phieu mo ta. giáo án tích hợp đạt giải cấp bộ môn lịch sử

“Vận dụng dạy học tích hợp để giáo dục và phát huy các giá trị truyền thống qua Lịch sử địa phương” II. Mục tiêu dạy học 1. Kiến thức: 1.1. Môn Lịch sử - Giúp các em hiểu được truyền thống kiên cường, bất khuất sẵn sàng hy sinh, sẵn sàng xả thân vì quê hương, đất nước. Hiểu được truyền thống hiếu học, ham học hỏi của quê hương làng Đỏ nơi các em sinh ra và lớn lên; - Hiểu về di tích lịch sử Mái Đình làng 1.2. Môn Văn học - Kể lại được truyền thống cách mạng và truyền thống hiếu học, biết giới thiệu, thuyết minh, biểu cảm về quê hương

PHIẾU THÔNG TIN VỀ NHÓM GIÁO VIÊN

- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Nghệ An

- Phòng giáo dục và đào tạo Anh Sơn

- Trường: THCS Phúc Sơn

- Địa chỉ:Xóm 4, Phúc Sơn, Anh Sơn, Nghệ An

- Điện thoại: 0388721684 ;Email: c2phucson.as@nghean.edu.vn

- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 02 giáo viên):

1 Họ và tên: Hồ Thị Bích Hải

Ngày sinh: 20/6/1981; Môn: Lịch sửĐiện thoại: 0949325566 ; Email: haihtb.gdas@nghean.edu.vn

2 Họ và tên: Nguyễn Thị Hải

Ngày sinh: 10/2/1982; Môn: Lịch sử

Điện thoại: 01695114408 ; Email: haipst9@gmail.com

PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC – MÔN LỊCH SỬ

- Hiểu về di tích lịch sử Mái Đình làng Yên Phúc (cấp xã), di tích Đền Cửa Luỹ(cấp Tỉnh) và di tích Hiệu Yên Xuân (Cấp Quốc gia)

1.4 Môn Giáo dục công dân

- Hiểu được các giá trị văn hóa cả vật chất và tinh thần của người dân Làng đỏ YênPhúc Giáo dục truyền thống yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc, tự hào về mảnh đấtnơi mình được sinh ra và lớn lên;

1.5 Môn Mỹ thuật Vận dụng hiểu biết về danh lam thắng cảnh và các di tích lịch sử

văn hoá để vẽ minh họa tranh đề tài “Quê hương trong em”

1.6 Môn Âm nhạc: Các em đặt lời mới ca ngợi quê hương theo làn điệu dân ca ví

dặm, đồng thời nghe và cảm nhận giai điệu ngọt ngào của các ca khúc về quê hươngnhư: Anh Sơn ca, Anh Sơn quê mình, Về Anh Sơn

2 Kỹ năng

- Rèn kĩ năng tự học, tự sưu tầm, tìm hiểu tài liệu, tự nắm bắt và làm chủ kiếnthức về lịch sử địa phương

- Kĩ năng ghi nhớ, giải quyết vấn đề lịch sử, vận dụng những kiến thức lịch sử

để trả lời câu hỏi, để làm bài tập và để giải quyết vấn đề thực tiễn cuộc sống - Sử

dụng ngôn ngữ để trình bày một nội dung kiến thức, kể chuyện, thuyết minh, bày tỏthái độ, tình cảm, cảm xúc về truyền thống và di tích của quê hương

- Biết tưduy sáng tạo, vẽ phong cảnh quê hương, tập sáng tác làn điệu dân ca, mạnh dạn, tự tinthể hiện trước đông người

- Kĩ năng đề xuất ý kiến, chia sẻ thông tin trong các hoạt động học tập

3 Thái độ

- Tích cực hợp tác trong các hoạt động học tập, cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ

- Thấy rõ trách nhiệm của bản thân về việc giữ gìn, phát huy các giá truyền thống của quê hương, gia đình, dòng tộc

- Có ý thức trong việc tham gia bảo tồn, giới thiệu, quảng bá về hình ảnh của quêhương và di tích lịch sử của quê hương

III Đối tượng dạy học

- Học sinh trường THCS Phúc Sơn, Anh Sơn, Nghệ An

+ Số lượng: 294 học sinh

+ Số lớp: 12 lớp

+ Khối lớp: 4 khối

IV Ý nghĩa của dự án

4.1 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học

- Với dự án này, các em học sinh đã thực sự trở thành “nhà sử học nhỏ tuổi” Các

em cũng biết cách tự học, tự tra cứu và ghi chép tài liệu

- Qua việc dạy học của dự án giúp học sinh có tư duy, vận dụng được kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết một vấn đề đặt ra

- Từ những kiến thức của dự án và cách vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vận dụng đối với các tình huống khác nhau trong cuộc sống tại địa phương như: các em biết giới thiệu về truyền thống cách mạng, truyền thống hiếu học; giới thiệu về các di tích lịch sử cho mọi tầng lớp nhân dân và cũng biết cách lưu giữ và bảo tồn các giá trị đó

4.2 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống

- Qua bài học học sinh không những hiểu thêm về lịch sử dân tộc mà còn có thêm được những kiến thức về lịch sử, văn hóa ở chính nơi mảnh đất mình sinh ra Những hiểu biết đó chính là hành trang cho các em trong quá trình hình thành phát triển nhâncách, đồng thời tiếp thêm cho các em mục đích, ý chí vượt khó học tập, phát huy các giá trị truyền thống để hiến thân, lập nghiệp, tất cả vì ngày mai tươi đẹp của quê hương đất nước

- Có kỹ năng sống, có ý thức thực hành giới thiệu, quảng bá về các giá trị truyền thống và di sản của quê hương

- Nâng cao ý thức bảo vệ, giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống của quê hương

mình.( giữ gìn bản sắc văn hóa quê hương)

V Thiết bị dạy học và học liệu

5.1 Thiết bị dạy học

- Tranh ảnh, vi deo

- Máy chiếu, máy tính

- Sân chơi (Bàn ghế, trang trí lễ đài, phần thuởng, Loa máy, băng rôn, khẩu hiệu )

- Chuông bấm

- Ngân hàng câu hỏi

5.2 Ứng dụng công nghệ thông tin.

- Máy ảnh

- Sử dụng phần mềm Microsoft Office PowerPoint 2003 để trình chiếu

5.3 Học liệu

- Một số hình ảnh, tài liệu sưu tầm, cụ thể như sau:

Hình ảnh Lễ hội “ Uống nước nhớ

nguồn”

tại Nghĩa trang hữu nghị Việt - Lào

TRUYỀN THỐNG LÀNG ĐỎ - YÊN PHÚC

I Giới thiệu vài nét về xã Phúc Sơn.

Từ ngã ba Diễn Châu, ngược theo quốc lộ số 7 từ km số 53 đến km số 54 đó là địaphận xã Phúc Sơn chúng tôi

Bản đồ hành chính xã Phúc Sơn UBND x ã Ph úc S ơn

Xã Phúc Sơn ngày nay với diện tích gần 14.543.64 ha và dân số trên 8000 nhânkhẩu có hai dân tộc Kinh và Thái cùng chung sống trong 21 xóm bản Địa giới phíaBắc giáp xã Vĩnh Sơn - Phía Nam giáp huyện Thanh Chương và huyện Khăm Phớt,tỉnh Bô ly khăm xay (Lào), phía Đông giáp xã Long Sơn và phía Tây giáp xã ThạchSơn, xã Hội Sơn, Thị Trấn Anh Sơn, và huyện Con Cuông

Phúc Sơn một vùng đất sơn thuỷ hữu tình có nhiều danh lam thắng cảnh đẹpnhư Lèn Kim nhan được ví như con mắt vàng của vùng núi non sơn cước, đã thu vềmọi khí tinh anh của đất trời, rồi núi Tháp Bút - Nghiên mực, Voi phục, Đập CaoCang ì oạp sóng vỗ với bao bọc xung quanh là núi đá vôi như Hạ Long tiên cảnh, mộtBản Vều soi bóng bên bờ sông Giăng trong veo giữa đại ngàn gió núi

Nói đến Phúc Sơn, nếu chỉ dừng lại ca ngợi cảnh đẹp thì chưa đủ, một điều rấtđáng được khâm phục và tự hào nữa đó là: một vùng đất truyền thống cách mạng,truyền thống hiếu học- học giỏi Vùng đất đó đã sinh ra những người con thông minh,ham học, dũng cảm, kiên trung ,kiên cường bất khuất, sẵn sàng xả thân vì quê hương

đất nước Chính điều đó mà nơi đây đã được nhân dân tôn vinh là Làng đỏ Yên Phúc Anh hùng

II Truyển thống cách mạng

Truyền thống cách mạng, lòng yêu nước,tinh thần đấu tranh kiên cường bấtkhuất, xả thân vì nghĩa cả cao đẹp

1.1 Phong trào cách mạng trước khi Đảng cộng sản ra đời

Phúc Sơn ai cũng biết đó là một trong những cái nôi cách mạng của huyện nhà,con người nơi đây yêu làng yêu nước sống cương trực thẳng thắn không chịu luồn cúi

đê hèn, không cam tâm chịu áp bức bóc lột Cho nên ngay từ xa xưa mỗi khi đất nước

bị xâm lăng thì làng Yên Phúc lại kiên cường đứng lên chống giặc, dẫu có hy sinh đổmáu cũng nguyện một lòng bảo vệ quê hương đất nước

Ngay từ thế kỷ XV trong cuộc kháng chiến chống quân Minh tại cánh đồng Phả

Lữ (Thượng Bại bây giờ) nhân dân Làng Yên đã phối hợp với nghĩa quân Lê Lợi tiêudiệt một lữ đoàn địch, chiến thắng này vẫn lưu truyền cho đến ngày nay và địa điểm

đó trở thành tên gọi cho chiến công đó là bãi Phá Lữ Rồi cũng dọc sông Lam chỗ tiếpgiáp Long Sơn, Vĩnh Sơn nhân dân làng Yên cũng đã phối hợp với nghĩa quân Lê Lợilàm nên chiền thắng Khả Lưu –Bồ Ải phá tan cánh quân Minh từ thành Nghệ An lêntiếp viện cho thành Trà lân (Con Cuông)

Năm 1885 Ủng hộ phong trào Cần Vương chống Pháp nhân dân làng Yên Phúc

do ông Nho Phắc lãnh đạo kéo cờ trên núi Cấm, chống lại thực dân Pháp Tham giaphong trào có nhiều người như ông Đặng Bá Lới, Nguyễn Văn Khiêm, Đặng ĐìnhCao góp phần làm rạng rỡ uy danh của người con Yên Phúc

Năm 1907 tiếp nhận phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục, trí thức trong làng mởlớp dạy chữ Quốc Ngữ, rồi phong trào chống thuế, đấu tranh đòi lại ruộng cho ngườinghèo

Năm 1905-1908 Phong trào xuất dương gắn với tên tuổi các ông: Đặng BáDuyệt, Đặng Bá Phi, Nguyễn Văn Quỳ, Vũ Xuân Nghị, Đặng Quang Cơ

1.2 Phong trào cách mạng từ khi Đảng ra đời

Ngày 28/5/1931 nhân dân Yên Phúc tổ chức cuộc hành quân vào chiến khuĐồng Sở để tránh khủng bố của bọn Đế quốc, có khoảng 410 gia đình, 3500 khẩu làmột cuộc hành quân to lớn, thiếu thốn đủ bề Trước tình hình đó chi bộ cấp tốc đề rachủ trương: gấp rút ổn định tình hình, giữ vững tinh thần quần chúng, củng cố đại độiXích vệ, bố trí canh gác ngày đêm, vũ trang giáo mác cho quần chúng tự vệ; tổ chứcngười rèn giáo mác, thu nhặt dao, rựa cũ đề nghị huyện uỷ, tổng uỷ chỉ thị, kêu gọicác chi bộ hưởng ứng và ủng hộ nhân dân Yên Phúc, đồng thời tổ chức Ban tài chính

do đồng chí Đặng Đình Gia, Đặng Đình Tịu cùng đồng chí Đặng Đình Tý vận độngtiếp tế cho quần chúng Tổng uỷ cử đ/c Trần Văn Liên về giúp sức Đội xích Vệ đượccủng cố gồm có 3 trung đội

Trung đội 1 : Nguyễn Văn Tráng - Trung đội trưởng

Đặng Quang Truật - Trung đôị phó

Trung đội 2: Nguyễn Văn Mầu - Trung đội trưởng

Nguyễn Văn Kệu - Trung đội phó

Trung đội 3: Đặng Bá Liên - Trung đội trưởng

Nguyễn Đức Nhận - Trung đội phó

Chiều hôm ngày 28/5/1930 Quân Pháp đưa lính đến, nào khố xanh, khố đỏ, lêdương với đủ các loại súng, đoàn quân kéo dài đến 1 cây số, bao vây làng Thừa cơhội bọn hào cường, phản động tay sai tung hoành vơ vét, phá hoại nhà cửa của nhândân, chúng lấy và phá từ cái nồi đất; với 700 gia đình không còn gì, thậm chí chúng

Đồng Sở - căn cứ cách mạng

dỡ nhà, bàn thờ đưa về làm củi, làm chuồng lợn, Mặc dù thực dân Pháp cấu kết vớibọn phản động ra sức khủng bố, giết người cướp của Nhưng tinh thần, khí thế cáchmạng của quần chúng không hề nao núng Trống mõ, reo hò, truyền đơn, cờ đỏ, biềutình cả ngày đêm.

Bọn Tây cấu kết với bọn phong kiến đã bắt được 1 số đảng viên, quần chúngđưa về đồn tra tấn hết sức dã man như: Đồng Chí Kiều, Đồng Chí Tuần, đ/c Mân, đ/cDũng

Nhưng tất cả một lòng theo Đảng không khai nửa lời, có đ/c còn chửi vào mặt

chúng rằng “tao không cần nói với tụi bay, tao chỉ nói với Đảng tao” (đ/c Kiều)

Lúc bấy giờ một bộ phận nhân dân Yên Phúc đang đóng ở Đồng Sở, tổ chứcthành đội ngũ chỉnh tề, bố trí canh gác cẩn mật, ngày luyện tập, học chữ quốc ngữ,đêm đi tiếp tế, vận chuyển lương thực, thuốc men Địa bàn đóng từ Đồng Sở đến giápđường số 7

Đã nhiều lần quần chúng kéo quân về gần trước cổng đồn reo hò, hô khẩu hiệu.Bọn địch cũng nhiều lần huy động lực lượng, súng ống, do bọn phản động dẫn đường,kéo vào uy hiếp quần chúng Nhưng mỗi lần kéo vào chỉ thấy rừng rậm đồng vắng vẻ,chúng không dám sục sạo, bắn vài loạt đạn rồi kéo về đồn Có hôm ta bố trí một trungđội mai phục, nhưng bọn chúng kéo lực lượng quá đông, nên ta không hành độngđược Sau đó đ/c Nguyễn Hữu Tráng đi tuần tra thăm dò không may bị chúng bắt đưa

về đồn tra tấn dã man và anh dũng hy sinh

Liệt sĩ Nguyễn Hữu tráng

Trước tình hình đó chi bộ nhận định: Địa điểm bị tiết lộ, chủ trương dời vàokhe Trâu (Sông Giăng) là nơi có địa thế hiểm trở, tiến thoái lưỡng nan, có địa hìnhcanh gác tốt, có các thứ bẩy chông hoặc chất các đống đá, gỗ từ trên cao, nếu quânđịch đến là sẵn sàng lao xuống tiêu diệt chúng

Sau một thời gian đóng ở khe Trâu, Tổng uỷ Đệ nhất Anh Sơn đã cử đ/c ĐặngĐình Bắc, Đ/c Đặng Bá Phi qua Môn Sơn xây dựng cơ sở và vận động quyên gópkinh tế, tiếp tế cho quần chúng Thành lập Ban vận động đi về các xã lân cận kêu gọigiúp đỡ nhân dân Yên Phúc: đ/c Nguyễn Đức Châu làm trưởng ban Thành lập Ban

thu mua lương thực, thực phẩm, thuốc men do đ/c Nguyễn Đức Hoát làm trưởng ban

Qua thời gian ở rừng núi cấp trên thấy không thuận lợi nên đã cử đ/c NguyễnHữu Bình, đ/c Chắt Lẻ, Tôn Thị Quế, Phạm Tường về cùng huyện uỷ, tổng uỷ giúpchi bộ Kiệt, giải thích rõ ý nghĩa cuộc cách mạng quần chúng của Đảng Định hướng

và giao nhiệm vụ cho chi bộ Kiệt lãnh đạo quần chúng hồi cư về làng Lãnh đạo nhândân hồi cư về làng là một nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm nhưng quyết tâm thực hiện Ngày 7/8/1931(tức 28/6 năm Tân Mùi) Chi bộ họp thảo luận ý nghĩa quyếtđịnh của cấp trên về lãnh đạo nhân dân hồi cư đồng thời nhân định: Với hoàn cảnh núirừng khó khăn như hiện nay, lương thực, thực phẩm, quần áo hết sức thiếu thốn, cáccháu nhỏ bị ốm, có một số cháu bị chết, ngay cả người lớn cũng bị bệnh Đặc biệt là

việc đảm bảo lương thực, thuốc men rất khó khăn Cấp trên đã giải thích: “Làm Cách mạng mà thoát ly cơ sở , thoát ly sản xuất, không những sai lầm về đường lối của Đảng mà còn thất bại, diệt vong” Từ đó Chi bộ quyết định: Vận động, giải thích cho

quần chúng trở về cơ sở theo phương châm: ai không lộ về trước, ai lộ về sau Nhữngngười bị đế quốc nghi ngờ chưa về Biện pháp trước mắt là cấp cho mỗi người một sốtiền tạm mua nồi đất để dùng Đặc biệt quán triệt, dặn dò bà con thật kỹ Tiếp đó cơquan cũng bí mật dời về Bãi Vọt, Cồn Seo, củng cố tổ liên lạc vững chắc để nắm tìnhhình Tổ liên lạc gồm các đ/c sau:

Thời gian từ ngày hành quân vào Đồng Sở đến ngày lãnh đạo toàn dân Yên

Phúc hồi ấy là: Hai tháng mười ngày (từ ngày 28/5/1931 đến ngày 7/8/1931) Trong

tháng 8/1931 nhân dân về làng ngày một đông Theo chủ trương của cấp trên đ/cNguyễn Văn Trớc được điều động lên Huyện uỷ Anh Sơn, Chi bộ cử đ/c NguyễnNgọc Hoát làm bí thư chi bộ

Lúc đầu khi quần chúng về làng, bọn đế quốc vẫn giả mạo nằm im, sau đóchúng cấu kết với bọn cường hào phản động bố trí bao vây bắt hàng loạt đồng bào,đồng chí của ta từ xóm Thượng đến xóm Bàng Chúng trói từng cụm, hết cây tre nàyđến cây tre khác Có đ/c bị chúng trói cả chân tay như trói lợn rồi treo lên trông rấtthảm thương Chúng dùng mọi thủ đoạn dã man như: Lấy vồ đập vào đầu cho đếnchết, người thì bị trói cánh khỉ treo lên dùng gậy đánh máu me tung toé, có trườnghợp chúng căng ra như căng da bò phơi nắng đến chết Tệ hại hơn chúng bắt chị emphụ nữ buộc 2 chân treo lên xà nhà, lấy cây nhọn đâm vào chỗ kín cho đến chết, hoặcdựng cột nhà xô đổ vào người vỡ đầu, gãy tay, bẹp ruột mà chết Đặc biệt ngày12/8/1931 tại Đình làng Yên Phúc, nhân dân làng Yên Phúc không thể nào quên đượctội ác tày trời của bọn đế quốc cường hào chúng bắn xâu táo một loạt 12 người (sốngười này chúng dùng dây thép xâu qua bàn tay), sau đó chúng dùng mác xăm lên xácđồng bào, đồng chí cho đến lúc chết hẳn Trong số đó may mắn có 2 người sống sótnhờ cơn mưa ập đến, đó là ông Nguyễn Văn Vy (Yên Phúc) và ông Bùi Đức Cường(Lạng Thạch)

Những người cách mạng bị bắt bị chúng đánh đập hết sức dã man ngày này quangày khác, lại bị đói bị khát, chết dần chết mòn Nhân dân Yên Phúc vô cùng xúc

động và cảm phục Trước nghĩa khí, khí phách, của các đ/c, những người con dũngcảm và kiên trung của quê hương, họ đã lén lút đưa ngô khoai thực phẩm cho cácchiến sĩ cách mạng.

Trước cảnh tra tấn vô cùng dã man, tàn bạo đó, tinh thần cách mạng, ý chíchiến đấu sắt đá của các đảng viên, quần chúng vẫn một lòng, một dạ đi theo Đảng,không ai khai báo, thậm chí có đ/c còn hiên ngang mắng té tát vào mặt kẻ thù như cácđ/c Nguyễn Công Thập, Nguyễn Văn Rừng có những đ/c bị đánh đập hết sức dãman nhưng vẫn không thể uy hiếp được tinh thần kiên cường dũng cảm của họ nhưđ/c Đặng Đình Tựu, Nguyễn Văn Uy, Đào Khắc Nghĩa các chị em cũng hết sức kiêncường như đ/c: Đặng Thị Em, Nguyễn Thị Dung Làng Yên Phúc cho đến nay vẫncòn lưu truyền đoạn thơ sau:

”Ôi! giết một lúc hàng trăm chiến sĩ Lối khảo tra xiết kể cực hình.

Máu oan lai láng sân đình Dòng sông khe suối bập bềnh xác trôi

Chốn đình làng làm nơi lính tráng.

Ngưỡng nhà thờ để vợ trẻ, con côi Gương trí dũng vô cùng kính quý.

Cổ kề gươm chẳng chuyển tấc lòng Nghiến răng cắn chặt chữ đồng

Vì dân vì nước trọn lòng hiếu trung’’

12 đồng chí trong “ ĐỘI TỰ VỆ LÀNG YÊN PHÚC”

Nguyễn Văn Uy (đội trưởng)

Ở đây đội xích vệ Đỏ là LLVT đầu tiên của Đảng ta Họ đã đứng lên bằng giáomác, gậy tầm vông và lòng dũng cảm để chống lại thực dân phong kiến Nguyễn Văn

Uy một thanh niên yêu nước, một chiến sỹ cộng sản được chi bộ chỉ định làm độitrưởng Đội hoạt động trong lòng dân được dân chở che đùm bọc, lúc ẩn, lúc hiện làmcho giặc mất ăn, mất ngủ Một số cường hào ác bá ở địa phương như chánh phòngCửu Bật đã bị trừng trị Bọn giặc càng ra sức khủng bố bắn giết khảo tra những người

cộng sản Vào một đêm Đội trưởng Nguyễn Văn Uy đang bí mật chủ trì hội nghị đểbàn kế hoạch trừng trị bọn ác ôn, kế hoạch bị bại lộ Một số người đã sa vào tay giặctrong đó có Đội trưởng Nguyễn Văn Uy

Bọn giặc đánh hơi biết được nhân vật lợi hại nên tìm mọi cách dụ dỗ, muachuộc, lôi kéo Không thể lay chuyển được ý chí sắt đá của chiến sỹ cộng sản kiêncường, chúng tra tấn ông dã man rồi đưa đi tù đày

Suốt 14 năm trời ròng rã Nguyễn Văn Uy đã phải nếm trải nhiều nhà tù nhưLao Bảo, Buôn Mê Thuột, Kon Tum nhưng bọn chúng không hề nhận được một lờikhai nào ở người cộng sản đó, cuối cùng chúng phải thả ông ra

Về nhà Nguyễn Văn Uy lại liên lạc với Đảng tiếp tục hoạt động cách mạngcùng với Chi bộ Kiệt ở Yên Phúc lãnh đạo nhân dân và địa phương biểu tình cướpchính quyền Sau đó ông đã được bầu vào Uỷ ban kháng chiến Tổng Đặng Thượngphủ Anh Sơn

Biết được cụ Nguyễn Văn Uy là người đội trưởng Đội xích vệ làng Đỏ YênPhúc nơi quê hương cách mạng của cao trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh đã có công với dân,với nước, tháng 6/1966, Hồ Chủ tịch đã gửi tặng cụ chiếc áo lụa vàng Cụ còn đượcNhà nước truy tặng Huân chương Độc lập hạng Ba Nay cụ Uy không còn nữa nhưnglịch sử vẫn nhớ mãi Nguyễn Văn Uy người đội trưởng xích vệ Đỏ dũng cảm kiêncường

Chân dung và lăng mộ của ông Nguyễn Văn Uy

Do bị tra tấn dã man, tàn bạo như vậy, bình quân mỗi ngày có 5-10 người chết.Xác người chất thành đống, kéo dài trong hai tháng Ngay trước cửa Đình làng YênPhúc, sau này là sân vận động và trường cấp I,II, thì chính nơi đây có không biết baoxương máu của đồng bào, đồng chí ta đã hy sinh năm 1930-1931 Rồi còn hy sinh ởcây phượng Phủ Anh Sơn, nhà lao Phú Diễn, Cầu Giát, Nhà lao Buôn Mê thuột, ConTum Ngoài ra còn bị Đế quốc, các Bang tá (tay sai Pháp) giết hại rải rác như: Đồngchí Đặng Bá Dước bị bang tá đồn Con Cuông bắn chết ở cây Lội (Sông Giăng); EmMày Quế con nuôi bà Quế cũng bị bắn chết ở đó Đồng chí Sáu tổ trưởng Nông hội đỏ

bị bang tá Cường (huyện Thanh Chương) bắn chết tại gốc cây Mít, khi trong tay còn

ôm chặt tập tài liệu Đ/c Nguyễn Đức Nhận bị Cửu Minh đánh chết ở Bãi Bậm, đ/cNguyễn Ngọc Thông bị bang tá Cừ đánh chết trong khi đang làm nhiệm vụ Và biếtbao đồng chí nữa đã hy sinh anh dũng vì Đảng, vì dân tộc, vì quê hương Làng Đỏ anhhùng Có những người dũng cảm mưu trí như đ/c Mầu được giao cắm cờ đỏ lên cây

gạo ngay trước cổng đồn Có người ủng hộ Đảng một ngàn đồng bạc (thời điểm đóvới số tiền đó là vô cùng lớn) đ/c Nguyễn Đức Thuận đã nêu cao lòng trung thành ,tận tuỵ với Đảng và anh dũng hy sinh tại nhà lao Nha Trang, đ/c Đặng Đình Gia hysinh tại nhà tù Buôn Mê Thuật

DANH SÁCH LIỆT SỸ 1930 - 1931

Những năm 1936, 1937, 1938 một số tù chính trị được trả về tiếp tục hoạ

động lập ra các hội phường như Hội Ái hữu, Hội tương trợ

Đầu năm 1940 đồng chí Đặng Bá Duyệt được ra tù tiếp tục tuyên truyền gây cõ

sở, tổ chức vận động giao nhiệm vụ cho đ/c Nguyễn Văn Lừng, Đặng Bá Đá huấnluyện, rải truyền đơn, cắm cờ trên cây đa ở đập chợ, cắm cờ trên bè chuối rồi thả trênsông Lam uyên truyền khích lệ tinh thần cách mạng của nhân dân, đến giữa năm 1941đ/c Duyệt bị bắt

Đầu năm 1945 đ/c Đặng Bá Duyệt ra tù đã liên lạc với đ/c Nguyễn Văn Lừngvận động tổ chức chuẩn bị tiến tới thành lập mặt trận Việt Minh

Tháng 5/1945 đ/c Đặng Bá Phi ra tù tổ chức lực lượng tự vệ đưa quân về đìnhlàng luyện tập chờ lệnh giải phóng đồn Kim Nhan

22/8/1945 toàn thể nhân dân Yên Phúc trên tay đủ các loại vũ khí , gậy gộc, giáo, mácdưới sự chỉ huy của đ/c Nguyễn Văn Uy kéo đến giải phóng đồn Kim Nhan khí thếcách mạng sục sôi Cho đến nay nhân dân vẫn lưu truyền bài thơ ca ngợi hào khí cáchmạng của làng Đỏ Anh hùng:

“Yên Phúc Làng đỏ dám tự hào Nam hùng nữ kiệt kém ai đâu Bút kiếm chen vai bạn âu á

Ba mốt phất cờ dựng nghĩa khí Bốn lăm cách mạng lập công đầu Đánh tây, đuổi Nhật nay diệt Mỹ

Sử Đảng ngàn năm viết đậm màu”

- Giai đoạn 1946- 1954

Năm 1946 Thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đã

ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến Nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông

đất nước, nhân dân Làng Yên Phúc có hàng trăm dân công hoả tuyến, tham gia chiếnđấu có 192 người Trong số đó có 40 ngưòi con Yên Phúc đã hy sinh anh dũng

- Giai đoạn 1954- 1975

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, hàng vạn thanh niên Yên Phúc lên đườngtòng quân nhập ngũ tham gia vào cuộc kháng chiến chống Mỹ Trong số đó có biếtbao nhiêu người đã chiến đấu và hy sinh nằm lại nơi chiến trận Số liệt sỹ hy sinhtrong cuộc kháng chiến chống Mỹ là: 115 người

- Giai đoạn 1976 đến nay: Trong công cuộc xây dựng một lần nữa nhữngngười con Yên Phúc lại xả thân vì tổ quốc , vì bạn bè quốc tế Trong cuộc đấu tranhchống bọn Pôn- Pốt iêng -xa -ri bảo vệ tổ quốc và giúp đỡ nước bạn Căm-pu-chialàng Yên Phúc đã có 21 liệt sĩ hy sinh

Để tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ của làng Yên Phúc đã dũngcảm hy sinh vì quê hương đất nước nhân dân xã Phúc sơn đã xây dựng tượng đài cácliệt sĩ linh thiêng trầm mặc ở trung tâm của xã nhà, gần Uỷ ban xã và trường THCSPhúc Sơn , để ngày ngày các em học sinh cũng như bà con nhân dân được vào chămsóc ,thăm viếng ,và thắp hương cho các hương hồn liệt sĩ, thể hiện đạo lý của dân tộcViệt Nam: “uống nước nhớ nguồn”

Tượng đài liệt sỹ xã Phúc Sơn

Nếu như trong thời chiến con người Yên Phúc anh hùng trong chiến đấu thìnay trong thời bình những người con Yên Phúc lại là những người con Anh hùngtrong lao động, Đảng bộ và nhân dân Phúc Sơn đang cùng nhau viết tiếp trang sửvàng truyền thống Những Cựu chiến binh Yên Phúc phát huy phẩm chất anh bộ đội

Cụ Hồ, đang lao động sản xuất phát triển kinh tế, họ miệt mài cống hiến đóng góp sức

mình để đưa Yên Phúc ngày càng no ấm và giàu mạnh, xứng danh Làng đỏ Yên Phúc anh hùng.

III Truyền thống hiếu học.

Đến Phúc Sơn, một điều hết sức quan trọng nữa cần phải hiểu từ mảnh đất tươiđẹp này con người Phúc Sơn đã sinh ra và lớn lên mang một cốt cách riêng biệt đó làtruyền thống cách mạng, truyền thống anh hùng, bất khuất sống có khí phách, truyềnthống tự tôn Làng/ Xã

Đặc biệt truyền thống hiếu học và học giỏi của người dân Yên Phúc được kếthừa và hun đúc từ ngàn xưa đến tận bây giờ

Từ Phúc Sơn mảnh đất còn nghèo khó - nắng gió này, những người con ưu tú,ham học đã để lại tiếng thơm rạng danh cho dòng họ và quê hương Trong thời kỳphong kiến, dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, Làng Yên phúc đã nổi tiếng khắp nơivì: Có 2 người đậu tiến sĩ, cử nhân là Tiến sĩ Nguyễn Văn Giá (còn được gọi là ôngNghè Quang Lộc) và Cử nhân Nguyễn Quang Trạc (hiện đang được thờ phụng tại nhàthờ Bà Thông xóm 13) được ghi vào bảng vàng danh dự

Nơi thờ ông Nguyễn Quang Trạc Nơi thờ ông Tú Bốn

Có 6 người đỗ tú tài như: Ông Tú Bốn thuộc họ Nguyễn Đức; Ông Tú Năm còn gọilà: Đặng Quang Cơ hiện đang lưu giữ 2 cờ sắc phong (tại nhà thờ ông Oánh khối 6B-Thị trấn)

Nhà thờ họ Đặng Đình (khối 6 B TT Anh Sơn)

Cờ Sắc Văn (1) (ý là chức đậu đạt Văn nho được nhà vua phong), Cờ (2): giữa cờ cóchữ Tú tài Chữ dọc Ất Mão khoa (khoa thi năm Ất Mão) Đồng tộc tráng hạ (ý là bancho dòng họ) Ông Tú Sáu còn có tên là ông Hàn Vợi em trai ông Nghè Quang Lộc Thời phong kiến khi mà cuộc sống của những con người nông dân ở đây hếtsức khó khăn, vất vả và lam lũ, thì vẫn sáng ngời những gia đình, những dòng họ miệtmài kiếm cái chữ cho con như gia đình ông Nguyễn Văn Thưởng, 5 cha con khăn gói

đi thi tú tài cùng một lúc và kết quả một người đỗ nhất trường, một người đỗ nhịtrường và một người đỗ tam trường

Năm 1928 có Nguyễn Văn Định đỗ đầu tú tài Tây, sau đó đỗ Tiến sĩ Luật khoatại Pháp, rồi Tiến sĩ Nguyễn Văn Lương…

Truyền thống hiếu học, truyền thống Khoa bảng đó được người dân Yên Phúcmãi mãi giữ gìn và phát huy giữa thời cách mạng và thời đổi mới của đất nước.Những thế hệ trẻ Phúc Sơn vẫn tiếp bước và thắp sáng ngọn lửa tinh thần ham học -học giỏi, tinh thần chịu thương chịu khó vươn lên lập thân lập nghiệp, để đóng gópcho đất nước nhiều các bộ chuyên môn giỏi, những chuyên gia doanh nghiệp tài năngnhư: Tiến sĩ: Nguyễn Trọng Lục viện toán học Hà Nội, Lê trọng Đào: Viện khí tượng

và Thuỷ văn biển, Đặng Quang Nam: Trưởng tăng thiết giáp, Tiến sĩ: Nguyễn NhưSơn: Viện tin học và ứng dụng phần mềm Hà Nội… Đặc biệt thật xúc động và tự hàokhi được biết tấm gương trẻ Đặng Hồng Lam với Luận văn tốt nghiệp xuất sắc củatrường Đại học Giao thông vận tải và được tôn vinh ở Văn miếu Quốc Tử Giám… vàcòn biết bao người còn ưu tú, từ làng Yên Phúc – Phúc Sơn trưởng thành đang đikhắp mọi miền của Tổ Quốc, để đóng góp cống hiến tài năng – trí tuệ của mình choquê hương - đất nước Qua đó người dân Yên Phúc một lần nữa tự tin khẳng định:tinh thần hiếu học của làng không mai một đi mà đang được thế hệ trẻ tiếp bước vinhquang, làm rạng danh cho quê hương làng đỏ anh hùng

ĐÌNH LÀNG YÊN PHÚC 1.Ví trí và đặc điểm địa hình

Đình Yên Phúc (nay chỉ còn cột cổng phía Tây) là một ngôi đình lớn nhất củađịa phương lúc bấy giờ đã được đặt trang trọng ở giữa làng với diện tích khoảng bốnsào Bắc Bộ, có khuôn viên hình vuông và ngảnh mặt theo hướng Tây Nam Theo ôngNguyễn Ngọc Sách và các bậc nho học trong làng thì đây là hướng đại cát, hợpphong thủy nhất của làng, điều đó cũng đã được ghi rõ ở hai câu đối trên hai cột cổng

phía trước cửa đình

MÁI ĐÌNH LÀNG YÊN PHÚC NGÀY XƯA

Cột cổng duy nhất còn lại

Phía trước và sau đình đều có đường đi Phía trước gọi là đường Quan, do thựcdân Pháp bắt dân ta làm với mục đích tạo thuận lợi cho để dễ bề cai trị và bóc lột.Phía sau là đường Nội Lũy, tức là đường đi lối lại, phục vụ cho lợi ích dân sinh củadân Phía trên là ruộng làm mạ của làng, còn phía dưới là khu dân cư trú

Trước mặt đình, cách con đường Quan là dãy ao của làng Sau này, trở thành aocủa cụ nghè Quang Lộc- người đậu tiến sỹ thời Gia Long (thế kỷ XIX) nên đã đượcVua ban tặng.

2 Cấu trúc.

Đình Yên Phúc gồm có hai cột trụ thiên (cột cổng), bờ rào (phía trước xây gạchcòn xung quanh là cây sống), cổng vào, sân (lát bằng gạch đỏ) và vào phía trong là HạĐường và Hậu Cung Bờ rào trước được xây gạch đỏ, chiều cao khoảng 1,2 mét Haicột Trụ thiên (cột cổng, cột quyết) chiều cao khoảng 2,5-> 3,0 mét, rộng từ 0,8-> 1,2mét, phía trên có hai con sư tử chầu vào nhau có hai câu đối lớn, khá chuẩn Cột phía

Nam có câu Mã Lĩnh vương triều chung vượng khí còn cột phía Tây ghi Kim quy tây cúng trác văn phong- Nghĩa là Phía Nam có núi Ngựa chầu, vẽ nên vượng khí, phía

Tây có ngọn núi Rùa vàng hướng về viết nên nét văn hóa của làng

Hạ Đường có cấu tạo bảy gian và hai hồi cổ ngựa khá lớn Mỗi gian có haihàng cột chạy song song Trên các cột và hạ nhà được chạm trổ nhiều loại hoa văntinh xảo, gồm hình bộ tứ linh và các văn hoa độc đáo khác theo kiểu cấu trúc thời Lênhưng nội dung lại thể hiện nét đặc trưng của văn hóa vùng miền Tại gian giữa đặt

một hương án lớn và bức hoành phi có dòng chữ: Thiên- Địa- Thần -nhân - Phúc Hai cột quyết phía ngoài có hai câu đối Yên dân trụ thạch tam như ngũ- Phúc địa lâu đài cựu chuyển tân Đây là hội trường chung làm nơi tế lễ , hội họp và bàn những việc

quan trọng khi cần thiết Phía sau Hạ Đường, cách một cái sân nhỏ khoảng hai mét làHậu Cung có cấu tạo ba gian, hai hồi cổ ngựa Nền nhà được tráng bằng vôi và đấtsét Cột và hạ cũng được chạm trổ tinh vi và giữa gian là một bàn thờ có lư hương thờbán thổ, thổ công còn hai bên là nơi đặt các linh vị của các điện trong làng được rước

về trong các dịp tế lớn Đó là năm điện thờ các vị thần có công vì nước

Điện Cả (Đền Đệ Nhất) nằm ở xóm Bơ- nay là đồng ngô của xã Long Sơn, thờ

ông Nguyễn Công Cẩn thái học sỹ công khanh thượng đẳng thần

Điện Hai (Đền Đệ Nhị), ở xóm Bàng - giáp Tràng Yên, thờ ông Đặng Minh

Bích tướng công dục bảo, Trung hưng Thượng đẳng thần

Điện Ba (Đền Đệ Tam), ở xóm Gáo (xóm Hùng) thờ ông Đặng Công Viện

-Quận công tế tướng lĩnh - Đức thánh thủ lĩnh mà tương truyền ông là người bị hổ bắt

và tha ăn thịt khắp nơi

Điện Bốn (Đền Đệ Tứ - điện Quan Thổ), ở cầu Miện, thờ ông Nguyễn Công

Quận tể tướng lĩnh binh thượng đẳng thần, tức đức Thánh miền sơn cước, tươngtruyền cũng là người bị hổ ăn thịt

Điện Năm (Đền Đệ Ngũ, điện Đức Thánh Thượng Thừa), gần cây đa đình làng,

thờ ông Nguyễn Ngọc Sách, là người có công lớn trong việc xây đình, cũng là người

vì có tội với vua nên đã chọn cách sống ẩn cư trong hang Chùa, khi chết biến thànhthần và được vua Nguyễn phong Thượng Đẳng Thần Tương truyền sau khi chết ôngNguyễn Ngọc Sách đã nhiều lần ngự lên cho dân thuốc thánh (niện nay, vẫn còn cóbài thơ xin thuốc thánh của ông được con cháu dòng Nguyễn Ngọc bảo tồn

Phía Đông có nhà 5 gian dùng làm nơi nấu ăn và phục vụ việc làng khi tế lễ ;Phía Tây có nhà 5 gian dùng để các đồ tế lễ như: ngựa gỗ, giáo mác, hương án,kiệu, quần áo, cờ và các đồ tế

3 Lễ thờ hàng năm.

Đình Yên Phúc là ngôi nhà chung của con cháu làng Yên để hàng năm tổ chứccác kỳ tế lễ và bàn bạc các sự kiện lớn của làng Một trong những hoạt động điển hìnhtiến hành là tổ chức các lễ thờ vào các ngày quan trọng trong năm, trong đó có các lễsau:

* Lễ Khai Hạ (còn gọi là lễ Động thổ) được làng tổ chức vào ngày 7 tháng

giêng âm lịch Ban chỉ đạo của lễ là những người có chức tước trong làng Khi tế lễ,những người này mặc "khăn đai, áo mão" chỉnh tề và một người được cử lên xưởng

lễ, một người tế chủ còn những người còn lại chịu trách nhiệm bồi bái (tức là rótrượu, hầu hương) Sau lễ tế, con cháu của làng đem cào, cuốc, quang gánh, đào đấtđắp nền, sân hoặc vườn của đình với mục đích giáo dục ý thức giữ gìn và tôn tạo đình,một di tích quí giá của làng

* Lễ Lạc Thành được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 (âm lịch) Hoạt động chủ

yếu của lễ này là người dân không kể, trẻ già, gái trai, mọi người tự dùng giấy cắtthành các chuỗi hình bông lúa để đi cắm giữa đồng với mục đích cầu cho mưa thuận,gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống no đủ

*Lễ Kỳ Phúc (còn gọi là lễ Cầu Phúc) được tổ chức vào ngày 15 tháng 6 âm

lịch và đây là lễ lớn nhất trong năm Để tổ chức lễ này, tất cả các Linh vị từ các điệntrong làng đều được rước về đặt trong nhà Hậu Cung, trên bàn thờ giữa, bên cạnh bànthồ thổ địa, thổ công Đồng thời, để tế, phải làm thịt trâu cả trâu bò và cả làng đềutham gia lễ tế Khi tế xong, phần lộc được chia phần theo số tiền góp của từng nhà

* Lễ rằm tháng Tám được tổ chức vào ngày Rằm trung thu Trong lễ này, mỗi

gia đình làm một mâm bánh và do người nhiều tuổi nhất trong nhà đội đến và làng tổchức cho các cụ được tham gia tế lễ

4 Những sự kiện lịch sử.

Trước 1930: Đình được sử dụng chủ yếu là phục vụ cho các kỳ tế lễ Ngoài ra,đình được dùng làm nơi bàn những công việc bí mật của các phong trào yêu nước,như: Năm 1907 tiếp nhận phong trào Đông Kinh, Nghĩa Thục, trí thức trong làng đã

bí mật mở lớp dạy chữ Quốc ngữ tại đình và đã có nhiều người tham gia và sau này cónhiều ngời đỗ đạt cao như ông Đặng Công Trạc, Nguyễn Văn Giá (còn gọi là NghèGiá) Năm 1924, cũng tại đình, các ông Đặng Bá Duyệt, Đặng Bá Phi đã nhiều lầnvận động nhân dân làng Yên Phúc nổi trống, gõ mõ, dùng gậy gộc đòi nhà chức tráchtrích một phần ba diện tích đất gần sông màu mỡ để chia cho dân nghèo

Sau 1930: Đình vẫn tiếp tục dùng làm nơi tế lễ, hội họp, biểu tình đấu tranh vàbàn những việc quan trọng Từ 1936-> 1939 phong trào bình dân học vụ nổi lên, đìnhlàng lại còn là nơi các lớp học được tổ chức Trước mặt đình dần dần hình thànhtrường tiểu học Năm 1946 đình là một điểm bầu cử của làng Năm 1948-> 1949,trong phong trào phản đế phản phong, theo lệnh của kháng chiến, cùng với việc xâydựng giao thông hào, hầm trú ẩn, phá nhà xây để tránh việc vô tình tiếp tay cho giặckhi chúng tiến đánh và chiếm được làng có nơi trú ẩn, đóng đồn, làm ô uế nơi tônnghiêm của làng nên đình làng Yên Phúc cùng với điện Cả và các điện khác đã bịphá