Hướng nghiệp có mục đích cơ bản là hướng dẫn và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào các ngành nghề mà đất nước hay ở từng địa phương đang cần. Quá trình giáo dục hướng nghiệp phải làm cho học sinh có những hiểu biết cần thiết về thị trường lao động, biết cách lựa chọn nghề nghiệp có cơ sở khoa học, được làm quen với nghề để có hứng thú và thái độ đúng đắn, yêu quý nghề, và điều quan trọng là học sinh có được tình cảm, thói quen lao động để tiến tới có thể biết làm một số nghề truyền thống, nghề thông dụng đang cần duy trì và phát triển ở địa phương.
Trang 1TƯ VẤN CHO MỘT HỌC SINH VỀ CHỌN TRƯỜNG HỌC
SAU KHI TỐT NGHIỆP TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Nhiệm vụ cơ bản của hướng nghiệp là tìm một nghề phù hợp nhất với những khả năng của cá nhân và thỏa mãn nhu cầu nhân lực cho tất cả các lĩnh vực nghề nghiệp (thị trường lao động) Đối với trường phổ thông, hướng nghiệp cho học sinh phổ thông
là bước khởi đầu quan trọng của quá trình phát triển nguồn nhân lực
Nhiệm vụ đầu tiên là qua hướng nghiệp, các em được làm quen với những nghề cơ bản trong xã hội, những nghề có vị trí then chốt trong nền kinh tế quốc dân, những nghề cần thiết phải phát triển ở ngay địa phương mình Nhiệm vụ này được thể hiện trong suốt những năm còn ngồi trên ghế nhà trường Nhiệm vụ đó giúp các em có điều kiện tìm hiểu nghề trong xã hội (đặc biệt là nghề của địa phương) Từ sự làm quen này, sẽ giúp cho em trả lời những câu hỏi:
Những nghề nào đang cần phát triển nhất?
Thái độ đối với nghề như thế nào là đúng?
Sự yêu thích của bản thân đối với nghề mình chọn học?
Điều kiện để học nghề đó là gì?
Khi học nghề đó tương lai sẽ là làm gì?
Ngành chọn học sẽ mang lại lợi ích gì?, …
Nhiệm vụ cuối cùng của hướng nghiệp là giáo dục cho học sinh thái độ lao động,
ý thức tôn trọng người lao động thuộc các ngành nghề khác nhau, ý thức tiết kiệm và bảo vệ của công… Đây là những phẩm chất nhân cách không thể thiếu được ở người lao động trong xã hội Có thể coi đây là nhiệm vụ giáo dục đạo đức và lương tâm nghề nghiệp, là nhiệm vụ chủ yếu đối với thế hệ trẻ Cùng với các nhiệm vụ trên, nhiệm vụ này góp phần vào việc làm cho những phẩm chất nhân cách của người lao động được hài hòa và cân đối
Tóm lại, hướng nghiệp có mục đích cơ bản là hướng dẫn và chuẩn bị cho thế hệ trẻ sẵn sàng đi vào các ngành nghề mà đất nước hay ở từng địa phương đang cần Quá trình giáo dục hướng nghiệp phải làm cho học sinh có những hiểu biết cần thiết về thị trường lao động, biết cách lựa chọn nghề nghiệp có cơ sở khoa học, được làm quen với nghề để có hứng thú và thái độ đúng đắn, yêu quý nghề, và điều quan trọng là học sinh
Trang 2có được tình cảm, thói quen lao động để tiến tới có thể biết làm một số nghề truyền thống, nghề thông dụng đang cần duy trì và phát triển ở địa phương
Ngay từ khi học phổ thông, học sinh đã được chuẩn bị tâm thế và kỹ năng sẵn sàng đi vào cuộc sống, tự tạo việc làm ở gia đình và có thể tham gia lao động ở các thành phần kinh tế khác Vì thế công tác tư vấn cho học sinh lựa chọn nghề nghiệp, lựa chọn trường học sau trung học phổ thông đóng vai trò quan trọng nhằm định hướng đắn đắn hơn cho học sinh trong lựa chọn nghề nghiệp, lựa chọn trường học
A là học sinh lớp 12 của một trường Trung học phổ thông trọng điểm của thành phố, gia đình có 4 người, cha mẹ em làm công nhân viên nhà nước, kinh tế gia đình tương đối khá có thể lo cho em học đến nơi, đến chốn Anh trai em T vừa học xong Đại học Kinh tế và đang vừa được nhận vào làm việc tại ngân hàng BIDV
Em T là học sinh chuyên Anh trường THPT chuyên của tỉnh, em có ước mong vào ngành sư phạm tiếng Anh để trở thành cô giáo
Như mọi người thường nói đây là thời điểm mà mỗi người tự chọn cho mình một con đường, một cách cửa để bước vào đời và cuộc đời của mỗi người thành công hay thất bại sẽ phụ thuộc vào sự lựa chọn đó Do vậy mà T cũng như tất cả những ai đang ở vào thời điểm của em cũng có nhiều băn khoăn lẫn lo lắng cho sự lựa chọn ấy
1 Trạng thái mục tiêu với 2 phương án
Phương án thứ nhất: Học lực của em thuộc loại xuất sắc và anh trai của em vừa tốt nghiệp đại học kinh tế đã có việc làm phù hợp với chuyên ngành đào tạo với mức thu nhập tương đối tốt Cha mẹ em không muốn em vào sư phạm bởi vì nghề giáo không cho thu nhập cao và sợ em phải vất vả sau này, cha mẹ em muốn em vào học một trường đại học ngoại thương hay thông dịch viên như năng khiếu của em Tuy nhiên em quyết chí vào sư phạm để theo đuổi ước mơ trở thành cô giáo
Phương án thứ hai: Em cũng muốn làm vui lòng cha mẹ và chọn học ngành Ngoại thương theo ý muốn của gia đình
2 Phân tích, quyết định lựa chọn phương án:
2.1 Phân tích:
Dạy học - nghề “lao tâm khổ tứ” hay nhàn hạ? T và gia đình đang băn khoăn
có nên hay không nên quyết định đi theo nghề này và quyết tâm thực hiện ước mơ, hoài bão đó? Nghề sư phạm có những đặc điểm gì? Cần những điều kiện gì và liệu T
có phù hợp với nghề này?
Trang 3Theo âm Hán Việt, sư có nghĩa là thầy, phạm là khuôn thước, mẫu mực Như vậy, theo cách hiểu đơn giản nhất, sư phạm có nghĩa là người thầy mẫu mực, khuôn phép, là tấm gương sáng cho học trò noi theo Làm việc trong ngành sư phạm là bạn tham gia vào sự nghiệp trồng người, đào tạo nguồn nhân lực cho các ngành nghề, lĩnh vực của xã hội
Trong ngành sư phạm, bạn có thể làm việc tại:
- Hệ thống các trường mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông, các trung tâm giáo dục thường xuyên, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, cao đẳng, đại học
- Các cơ quan quản lý giáo dục từ Trung ương đến địa phương như: Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Sở, Phòng Giáo dục – Đào tạo
- Các tổ chức, trung tâm hoạt động trong lĩnh vực giáo dục trong và ngoài nước (ví dụ như trung tâm ngoại ngữ)
Đây là nghề thường đòi hỏi bạn phải được đào tạo chính quy trong trường sư phạm hoặc có chứng chỉ sư phạm Với phái nữ, đây là một trong những sự lựa chọn được ưu ái nhất bởi có nhiều thời gian chăm sóc gia đình, ít va chạm với những bon chen của xã hội Cùng chính sách xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước, số trường lớp ở nước ta không ngừng tăng trong những năm qua dẫn đến nhu cầu tuyển dụng giáo viên lớn Hiện nay, bậc lương của nhà giáo là một trong những thang, bậc lương cao nhất trong hệ thống thang, bậc lương hành chính sự nghiệp của Đảng và Nhà nước Tuy nhiên, do số lượng người theo học ngành này thường đông nên cạnh tranh tuyển dụng khá gay gắt
Phẩm chất và kỹ năng cần có đối với người theo đuổi ngành sư phạm:
- Khả năng truyền đạt tốt trên cả hai phương diện nói và viết
- Giàu tình yêu thương, đặc biệt là yêu lớp người trẻ tuổi
- Có lòng bao dung, độ lượng và trái tim nhân hậu
- Nhạy cảm, có khả năng nắm bắt tâm lý con người
- Kiên trì, nhẫn nại
- Ham học hỏi và luôn mong muốn truyền đạt lại cho người khác
Điều mà bạn cần lưu tâm nhất trước khi chọn nghề này là hãy tự nghiên cứu kỹ
về tính cách của mình Bởi nếu chấp nhận đi theo cái “nghiệp” nhà giáo, bạn đành phải chấp nhận rèn mình để trở thành một người thầy giáo, cô giáo mẫu mực, thương yêu
Trang 4học trò, xứng đáng là tấm gương sáng về nhân cách để học trò noi theo, xã hội quý trọng Chọn nghề sư phạm, khả năng có việc làm của bạn khá lớn, bạn được xã hội nể trọng, nhiều người quý mến và có nhiều thời gian dành cho gia đình hơn Như vậy, nếu bạn là người thiếu sự kiên nhẫn, bình tĩnh, không yêu thích trẻ em và có quan niệm xem công danh là điều cơ bản của thành công thì bạn không nên chọn nghề sư phạm Bởi, với những đức tính đó thì bạn khó lòng làm được chức năng của một “kỹ sư tâm hồn”
Có thể nói, nghề dạy học đòi hỏi ở bạn nhiều về phẩm chất (đạo đức, nhân cách) và thiên về sự mẫu mực chứ không chỉ đơn thuần về năng lực Do đó, để đến được với nghề giáo và có cơ hội trở thành người thầy tốt, bạn cần có định hướng đúng trên cơ sở xác định tính cách, năng lực và nguyện vọng của mình sao cho phù hợp để sống mãi với nghề này
Từ những phân tích về những phẩm chất và năng lực của người muốn theo đuổi ước mơ đứng trên bục giảng, T có đủ tất cả các điều kiện cần thiết để trở thành cô giáo T có năng lực thật sự về ngoại ngữ, cô luôn phấn đấu để đạt thành tích tốt trong học tập, nhiều năm liền T là học sinh xuất sắc; trong mối quan hệ với bạn bè, thầy cô T luôn được mọi người yêu quý và đặc biệt T rất thích trẻ em và say mê theo đuổi nghiệp
sư phạm
2.2 Quyết định lựa chọn phương án:
Sau những trăn trở, suy nghĩ em tìm hiểu từ nhiều nguồn thông tin, thông qua tư vấn của giáo viên cuối cùng em quyết định đăng ký xét tuyển vào trường đại học Cần Thơ với chuyên ngành sư phạm tiếng Anh, vừa có khả năng sau khi ra trường có cơ
hội việc làm, vừa đúng với sở thích của bản thân bởi vì Sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp phù hợp với nghề mà em chọn Thực tế đã chứng minh, những
người quyết tâm chọn nghề và theo đuổi nghề phù hợp sẽ có nhiều khả năng thu được những kết quả tốt trong hoạt động nghề nghiệp như: Có cơ hội việc làm cao, được nhiều người tôn trọng, công việc ổn định,
3 Biện pháp, giải pháp thực hiện
Tin tưởng vào sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp, với sự tư vấn
của nhà trường, giáo viên, T quyết tâm thực hiện ước mơ trở thành giáo viên dạy tiếng Anh Em đã đầu tư vào việc học các môn thi tốt nghiệp THPT để đạt kết quả cao trong
kỳ thi và chú ý rèn luyện nhất là các môn Toán, Văn, Anh Em còn tìm hiểu thêm
Trang 5thông tin về đào tạo ở các trường sư phạm, những phẩm chất và những kỹ năng cần thiết nào để thở thành một giáo viên, cũng như tìm hiểu về những thuận lợi và khó khăn khi học và khi ra trường giảng dạy, việc dạy học tiếng Anh tại những trường THPT trên địa bàn thành phố
Em tham gia vào câu lạc bộ tiếng Anh của trường để sinh hoạt và trao dồi khả năng tiếng Anh của mình, ngoài ra em còn kết bạn trên mạng internet với các bạn nước ngoài, thường xuyên trao đổi bằng tiếng Anh
Đối với gia đình, em tìm cách thuyết phục mẹ đồng ý cho em chọn trường sư phạm để thực hiện ước mơ, sau khi thuyết phục được mẹ, em cùng em thuyết phục ba Với sự kiên trì và ước mơ của T, gia đình T đã đồng tình với em để chọn học ngành sư phạm
4 Đưa ra các lời khuyên, khuyến nghị
4.1 Một số lời khuyên:
4.1.1 Đối với T: Lựa chọn nghề nghiệp nhất thiết phải tìm hiểu bản thân về Sở thích,
khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp.
Nhận thức bản thân là điều quan trọng nhất trong cuộc hành trình đi tìm nghề nghiệp mỗi người Khi đã hiểu rõ mình là ai, mình thích gì, mình giỏi gì, cá tính mình
ra sao và giá trị nghề nghiệp nào quan trọng với mình nhất, thì mỗi người sẽ vững bước trên con đường nghề nghiệp để từ đó có thể đưa ra câu trả lời chính xác nhất cho câu hỏi: “Công việc hay nghề nghiệp nào phù hợp với tôi nhất?”
Lỗi thường gặp nhất trong quá trình tìm hiểu nghề nghiệp của HS là HS tìm hiểu
về thế giới nghề nghiệp trước khi hiểu rõ bản thân Hãy tưởng tượng thế giới nghề nghiệp là một “cánh rừng rộng lớn” và nhận thức bản thân là “la bàn” Chỉ khi nào ta
có một cái la bàn tốt, biết cách dùng la bàn đó, thì ta mới tìm được hướng đi phù hợp với mình và đến được mục tiêu mình muốn trong “khu rừng bao la”
Nhiệm vụ quan trọng nhất trong quá trình tìm hiểu nghề nghiệp là các em có khả năng đối chiếu bản thân mình với một nghề nghiệp nào đó Vì vậy, bước đầu tiên trong giáo dục hướng nghiệp là tìm hiểu bản thân trong bốn lĩnh vực: Sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp
Nội dung nhận thức bản thân
Có rất nhiều lí thuyết hướng nghiệp khác nhau, nhưng phần lớn khi nói đến việc nhận thức bản thân, các chuyên gia đều đồng ý rằng bốn lĩnh vực chính mà mỗi
Trang 6người cần biết là: Sở thích, khả năng, cá tính và giá trị nghề nghiệp.
1 Sở thích
Mỗi người đều có một niềm đam mê nào đó Có người biết rõ, có người lại không Điều này bị ảnh hưởng rất nhiều bởi bối cảnh gia đình, sự giáo dục, môi trường xã hội mà mỗi HS đang sống Có rất nhiều trường hợp, một sở thích bị chôn vùi trong phần ẩn của mỗi người vì họ sợ bị đánh giá, bị cấm đoán hay đơn giản là không được khuyến khích sử dụng Ví dụ, một em có sở thích về nghệ thuật, rất khéo tay trong những việc như cắm hoa, trang trí nhà cửa hay làm đẹp cho mình và người xung quanh Nếu em HS này sinh ra trong một gia đình truyền thống mà cha mẹ nghĩ rằng nam giới phải làm việc nặng mới là đàn ông và nữ giới thì phải dịu dàng mới là phụ nữ, thì ngay từ nhỏ em đã biết học cách giấu sở thích của mình để khỏi bị la mắng hay để được khen ngợi
Vì thế khi tư vấn hướng nghiệp, người tư vấn cần tìm hiểu kỹ về những sở thích của cá nhân để định hướng cho họ lựa chọn công việc phù hợp với sở thích, họ sẽ làm việc rất tốt, có động lực, đạt được sự thỏa mãn và hạnh phúc trong đời sống cá nhân Có một nghiên cứu chỉ ra rằng, có tới 80% những người than phiền về cuộc sống của họ, có biểu hiện trầm cảm hay buồn rầu đều chia sẻ một điểm chung là họ ghét công việc họ đang làm
2 Khả năng
Mỗi người có một điểm mạnh riêng biệt làm cho họ khác với người xung quanh Nếu như mỗi người có thể làm công việc đòi hỏi những kĩ năng thuộc về thế mạnh của họ, họ sẽ làm việc rất hiệu quả, chất lượng cao, và cũng tương tự như ở phần sở thích, họ sẽ có một đời sống cá nhân hạnh phúc
Điều không may mắn là chúng ta thường thiên về việc tìm kiếm và hoàn thiện những điểm yếu của mình để hoàn thiện chúng hơn là xác định xem bản thân giỏi về cái gì Ví dụ, nếu các bạn hỏi người xung quanh xem họ yếu về cái gì, họ sẽ nói ngay không ngần ngại 5, 6 điểm yếu của mình Nhưng nếu bạn hỏi họ xem họ giỏi gì nhất thì họ sẽ bối rối, mất thời gian để nghĩ ra câu trả lời hoặc đơn giản chỉ trả lời: “Tôi không giỏi gì cả” Lý do là vì đặc điểm của người Việt Nam là rất khiêm tốn Nhiều người không muốn thể hiện những điểm mạnh của bản thân mình Và chúng ta mất quá nhiều thời gian để hoàn thiện những điểm yếu của mình thay vì phát huy những điểm mạnh cá nhân
Trang 7Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, khi ta làm công việc nào có những yêu cầu, đòi hỏi phù hợp những khả năng ta có thì sự thành công của ta là điều hiển nhiên Ngược lại, nếu ta lao đầu vào làm những công việc ta hoàn toàn thiếu khả năng thì dù có mất gấp 10 lần thời gian, ta cũng không thể nào hoàn thành nó với chất lượng và hiệu quả ta mong muốn Điều quan trọng hơn nữa là khi ta sử dụng những khả năng mà ta không giỏi và không tự tin thì ta sẽ bị tuột dốc và dần dần mất niềm tin rằng ta có thể sẽ thành công
Tiến sĩ Alvin Lương, trường đại học Hồng Kông có nghiên cứu với các học sinh Châu Á và cho biết, các em HS, sinh viên có thể học ngành mình không thích, nhưng chắc chắn phải học ngành phù hợp với khả năng của mình, nếu không sự thất bại là điều hiển nhiên Vì vậy, muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giúp HS biết chọn lựa ngành học và nghề nghiệp phù hợp với khả năng của các em Đặc biệt, khuyên
HS đừng bao giờ học ngành hay theo đuổi nghề nghiệp mà mình hoàn toàn không có khả năng Ví dụ, như một HS sợ máu và học môn Sinh học rất kém nhưng theo đuổi ngành Y chỉ vì truyền thống gia đình hai bên nội ngoại đều có người làm việc trong ngành này thì khó có thể trở thành bác sĩ giỏi
3.Cá tính
Các nhà tâm lí học cho rằng, mỗi người sinh ra đều có một cá tính riêng biệt Cá tính này sẽ bị ảnh hưởng bởi yếu tố gia đình, xã hội, môi trường giáo dục và nơi ta lớn lên Việc hiểu rõ cá tính của mình sẽ giúp mỗi người chọn công việc và môi trường làm việc phù hợp, giúp họ đạt được sự thành công và mức độ thỏa mãn trong nghề nghiệp cao So với sở thích và khả năng thì yếu tố cá tính không quan trọng lắm cho đến khi HS ra trường và bước vào môi trường làm việc Lý do là vì trong từng ngành học đều có những vị trí phù hợp với các cá tính khác nhau Ví dụ, ngành
kế toán thường gồm những người hướng nội và thích làm việc trong môi trường văn phòng, nhưng ở bên trong ngành kế toán, thì công việc kiểm toán cũng đòi hỏi những
người có cá tính hướng ngoại, thích giao tiếp và gặp gỡ người lạ thường xuyên Vì vậy, trong quá trình hướng nghiệp, việc hiểu rõ cá tính của HS không quan trọng bằng việc hiểu rõ ba yếu tố sở thích, khả năng và giá trị nghề nghiệp.
4 Giá trị nghề nghiệp
Tư vấn hướng nghiệp hiện đại rất chú trọng đến vai trò của giá trị nghề nghiệp trong quyết định nghề nghiệp của mỗi người Tùy theo nhận thức, hoàn cảnh của mỗi
Trang 8người, giá trị nghề nghiệp có thể là được hưởng lương, thưởng cao trong nghề nghiệp, có thể là có cơ hội thăng tiến nhanh, có thể là được làm việc trong môi trường mà bản thân có thể phát huy tối đa sở trường, khả năng nghề nghiệp và nhiều người tôn trọng Hoặc, có thể chỉ đơn giản là có công ăn việc làm ổn định Sự phù hợp giữa một việc làm với giá trị nghề nghiệp của người lao động gần như là yếu tố quan trọng nhất trong việc quyết định có nhận công việc đó hay không 90% người lao động thay đổi công việc vì giá trị nghề nghiệp không được thỏa mãn Ngược lại, người lao động sẵn sàng làm một việc dù rằng việc đó không phù hợp với sở thích, khả năng và cá tính, miễn là việc đó thỏa mãn được những giá trị nghề quan trọng nhất của họ Ví dụ như, đối với một người mẹ độc thân thì điều quan trọng nhất trong cuộc đời họ là khả năng tài chính để nuôi dưỡng con nên người Trong trường hợp này, người mẹ sẽ ở làm ở một vị trí có thể không phù hợp với sở thích và khả năng và từ chối những cơ hội thăng tiến khác tốt hơn, nếu công việc hiện tại cho cô
ấy cơ hội kiếm tiền nhiều, lịch làm việc linh hoạt để có thời gian chăm sóc con và thêm vào đó là người Sếp thông cảm cho hoàn cảnh và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cô ấy công tác
Tóm lại, mục đích chủ yếu của giáo dục hướng nghiệp là phát hiện, bồi dưỡng tiềm năng sáng tạo của cá nhân, giúp họ hiểu mình và hiểu yêu cầu của nghề, chuẩn bị cho họ sự sẵn sàng tâm lí đi vào những nghề mà các thành phần kinh tế trong xã hội đang cần nhân lực, trên cơ sở đó đảm bảo sự phù hợp nghề cho mỗi cá nhân Nhiệm
vụ của giáo dục hướng nghiệp cho học sinh phổ thông là: Giáo dục thái độ lao động và
ý thức đúng đắn với nghề nghiệp; cho học sinh làm quen với một số nghề phổ biến trong xã hội và các nghề truyền thống của địa phương; tìm hiểu năng khiếu, khuynh hướng nghề nghiệp của từng học sinh để khuyến khích, hướng dẫn và bồi dưỡng khả năng nghề nghiệp thích hợp nhất; động viên học sinh đi vào những nghề, những nơi đang cần Việc tư vấn nghề của giáo viên góp phần rất quan trọng vào việc chọn nghề,
là bước khởi đầu cho một giai đoạn mới giai đoạn bước vào đời sống xã hội của học sinh
4.1.2 Đối với gia đình T:
Có rất nhiều học sinh chọn đi sai đường nghề nghiệp Không phải họ không có ước mơ, mà là những ước mơ của các bạn trẻ ấy vì một lý do nào đó không thể thực hiện được Đặc biệt có nguyên nhân từ sự định hướng mang tính chủ quan của phụ
Trang 9huynh mà các bạn ấy phải nghe theo Cha mẹ nghĩ rằng nghề mơ ước của các bạn ấy không làm ra được nhiều tiền, vất vả, khó tìm việc… và họ tự hoạch định tương lai cho con em mình bằng một nghề đang hot hay nghề mang lại thu nhập cao cho con em mình
Việc hướng nghiệp cho T, giúp em chọn được nghề nghiệp phù hợp với khả năng là hết sức quan trọng Trong vấn đề này, vai trò của gia đình là cực kỳ quan trọng Việc chọn ngành, chọn trường phù hợp với khả năng, sở thích không chỉ tạo tâm thế vững vàng cho con khi đăng kí dự thi, giúp em có thể gặt hái được kết quả cao nhất trong kỳ thi mà còn có những tác động tích cực đến tương lai của T như khả năng tìm kiếm việc làm, niềm đam mê, sự khẳng định mình trong nghề nghiệp Quan trọng hơn hết là niềm hạnh phúc mà T sẽ tìm thấy được trong công việc, cuộc sống
4.2 Khuyến nghị:
Để thành công trong nghề dạy học, không chỉ đơn giản phải yêu trẻ và có kiến thức Dưới đây là các nhân tố quan trọng giúp bạn thành công trong vai trò giáo viên
- Bản lĩnh nhà giáo – bản lĩnh trí thức: Có thể ngắn gọn hiểu về con người trí
thức với những phẩm chất về tính chuyên môn nghề nghiệp của đặc thù lao động trí
óc Người trí thức là người có văn hóa, văn hóa không chỉ dừng lại ở mức hẹp là trình
độ văn hóa được đào tạo, cách ứng xử trong sinh hoạt, làm việc mà còn mở rộng tới tầm cao của sự hoàn thiện nhân cách công dân trong xã hội văn minh, hiện đại Yếu tố văn hóa người trí thức biểu hiện là một người ham hiểu biết, có tư duy sáng tạo và phản biện, có khát vọng cao đẹp, có niềm tin vào ý chí cá nhân và cộng đồng Đó còn
là đặc tính đề cao sự hiểu biết minh tuệ, yêu mình và yêu thương đồng loại, yêu nghề
và dấn thân với nghiệp Và như thế, cái cách và sản phẩm người trí thức đóng góp cho
xã hội mang đặc điểm của một con người có nhân cách, có trí tuệ và bản lĩnh văn hóa
Nhà giáo là trí thức đích thực, với công việc giáo dục và đào tạo con người, tạo
ra sản phẩm đặc biệt, khẳng định các giá trị người cho các công dân hiện hữu và tương lai Có nhiều yếu tố để tạo nên phẩm chất, nhân cách nhà giáo, song điều tiên quyết chính là tri thức và lòng yêu trẻ Nhà giáo có thâm niên hay mới bước vào nghề, để tồn tại và phát triển nghề nghiệp thì không ngoài nhiệm vụ gia tăng hàm lượng tri thức trong tư duy và bồi đắp thêm tình thương yêu, tinh thần trách nhiệm trong việc giáo dục trẻ
Trang 10- Có óc hài hước: Một giáo viên có óc hài hước sẽ giúp làm dịu những căng
thẳng xảy ra trong lớp Hơn nữa, khướu hài hước còn giúp người giáo viên đem lại niềm vui và sự hứng thú học cho học sinh, khiến chúng háo hức và mong chờ được đến lớp học Điều không kém phần quan trọng mà óc hài hước đem lại đó là làm bạn trở thành người vui vẻ và tích cực trong cuộc sống dù có gặp khó khăn hay căng thẳng trong công việc
- Thái độ tích cực: Một thái độ tích cực, lạc quan là tài sản vô giá trong cuộc
sống Nó sẽ giúp bạn giải quyết các vấn đề hiệu quả và nhanh nhất có thể Ví dụ, ngày đầu tiên đi dạy, bạn đã dạy nhầm bài 2 thay vì bài 1 Điều này sẽ không trở thành vấn
đề nghiêm trọng nếu bạn có cái nhìn thoáng rằng ai cũng có lúc nhầm và bạn xin lỗi học trò sau đó tiếp tục bài giảng của mình Không cần nghiêm trọng hóa vấn đề dù đó
là nhỏ hay lớn, sai thì sửa; quan điểm lạc quan này sẽ giúp bạn tự tin và thành công hơn
- Biết đặt kỳ vọng nơi học sinh: Nếu bạn thờ ơ với việc học của học sinh, bạn
không đặt ra mục tiêu nơi chúng thì chúng cũng sẽ buông xuôi việc học Bạn cần tỏ thái độ rằng bạn tin chúng có thể đạt được những mục tiêu bạn đã đặt ra và bạn truyền cho chúng niềm tin đó Sự kỳ vọng của bạn chính là nhân tố quan trọng kích thích học sinh học tốt và đạt được kết quả cao
- Tính kiên định: Để tạo ra môi trường học tích cực và sôi nổi học sinh cần có
được lịch học cụ thể để có thể chuẩn bị bài trước Bạn cần giữ và làm đúng theo kế hoạch đã đưa ra đó Ví dụ, học sinh có thể dễ dàng thích nghi được với nhiều giáo viên trong một ngày nhưng chúng sẽ không thích khi các kế hoạch cứ liên tục thay đổi Bạn không thể đến lớp và bảo chúng làm bài kiểm tra chỉ vì bạn chưa chuẩn bị bài giảng từ hôm trước
Công bằng: Là một giáo viên, việc đối xử với các học sinh một cách công bằng
trong bất cứ tình huống nào là điều rất quan trọng Khi có bất cứ sự than phiền nào từ phía học sinh rằng bạn đối xử với nhóm học sinh này thiên vị hơn so với nhóm khác thì hậu quả của nó không chỉ dừng ở việc bạn mất đi sự tôn trọng nơi học sinh mà bạn cũng sẽ bị mất đi sự tín nhiệm từ phía ban giam hiệu
- Linh hoạt về thời gian: Để có thể lấy lại cân bằng và “sạc” thêm năng lượng
bạn có thể xin nghỉ dạy một ngày hoặc vài ngày tùy từng thời điểm Thời gian nghỉ