Tiểu luận về tổ chức tiền tệ thế giới và ngân hàng thế giới

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ- LUẬT KHOA LUẬT  Tên đề tài: Các tổ chức quốc tế IMF, WB: Lịch sử ra đời Chức năng, nhiệm vụ chính trước đây và hiện tại; Vai trò

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ- LUẬT

KHOA LUẬT



Tên đề tài: Các tổ chức quốc tế IMF, WB:

Lịch sử ra đời Chức năng, nhiệm vụ chính (trước

đây và hiện tại); Vai trò của IMF, WB đối với các

nước đang phát triển (tích cực, tiêu cực: xét

trường hợp của Argentina).

Lớp: K12504 Nhóm: 12

M c l c ục lục ục lục

LỜI NÓI ĐẦU 3

I Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF-International Monetary Fund)

4

1 Lịch sử ra đời

4

2 Chức năng, nhiệm vụ chính

4

3 Vai trò của IMF đối với các nước đang phát triển

6

II Ngân hàng Thế giới (World Bank)

7

1 Lịch sử ra đời

7

2 Chức năng, nhiệm vụ chính

8

3 Vai trò của WB đối với các nước đang phát triển (tích cực, tiêu cực)

8

III Ảnh hưởng của IMF, WB đối với kinh tế Argentina

10

IV Tài liệu tham khảo

13

L I NÓI Đ U ỜI NÓI ĐẦU ẦU

Các tổ chức tài chính - tín dụng quốc tế ra đời là một yêu cầu khách quan trên cơ sở quan hệ ngoại thương và thanh toán quốc tế; không chỉ là yêu cầu khách quan về mặt kinh tế mà còn là yêu cầu khách quan để phát triển các mối quan hệ về chính trị, ngoại giao và các quan hệ khác giữa các nước

Trong quá trình phát triển của mỗi đất nước, nhu cầu ổn định cán cân thanh toán quốc tế, nhu cầu về vốn để đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế, xã hội… là rất cấp bách, nhất là đối với các nước đang phát triển Nếu chỉ dựa vào tiềm lực sẵn có của đất nước thì không thể giải quyết được những vấn đề này Vì vậy, muốn đưa đất nước phát triển trên tầm quốc tế chỉ có một cách duy nhất là hội nhập kinh tế quốc tế Trong đó, việc gia nhập các tổ chức tài chính – tín dụng quốc tế có ý nghĩa rất quan trọng đối với mỗi quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển Do đó, các quốc gia đều có xu hướng gia nhập các tổ chức tài chính - tín dụng quốc tế với mục đích đẩy nhanh tốc độ phát triển của mình bằng cách tìm kiếm sự hỗ trợ về vốn và kỹ thuật từ các nước phát triển khác

Trong đó Ngân hàng thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) chính là hai tổ chức tài chính – tín dụng lớn và có vai trò quan trọng trong sự phát triển của các quốc gia đặc biệt là các quốc gia đang phát triển Đồng thời các quốc gia nếu nắm rõ được cơ chế hoạt động, biết nắm bắt, tận dụng được chính sách ưu đãi, nguồn vốn mà các tổ chức này mang lại thì sẽ có một nguồn lực lớn để phát triển

N I DUNG ỘI DUNG

I Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF-International Monetary Fund)

1 Lịch sử ra đời

IMF Thành viên: 188 quốc gia Trụ sở chính: Washington DC Ban điều hành: 24 thành viên đại diện cho các nước hoặc các

nhóm nước

Nhân viên: Khoảng 2.503 từ 144 quốc gia Tổng vốn cổ phần: 360 tỷ USD (tính đến 14/3/2013)

Nguồn vốn của IMF là do các nước đóng góp, các nước thành viên có cổ phần lớn trong IMF là Mỹ (17,46%), Đức (6,11%), Nhật (6,26%), Anh (5,05%), Pháp (5,05%)

Quốc gia vay nhiều nhất: Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Ireland (tính

đến 7/3/2013)

Khoản vay dự phòng lớn nhất: Mexico, Ba Lan, Colombia

(tính đến 7/3/2013)

Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF-International Monetary Fund) là một tổ chức quốc tế,

giám sát hệ thống tài chính toàn cầu thông qua hoạt động theo dõi tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán, cũng như hỗ trợ kỹ thuật và giúp đỡ tài chính các quốc gia khi có yêu cầu

Với sự tham gia của 44 quốc gia, IMF được thành lập trên cơ sở nghị quyết của hội nghị Quốc tế về tiền tệ, tài chính của Liên hiệp quốc (UN-United Nations) vào năm

1944 tại Breton Wood Hội nghị đã thành lập IMF thông qua hai dự án của Harry Dester White - Người Mỹ và John Maynard Keynes - Người Anh Từ ngày1/3/1947, IMF chính thức đi vào hoạt động như là cơ quan chuyên môn của Liên hiệp quốc

Trụ sở chính của IMF ở Washington D.C và có hai chi nhánh tại Paris và Geneve Từ

1945 đến nay con số thành viên của IMF lên tới 188 Quốc gia Số lượng thành viên tăng đều đặn, không có biến động chứng tỏ uy tín của IMF theo năm tháng là không thay đổi và ngày càng được củng cố

2 Chức năng, nhiệm vụ chính

Từ khi thành lập, nhiệm vụ của IMF là để giúp đảm bảo sự ổn định trong hệ thống

tiền tệ quốc tế Thể hiện trong ba chức năng cơ bản

a Xác định hệ thống ngang giá tiền tệ và tỷ giá hối đoái của các nước thành viên

Theo Hiệp định của IMF: “Tất cả các thành viên công nhận là chỉ cho phép diễn ra trên lãnh thổ của nước mình những hoạt động hối đoái giữa các đồng tiền của mình với đồng tiền của những nước thành viên nào tôn trọng một sự cách biệt không quá 1% chế độ đồng giá.”

Hệ thống tiền tệ mà IMF quản lý từ năm 1978 đến nay được gọi là hệ thống tỷ giá thả nổi có quản lý Theo cơ chế này, IMF có vai trò lớn tác động đến chính sách quản lý

tỷ giá của các nước thông qua các điều kiện tín dụng Mặc dù quản lý hệ thống tiền tệ bằng nhiều cách gián tiếp nhưng IMF đã thực hiện chức năng này một cách có hiệu quả

b Cấp tín dụng cho các nước thành viên có khó khăn tạm thời về cán cân thanh toán

Để thực hiện mục tiêu trọng tâm là duy trì sự ổn định của hệ thống tiền tệ quốc tế, IMF đã cung cấp cho các nước thành viên các khoản tín dụng khi họ gặp khó khăn tạm thời về cán cân thanh toán Khi một nước rơi vào tình trạng này buộc họ phải giảm dự trữ ngoại hối hoặc đi vay để tài trợ cho các hoạt động này Hậu quả là các nước đó phải đối mặt với sức ép ngày càng tăng về tỷ giá hối đoái Đây chính là lúc IMF thực hiện chức năng của mình Nếu gặp khó khăn về cán cân thanh toán, nước

đó có thể lập tức rút lại 25% phần vốn góp của mình bằng vàng hoặc ngoại tệ có thể chuyển đổi

c Theo dõi tình hình của hệ thống tiền tệ quốc tế và chính sách kinh tế của các nước thành viên

Theo Hiệp định thành lập thì mục tiêu và hoạt động trọng tâm của IMF là “thực hiện

sự giám sát chặt chẽ tỷ giá hối đoái của các nước thành viên” Đồng thời IMF có quyền áp dụng các nguyên tắc cụ thể để hướng dẫn các thành viên trên cơ sở tôn trọng chính sách của họ Để thực hiện chức năng này, IMF tiến hành kiểm tra các vấn

đề tiền tệ quốc tế và phân tích các khía cạnh của chính sách đó có thể tạo ra tác động đến hệ thống tỷ giá hối đoái

Trong những năm gần đây, tầm quan trọng của việc giám sát kịp thời và hiệu quả đã

tăng lên do nhiều chuyển biến cơ bản trong nền kinh tế: tăng trưởng nhanh chóng của thị trường vốn tư nhân, hội nhập khu vực và thế giới, gia tăng, chỉnh đốn tài khoản vãng lai và cải cách kinh tế theo hướng trị trường của nhiều nước

3 Vai trò của IMF đối với các nước đang phát triển

Tích cực: IMF với mục tiêu là tạo một quỹ tương trợ tài chính mạnh mẽ, thiết lập

duy trì sự ổn định tài chính nhằm cho vay khi có khủng hoảng kinh tế hay một quốc gia có đồng tiền lạm phát IMF sử dụng quỹ này để cho vay, giúp các quốc gia vượt qua khủng hoảng kinh tế như trường hợp Hàn Quốc, Thái Lan (1998) và gần đây là các nước trong khối EU như Hy Lạp và Bồ Đào Nha

Tiêu cực: Riêng đối với các nước đang phát triển, IMF có phần ít quan tâm hơn Một phần do lượng vốn của các nước này rất ít, đồng thời ảnh hưởng của các nước này trong hoạt động thương mại, tài chính quốc tế không cao Theo thời gian thì với những chính sách thoáng hơn, điều kiện thoáng hơn, các nước đang phát triển cũng được vay với lãi suất rất thấp (0.5%) Với các khản vai này các nước đã phần nào vựt dậy sau những thời kỳ đình trệ kinh tế, đương đầu với cuộc khủng hoảng kinh tế

1997, thúc đẩy các nước nghèo phát triển

Năm 1976, Việt Nam chính thức kế tục quy chế hội viên của IMF từ chính quyền Việt Nam Cộng hòa và được quyền vay tại IMF với khoảng 200 triệu USD từ năm 1976 - 1981 Vào năm 1984, Việt Nam bắt đầu phát sinh nợ quá hạn với IMF Trong giai đoạn 1985 - 10/1993, IMF đình chỉ quyền vay vốn của Việt Nam mặc dù quan hệ giữa Việt Nam và IMF được duy trì thông qua đối thoại chính sách dưới hình thức đánh giá về kinh tế của IMF và các tổ chức tài chính quốc tế khác Việt Nam nối lại quan hệ tài chính với IMF vào tháng 10/1993 Từ năm

1993 - 2004, IMF cung cấp cho Việt Nam khoản vay với tổng vốn cam kết 1.094 triệu USD và được giải chi hơn 880 triệu USD

Từ tháng 4/2004 đến nay, IMF không còn chương trình cho Việt Nam vay vốn nhưng vẫn tiến hành nhiều hoạt động như tư vấn về chính sách

và hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam hàng năm trong các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, thương mại, cải cách doanh nghiệp nhà nước, tiền tệ,

ngoại hối, thanh tra ngân hàng, cải cách thuế (tư vấn cho Bộ Tài chính),

xác định mục tiêu lạm phát, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố… Ngoài ra, cán bộ ngân hàng nhà nước và các ngành liên quan được tham dự các khóa đào tạo, hội thảo ngắn hạn và được cấp học bổng dài hạn theo chương trình đào tạo do IMF tổ chức

Hiện nay cổ phần của Việt Nam tại IMF là 460,7 triệu SDR, chiếm 0,193% tổng khối lượng cổ phần và có tỷ lệ phiếu bầu là 0,212% tổng

số quyền bỏ phiếu Việt Nam thuộc nhóm Đông Nam Á với 13 nước thành viên

II.Ngân hàng Thế giới (World Bank)

1 Lịch sử ra đời

Ngân hàng thế giới (WB-World Bank) là một tổ chức tài chính quốc tế, nơi cung cấp những khoản vay nhằm thúc đẩy kinh tế của các nước đang phát triển

Ngân hàng Thế giới trên thực tế bao gồm 5 tổ chức:

Ngân hàng tái thiết và phát triển quốc tế (IBRD) thành lập ngày 17/02/1945 theo tinh thần Hiệp ước Bretton Wood và bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 1946 IBRD hiện có

187 quốc gia thành viên

Công ty tài chính quốc tế (IFC) thành lập năm 1955 Hiện tại IFC có 182 quốc gia thành viên

Hiệp hội Phát triển quốc tế (IDA) thành lập năm 1960 Hiện tại IDA có 169 quốc gia thành viên

Trung tâm Quốc tế Giải quyết Mâu thuẫn Đầu tư (ICSID) thành lập năm 1966 Hiện tại ICSID có 144 quốc gia thành viên

Cơ quan Bảo lãnh Đầu tư Đa phương (MIGA) thành lập năm 1988 Hiện tại MIGA

có 175 quốc gia thành viên

WB được thành lập tại hội nghị Bretton Woods vào năm 1944 cùng với 3 tổ chức khác trong đó có Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) Mặc dù có nhiều nước tham dự Hội nghị Bretton Woods Conference, nhưng Hoa Kỳ và Liên Hiệp Anh là có quyền lực nhất và chiếm ưu thế trong các cuộc đàm phán

WB là ngân hàng đầu tư, đứng trung gian giữa nhà đầu tư và người vay, tức là vay của người này để cho kẻ khác mượn Các ông chủ WB là các quốc gia thành viên với tiền góp vốn

Chức năng, nhiệm vụ của WB được phân công cho các tổ chức thành viên thực hiện

Cá nhân và công ty không được vay của WB và không phải quốc gia thành viên nào cũng được WB cho vay Chỉ có Chính phủ của các nước đang phát triển có thu nhập quốc dân trên đầu người lớn hơn 1305 USD/ năm mới được vay của IBRD Các khoản vay này có lãi suất chỉ cao hơn lãi suất WB đi vay một chút Chính phủ của các nước nghèo có thu nhập quốc dân trên đầu người dưới 1305 USD/ năm (trong thực tế là dưới 805 USD/ năm) được vay của IDA Các khoản vay này sẽ không đòi lãi suất và thời hạn có thể lên tới 35 đến 40 năm

IFC cho các dự án tư nhân ở các nước đang phát triển vay theo giá thị trường nhưng

là cho vay dài hạn hoặc có thể cấp vốn cho họ Sự tham gia của IFC như một sự đảm bảo đối với các nhà đầu tư khác quan tâm tới dự án và khuyến khích họ đầu tư vào

dự án

MIGA cung cấp những bảo đảm trước các rủi ro chính trị (rủi ro phi thương mại) để các nhà đầu tư nước ngoài yên tâm đầu tư trực tiếp vào các nước đang phát triển ICSID thực hiện hoà giải và trọng tài giữa các nước thành viên và các nhà đầu tư thuộc các nước thành viên khác Việc sử dụng các phương tiện của ICSID là hoàn toàn tự nguyện Tuy nhiên, một khi đã đồng ý giải quyết với ICSID thì không một bên nào được đơn phương từ chối phán quyết của ICSID

Tích cực:

Ngân hàng thế giới là chủ nợ của khoảng 184 nước, huy động vốn từ các quốc gia thành viên phát triển để chuyển đến quốc gia đang phát triển vay đang phát triển trên nhiều mặt và quan tâm đến những vấn đề mới như giới tính, phát triển định hướng cộng đồng, người dân bản xứ, cũng như cố gắng cung cấp hạ tầng cơ sở cần thiết cho người nghèo

Ngân hàng Thế giới là nhà tài trợ bên ngoài lớn nhất cho các nước về lĩnh vực giáo dục

Ngân hàng Thế giới đã đảm bảo US$31 tỷ tiền cho vay và tín dụng, đang tài trợ cho

158 dự án giáo dục thuộc 83 nước Ngân hàng đã cộng tác chặt chẽ với các Chính phủ quốc gia, với các cơ quan Liên hiệp quốc, các nhà tài trợ, các tổ chức phi Chính phủ và các đối tác khác để giúp đỡ các nước đang phát triển đang cố gắng đạt được những mục tiêu về giáo dục cho mọi

người Những mục tiêu này là nhằm đảm bảo cho tất cả các trẻ em, đặc biệt là các trẻ

em gái và những trẻ em có khó khăn đặc biệt được tới trường và có thể học hết chương trình giáo dục cơ sở vào năm 2015

Hiện nay, Ngân hàng thế giới đang tài trợ cho chương trình này US$1,3 tỷ để phục

vụ hơn 60 triệu học sinh ở 271 quận huyện với trình độ biết đọc biết viết còn thấp trong số 18 trên 29 Bang ở Ấn Độ Ở Brazil, El Salvador, Trinidad và Tobago, Ngân hàng đang tranh đấu cho vai trò của các cộng đồng địa phương trong việc nâng cao chất lượng giáo dục bằng cách giúp họ đánh giá hoạt động của các trường học và giáo viên địa phương

Ngân hàng Thế giới là một trong số những nhà tài trợ bên

ngoài lớn nhất cho các nước về các chương trình y tế, phòng chống HIV/AIDS.

Ngân hàng Thế giới đã cam kết tài trợ hơn US$1,7 tỷ để chống lại nạn dịch

HIV/AIDS trên toàn Thế giới

đã cùng liên kết với các chính phủ Châu Phi khởi xướng và thực hiện chương trình HIV/AIDS đa quốc gia (MAP) cung cấp các nguồn trợ giúp đáng kể cho các tổ chức

xã hội dân sự vàcộng đồng Rất nhiều tổ chức xã hội và cộng đồng đã phát triển những quan điểm đổi mới về nhận thức đối với HIV/AIDS, mà các quốc gia khác đang học hỏi và áp dụng vào các điều kiện địa phương

Ngân hàng Thế giới đã cam kết cho vay trung bình là US$1 tỷ mỗi năm cho các dự

án về y tế, dinh dưỡng và dân số ở các nước đang phát triển hỗ trợ cho việc phòng chống bệnh lao, bệnh sốt rét, suy dinh dưỡng ở trẻ em

Ngân hàng Thế giới hỗ trợ mạnh mẽ trong hoạt động giảm nợ

Năm 1996, Ngân hàng Thế giới và Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) đã đề xuất và tiến hành Chương Trình Trợ Giúp Các Quốc Gia Nghèo và Mắc Nợ Nhiều (HIPC) - để giảm các món nợ nước ngoài cho các nước đang là con nợ rất lớn và nghèo nhất Thế giới Ngày nay 26 nước đã nhận được các khoản hỗ trợ để giảm bớt món nợ mà dự kiến lên tới US$40 tỷ Với các hình thức giảm nợ khác nhau, HIPC sẽ cắt khoảng 2/3 các

đang định hướng lại những ưu tiên ngân sách của họ đối với các lĩnh vực phát triển nhân lực và xã hội chủ yếu

Ngân hàng thế giới đang lắng nghe tiếng nói của những

người nghèo

Cách thức trao quyền để giảm nghèo đưa người nghèo trở thành trọng tâm của sự

phát triển và tạo điều kiện để người nghèo nam và nữ ngày càng có khả năng sống tự túc, qua việc tiếp cận thông tin, hội nhập và tham gia, trách nhiệm, và khả năng tổ chức tại địa phương Hiện nay, Ngân hàng đang tài trợ giúp các dự án phát triển định hướng cộng đồng với hơn US$2.2 tỷ trong các chương trình cam kết Tại Indonesia, 15,000 làng và các nhóm cộng đồng đang lập kế hoạch đề nghị riêng của họ để nhận tài trợ địa phương Trong khi đó tại Benin có chương trình hợp tác của phụ nữ để bảo

vệ rừng và sử dụng rừng để tạo nguồn thu nhập chứ không phải là nguồn nhiên liệu

III Ảnh hưởng của IMF, WB đối với kinh tế Argentina

Ra đời với mục tiêu rất cao đẹp là giúp đẩy mạnh phát triển và giữ ổn định cho nền kinh tế thế giới, thế nhưng Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, Ngân hàng quốc tế WB đã

không ít lần bị chỉ trích là vì từ khi được thành lập tới nay thường đưa ra những điều kiện trói buộc ngặt nghèo cho những nước mà nó hỗ trợ

Nghĩa là chỉ giơ tay giúp đỡ khi quốc gia nào chịu hứa sẽ thực thi những cải cách kinh tế mà các tổ chức đồng ý Nhưng những chính sách “một thích hợp cho toàn bộ”, khiến nó trở nên không thích hợp hoặc không phát huy được tác dụng IMF cũng bị phàn nàn là đã tạo mối nguy hiểm về tâm lý, bởi nó khiến các chính phủ (cũng như các công ty, nhà băng và các nhà đầu tư khác) hành xử một cách khinh suất khi luôn tin rằng nếu mọi chuyện có trở nên tồi tệ thì đã có IMF bảo lãnh

Sau cuộc khủng hoảng kinh tế diễn ra ở châu Á vào cuối thập niên 90 và cuộc khủng hoảng ở Argentina xảy ra vào đầu thập kỷ này, một vài nhà hoạch định chính sách đã lên tiếng phát biểu cho rằng IMF chẳng có tác dụng gì và cần phải bị loại bỏ

Những chỉ trích khác còn xoay quanh việc cáo buộc các nhà hoạch định chính sách

của IMF chỉ hỗ trợ những nền chuyên chính quân sự tư bản thân các tập đoàn

Mỹ và Châu Âu Ngoài ra, quỹ hầu như tỏ ra lãnh đạm hoặc thù địch với các