập bởi các em có cùng số hoặc lập một bộ số từ 1 đến 6
Đây là kiểu chia nhóm nhiều trình độ, được hình thành ngẫu nhiên
*Chỉ định: Lần lượt đọc tên từng học sinh vào từng nhóm.
Đây là kiểu nhóm nhiều trình độ, được hình thành do chủ định của giáo viên Với cách chia nhóm này, giáo viên nên chọn những bài tập phù hợp với trình độ từng nhóm
*Biểu tượng: Giáo viên phát cho mỗi học sinh một tấm bìa có vẽ biểu tượng
(hoa, quả, con vật, hình….), học sinh tìm bạn có biểu tượng giống mình họp lại thành một nhóm
Đây là kiểu nhóm nhiều trình độ, hình thành ngẫu nhiên
Trang 10Học sinh học theo kiểu nhóm biểu tượng
*Chọn bạn: Học sinh được phép chọn bạn lập thành 1 nhóm với số người do giáo
viên chỉ định trước
Đây là kiểu nhóm cùng trình độ hay nhiều trình độ
Học sinh học tập theo kiểu nhóm chọn bạn
*Cố định: Chia nhóm cố định và đặt tên cho mỗi nhóm Khi có lệnh của giáo
viên, các em tự giác lập thành nhóm
Đây là kiểu nhóm nhiều trình độ hay cùng trình độ được hình thành có chủ định
*Gần nhau: Chọn học sinh ngồi bàn trước và bàn sau hoặc hai bạn ngồi cùng bàn
lập thành một nhóm
Trang 11Đây là nhóm nhiều trình độ được hình thành ngẫu nhiên.
Học sinh học tập theo kiểu nhóm gần nhau
2.Tổ chức dạy học theo nhóm.
Với hình thức chia nhóm như trên, ta có thể tổ chức tiết học một cách nhẹ nhàng hơn, thu hút học sinh tích cực hoạt động hơn Do đó, trong quá trình dạy học, tôi đã thực hiện dạy học theo nhóm ở các dạng nhóm sau:
Với mỗi một kiểu nhóm ta có những dạng bài tập phù hợp:
a)Nhóm đôi: ( Hai học sinh ngồi cùng một bàn họp lại làm một nhóm)
Ví dụ: Bài :Nối các vế câu ghép bằng quan hệ từ (TV 2)
Bài 1/44 Phân tích cấu tạo của câu ghép sau:
a)Mặc dù giặc Tây hung tàn nhưng chúng không thể ngăn cản các cháu học tập, vui tươi, đoàn kết, tiến bộ
tập, vui tươi, đoàn kết, tiến bộ
b)Tuy rét vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương.
C V C V
Trang 12b)Nhóm 3 - 4 học sinh: (Chia các học sinh ngồi ở hai dãy bàn trên và dưới họp lại làm một nhóm bốn - đối với các lớp học ngồi bàn hai học sinh Hay hai bạn bàn trên và một bạn ngồi bàn dưới họp lại nhóm ba).
Ví dụ:Bài Luyện tập về từ trái nghĩa (TV1)
Bài 4/44.Tìm những từ trái nghĩa nhau:
Những từ trái nghĩa nhau là:
a) Tả hình dáng M: cao - thấp; cao- lùn; cao vống - lùn tịt; ……
b) Tả hành động M: khóc - cười; đứng - ngồi; ; lên - xuống; ra - vào;…
c) Tả trạng thái M: buồn - vui; lạc quan - bi quan; no - đói; khỏe mạnh - ốm yếu;
…
d) Tả phẩm chất M: tốt - xấu; hiền - dữ; thật thà - dối trá;……
Hay bài Mở rộng vốn từ : Thiên nhiên (TV1)
Bài 3/78
Tìm những từ ngữ miêu tả không gian Đặt câu với một trong các từ ngữ vừa tìm được
a)Tả chiều rộng M :bao la
b)Tả chiều dài (xa) M : tít tắp
c)Tả chiều cao M: cao vút
d)Tả chiều sâu M: hun hút
a) Em có đồng ý như vậy không?
Trang 13c) Giải thích:
- Cao thượng:Có tư cách đạo đức hơn người, không ích kỉ, đố kị, nhỏ nhen, trọng nghĩa khinh tài.
- Dịu dàng:Tính nết hiền hậu, nói năng nhỏ nhẹ.
Với những dạng bài tập như trên, khi tổ chức học nhóm, giáo viên sẽ thu được kết quả như ý, không mất thời gian khi lên lớp Những học sinh khó khăn trong học tập cũng tự tin hơn khi được hòa mình vào tập thể Cũng với nội dung bài tập trên nếu giáo viên chỉ dạy học cá nhân thì khả năng của học sinh không thể đáp ứng được hết những yêu cầu của bài tập, giáo viên mất nhiều thời gian Học sinh có khó khăn trong học tập, học sinh hòa nhập không có điều kiện tham gia vào giải quyết vấn đế, tiếp thu bài một cách thụ động
Tuy nhiên không phải lúc nào, bài học nào ta cũng có thể tổ chức dạy học theo nhóm Vì vậy, khi lên kế hoạch dạy học theo hoạt động nhóm, giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung bài, môi trường học tập
3.Vai trò của người giáo viên trong tổ chức dạy học theo nhóm.
-Trong quá trình dạy học, vai trò và tâm thế của người giáo viên luôn có sự thay đổi cơ bản Giáo viên là người quyết định chất lượng của hình thức dạy học theo nhóm vì:
+ Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn các hoạt động, người cố vấn, gợi mở, khuyến khích và hỗ trợ việc học của học sinh
+Giáo viên còn là người điều động các nhóm làm việc
+Quan sát tất cả các nhóm, phát hiện và hỗ trợ các nhóm có khó khăn (đặt câu hỏi, hướng dẫn cách trả lời, cách giải quyết tình huống trong hoạt động)
+ Giáo viên cung cấp nhiệm vụ có thách thức và tạo điều kiện để các nhóm hoàn thành nhiệm vụ
+ Phải quan sát các nhóm làm việc để phát hiện các sai lầm mà các nhóm mắc phải khi tham gia nhóm, những sai lầm mang tính điển hình và chưa được sửa chữa để cuối phần thảo luận giáo viên có nhận xét, góp ý
-Khi chia nhóm, giáo viên cần chú ý đến đặc điểm của mỗi kiểu nhóm:
+Trong nhóm nhiều trình độ: Các em học sinh có nhiều cơ hội học hỏi được ở các học sinh khác Nhưng cũng có thể xảy ra hiện tượng chỉ các học sinh năng khiếu, học sinh tích cực học tập tham gia hoạt động mà ít hoặc không có sự tham gia của các
em học còn lại Vì thế, khi học sinh đang làm việc trong nhóm, giáo viên nên quan sát, theo dõi để luôn động viên, khích lệ các em học sinh cùng làm việc, đồng thời nhắc nhở các nhóm trưởng phải linh hoạt trong vai trò điều khiển của mình
+Ở các nhóm cùng trình độ, có thể xảy ra tình trạng những nhóm học sinh có khó khăn trong học tập bị chế giễu, dẫn tới sự tự ti và hạn chế sự phát triển Vì thế, giáo viên khi lên kế hoạch cho các nhóm làm việc nên bố trí các yêu cầu, nội dung thảo luận phù hợp với trình độ của từng nhóm