1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

SKKN: Ứng dụng đa hình thức lồng ghép để phát triển năng lực học sinh trong dạy học Lịch sử (đạt cấp Tỉnh).

58 627 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 58
Dung lượng 21,57 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử, bản thân tôi khi tiếp cận đã cố gắng nắm bắt khá đầy đủ về việc đổi mới dạy học“theo định hướng phát triển năng lực người học”. Trong những năm qua ở đơn vị chúng tôi đã có sự kết hợp hài hòa giữa các hình thức dạy học trong giờ chính khóa và hoạt động ngoại khóa đem lại hiệu quả cao. Chính vì những hiệu quả đó nên tôi đã chọn nội dung: “Ứng dụng đa hình thức lồng ghép để phát triển năng lực học sinh trong dạy học Lịch sử ở trường THCS

Trang 1

MỤC LỤC

1 Khái niệm về hình thức tổ chức dạy học

2 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

1 PTNL học sinh qua hình tổ chức dạy học trong giờ chính khóa. 51.1 Các bước thực hiện một bài PTNL trong giờ chính khóa 61.2 Ví dụ Tiết 28: Bài tập lịch sử - Lịch sử 6 6

2.PTNL học sinh qua hình thức tổ chức dạy học trong hoạt động ngoại khóa. 72.1 Các bước thực hiện hoạt động ngoại khóa để PTNL học sinh 222.2 Một số chương trình CLB và Tham quan đã tổ chức ở đơn vị 68CLB “Tìm hiểu quê hương và sự nghiệp cách mạng của Đồng chí Phan

CLB kỉ niệm 70 năm ngày thành lập QĐNDVN và ngày Hội QPTD 79Tham quan học tập tại quê Bác và khu di tích lịch sử Truông Bồn 80Tham quan học tập tại nhà truyền thống địa phương 81

VI Bài học kinh nghiệm

Phần III Kết luận

Tài liệu tham khảo

Trong bản SKKN này có lồng ghép một số video, vì thế tác giả có nộp kèmtheo một bản bằng đĩa CD Khi chấm kính mong hội đồng chấm xem thêm bản

Trang 2

Trong năm học qua, việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học đang là vấn đề được quan tâm hàng đầu trong công

tác dạy học Ở môn Lịch sử vấn đề này lại càng coi trọng Mối quan tâm lớn nhấtđối với những người trực tiếp giảng dạy Lịch sử ở nhà trường phổ thông là làm thếnào để phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất người học, phát huy tính chủ độngsáng tạo của học sinh, nâng cao hiệu quả giáo dục thẩm mỹ, khơi gợi niềm say mêhứng thú học tập bộ môn đáp ứng tinh thần đổi mới hiện nay

Bên cạnh đó, mảnh đất Anh Sơn nơi tôi đang trực tiếp giảng dạy vốn là cáinôi cách mạng, con người nơi đây yêu làng, yêu nước, sống cương trực thẳng thắn,không chịu luồn cúi đê hèn, không cam tâm chịu áp bức bóc lột, cho nên từ xa xưamỗi khi đất nước quê hương bị xâm lăng thì người dân lại kiên cường đứng lênchống giặc dẫu có hy sinh đổ máu vẫn một lòng bảo vệ quê hương đất nước Làmột giáo viên trực tiếp giảng dạy cho con em Anh Sơn, nhiệm vụ của người dạy sử

là làm thế nào để vừa phát triển toàn diện năng lực học sinh, vừa giáo dục đạo đức,truyền thống, giáo dục trách nhiệm làm người, tạo cho thế hệ trẻ Anh Sơn có hànhtrang vững bước vào đời

Để mang lại hiệu quả trên, quá trình dạy học bộ môn Lịch sử trong trườngTHCS huyện Anh Sơn cần phải kết hợp đổi mới phương pháp giảng dạy cả giờchính khoá lẫn hoạt động ngoại khoá, mà trước hết là phải có một quan niệm đúng

về tầm quan trọng, ý nghĩa từ các hình thức tổ chức dạy học của người thầy

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử, bản thân tôi khi tiếp cận

đã cố gắng nắm bắt khá đầy đủ về việc đổi mới dạy học“theo định hướng phát triển năng lực người học” Trong những năm qua ở đơn vị chúng tôi đã có sự kết

hợp hài hòa giữa các hình thức dạy học trong giờ chính khóa và hoạt động ngoạikhóa đem lại hiệu quả cao Chính vì những hiệu quả đó nên tôi đã chọn nội dung:

“Ứng dụng đa hình thức lồng ghép để phát triển năng lực học sinh trong dạy học Lịch sử ở trường THCS huyện Anh Sơn”.

PHẦN II NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÍ LUẬN.

Trang 3

1 Khái niệm về hình thức tổ chức dạy học.

Hình thức tổ chức dạy học là hình thức vận động của từng nội dung dạy học

cụ thể, nó phản ánh quy mô, địa điểm và thành phần của học sinh tham gia vào đơn

vị nội dung dạy học đó Tức là vị trí, bố trí không gian dạy học, số lượng học sinh

Căn cứ vào địa điểm diễn ra quá trình dạy học có: hình thức dạy học trên lớp

và hình thức dạy học ngoài lớp

Hình thức dạy học trên lớp (giờ chính khóa): Những bài học, những hoạt độngđược ghi cụ thể trong chương trình, trong kế hoạch, có tính chất bắt buộc đối vớihoc sinh

Hình thức dạy học ngoài lớp (giờ ngoại khóa): Những hoạt động khôngđược ghi trong chương trình, kế hoạch, không có tính chất bắtbuộc, là sự tự nguyện của học sinh

2 Dạy học theo định hướng phát triển năng lực

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diệngiáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và họctheo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiếnthức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớmáy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở đểngười học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ

học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt

động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệthông tin và truyền thông trong dạy và học”

Nhận thức được tầm quan trọng đó, Bộ Giáo dục đã ban hành nhiều văn bản,chỉ thị chỉ đạo việc đổi mới; tổ chức công tác tập huấn bồi dưỡng cán bộ quản lí,giáo viên; triển khai thí điểm nhiều hình thức giáo dục đổi mới theo hướng pháttriển năng lực, phẩm chất cho học sinh…Nội dung của đổi mới phương pháp dạy

học và kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực là: chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lí luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà

Trang 4

Năng lực là một khái niệm rộng có nhiều cách định nghĩa khác nhau Theo ý

kiến của GS.TS Đinh Quang Báo thì “Năng lực là khả năng vận dụng những kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng, thái độ và hứng thú để hành động một cách phù hợp và

có hiệu quả trong các tình huống đa dạng của cuộc sống”.

Trong GD theo định hướng năng lực HS, quan trọng là xác định năng lực cần

có và có thể phát triển trong dạy học của mỗi môn học, cấp học; trong đó gồm

“năng lực chung” và “năng lực chuyên biệt” phát triển theo đặc trưng từng môn

học

Trong dạy học Lịch sử, các năng lực cụ thể cần được chú trọng hình thành

và phát triển cho học sinh cấp Trung học sơ sở là:

Năng lực chung:

Năng lực tự học: HS tự tìm kiếm kiến thức lịch sử thông qua SGK, tài

liệu tham khảo; khai thác lược đồ, bản đồ, tranh ảnh lịch sử, để tự tìm kiếmnội dung lịch sử thông qua kênh hình, tự hệ thống hóa kiến thức ôn tập, củng cốkiến thức để trả lời câu hỏi và tự đặt câu hỏi

Năng lực giải quyết vấn đề: HS vận dụng kiến thức lịch sử để làm bài tập

lịch sử, để đưa ra được cách thức câu trả lời cho các câu hỏi đã đặt ra; vận dụngkiến thức lịch sử để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cuộc sống, hay cácvấn đề thời sự đang diễn ra ở trong nước và thế giới

Năng lực tự sáng tạo: Kĩ năng ghi nhớ, tưởng tượng, tu duy sáng tạo, tổ

chức hoạt động ở nhà, dựa trên sáng tạo cá nhân thống nhất tinh thần tập thể để sảnphẩm của nhóm hay nhất

Năng lực giao tiếp: HS sử dụng được ngôn ngữ lịch sử để trình bày một

nội dung kiến thức; Sử dụng ngôn ngữ để để biểu cảm và tái hiện cảm xúc lịchsử

Năng lực hợp tác: HS làm việc theo nhóm, tập thể để giải quyết một

nhiệm vụ học tập; chia sẻ thông tin lịch sử

Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ thuyết trình trước lớp Năng lực tính toán: Sử dụng thống kê toán học để vẽ sơ đồ tư duy

* Năng lực chuyên biệt:

Một là: tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử.

Hai là: năng lực thực hành bộ môn lịch sử.

Ba là: xác định, giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện, hiện

tượng lịch sử với nhau

Bốn là: so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa.

Năm là: nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử từ những sự kiện, hiện tượng, ,

nhân vật, vấn đề lịch sử

Trang 5

Sáu là: vận dụng, liên hệ kiến thức lịch sử đã học để giải quyết những vấn đề thực

21: “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định, học để cùng chung sống”

… như Bác Hồ từng mong muốn: “một nền giáo dục sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em”.

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển chung của giáo dục phổthông, hoạt động đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng PTNL, phẩmchất người học đã được quan tâm tổ chức và thu được những kết quả bước đầu.Hoạt động đổi mới đã được thực hiện qua các hội thảo, tổ chức bồi dưỡng, tậphuấn cho CBQL và GV về đổi mới phương pháp dạy học; đổi mới sinh hoạtchuyên môn; tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các tìnhhuống thực tiễn dành cho HS, cuộc thi giáo án tích hợp giành cho GV…Qua đóđông đảo GV có nhận thức đúng đắn về đổi mới, nhiều GV xác định rõ sự cầnthiết và có mong muốn thực hiện đổi mới đồng bộ về mục tiêu, nội dung và PPDHgóp phần cải thiện chất lượng giáo dục Nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạnchế cần khắc phục:

Nhận thức về sự cần thiết đổi mới PPDH và ý thức thực hiện đổi mới của một

bộ phận giáo viên chưa cao, năng lực vận dụng PPDH tích cực còn hạn chế, cáchình thức tổ chức dạy học còn nghèo nàn

Nhiều CBQL, GV còn mơ hồ, lúng túng, chưa linh hoạt trong việc kết hợp cácPPDH, còn thụ động ít chú ý PTNL học sinh hoặc chưa nắm bắt một cách đầy đủ,

rõ ràng về định hướng PTNL học sinh Thêm vào đó cơ sở vật chất ở nhiều trườngnhất là các trường ở vùng sâu, vùng xa chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới

Hoạt động đổi mới PPDH ở trường trung học phổ thông vì thế chưa mang lạihiệu quả cao Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là PPDH chủ đạo của nhiều giáoviên Số GV thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc ứng dụng nhiềuhình thức dạy học cũng như sử dụng các PPDH phát huy tính tích cực, tự lực

Trang 6

Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễncho học sinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự đượcquan tâm

Đặc biệt ở huyện Anh Sơn chúng tôi, việc đổi mới PPDH theo hướng pháttriển năng lực, phẩm chất người học trong dạy học Lịch sử còn gặp khó khăn nhấtđịnh:

Anh Sơn là cái nôi của cách mạng, trong dòng chảy của lịch sử dân tộc, Đất

và Người Anh Sơn luôn sát cánh trong sự nghiệp chống giặc ngoại xâm, hàn gắnvết thương chiến tranh, đấu tranh với đói nghèo, lạc hậu để đi lên khẳng định mình.Hơn thế người Anh Sơn tự hào là có truyền thống hiếu học, khổ học thành tài Thếnhưng với quỹ thời gian 8 tiết trên lớp giành cho Lịch sử địa phương trong chươngtrình THCS thì việc giúp học sinh tìm hiểu đầy đủ giá trị truyền thống lịch sử chínhquê hương mình là một vấn đề mà GV dạy sử phải suy nghĩ

Một số GV dạy lịch sử còn coi trọng việc truyền thụ kiến thức, liệt kê những

sụ kiện có trong SGK, ít chú trọng vấn đề bồi dưỡng năng lực, năng khiếu, rènluyện kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết những vấn đề trong thực tiễn Do đó, các emkhông có cơ hội để rèn kĩ năng tự học, tự nắm bắt và làm chủ kiến thức; chưa có

sự hợp tác, trao đổi, thảo luận cùng nhau trong học tập Hơn nữa đa số các em chưa

có khả năng giải quyết vấn đề, không tư duy sáng tạo, không có cơ hội thể hiệnnăng khiếu, khám phá bản thân và cũng chưa tự tin để nói hay thuyết trình trướcđông người

Đặc biệt, các em chưa có cơ hội để tham gia các hoạt động học tập trực tiếptrải nghệm với di tích lịch sử, chưa được khám phá, khai thác các di tích có liênquan đến nội dung bài học

Thực tế đó đã dẫn đến việc dạy học môn Lịch sử gần như chưa đạt được mụctiêu “chú trọng phát triển năng lực, phẩm chất người học”, học sinh chưa có khảnăng vận dụng hiệu quả những điều đã học trên lớp cùng những trải nghiệm để giảiquyết vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra Quan trọng hơn là việc dạy học sử chưa

làm học sinh hiểu được nguyên lí: “Lịch sử là thầy dạy cuộc sống” (Xi xê - rông),

“Sử thực sự là cái cân, cái gương của muôn đời” (Theo ĐVSKTT Tập 1, NXB

KHXH, Hà Nội, 1972)

Chính vì vậy tôi đề ra một số ý kiến về đa dạng hóa các hình thức dạy họcnhằm PTNL học sinh đồng thời khơi gợi niềm say mê hứng thú và góp phần nângcao chất lượng dạy học bộ môn Lịch sử ở trường THCS huyện nhà

III NHẬN THƯC MỚI.

Giáo dục định hướng năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việcdạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chútrọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bịcho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề

Trang 7

nghiệp Chương trình này nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thểcủa quá trình nhận thức.

Một số đặc trưng cơ bản của chương trình định hướng năng lực là:

Mục tiêu giáo dục: Kết quả học tập cần đạt được mô tả chi tiết và có

thể quan sát, đánh giá được; thể hiện được mức độ tiến bộ của học sinhmột cáchliên tục

Nội dung giáo dục: Lựa chọn những nội dung nhằm đạt được kết quả đầu

ra đã quy định, gắn với các tình huống thực tiễn Chương trình chỉ quy địnhnhững nội dung chính, không quy định chi tiết

Phương pháp dạy học: Giáo viên chủ yếu là người tổ chức, hỗ trợ học

sinh tự lực và tích cực lĩnh hội tri thức Chú trọng sự phát triển khả năng giảiquyết vấn đề, khả năng giao tiếp,…;Chú trọng sử dụng các quan điểm, phươngpháp và kỹ thuật dạy học tích cực; các phương pháp dạy học thí nghiệm, thựchành

Hình thức dạy học: Tổ chức hình thức học tập đa dạng; chú ý các hoạt

động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học, trải nghiệm sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học

Đánh giá kết quả học tập của học sinh: Tiêu chí đánh giá dựa vào năng

lực đầu ra, có tính đến sự tiến bộ trong quá trình học tập, chú trọng khả năng vận dụng trong các tình huống thực tiễn

IV CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1 PTNL học sinh qua hình thức tổ chức dạy học trong giờ chính khóa

1.1 Các bước thực hiện một bài PTNL học sinh trong giờ chính khóa.

Bước 1 : Xác định vị trí của bài trong khóa trình để có nội dung, phương pháp

Bước 3: Xác định các hình thức dạy học có thể áp dụng để đạt được mục

tiêu bài học Tùy theo mục tiêu, nội dung, đối tượng và điều kiện cụ thể mà có

Trang 8

lớp, học ở ngoài lớp…Đối với dạng bài ôn tập, làm bài tập thì nên tổ chức cácphần chơi giữa các nhóm

Bước 4: Chuẩn bị Đây là bước quan trọng quyết định sự thành công của

bài dạy Xác định được điều đó nên tôi rất dụng công trong chuẩn bị Tôi chia họcsinh trong lớp thành 3 nhóm, nhiệm vụ của các nhóm là tự tìm tòi, khám phá, pháthiện, luyện tập, khái quát và xử lý thông tin lịch sử…Từ đó chủ động nắm bắt vàlàm chủ kiến thức, chiếm lĩnh nguồn tri thức mà thẩy cô muốn truyền thụ Cụ thể:

* Đối với GV:

- Thiết kế tiến trình bài học

- Chuẩn bị các phương tiện dạy học (máy chiếu, tranh ảnh, lược đồ, bản đồ,câu hỏi, bài tập để PTNL…được trình chiếu PowerPoint)

- Giao nhiệm vụ học tập cho HS (thường trước tiết học 1 tuần)

* Đối với HS: Nhận nhiệm vụ, cùng nhau hợp tác thảo luận và thống nhấtthực hiện

Bước 5: Tổ chức các hoạt động dạy học Tiến trình của một tiết dạy theo hướng

PTNL thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động (ở dạng bài ôn tập, tổng kết, làm bàitập), cụ thể là:

Hoạt động 1: Cả nhóm sẽ khởi động với phần “Đố bạn” Trên cơ sở các câu

hỏi (bài tập) đã chuẩn bị, mỗi nhóm sẽ chọn 3 câu hỏi cho nhóm kia trả lời: nhóm

1 hỏi và cho điểm cho nhóm 2, nhóm 2 hỏi và cho điểm cho nhóm 3, nhóm 3 hỏi

và cho điểm nhóm 1 Trả lời đúng 1 câu được 10 điểm

Hoạt động 2: có tên gọi “Vượt chướng ngại vật” GV chuẩn bị 3 gói câu

hỏi, mỗi gói có 4 câu (thể hiện sự phát triển năng lực) Mỗi nhóm chọn 1 gói câuhỏi để trả lời, mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm Nhóm nào trả lời sai nhóm cònlại được quyền trả lời, nếu đúng được 5 điểm, sai không tính điểm Trả lời theo thứ

tự gói câu hỏi số 1,2,3 Phần này GV sẽ cho điểm sau khi tham khảo ý kiến đánhgiá từ các nhóm

Trong mỗi gói câu hỏi đã chuẩn bị tôi chú ý sắp xếp từ dễ đến khó, thể hiệnkhá đầy đủ các năng lực như: tái hiện, thực hành, so sánh, phân tích, nhận xét,đánh giá rút ra bài học từ những sự kiện, hiện tượng, nhân vật, vấn đề lịch sử, cụthể là:

Hoạt động 3: có tên gọi “Tiếp sức” GV đưa ra 9 đáp án (9 hình ảnh), mỗinhóm cử 2 thành viên tham gia Một người nhìn lên màn hình dùng từ ngữ gợi ýdiễn tả sao cho người kia (không được nhìn màn hình) nói đúng đó là hình ảnh gì(được xem qua một lần cả 3 hình ảnh) Từ gợi ý không được trùng với từ trong đáp

án Thời gian giành cho mỗi nhóm là 1 phút và mỗi đáp án đúng các bạn sẽ được

10 điểm Hình ảnh nào khó, có thể bỏ qua sau đó có thể quay lại nếu chưa hết thờigian 1 phút

Trang 9

Hoạt động 4: có tên gọi “Năng khiếu hội họa” Từ những bức tranh đã vẽchi tiết về sự kiện, nhân vật lịch sử theo trí tưởng tưởng (mỗi nhóm chọn 1 bài vẽđẹp nhất để chấm theo hình thức chéo nhau) Cử 1 thành viên trình bày ý tưởng

Hoạt động 5: Các nhóm thể hiện phần “Đóng vai”: qua tiểu phẩm đã dàn

dựng, có nội dung về một câu chuyện lịch sử, nhân vật lịch sử đã học

1.2 Ví dụ, Tiết 28: Làm bài tập lịch sử - Lịch sử 6

I Vị trí bài học: Phần lịch sử Việt Nam đã học nhưng chưa có tiết bài tập

lịch sử nào Chính vì vậy, ở tiết này phải củng cố, hệ thống kiến thức lịch sử từthời kì dựng nước Văn Lang, Âu Lạc và cuộc đáu tranh giành độc lập, tương ứngphần chương II, III – Lịch sử 6 Từ đó tôi đặt đề cho bài là: Nước Văn Lang ÂuLạc và cuộc đấu tranh giành độc lập

II Mục tiêu bài học

1 Kiến thức:

- Nắm được kiến thức cơ bản về nước Văn Lang, Âu Lạc (thời gian thànhlập, địa điểm, tổ chức nhà nước, đời sống vật chất tinh thần ), Thành Cổ Loa, cuộckháng chiến quân Triệu Đà

- Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhandân ta rất thâm độc, tàn bạo Không chịu kiếp sống nô lệ nhân dân ta đã liên tụcnổi dậy đấu tranh, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí,Triệu Quang Phục, Mai Thúc Loan, Phùng Hưng

2 Tư tưởng:

Làm cho HS nhận thức sâu sắc về tinh thần đấu tranh bền bỉ vì độc lập củađát nước, ý thức vươn lên bảo vệ nền văn hóa dân tộc

3 Kỹ năng: Bồi dưỡng kĩ năng thống kê sự kiện theo thời gian.

4 Các năng lực cần hướng tới: Gồm tất cả các năng lực chung và năng lực

chuyên biệt như: Năng lực tự học, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực

sử dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản lí, năng lực hợptác và năng lực tính toán; Tái hiện sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử; thực hành

bộ môn lịch sử; so sánh; nhận xét, đánh giá rút ra bài học lịch sử …

Trang 10

- Chia nhóm (3 nhóm) và giao nhiệm vụ cho các nhóm và gợi ý, hướng dẫn.

Cụ thể các nhiệm vụ như: ôn tập hệ thống kiến thức, đặt câu hỏi, vẽ chi tiết lịch sử,dàn dựng tiểu phẩm về nhân vật lịch sử đã học

- Thiết kế tiến trình bài học, chuẩn bị trình chiếu PowerPoint

* Đối với HS: Cùng nhau hợp tác thảo luận, thực hiện nhiệm vụ được giao

từ tiết trước như: ra câu hỏi, vẽ chi tiết lịch sử, dàn dựng tiểu phẩm…

V Tổ chức các hoạt động dạy học

Sắp xếp bàn ghế theo hình chữ U, quy định chỗ ngồi cho các nhóm

1.Kiểm tra bài cũ Tiết bài tập nên tôi lồng ghép kiểm tra trong giờ học

2 Bài mới.

Đầu giờ học GV cho HS xem 1 đoạn video bài hát: “Dòng máu Lạc Hồng.”Vào bài: Các em ạ! Âm hưởng, giai điệu hào hùng trong bài hát Dòng máuLạc Hồng đã đưa chúng ta sống lại lịch sử của bốn nghìn năm trước, qua đó chúng

ta càng thấy tự hào hơn khi mình là người Việt Nam, là con Rồng cháu Tiên Ởlịch sử lớp 6 các em cũng đã được tìm hiểu lịch sử dân tộc từ ngưồn gốc đến thế kỉ

X Hôm nay trong tiết bài tập lịch sử này chúng ta sẽ cùng nhau tổ chức học tập để

ôn lại trang sử vẻ vang của giai đoạn này với chủ đề: Nước Văn Lang - Âu Lạc vàcuộc đấu tranh giành độc lập

Kiểm tra sự chuẩn bị của các nhóm qua các sản

phẩm

Hoạt động 1 : Cả nhóm sẽ khởi động với phần

“ Đố bạn” Trên cơ sở các câu hỏi (bài tập) đã

chuẩn bị, mỗi nhóm sẽ chọn 3 câu hỏi cho nhóm

kia trả lời: nhóm 1 hỏi và cho điểm cho nhóm 2,

nhóm 2 hỏi và cho điểm cho nhóm 3, nhóm 3

hỏi và cho điểm nhóm 1 Trả lời đúng 1 câu

Trang 12

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 2: có tên gọi “Vượt chướng ngại

vật” GV chuẩn bị 3 gói câu hỏi, mỗi gói có 4

câu (thể hiện sự phát triển năng lực) Mỗi nhóm

chọn 1 gói câu hỏi để trả lời, mỗi câu trả lời

đúng được 10 điểm Nhóm nào trả lời sai nhóm

còn lại được quyền trả lời, nếu đúng được 5

điểm, sai không tính điểm Trả lời theo thứ tự

gói câu hỏi số 1,2,3 Phần này GV sẽ cho điểm

sau khi tham khảo ý kiến đánh giá từ các nhóm

- Các nhóm thống nhất chọngói câu hỏi

- Thảo luận và cử 1thành viêntrả lời để “Vượt chướng ngạivật”

* Gói Câu hỏi số 1:

Câu 1:

Đuổi quân Tô Định là ai

Mê Linh in bóng dấu hài nữ vương

Đáp án: Hai Bà Trưng (Trưng Trắc, Trưng Nhị)

Câu 2 :

Ai người Mai phụ da đen

Bỏ không cống nộp bộ binh chống Đường?

Trang 13

Đáp án: Mai Thúc Loan

Câu 3:

“Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Em hãy cho biết câu nói đó là của ai? Muốn nhắn nhủ chúng ta điều gì?

Đáp án: Câu nói đó là của Chủ tịch Hồ Chí MinhBác Hồ khẳng định công lao dựng nước của các vua Hùng rất to lớn! Dân tộc

ta luôn luôn phải đấu tranh chống những tên giặc ngoại xâm, để bảo vệ đất các thế

hệ người Việt Nam đã phải đổ mồ hôi, nước mắt và cả xương máu Bởi vậy, “Báccháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”! Đấy là bổn phận, là tình cảm, là trách nhiệm

và nghĩa vụ thiêng liêng của tất cả những ai mang dòng máu Lạc Hồng Đấy là lẽđương nhiên, là điều tất yếu

Câu 4: Dựa vào sơ đồ khu di tích thành Cổ Loa em hãy mô tả cấu trúc của thành?

(yêu cầu HS mô tả được như SGK)

* Gói câu hỏi số 2:

Câu 1:

Trâm vàng áo giáp guốc ngà

Cưỡi voi xông trận thật là oai phong

Đáp án: Bà Triệu (Triệu Thị Trinh)

Câu 2:

Quốc gia Âu Lạc vang danh

Hỏi ai dựng nước xây thành Cổ Loa?

Đáp án: Thục Phán An Dương Vương

Câu 3:

Theo em sau hơn 1000 năm bị đô hộ nhân dân ta vẫn giữ được nét sinh hoạtvăn hóa nào? Vì sao? Chúng ta phải làm gì để góp phần gìn giữ và phát triển nétsinh hoạt văn hóa đó

Đáp án: Nhân dân ta vẫn giữ tiếng nói, chữ viết của dân tộc, các phong tụctập quán như: ăn trầu, nhuộm răng, làm bánh chưng, bánh giày, thờ cúng tổ tiên

Vì: các phong tục tập quán đó có từ lâu, ăn sâu vào tiềm thức mỗi ngườidân, trở thành bản sắc văn hóa dân tộc, có sức sống bất diệt Do có lòng yêu nước,

ý thức vươn lên bảo vệ nền văn hóa dân tộc

Trang 14

Chúng ta phải: Tuyên truyền cho mọi người ý thức giữ gìn và phát triển cácnét sinh hoạt văn hóa; Học tập tốt góp phần xây dựng và phát triển nét sinh hoạtvăn hóa đó

Câu 4:

Điểm giống và khác nhau của nhà nước Văn Lang và nhà nước Âu Lạc là gì? Đáp án: Giống nhau: Tổ chức bộ máy nhà nước

Khác nhau:

Văn Lang Âu Lạc

Quyền lực nhà vua Chưa cao Cao

* Gói câu hỏi số 3:

Câu 1 :

Quân Lương khiếp vía chạy dài

Khởi nghĩa thắng lợi do ai đứng đầu

Đáp án: Lý Bí

Câu 2:

Em hãy đọc câu ca dao nói về ngày Giỗ tổ Hùng vương hàng năm ở nướcta? Theo em sự kiện này có ý nghĩa gì ?

Đáp án: Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba

Ý nghĩa: Là một lễ hội lớn mang tầm vóc quốc gia ở Việt Nam, tưởng nhớ

và tỏ lòng biết ơn công lao lập nước của các vua Hùng, những vị vua đầu tiên củadân tộc

Câu 3: Nêu nguyên nhân thất bại của An Dương Vương? Theo em sự thất

bại của An Dương Vương để lại cho đời sau bài học gì? Do An Dương Vương chủquan, thiếu cảnh giác, nội bộ mất đoàn kết

Thất bại của An Dương Vương chính là một bài học kinh nghiệm lớn laotrong việc bảo vệ quyền độc lập tự chủ của dân tộc, nhắc nhở chúng ta phải luôncảnh giác cao trước mọi thế lực thù địch để bảo vệ quê hương đất nước, bảo vệhạnh phúc gia đình

Trang 15

Câu 4: Thành Cổ Loa được xây dựng theo hình gi? Ở đâu? Em có nhận xét

gì về việc xây dựng thành Cổ Loa vào thế kỉ III – II TCN ở Âu Lạc?

Đáp án: Thành được xây theo hình trôn ốc, ở Phong Khê Đây là công trìnhkiến trúc quân sự độc đáo, lợi hại, sáng tạo và kiên cố; thể hiện tài năng sáng tạo và

kĩ thuật xây dựng thành lũy của nhân dân ta =>là biểu tượng văn minh của ngườiViệt Cổ

Hoạt động 3: có tên gọi “Tiếp sức”. GV đưa ra 9

đáp án (9 hình ảnh), mỗi nhóm cử 2 thành viên tham

gia Một người nhìn lên màn hình dùng từ ngữ gợi ý

diễn tả sao cho người kia (không được nhìn màn hình)

nói đúng đó là hình ảnh gì (được xem qua một lần cả 3

hình ảnh) Từ gợi ý không được trùng với từ trong đáp

án Thời gian giành cho mỗi nhóm là 1 phút và mỗi

đáp án đúng các bạn sẽ được 10 điểm Hình ảnh nào

khó, có thể bỏ qua sau đó có thể quay lại nếu chưa hết

thời gian 1 phút

- Các nhóm bốc thămthứ tự để “Tiếp sức”

- Thảo luận và cử 2thành viên tham gia

Hình 1, 2

Hình 3, 4:

Trang 16

Hình 5, 6

Hình 7, 8

Hình 9:

Trang 17

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

Hoạt động 4: có tên gọi “Năng khiếu hội họa”. Từ

những bức tranh đã vẽ chi tiết về sự kiện, nhân vật lịch

sử theo trí tưởng tưởng (mỗi nhóm chọn 1 bài vẽ đẹp

nhất để chấm theo hình thức chéo nhau) Cử 1 thành

viên trình bày ý tưởng

Hoạt động 5: Các nhóm thể hiện phần “Đóng vai”:

qua tiểu phẩm đã dàn dựng, có nội dung về một câu

chuyện lịch sử, nhân vật lịch sử đã học

- Các nhóm chọn mộtsản phẩm ưng ý nhất đểthể hiện ““Năng khiếu hội họa” của mình của mình

Lần lượt các nhóm thểhiện tiểu phẩm

3 Củng cố và dặn dò.

1 Vẽ sơ đồ tư duy tóm tắt nội dung chủ đề đã học?

2 Trong các nhân vật lịch sử đã học em thích nhất nhân vật nào? Viết mộtđoạn văn ngắn nói rõ vì sao em thích nhân vật đó?

Một số hình ảnh và sản phẩm học sinh từ tiết học

Phần Tiếp Sức:

Phần đóng vai: Cảnh đóng vai về nhân vật Bà Triệu: ‘Ta muốn cưỡi cơn…

Trang 18

Ý tưởng vẽ : Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc:

Ý tưởng vẽ hình ảnh: Hai Bà Trưng đọc lời thề

Trang 19

Ý tưởng vẽ hình ảnh: Bà Triệu ra trận

Bài làm về nhà:Một số bản đồ tư duy tóm tắt nội dung

Một số bài văn về nhân vật lịch sử yêu thích.

Trang 21

3

2 PTNL học sinh qua hình thức dạy học trong hoạt động ngoại khóa

Hoạt động ngoại khoá là hoạt động cần thiết, bổ ích và góp phần PTNL họcsinh khi được áp dụng vào quá trình dạy học môn Lịch sử ở bậc THCS

Hoạt động ngoại khoá mang tính chất tổng hợp, làm phong phú sâu sắcnhững kiến thức lịch sử, điều mà giáo viên và học sinh rất khó thực hiện trong giờchính khoá do hạn chế về điều kiện và thời gian giảng dạy Ví dụ, để làm rõ truyềnthống của QĐNDVN, người dạy không thể đề cập đến đầy đủ về sự ra đời, quátrình phát triển của nó; Làm sáng tỏ truyền thống quê hương làng xã, tìm hiểu cuộcđời sự nghiệp của các nhân vật lịch sử điển hình, của các vị lão thành cách mạng…Những thao tác này khó có thể thực hiện được trong giờ chính khoá

Ngoại khoá trong dạy học lịch sử cho phép người dạy khắc phục đượcnhững bất cập trong chương trình giữa thời gian cho phép và khối lượng kiến thứccần phải truyền đạt; có thể mở rộng và đào sâu những nội dung quan trọng, bổsung những vấn đề chưa được đặt ra trong chương trình chính khoá

Hoạt động ngoại khóa góp phần giáo dục tính tổ chức, tính kế hoạch, tinhthần làm chủ và hợp tác trên cơ sở những hoạt động thực tế Ngoại khóa được thựchiện cơ bản dựa trên sự tự nguyện, tự giác của HS nên các em nỗ lực hết mình giảiquyết vấn đề đặt ra Học sinh được tự mình nghiên cứu, tự mình tìm hiểu vấn đề vàtranh luận với bạn bè trong sự cân nhắc kĩ càng Đó là điều kiện để phát triển khảnăng, năng lực sẵn có của học sinh Qua ngoại khóa, học sinh có điều kiện tự làm,phát huy khả năng sáng tạo, tự tin ở mình, có thể dám nghĩ, dám làm

Qua hoạt động ngoại khóa lịch sử, học sinh rèn luyện một số kĩ năng như:tập nghiên cứu vấn đề, thuyết minh trình bày trước đám đông, tập sử dụng cáccông cụ, thiết bị thường gặp trong đời sống những máy móc từ đơn giản đến hiệnđại Qua đó sẽ nảy nở ở học sinh tình cảm nghề nghiệp và bước đầu có ý thức vềnghề nghiệp mà các em chọn trong tương lai

Đặc biệt hoạt động ngoại khóa tham quan tại các di tích lịch sử tạo điều kiệncho HS tích cực tham gia các hoạt động học tập trực tiếp trải nghiệm, HS đượckhám phá, khai thác di tích có liên quan đến nội dung bài học, giúp các em vừa cónhững hiểu biết về di tích, vừa hiểu sâu sắc về nội dung bài học, từ đó các em trântrọng và giữ gìn phát huy được các giá trị của di tích lịch sử

Hoạt động ngoại khoá trong dạy học lịch sử, không chỉ góp phần nâng caokhả năng tư duy độc lập, tăng cường khả năng sáng tạo trong học tập, kích thíchlòng ham muốn tìm tòi, khám phá những kiến thức mới của người học mà còn gópphần hoàn thiện khả năng chuyên môn và kỹ năng sư phạm của người thầy trongquá trình chuẩn bị và "đồng hành" với người học khám phá kiến thức mới

Trang 22

sử, tổ chức các hoạt động ngoại khoá Lịch sử là một xu hướng khả dĩ đáp ứng tốtnhững yêu cầu đổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực người học.

Để tiến hành ngoại khóa có hiệu quả tôi thường tiến hành các bước như sau:

1 Tổ chức xây dựng kế hoạch, chương trình hoạt động.

Tổ chức hoạt động ngoại khoá lịch sử là một công việc vừa có ý nghĩa thựctiễn vừa có ý nghĩa khoa học Tuy nhiên, để tổ chức tốt hoạt động này cần phải có

sự chuẩn bị kỹ lưỡng về khâu tổ chức và nghiên cứu kĩ về chương trình Tôi xácđịnh đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu vì nếu không xây dựng kế hoạch thì việctriển khai sẽ không đảm bảo quy trình và khoa học Để có chất lượng, việc xâydựng kế hoạch tôi đã tiến hành theo các bước sau:

- Khảo sát thực trạng của tình hình môn Lịch sử tại trường mình, địa phương mình.Chú trọng nhu cầu và hạn chế của các vấn đề;

- Phối hợp nhóm, tổ chuyên môn xây dựng chương trình ngoại khóa Các chươngtrình này để có tính thực tiễn và mang lại kết quả nên xây dựng theo chủ đề ngoạikhóa về lịch sử địa phương (tìm hiểu lịch sử Đảng bộ Huyện, tìm hiểu sự nghiệpcách mạng của các vị lão thành cách mạng địa phương…) hoặc ngoại khóa theochủ đề các ngày lễ lớn của dân tộc (ngày 22/12, 3/2, 30/4, 7/5, 19/5)

Từ chương trình xây dựng tôi lập kế hoạch đề xuất các nội dung ngoại khóavới tổ chuyên môn và nhà trường Kế hoạch xây dựng chi tiết từng chủ đề và thờigian thực hiện, lưu ý thời gian tổ chức phù hợp với chủ đề Trên cơ sở đó tôi đãxây dựng chương trình ngoại khóa ở huyện Anh sơn chúng tôi cụ thể như sau: Chủ đề ngoại khóa về lịch sử Huyện Anh Sơn:

Tìm hiểu lịch sử Đảng bộ Huyện Anh Sơn Dịp kỉ niệm ngày thành lập HuyệnTìm hiểu về quê hương và sự nghiệp cách

mạng của đồng chí Phan Thái Ất

Kỉ niệm 120 năm ngày sinh đồngchí Phan Thái Ất

Truyền thống Làng Đỏ Yên Phúc Dịp kỉ niệm ngày thành lập xãTìm hiểu các di tích văn hóa Huyện Anh

Sơn: Hiệu Yên Xuân, Đền Cửa Lũy…

Chọn thời điểm thích hợp trongnăm học

Chủ đề ngoại khóa theo các ngày lễ lớn của dân tộc:

Tìm hiểu 70 năm ngày thành lập quân đội nhân dân Việt

Nam và 25 năm ngày Hội QPTD

22/12

Trang 23

Đất nước trọn niềm vui 30/4

Kỉ niệm 125 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5

Nội dung dùng cho ngoại khoá Lịch sử rất phong phú, đa dạng Ngoài sự gợi

ý trên, các trường có thể lựa chọn, phối hợp các nội dung hợp lý, sáng tạo, xâydựng chương trình đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục và tính thẩm mĩ

2 Lựa chọn hình thức và phương pháp ngoại khóa.

Có chương trình và nội dung nhưng phải đưa vào hoạt động như thế nào chophù hợp, hiệu quả và không làm ảnh hưởng đến chương trình chính khoá cũng nhưcác môn học khác đó là điều mà chúng ta cần quan tâm Tôi thiết nghĩ ngoại khóachính là hình thức tự học, bổ ích, thiết thực, phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo của học sinh mà thực chất là góp phần PTNL sẵn có của các em Hoạt độngngoại khóa về lịch sử là hoạt động giáo dục bổ sung các kĩ năng và kinh nghiệmsống cho học sinh, phát triển và hoàn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tàinăng sáng tạo cho học sinh, giúp các em trở thành một con người toàn diện Chính

vì thế ngoại khóa là sân chơi cho các em, phải tạo điều kiện cho các em hoàn toànlàm chủ sân chơi đó Người tổ chức phải biến quá trình dạy học thành quá trình tự

học của học sinh, “tạo điều kiện cho học sinh suy nghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn và thảo luận nhiều hơn”.

Để đạt được mục tiêu trên chúng tôi đã đề xuất với Ban giám hiệu nhàtrường và phối hợp với những tổ chức trong trường để có thời gian và không gian

tổ chức ngoại khoá hợp lý

Ngoại khóa lịch sử có nhiều hình thức như đọc sách, kể chuyện, nói chuyệnlịch sử, trao đổi thảo luận, tổ chức Câu lạc bộ, tham quan di tích, bảo tàng… Trongphạm vi đề tài này, vào các buổi ngoại khóa tôi thường chọn một số hình thức tập

trung chủ yếu là tổ chức Câu lạc bộ và tham quan học tập tại di tích lịch sử, nhà

truyền thống

Về phương pháp tôi đã kết hợp các phương pháp khơi gợi tính tích cực củahọc sinh Cụ thể tôi đã sử dụng các phương pháp dạy học: Trả tác phẩm về cho họcsinh Ở mỗi chủ đề được chọn, tôi chia học sinh thành các đội chơi, đặt tên cho cácđội, mỗi cái tên của các đội là một địa danh đáng tự hào của quê hương Anh Sơnnhư Yên Xuân - vang danh sử sách bởi địa chỉ đỏ Hiệu Yên Xuân, Yên Phúc - làng

Trang 24

Nhóm Hội thảo, có nhiệm vụ xây dựng các ngân hàng câu hỏi và đáp án Nhóm Kịch, có nhiệm vụ dàn dựng tiểu phẩm, hoạt cảnh về sự kiện, nhânvật lịch sử theo chủ đề

Nhóm Đạo cụ, có nhiệm vụ chuẩn bị phục trang, trang trí cho buổi ngoại khóa;Nhóm viết, có nhiệm vụ viết bài hùng biện, cảm tưởng…theo chủ đề

Với cách làm đó, đòi hỏi các em phải tự tìm kiếm kiến thức thông qua tàiliệu tham khảo, tự tra cứu, ghi chép, tự hệ thống hóa kiến thức, tự đặt câu hỏi và trảlời câu hỏi (PTNL tự học, tự giải quyết vấn đề) Các em phải tư duy sáng tạo,tưởng tượng dàn dựng hoạt cảnh, tiểu phẩm, đóng vai các nhân vật, tập làm diễnviên; sử dụng ngôn ngữ của mình để trình bày một nội dung kiến thức, bày tỏ thái

độ, tình cảm, cảm xúc lịch sử (PTNL giao tiếp, ngôn ngữ) Các em phải làm việctheo nhóm, tập thể để giải quyết một nhiệm vụ học tập, chia sẻ thông tin lịch sử(PTNL hợp tác, hội nhập)

Các hoạt động tôi đều hướng dẫn các em chủ động làm Giáo viên chỉ đóngvai trò hướng dẫn, tư vấn cho các em

Hình ảnh CLB chủ đề truyền thống Làng Đỏ Yên Phúc

3 Tổ chức hoạt động ngoại khoá.

Trước các buổi ngoại khoá tôi tung nội dung và chương trình để học sinh tìmhiểu Chính cách làm này đã mang lại hiệu quả cao, góp phần PTNL người học.Các em thực sự chủ động nắm bắt và làm chủ kiến thức Biết cách tìm hiểu, tracứu, ghi chép tài liệu, trao đổi, thảo luận, tập luyện…Đến giờ ngoại khoá thầy, côgiáo tổ chức hình thức “trao đổi thông tin”, các em rất tự hào về những tư liệumình tìm hiểu được, trình bày mạch lạc, có đối chất, thống nhất Thế là những trithức thầy, cô giáo muốn truyền thụ đều được các em chủ động chiếm lĩnh

*Tiến trình một buổi ngoại khóa theo hình thức CLB thường được tôi tổ chức

Trang 25

- Giới thiệu về đội chơi, trình bày về truyền thống của quê hương, của nhân vật, nétđiển hình của chủ đề được chọn trong buổi ngoại khóa (5 phút);

- Các đội chơi bắt thăm gói câu hỏi để trả lời, ra câu hỏi đố nhau giữa các đội…

- Một số hoạt cảnh, tiểu phẩm dàn dựng dựa trên các tài liệu về các nhân vật lịch

sử, tấm gương anh hùng hi sinh vì Tổ quốc trong các cuộc kháng chiến

- Lời kết: Được thể hiện bằng bài cảm tưởng hoặc 1 tiết mục văn nghệ (5 phút)

Phần III: Tổng kết (10 phút)

- Trao thưởng

- Đánh giá, rút kinh nghiệm

Tuy nhiên tùy vào nội dung chủ đề, phạm vi ảnh hưởng và quy mô buổi ngoại khóa

để xây dựng chương trình và nội dung với lượng thời gian phù hợp Tiến trình này chỉ là một gợi ý chung.

* Tiến trình một buổi ngoại khóa theo hình thức tổ chức tham quan:

Tham quan có một vị trí quan trọng trong dạy học lịch sử ở trường phổthông Những dấu vết của quá khứ, những hiện vật trưng bày trong bảo tàng khôngchỉ cụ thể hóa kiến thức, mà còn để lại một ấn tượng mạnh mẽ nâng cao hứng thúhọc tập và rèn luyện khả năng quan sát, phân tích của học sinh

Vì thế, bên cạnh ngoại khóa hình thức Câu lạc bộ tôi đã phối kết hợp với cácgiáo viên trong nhóm, được sự hỗ trợ của Ban giám hiệu nhà trường và đoàn đội tổchức cho HS tham quan tại các di tích lịch sử, mở rộng không gian học tập, tạođiều kiện cho các em trực tiếp trải nghiệm, giúp các em vừa có những hiểu biết về

di tích, vừa hiểu sâu sắc về nội dung bài học, từ đó các em trân trọng và giữ gìnphát huy được các giá trị của di tích lịch sử

Để tổ chức cho HS tham quan học tập tại các di tích lịch sử, tôi thường tiếnhành qua các bước như sau:

Bước 1: Xây dựng kế hoạch tham quan trình lên ban giám hiệu nhà trường

và các đoàn cấp trên gồm xác định mục đích, yêu cầu; Địa điểm, thời gian thamquan; Thành phần tham gia…

Bước 2: Làm việc với HS và phụ huynh có HS tham gia để xin ý kiến đồng

thuận

Bước 3: Liên hệ các nơi đưa HS đến tham quan.

Bước 4: Tổ chức cho HS đi tham quan.

Bước 5: Sau chuyến đi cho HS làm bài thu hoạch.

Để buổi ngoại khóa có sự tham gia đầy đủ của các thành phần nhằm mang lại hiệuquả cao và có sức lan tỏa, tôi đã thực hiện quy trình tổ chức theo mô hình

Trang 26

Các đoàn thể Các tổ (nhóm) bộ môn CNCLB

Tổ trưởng

Giáo viên sử Trợ lý học sinh

Các trưởng nhóm HS(Thành viên câu lạc bộ)

Một buổi ngoại khóa kỉ niệm 70 năm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 25 năm ngày Hội Quốc phòng toàn dân.

Cựu chiến binh nói chuyện Hoạt cảnh Ngã ba Đồng Lộc

4 Tích hợp các môn học vào hoạt động ngoại khóa.

Các buổi ngoại khóa thường rất hấp dẫn học sinh, các em tham gia một cáchnhiệt tình, thích thú và đặc biệt trong quá trình tổ chức lồng ghép nhiều đơn vịkiến thức của các môn học Chính vì vậy tôi đã tổ chức các hoạt động tạo nên sựgắn kết kiến thức giữa các môn học: Lịch sử, Ngữ Văn, Địa lí, Giáo dục công dân,

Âm nhạc và mĩ thuật Cụ thể là: viết kịch bản trên cơ sở các tác phẩm văn học, viếtbài cảm nhận (môn văn); vị trí địa lí của địa phương (môn địa lý); biểu diễn các tiếtmục văn nghệ, tập đặt lời mới một số làn điệu dân ca (môn âm nhạc); chuẩn bịphục trang, trang trí cho buổi ngoại khóa (môn Mĩ thuật) và giáo dục các em tìnhyêu quê hương đất nước, biết trân trọng và có ý thức bảo vệ các di sản văn hóa, ditích lịch sử …

Tôi thiết nghĩ đây là nội dung cần quan tâm vì tích hợp là một trong nhữngquan điểm GD nhằm nâng cao năng lực của người học, giúp đào tạo những người

có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề của cuộc sống hiện đại;

tích hợp liên môn cũng là một hoạt động đổi mới PPDH theo định hướng PTNL học sinh; việc tích hợp trong nhà trường sẽ giúp HS học tập thông minh và vận

dụng sáng tạo kiến thức, kĩ năng và phương pháp của khối lượng tri thức toàn diện,hài hòa và hợp lí trong giải quyết các tình huống khác nhau và mới mẻ trong cuộcsống hiện đại

5 Xây dựng kịch bản chi tiết cho từng chương trình.

Để tổ chức buổi ngoại khóa thành công thì việc xây dựng kịch bản có vai tròquyết định thành hay bại Xác định được điều đó nên tôi rất dụng công trong xâydựng kịch bản chương trình Để học sinh chủ động các kịch bản này tôi chỉ đóngvai trò hướng dẫn, gợi ý còn bản thân các em là người trực tiếp xây dựng, tuynhiên bản thân người giáo viên phải là người thẩm duyệt cuối cùng để gọt dũa chocác em Phần thể hiện nhất thiết phải là các em thực hiện, từ sắm vai, chuẩn bị các

Trang 27

gói câu hỏi đến các tiết mục văn nghệ đều do các em diễn xuất, nhiệm vụ củangười thầy giáo là phải tạo sân chơi cho học sinh và ngoại khóa là sân chơi mà các

em tham gia càng đông càng thành công

Trong năm qua đơn vị tôi đã tiến hành nhiều hoạt động ngoại khóa Lịch sử

nhằm phát triển một cách toàn diện năng lực người học, cụ thể là:

Câu lạc bộ “Tìm hiểu về quê hương và sự nghiệp cách mạng của Đồng

chí Phan Thái Ất (giành cho HS toàn trường)

Chương trình và nội dung CLB với chủ đề “Tìm hiểu quê hương và sựnghiệp cách mạng của đồng chí Phan Thái Ất và quê hương Anh Sơn” được tổchức như sau:

I- Ổn định tổ chức:

II- Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu:

` Kính thưa quý vị đại biểu, kính thưa các thầy giáo cô giáo cùng toàn thể các

em học sinh yêu quý

Đ/c Phan Thái Ất là con út trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước,thương dân ở làng Yên Xuân (nay thuộc xã Lĩnh Sơn - Anh Sơn) Cụ thân sinh vàngười chú của ông tham gia phong trào Văn thân, Cần Vương rồi sa vào tay giặcPháp, bị đánh đập dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết Từ nhỏ, Phan Thái Ất đãđược chứng kiến cuộc sống khổ cực, lầm than của người dân dưới chế độ thục dân

- phong kiến Cùng với đó là sự tham lam, tàn bạo và bất nhân của bọn cường hàođịa phương, tay sai của thực dân Pháp Lên 8 tuổi, ông đã phải chịu cảnh mồ côicha và cảnh người mẹ bị bọn tay sai tra tấn, lấy kiếm gõ lên đầu thành thương tật.Lòng căm thù được nhen nhóm lên từ đó Dù hoàn cảnh khó khăn nhưng mẹ vẫncho ông theo học chữ Nho và chữ quốc ngữ Thầy đồ dạy ông là một người có tưtưởng yêu nước, luôn nêu lên những tâm gương anh hùng kim cổ để giáo dục tinhthần yêu nước cho lớp lớp học trò

Bước vào lứa tuổi thanh niên, Phan Thái Ất và một vài người bạn thânthường xuyên gặp gỡ để trao đổi những thông tin mới từ sách báo và những thôngtin thu thập qua những người tham gia hoạt động trong các tổ chức cách mạng.Năm 1922, ông chủ trương thành lập nhóm Tâm giao nhằm mục đích trao đổithông tin, phổ biến sách báo, thơ ca cổ vũ tinh thần yêu nước Trong đó, có nhữngtài liệu nói về cách mạng và những bài thơ yêu nước của chí sỹ Phan Bội Châu.Sau đó, các thành viên nhóm Tâm giao quyết định góp ruộng cày chung và hùnvốn mở hiệu thuốc bắc Hai năm sau, khi số vốn đã tăng lên kha khá, nhóm Tâmgiao mở rộng kinh doanh thêm hàng tạp hóa và ngày càng “ăn nên làm ra” Nhómquyết định đổi tên thành Hội Ái hữu và mua lại căn nhà gỗ hai tầng, tầng dướidùng để bán hàng, tầng trên dùng để tiếp khách và nơi đàm đạo của những ngườicùng chí hướng Ngôi nhà ấy được đặt tên là Hiệu Yên Xuân

Trang 28

Qua sách báo, mọi người biết được những hoạt động của tổ chức Việt NamThanh niên cách mạng đồng chí hội và tích cực hưởng ứng, ủng hộ Sau đó, trên cơ

sở Hội Ái hữu, chi bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội do Phan Thái

Ất làm Bí thư Đến tháng 9/1929, chi bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chíhội ở Yên Xuân được chuyển thành chi bộ của tổ chức Đông Dương cộng sảnđảng Đây chính là chi bộ đầu tiên ở Anh Sơn, đồng thời cũng là một trong nhữngchi bộ đầu tiên được thành lập ở vùng nông thôn Nghệ An Lúc đó, Phan Thái Ấtđược đồng chí Nguyễn Phong Sắc- Trung ương ủy viên phụ trách Xứ ủy Trung Kỳ

cử làm Bí thư chi bộ Đồng chí Nguyễn Phong Sắc hỏi: “Đảng ta giờ mới bắt đầulập Địch còn mạnh, hoạt động sẽ rất gian khổ Anh thử nghĩ xem chúng ta có làmđược không? Đã nên làm chưa hay đợi lúc khác?” Sau một hồi suy nghĩ, PhanThái Ất đáp rằng: “Biết là khó nhưng muốn người sau tiếp tục thì chúng ta bây giờphải bắt đầu làm”

Kính thưa quý vị đại biểu, kính thưa các thầy giáo cô giáo cùng toàn thể các em học sinh yêu quý.

Nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày sinh của đồng chí Phan Thái Ất

Hôm nay được sự cho phép của Chi Ủy, Chi bộ nhà trường, nhóm môn Lịch

sử phối hợp liên đội trường THCS (….) tiến hành tổ chức câu lạc bộ với chủ đề

“Quê hương và sự nghiệp cách mạng của đ/c Phan Thái Ất.”

Về dự sinh hoạt với chúng ta hôm nay tôi xin trân trọng giới thiệu: Đ/C(…),đ/c (…)…

Chúng ta nhiệt liệt chúc mừng

III- Nội dung

Phần I Chương trình văn nghệ: “Hát, múa về quê hương Anh Sơn” (20điểm)

(Là những bài hát, điệu múa ca ngợi về quê hương Anh Sơn Điểm cho phần nội dung đúng chủ đề 5 điểm, phần trình diễn 10 điểm, điểm cho phần trang phục

là 5 điểm)

Phần II- Trả lời câu hỏi (50 điểm)

(Mỗi đội bắt thăm chọn gói câu hỏi, mỗi gói có 5 câu, sau khi người dẫn chương trình đọc xong câu hỏi thì đại diện của đội chơi trả lời, mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm Những câu không trả lời đúng GVCN đội trưởng cử bạn khác lên trả lời thay và lúc này mỗi câu trả lời đúng được 8 điểm và cứ như vậy trả lời cho đến hết quỹ điểm của mình Nếu hết quỹ điểm mà vẫn chưa trả lời đúng thì quyền trả lời thuộc về các đội còn lại)

Cụ thể các gói câu hỏi như sau:

Gói câu hỏi 1:

Trang 29

Câu 1: Hãy cho biết ngày tháng năm sinh và quê hương của đồng chí PhanThái Ất? Theo em năm 2014 kỉ niệm bao nhiêu năm ngày sinh của đồng chí?

ĐA: Đồng chí Phan Thái Ất sinh ngày 1/1/1894

Quê ở Làng Dương Xuân, Tổng Đặng Sơn, phủ Anh Sơn nay là Xã Lĩnh Sơn,Huyện Anh Sơn, Tỉnh Nghệ An Năm 2014 kỉ niệm 120 năm ngày sinh của đồngchí

Câu 2: Đồng chí Phan Thai Ất được kết nạp vào Hội Việt nam cách mạngthanh niên vào thời gian nào?

ĐA; Năm 1926Câu 3: Câu nói của Phan Thái Ất” Giặc dồn mình đến chỗ chết này, tìnhđồng chí, tình giai cấp lại sáng lên, lại thấm thía lạ thường, chúng tôi vẫn sống đầylạc quan tin tưởng vào Đảng” ở đâu vào thời gian nào?

ĐA: Tại nhà tù Côn Đảo, tháng 5/1935

Câu 4: Trong những ngày hoạt động cách mạng ở Trung kỳ, để che mắt kẻ

thù Phan Thái Ất đã đóng vai làm những nghề gì?

ĐA: Đồng chí làm nhiều nghề khác nhau: Đóng vai thầy đồ dạy học, khi làm nghềkéo xe, thợ sơn, phu khuôn vác, cày thuê, có khi là thầy thuốc xứ Nghệ

Câu 5: Em hãy cho biết xã Lĩnh Sơn quê hương của Đồng chí Phan Thái Ấtngày nay có vị trí địa lí như thế nào?

ĐA: Lĩnh Sơn có vị trí:

Phía Bắc giáp sông Lam, bên kia sông là đất Tào Sơn, Lạng Sơn,

phía Tây giáp Khai Sơn và một phần đất Cao Sơn,

phía Đông và Nam lần lượt giáp các xã Ngọc Sơn, Nam Sơn của huyện Đô Lương

và một phần đất Cao Sơn

Đường quốc lộ 7 chạy theo chiều dọc từ đông lên phía tây của xã

Gói câu hỏi 2:

Câu 1: : Em hãy cho biết Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Anh sơn được thành lậpvào thời gian nào? Ở đâu? Gồm có bao nhiêu đồng chí? Do ai làm bí thư?

ĐA Tháng 9/1929 Chi bộ Đông Dương cộng sản Đảng đầu tiên của Anh sơn đượcthành lập tại làng Dương Xuân, xã Lĩnh sơn gồm có 7 đ/c do đ/c Phan Thất Ất làm

Bí thư

Câu 2: Đồng chí Phan Thái Ất được Trung ương Đảng triệu tập chuẩn bị chochiến dịch Điện Biên Phủ vào thời gian nào?

Ngày đăng: 10/08/2016, 09:14

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
4. Tài liệu “Hướng dẫn dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng năng lực” phục vụ trong đợt tập huấn CBQL,GV về đổi mới KTĐG theo định hướng PTNL học sinh trường trung học – Vụ Giáo dục Trung học Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng nănglực
3. Thiết kế bài giảng Lịch sử - Nhà xuất bản giáo dục Khác
5. Phan Thái Ất cuộc đời và sự nghiệp – Nhà xuất bản Văn hóa thông tin Nghệ An – Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh – xuất bản 2005 Khác
6. Lịch sử Đảng bộ Huyện Anh Sơn 7. Anh Sơn tiềm năng và hi vọng Khác
8. Một số chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử - Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng, Nguyễn Thị Côi, Trần Vĩnh Tường đồng chủ biên - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội Khác
9. Thông tin khai thác mạng Internet: Các tranh ảnh, video.DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Khác

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình ảnh). Từ gợi ý không được trùng với từ trong đáp - SKKN: Ứng dụng đa hình thức lồng ghép để phát triển năng lực học sinh trong dạy học Lịch sử (đạt cấp Tỉnh).
nh ảnh). Từ gợi ý không được trùng với từ trong đáp (Trang 15)

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w