Phân tích tình hình thanh khoản và các nhân tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản cổ phiếu thường của các công ty cổ phần ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

PHỂNăTệCHăTệNHăTHANHăKHO NăV ăCỄC CH NGăKHOỄNăVI TăNAM SINHăVIểNăTH CăHI Năăă ăNGU NăNG CăTRỂM MÃ SINH VIÊN : A20397 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH H ăN Iăậ 2016... PHỂNăTệCHăTệNHăTHANHăKHO

PHỂNăTệCHăTệNHăTHANHăKHO NăV ăCỄC

CH NGăKHOỄNăVI TăNAM

SINHăVIểNăTH CăHI Năăă ăNGU NăNG CăTRỂM

MÃ SINH VIÊN : A20397 CHUYÊN NGÀNH : TÀI CHÍNH

H ăN Iăậ 2016

PHỂNăTệCHăTệNHăTHANHăKHO NăV ăCỄC

L IăC Mă N

Trong quá trình th c hi n nghiên c u và hoàn thành Khóa lu n t t nghi p này,

em đã nh n đ c s giúp đ c ng nh đ ng viên t nhi u phía Tr c tiên, em xin g i

l i c m n chân thành nh t t i gi ng viên h ng d n c a em – ThS Chu Th Thu

Th y Cô là ng i luôn luôn t n tâm, t n l c, nhi t tình ch b o, h ng d n em trong

su t th i gian nghiên c u và th c hi n Khóa lu n này Ngoài ra, thông qua Khóa lu n này, em mu n g i l i c m n sâu s c nh t đ n các th y giáo, cô giáo đang gi ng d y

t i tr ng i h c Th ng Long – đ c bi t là nh ng th y giáo, cô giáo c a khoa Kinh t

- Qu n lý nh ng ng i luôn t n tình gi ng d y, truy n đam mê và ki n th c v kinh t

đ giúp em có đ c n n t ng v chuyên ngành Tài chính, t đó có th hoàn thành đ tài nghiên c u này Cu i cùng, em xin c m n gia đình và nh ng ng i b n c a em đã luôn bên c nh đ ng viên và ng h em trong su t quãng th i gian th c hi n khóa lu n

Em xin chân thành c m n!

Hà N i, ngày 29 tháng 03 n m 2016

Sinh viên

Nguy n Ng c Trâm

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Nguy n Ng c Trâm

M CăL C

CH NGă ăM ă U 1

1.1 T nhăc păthi tăc ă ăt i 1

1.2 C uăh iănghiênăc uăv ă cătiêuănghiênăc u 2

1.2.1 C 2

1.2.2 : 2

1.3 iăt ngăv ăph ăviănghiênăc u 2

1.3.1 2

1.3.2 2

1.4 Ph ngăphápănghiênăc u 3

1.5 K tăc uăc ă ăt i 3

CH NGă ăT NGăQUANăV ăL ăTHU TăTệNHăTHANHăKHO NăC AăăC ă PHI Uă TH NGă CỄCă CTCPă NIểMă Tă TRểNă TH ă TR NGă CH NGă KHOỄN 5

2.1 T ngăqu năv ăc ăphi uăth ng 5

2.1.1 5

2.1.2 5

2.2 T ngă qu nă v ă t nhă th nhă ho nă c ă c ă phi uă th ngă cácă CTCPă niê ă tă trên TTCK 6

2.2.1 6

2.2.2 T 7

2.2.3 S 8

2.3 Cácănh năt ătácă ngă năt nhăth nhă ho năc ăc ăphi uăth ng 8

2.3.1 C 8

2.3.2 C 15

2.4 Khung nghiên c uă ăthu t 16

CH NGă ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 18

3.1 Quy trình nghiên c u 18

3.2 Ph ngăphápăthuăth p và x lý d li u 19

3.2.1 p d li u 19

3.2.2 x lý s li u 19

3.3 Các bi n nghiên c uăv ă oă ng các bi n nghiên c u 22

3.3.1 Mô hình nghiên c u 22

3.3.2 Các bi n và gi thuy t nghiên c u 23

CH NGă 4 ă PHỂNă TệCHă TH C TR NG TÍNH THANH KHO N VÀ CÁC NHÂN T TỄCă NG C A C PHI UăTH NG CÁC CÔNG TY C PH N NGÀNH XÂY D NG NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHO N VI T NAM 29

4.1 că i m c a ngành Xây d ng 29

4.2 Th c tr ng tính thanh kho n c a c phi uă th ng các công ty c ph n ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 31

4.2.1 T ng giá tr giao d ch 31

4.2.2 S ng c phi u giao d ch 34

4.3 Th c tr ng các nhân t tácă ngă n tính thanh kho n c a c phi uăth ng các công ty c ph n ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng ch ng kho n Vi t Nam 38

4.3.1 Các nhân t bên trong 38

4.3.2 Các nhân t 58

CH NGă5 ăN I DUNG K T QU NGHIÊN C U 61

5.1 Th ng kê mô t ng u nghiên c u 61

5.2 K t qu ki m tra d li u 65

5.2.1 Ki ng tuy n 65

5.2.2 Ki nh t q 66

5.3 Ph năt chăt ngăqu năPe rson (r) 67

5.4 Phân tích h i quy tuy n tính 71

5.4.1 phù h p c a mô hình 71

5.4.2 Ki nh các nhân t ng 72

5.4.3 K t qu c a mô hình 76

CH NGă6 ăK T LU N VÀ M T S KI N NGH 80

6.1 Tóm t t k t qu nghiên c u 80

6.2 M t s h n ch c ă tài nghiên c u 81

6.3 M t s ki n ngh 81

DANHăM CăVI TăT T

K ăhi uăvi tăt t Tênă ă

VCSH V n ch s h u

DANHăM CăCỄCăB NGăBI U,ăHÌNHăV ,ă ăTH

B ng 2.1 M t s nghiên c u tính thanh kho n c phi u th ng 7

B ng 2.2 Các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n CPT 16

S đ 3.1 Mô hình nghiên c u các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam 22

B ng 4.1 Th ng kê t ng giá tr giao d ch trung bình t n m 2010 đ n 2014 31

B ng 4.2 Th ng kê t ng giá tr giao d ch t n m 2010 đ n n m 2014 31

B ng 4.4 Th ng kê kh i l ng giao d ch trung bình t n m 2010 đ n 2014 34

B ng 4.5 Th ng kê kh i l ng giao d ch c phi u th ng t 2010 đ n 2014 35

B ng 4.6 Th ng kê t ng tài s n trung bình t n m 2010 đ n 2014 38

B ng 4.7 Th ng kê quy mô công ty ngành Xây d ng t n m 2010 đ n 2014 39

B ng 4.8 Th ng kê t su t sinh l i trên doanh thu thu n t n m 2010 đ n 2014 41

B ng 4.9 Th ng kê t su t sinh l i trên t ng tài s n t n m 2010 đ n 2014 43

B ng 4.10 Th ng kê t su t sinh l i trên t ng v n ch s h u t n m 2010 đ n 2014 46

B ng 4.11 Th ng kê l i nhu n trên m i c phi u th ng t n m 2010 đ n 2014 48

B ng 4.12 Th ng kê c t c m i c phi u th ng t n m 2010 đ n 2014 50

B ng 4.13 Th ng kê t l chi tr c t c c a ngành Xây d ng t n m 2010 đ n 2014 53 B ng 4.14 Th ng kê t l n trên t ng ngu n v n t n m 2010 đ n 2014 54

B ng 4.15 Th ng kê h s thanh toán ng n h n (CR) t n m 2010 đ n 2014 56

B ng 4.16 Th ng kê t ng tr ng kinh t t n m 2010 đ n 2014 58

B ng 4.17 Th ng kê l m phát và lãi su t th tr ng t n m 2010 đ n 2014 59

Bi u đ 4.1 Th ng kê t ng giá tr giao d ch t n m 2010 đ n n m 2014 31

Bi u đ 4.2 Th ng kê kh i l ng giao d ch c phi u th ng t 2010 đ n 2014 35

Bi u đ 4.3 Th ng kê quy mô công ty ngành Xây d ng t n m 2010 đ n 2014 39

Bi u đ 4.4 Th ng kê t su t sinh l i trên doanh thu thu n t n m 2010 đ n 2014 41

Bi u đ 4.5 Th ng kê t su t sinh l i trên t ng tài s n t n m 2010 đ n 2014 44

Bi u đ 4.6 Th ng kê t su t sinh l i trên v n ch s h u t n m 2010 đ n 2014 46

Bi u đ 4.7 Th ng kê l i nhu n trên m i c phi u th ng t n m 2010 đ n 2014 48

Bi u đ 4.8 Th ng kê thu nh p m i c phi u th ng t n m 2010 đ n 2014 51

Bi u đ 4.9 Th ng kê t l chi tr c t c c a ngành Xây d ng t 2010 đ n 2014 53

Bi u đ 4.10 Th ng kê t l n trên v n ch s h u t n m 2010 đ n 2014 55

Bi u đ 4.11 Th ng kê h s kh n ng thanh toán ng n h n t 56

DANHăM CăPH ăL C

Ph l c 1 Mã ch ng khoán và tên công ty niêm y t c a ngành Xây d ng đ c niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2000 – 2014) 83

Ph l c 3 Giá tr giao d ch c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam

Ph l c 7 T su t sinh l i trên doanh thu (ROS) và t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)

c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) 94

Ph l c 8 T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE) và thu nh p trên m i c phi u th ng

c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) 98

CH NGă

1.1 T nhăc păthi tăc ă ăt i

Th tr ng ch ng khoán đóng vai tr quan tr ng trong quá trình thúc đ y n n kinh t th tr ng phát tri n thông qua vi c giao d ch kh i l ng l n ch ng khoán hàng ngày c a các nhà đ u t t i các n c đã và đang phát tri n M t trong nh ng v n

đ quan tr ng nh t mà h c n tìm hi u tr c khi quy t đ nh đ u t chính là tính thanh kho n c a c phi u Khi l a ch n c phi u đ đ u t , các nhà đ u t nên xem x t đ n

kh n ng bán l i tr c khi chúng đáo h n đ tái t o ngu n v n đ u t ban đ u

Ngành Xây d ng gi m t vai tr quan tr ng trong n n kinh t qu c dân b i ba

đ c th chính: ngành có quy mô l n nh t n c, ngành cung c p ph n l n các hàng hóa

đ u t và Chính ph là khách hàng c a ph n l n các công trình c a ngành Hi n nay,

n c ta ngành Xây d ng là ngành s n xu t v t ch t l n nh t c a n n kinh t qu c dân liên quan đ n nhi u l nh v c trong xã h i Trong n m 2013, t c đ t ng tr ng c a ngành xây d ng Vi t Nam đ ng th 3 trong khu v c Châu Á Bên c nh đó, k v ng các Hi p nh FTAs đã và đang s p k k t s đ y m nh ngu n v n FDI vào Vi t Nam

và thúc đ y s phát tri n c a ngành công nghi p xây d ng Ngoài ra, khung pháp l cho hình th c PPP ngày càng đ c c i thi n h n, t o đi u ki n thu hút v n đ u t t nhân vào l nh v c đ u t công

Trong th i gian g n đây, tình tr ng b t đ ng s n đóng b ng nh h ng l n c n n kinh t , trong đó ngành Xây d ng t n th t nhi u nh t M t th ng kê cho th y, trong kho ng th i gian t 2009-2014, có h n 1.000 doanh nghi p trong ngành b gi i th Tuy nhiên, theo nh ng báo cáo g n đây nh t cho th y n n kinh t đang trên đà ph c

h i, ngành Xây d ng d n tìm l i đ c nh ng c h i phát tri n t t Bên c nh đó, s

l ng các doanh nghi p trong ngành lên sàn ch ng khoán ngày càng nhi u, trong n m

2010 -2011 đã có 34 công ty niêm y t c phi u trên sàn ch ng khoán nh : CTCP đ u

t và xây d ng c p thoát n c (VSI), CTCP u t Xây d ng Viwaseen Hu (VHH), CTCP Xây d ng đi n VNECO 3 (VE3), CTCP Xây d ng s 12 (V12), CTCP Kinh doanh và Phát tri n Bình D ng (TDC) Th nh ng, có r t ít nghiên c u tìm hi u v

đ tài này các n c đang phát tri n Do đó, tác gi đã đ t ra câu h i Tính thanh kho n c a c phi u th ng có vai tr nh th nào đ i v i các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam? Sau khi tr l i đ c câu h i trên, tìm hi u thêm v tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng, m t lo t câu h i khác mà tác gi t đ t ra nh Nh ng nhân t nào nh h ng đ n tính thanh kho n c a

m t c phi u th ng? Nhân t nào có t m nh h ng l n nh t? Làm th nào đ t ng

t ng tính thanh kho n c a c phi u th ng?

1.2 C uăh iănghiênăc uăv ă cătiêuănghiênăc u

1.2.1 C g

Bài nghiên c u đ c th c hi n nh m tr l i các câu h i:

 C phi u th ng là gì?

 Tính thanh kho n c a c phi u th ng là gì?

 Các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng là gì?

 Th c tr ng và các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam?

 Gi i pháp nào đ t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam

1.2.2 g :

T ng h p và đ a ra các c s l lu n v c phi u th ng, tính thanh kho n c a

c phi u th ng và các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam

D a trên các s th c t thu th p đ c đ nghiên c u và phân tích các nhân t tác

đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam và đ a ra k t lu n v các nhân t nh h ng

a ra m t s ki n ngh cho các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK

Vi t Nam đ t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u th ng

1.3 iăt ngăv ăph ăviănghiênăc u

Ph m vi nghiên c u c a đ tài là các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK

Vi t Nam trong giai đo n 2010 – 2014

1.4 Ph ngăphápănghiênăc u

: Sau khi thu th p thông tin, bài nghiên c u s d ng

ph ng pháp th ng kê mô t , so sánh đ phân tích, đánh giá th c tr ng hi u qu tài chính c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

: Khoá lu n s d ng các ph ng pháp th ng kê (ph ng

pháp th ng kê mô t , ki m đ nh t t ng quan, đa c ng tuy n và h i quy tuy n tính)

v i s h tr c a ph n m m SPSS đ xác đ nh h s h i quy, trên c s đó xây d ng

ph ng trình các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng T đó, ki m

đ nh s tác đ ng c a các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng c a các công ty trên Sau khi hoàn thành quá trình ki m đ nh, ti n hành phân tích k t qu

và đ a ra m t s ki n ngh v i tình tr ng hi n nay c a ngành Xây d ng

Tài li u s d ng trong khóa lu n g m ngu n tài li u th c p thu th p t báo cáo tài chính trong giai đo n 2010 – 2014 đã đ c ki m toán c a 83 CTCP ngành Xây

d ng niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Ngu n tài li u s c p đ c thu

th p qua các giáo trình và các nghiên c u đã đ c công b

1.5 K tăc uăc ă ăt i

C g 1 đ : a ra cái nhìn t ng quan nh t c ng nh vai tr quan tr ng

c a ngành Xây d ng trong n n kinh t hi n nay, t đó liên h t i t m quan tr ng c a tính thanh kho n c phi u th ng và đ a ra tính c p thi t c a đ tài, đ ng th i khái quát ph ng pháp nghiên c u

C g 2 T ng quan v lý thuy t tính thanh kho n c a c phi ng các

CTCP niêm y t trên th ng ch ng khoán: a ra các c s lý lu n, các khái ni m

v c phi u th ng, tính thanh kho n c a c phi u th ng và m t s nhân t tác đ ng

đ n tính thanh kho n c phi u th ng

C g 3 g á g u: T các c s lý thuy t nêu trên, đ a ra

quy trình nghiên c u c th cho đ tài

C g 4 c tr ng tính thanh kho n c a c phi ng các

CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên th ng ch ng khoán Vi t Nam: Nêu lên

đ c đi m c a ngành Xây d ng, th c tr ng tính thanh kho n c a c phi u th ng thông qua t ng giá tr giao d ch, s l ng c phi u giao d ch, và th c tr ng các nhân t tác

đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

C g 5 i dung k t qu nghiên c u: D a trên các s li u th ng kê th c t

thu th p đ c đ a ra các phân tích, đánh giá, ki m đ nh s đúng đ n c a mô hình các nhân t nh h ng đ c xây d ng T đó đ a ra k t qu nghiên c u và gi i thích mô

tác đ ng

4

C g 6 t lu n và m t s ki n ngh : T nh ng n i dung k t qu nghiên c u

thu đ c đ a ra m t s gi i pháp, ki n ngh đ công ty có th t ng c ng đ c tính thanh kho n c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng đang niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

CH NGă

T NGăQUANăV ăL ăTHU TăTệNHăTHANHăKHO NăC Aă

có CTCP m i phát hành c phi u Nh v y, c phi u chính là m t ch ng th ch ng minh quy n s h u c a m t c đông đ i v i m t CTCP và c đông là ng i có c

ph n th hi n b ng c phi u C phi u có th ghi tên ho c không ghi tên

C phi u bao g m c phi u ph thông (c n g i là c phi u th ng) và c phi u

u đãi

: 6 - Trang 21, 23)

2.1.2 á và đ đ g

C phi u th ng: là lo i c phi u ph bi n đ c phát hành nh m xác nh n đ y

đ các quy n và l i ích h p phát c a c đông t i CTCP, c t c c a c phi u th ng

ph thu c vào k t qu kinh doanh c a đ n v phát hành CTCP b t bu c ph i có c phi u th ng Nhà đ u t mua c phi u th ng đ c g i là c đông th ng

: 6 – Trang 21)

hi u rõ th nào là c phi u th ng, chúng ta c n tìm hi u các đ c đi m c a chúng tr c u tiên, c phi u th ng là lo i ch ng khoán v n, giúp công ty huy

đ ng v n ch s h u Bên c nh đó, lo i c phi u này không có th i gian đáo h n hoàn

tr v n g c H n n a, c t c chi tr cho c đông c n ph thu c vào k t qu kinh doanh

và chính sách c t c c a công ty Cu i c ng, các c đông th ng (ch s h u) có các quy n nh t đ nh sau v i công ty

T , các c đông có quy n qu n l , t c là đ c tham gia và b phi u và ng

c vào H i đ ng qu n tr , c ng nh quy n đ c tham gia quy t đ nh các v n đ quan

tr ng đ i v i ho t đ ng c a công ty

T là quy n chuy n nh ng (quy n) s h u c ph n, có ngh a là có th

chuy n nh ng quy n s h u c ph n c a mình cho ng i khác đ thu h i ho c

6

T , c đông th ng có quy n đ i v i tài s n c a công ty, chính là đ c nh n

c t c và ph n giá tr c n l i c a công ty khi thanh l sau ch n và c đông u đãi Ngoài ra nh ng c đông này có th đ c h ng các quy n khác nh : quy n đ c

u tiên mua tr c các c ph n m i do công ty phát hành tu theo quy đ nh c th trong đi u l c a công ty Tuy nhiên, ngoài nh ng quy n l i mà c đông th ng đ c

h ng trên, h c ng ph i gánh ch u nh ng r i ro mà công ty g p ph i t ng ng v i

ph n góp v n và ch u trách nhi m đ i v i các kho n n trong gi i h n ph n góp v n

c a mình vào công ty

2.2 T ngă qu nă v ă t nhă th nhă ho nă c ă c ă phi uă th ngă cácă CTCPă niê ă tă trên TTCK

2.2.1 á v g

Tr c khi tìm hi u v tính thanh kho n c phi u th ng, c n tìm hi u b n ch t

c a tính thanh kho n Theo trung tâm giao d ch ch ng khoán Hà N i, tính thanh kho n (hay c n g i là tính l ng) c a th tr ng là m t thu t ng kinh doanh d ng đ ch kh

n ng có th nhanh chóng mua ho c bán hàng hóa trên th tr ng mà không b nh

h ng b i y u t giá c Ngoài ra, kho ng th i gian đ mua và bán hàng hóa th ng là

ng n h n

Theo t đi n Cambridge, tính thanh kho n là tính ch t d dàng quy đ i thành ti n

ho c các kho n t ng đ ng c a các kho n đ u t ho c tài s n

Bên c nh đó, trong nghiên c u Tính thanh kho n và l i nhu n c phi u c a Jesper Rangvid (2009), tác gi c ng đ c p tính thanh kho n chính là kh n ng bán nhanh chóng, d dàng c a tài s n mà không ph i ch u b t c t n th t nào Nh ng t n

th t đó đây có th là do s thay đ i giá hay các lo i phí giao d ch Khi nhà đ u t cân

nh c đ u t vào tài s n nào đó, h c n ph i cân nh c kh n ng có th bán đ c tài s n

đó trong t ng lai hay không, chi phí b ra đ mua tài s n là bao nhiêu và d ng ti n trong t ng lai đem l i cho nhà đ u t nh th nào Nh ng cân nh c này c a nhà đ u

t liên quan đ n tính thanh kho n c a tài s n c ng nh tính thanh kho n c a tài s n tác

đ ng đ n d ng ti n t ng lai c a nhà đ u t T t c nh ng y u t này s tác đ ng đ n giá c c a tài s n Chi phí giao d ch t n k m và kh n ng giá gi m trong t ng lai khi bán không ph i ch liên quan đ n các tài s n tài chính nh c phi u mà bao g m t t c các lo i tài s n Các lo i t n th t này đ c g i là chi phí do thi u tính thanh kho n (Damoradan (2005))

Nghiên c u c a các tác gi Charlie Charoenwong, Beng Soon Chong và Yung Chiang Yang (2012) v tính thanh kho n c a tài s n và c phi u đã đ nh ngh a tính thanh kho n là kh n ng chuy n đ i tài s n thành ti n m t m t cách nhanh chóng mà không có thi t h i đáng k v giá tr

Trong đ tài khóa lu n này, tác gi s d ng đ nh ngh a tính thanh kho n là kh

n ng mua ho c bán tài s n d dàng, nhanh chóng mà không m t b t c lo i phí hay thi t h i nào v giá tr V y, có th k t lu n r ng, tính thanh kho n c phi u th ng là

nh ng c phi u có s n th tr ng cho vi c bán l i d dàng, giá c t ng đ i n đ nh theo th i gian và kh n ng cao đ ph c h i ngu n v n đã đ u t nguyên th y Nh có TTCK các nhà đ u t có th chuy n đ i c phi u th ng h s h u thành ti n m t khi

h mu n và kh n ng thanh kho n chính là m t trong nh ng đ c tính h p d n c a c phi u th ng v i các nhà đ u t

2.2.2 T đ v g

B ng 2.1 M t s nghiên c u tính thanh kho n c phi uăth ng

R Gopalan,

Ohad Kadan, Mikhail

Pevzner

ILLIQ ( Kh i l ng giao d ch, s ngày giao d ch, l i t c hàng ngày, giá đóng c a c a c phi u)

Asset liquidity and stock liquidity (2012)

SPREAD (lãi chênh l ch mua – bán ch ng khoán trung bình n m)

Stock market liquidity and the Business Cycle (2010)

Rune Dalgaard SPREAD

ILLIQ

T l doanh thu m i c phi u Ngành ngh

IPOs (phát hành l n đ u ra công chúng)

Liquidity and stock returns: Evidence from denmark (2009)

Tính thanh kho n c phi u th ng là y u t đ u tiêu thu hút các nhà đ u t , tuy nhiên đ nh n bi t đ c tính thanh kho n là cao hay th p, vi c s d ng th c đo nào

là v n đ r t quan tr ng Có r t nhi u ch tiêu đ c s d ng đ đo l ng tính thanh kho n, nh công th c ILLIQ đ c đ a ra b i Amihud (2002), hay công th c LOT c a Lesmond (1999) Các công th c ph n l n đ u đ c tính d a trên s l ng c phi u giao d ch và t ng giá tr giao d ch ây là hai th c đo đ c s d ng ph bi n nh t, do

đó trong bài lu n này, tác gi s đ c p t i hai thang đo:

 T ng giá tr giao d ch: là t ng giá tr giao d ch tính t i th i đi m hi n t i

 T ng s l ng c phi u giao d ch: là t ng kh i l ng c phi u giao d ch tính

i đi m hi n t i

8

2.2.3 g g g

Khi l a ch n c phi u th ng đ đ u t , nhà đ u t nh t thi t ph i xem x t đ n

kh n ng bán l i đ tái t o ngu n v n đ u t ban đ u N u kh n ng tái t o k m, khó tìm đ c ng i mua ho c ch u các kho n l ti m tàng, nhà đ u t s gánh ch u nh ng

t n th t tài chính l n do đó kh n ng thanh kho n chính là m t trong nh ng đ c tính

h p d n c a ch ng khoán v i các nhà đ u t Tính thanh kho n cho th y s linh ho t

và an toàn c a v n đ u t Nh v y, đ i v i các công ty c ph n niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán vi c t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u th ng là r t c n thi t: Tr c h t, t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u th ng giúp công ty trong

t ng lai huy đ ng đ c ngu n v n d dàng v i chi phí th p Ngoài ra, t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u c ng giúp công ty t ng đ c giá tr th tr ng c a c phi u (Yakos Amihud và các c ng s (2005)) Cu i c ng, t ng c ng tính thanh kho n

c a c phi u ng c l i c ng giúp t ng c ng hi u qu tài chính c a các công ty c

ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán (Vivian Fang và các c ng s (2008))

2.3 Cácănh năt ătácă ngă năt nhăth nhă ho năc ăc ăphi uăth ng

Tính thanh kho n rõ ràng là m t trong các y u t đ đánh giá v c phi u mà các nhà đ u t c n quan tâm Do đó đ h p d n nhà đ u t m t trong nh ng y u t quan

tr ng nh t đ i v i công ty là t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u Chính vì l đó trong ph n này, tác gi s đ c p đ n m t s nhân t bên trong và nhân t v mô nh

h ng t i tính thanh kho n c a c phi u th ng

2.3.1 Cá trong

2.3.1.1 Quy mô công ty

Tr c khi đ u t vào m t c phi u, quy mô chính là d u hi u đ u tiên khi nhà

đ u t bi t đ n công ty Các nghiên c u tác đ ng c a quy mô công ty đ n tính thanh khoán c a c phi u đã ch ng minh r ng quy mô công ty là m t trong nh ng nhân t quan tr ng nh h ng đ n tính thanh kho n c a c phi u Quy mô công ty có tác đ ng tích c c (c ng chi u) đ n tính thanh kho n c a c phi u Các nghiên c u có th k đ n

là nghiên c u c a Stoll (2000), nghiên c u c a Omri, A., M., Zayani và N Loukil (2004), nghiên c u c a Amihud (2002), nghiên c u c a Beedles và các c ng s (1988), nghiên c u c a Lischewski và Voronkova (2010) Theo các nghiên c u này thì m t công ty có quy mô càng l n, tính thanh kho n c phi u th ng c a công ty đó càng cao b i nhi u l do, c th :

T , so v i các công ty có quy mô nh và v a, nhà đ u t có th tìm hi u

thông tin rõ ràng h n các công ty quy mô l n, t đó có th đ a ra các quy t đ nh d

dàng h n trong vi c đ u t vào c phi u c a công ty (Omori 2004) H n n a, các công

ty l n có kinh nghi m qu n l d ng ti n ng n h n và dài h n, do đó d ng ti n đem l i cho các nhà đ u t mang tính ch t n đ nh h n so v i các công ty có quy mô nh và

v a T t c nh ng đi u này t o nên uy tín tài chính và tính h p d n c a c phi u, do đó tính thanh kho n c a c phi u các công ty l n th ng cao h n so v i các công ty có quy mô nh Tuy nhiên, t i TTCK Vi t Nam hi n nay, nhi u công ty c n m tài chính

g n nh không xu t hi n trên th tr ng, ngo i tr thông tin báo cáo tài chính V i

nh ng công ty đó, nhà đ u t r t khó yên tâm mua bán c phi u, cho d nh ng con s trên báo cáo tài chính cho k t qu đ nh giá t t v công ty T t nhiên, v n có không ít công ty ch đ ng cung c p thông tin m t cách th ng xuyên ra th tr ng Khi ban lãnh đ o công ty nh n th c đ c t m quan tr ng c a công tác thông tin, truy n thông trong vi c h tr thanh kho n c a c phi u, nhà đ u t ch c ch n s quan tâm h n, t

đó đ nh giá c phi u h p l h n

T , các công ty quy mô l n th ng đa d ng hóa các danh m c đ u t đ h n

ch r i ro nên c phi u t ng c a h th ng n đ nh h n T đó, t o đ c l ng tin

c ng nh c ng s s an tâm c a các nhà đ u t khi quy t đ nh đ u t vào c phi u c a công ty Nh v y, có th nói, các công ty có quy mô l n có l i th h n so v i quy mô

nh và v a v tính thanh kho n c phi u th ng

2.3.1.2 H q s x d

M i quan h gi a tính thanh kho n và hi u qu s n xu t kinh doanh đ c ti p

c n d i nhi u góc đ khác nhau Tr c h t, theo l thuy t đ i di n (agency theory) thì các nhà nghiên c u đã ch ng minh r ng các công ty có hi u qu qu n tr m nh, do

đó hi u qu s n xu t kinh doanh cao là nh ng công ty có tính thanh kho n c phi u cao nh nghiên c u c a Maug (1988), nghiên c u c a Palimeter (2002) Thêm vào đó, nghiên c u c a Coffe (1991), Bhide (1993), Fang và các c ng s (2009) đã ch ng minh đ c m i quan h hai chi u gi a tính thanh kho n c a c phi u th ng và hi u

qu s n xu t kinh doanh c a công ty Theo các nghiên c u này, m t công ty có hi u

qu s n xu t kinh doanh cao s phát các tín hi u tích c c cho các nhà đ u t bên ngoài,

t ng c ng uy tín tài chính, t ng s c h p d n c a c phi u và k t qu là tính thanh kho n c a c phi u t ng Ng c l i, các công ty có tính thanh kho n c phi u cao là

nh ng công ty r t tích c c trong vi c công b các thông tin v hi u qu s n su t kinh doanh i u này t o áp l c ng c l i cho các nhà qu n tr c n c i thi n và c i thi n

h n n a hi u qu s n xu t kinh doanh c a công ty Nh v y, tính thanh kho n c a c phi u l i có tác đ ng tích c c đ n hi u qu s n xu t kinh doanh

Hi u qu s n xu t kinh doanh đ c đo l ng các ch tiêu nh t su t sinh l i trên doanh thu thu n (ROS), t su t sinh l i trên tài s n (ROA), t su t sinh l i trên v n

10

c a Palimeter (2002), nghiên c u c a Coffe(1991), Bhide(1993), Fang và các c ng s (2009) )

T s s d ROS) là m t t s tài chính d ng đ theo

dõi tình hình sinh l i c a công ty c ph n Nó ph n ánh quan h gi a l i nhu n r ng dành cho c đông và doanh thu c a công ty C ng nh ROA, ROS c n ph thu c vào

m a v và ngành ngh kinh doanh, do đó đ đánh giá chu n nh t, các nhà đ u t ph i

so sánh các công ty c ng ngành v i nhau Công th c tính nh sau:

 ROS < 0: ngh a là công ty đang làm n thua l

T s ò s ROA) cung c p thông tin v kho n l i nhu n

đ c t o ra t l ng v n đ u t ây là m t trong nh ng ch tiêu quan tr ng nhà đ u

t c n xem x t, tuy nhiên ch s này c n ph thu c vào m a v kinh doanh và ngành ngh kinh doanh Do đó, đ so sánh chính xác nh t các công ty thông qua ch tiêu ROA, c n ph i so sánh qua các n m và các công ty c ng ngành v i nhau T s l i nhu n r ng trên tài s n đ c tính nh sau:

giá m t đ ng v n b ra và tích l y bao nhiêu đ ng l i H s này th ng đ c các nhà

đ u t phân tích đ so sánh v i các c phi u c ng ngành trên th tr ng, t đó tham

kh o khi quy t đ nh mua c phi u c a công ty nào.V m t l thuy t, ch tiêu này càng cao, càng đ c các nhà đ u t a chu ng T s l i nhu n r ng trên v n ch s h u

đ c tính b ng công th c:

ROE =

L ò s

T s

Bên c nh đó, khi tính toán đ c t l này, các nhà đ u t có th đánh giá các góc đ c th nh sau:

 ROE nh h n ho c b ng lãi vay ngân hàng, v y n u công ty có kho n vay ngân hàng t ng đ ng ho c cao h n v n c đông, thì l i nhu n t o ra c ng

ch đ tr lãi vay ngân hàng

 ROE cao h n lãi vay ngân hàng thì ph i đánh giá xem công ty đã vay ngân hàng và khai thác h t l i th c nh tranh trên th tr ng ch a đ có th đánh giá công ty này có th t ng t l ROE trong t ng lai hay không

Các ch s này càng cao, ch ng t kh n ng sinh l i c a công ty càng l n i v i các nhà đ u t , đây c ng là đi u ki n quan tr ng đ gi m r i ro khi đ u t vào c phi u th ng c a công ty

Kh n ng sinh l i không ph i là y u t duy nh t ph n ánh hi u qu s n xu t kinh doanh, các nhà đ u t c n c n l u t i thu nh p trên m i c phi u th ng (EPS)

L ò s - C ã

S 2.3.1.3 C s

Trên th c t , có th chia các nhà đ u t thành hai nhóm, đó là nhóm các nhà đ u

t a thích m o hi m, r i ro và nhóm các nhà đ u t không thích m o hi m, r i ro Theo nghiên c u c a nhà khoa h c Gordon, ông cho r ng các c đông thu c nhóm không thích m o hi m, r i ro có th thích c t c hi n t i h n là lãi v n h a h n trong t ng lai, vì c t c là thu nh p th ng xuyên, ch c ch n, trong khi lãi v n phát sinh trong t ng lai s ít ch c ch n h n Vì v y, nhóm đ u t này s mu n công ty tr

c t c và càng cao càng t t Ng c l i, đ i v i nhà đ u t thích m o hi m, r i ro thì

h l i mu n tái đ u t l i nhu n đ mong đ i s t ng tr ng l n h n trong t ng lai

nh vào vi c tái đ u t h n là nh n c t c hi n t i, vì v y h l i thích tài đ u t h n

là nh n c t c

Theo lý thuy t c a Miller và Modigliani (1961): Trong th tr ng hoàn h o, các nhà đ u t có th mua ho c bán ch ng khoán ngay l p t c mà không ch u b t k chi phí phát sinh tr c ti p ho c gián ti p nào Do đó, chính sách c t c không có tác đ ng

đ n giá c a c phi u nên c ng không tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u

th ng Tuy nhiên, trong th tr ng th c t , c t c tr b ng ti n m t cho phép các nhà

đ u t đáp ng nhu c u thanh kho n c a chính h K t qu là, các nhà đ u t a thích

m c chi tr c t c cao c a công ty Nghiên c u c a Dong, Robinson và Veld (2003)

ch ng minh r ng các nhà đ u t cá nhân thích nh n đ c c t c b ng ti n m t h n do chi phí giao d ch ph i tr cho c t c th p h n khi bán ch ng khoán M t khác, các

Thu t ng c t c d ng đ ch vi c phân ph i l i nhu n ki m đ c t ho t đ ng

c a công ty

Chính sách c t c là chính sách n đ nh m c l i nhu n c a công ty đ c đem ra phân ph i nh th nào L i nhu n s đ c gi l i đ tái đ u t cho công ty hay đ c

tr cho các c đông L i nhu n gi l i cung c p cho các nhà đ u t m t ngu n t ng

tr ng l i nhu n ti m n ng trong t ng lai, trong khi đó c t c cung c p cho h m t phân ph i hi n t i Chính sách c t c hay c n g i là chính sách phân ph i là m t trong

ba quy t đ nh tài chính quan tr ng trong m t doanh nghi p và nó có liên h m t thi t

v i hai chính sách tài chính c n l i là chính sách tài tr và chính sách đ u t

(Ngu n: 1 - Trang 1)

C t c có th đ c tr cho c đông d i nhi u hình th c khác nhau, nh b ng

ti n m t, b ng c phi u ho c b ng tài s n Vi c l a ch n các hình th c c t c khác nhau đ u có nh ng tác đ ng, nh h ng nh t đ nh đ n giá tr s sách c ph n, giá tr công ty, v n đ u t , đánh giá m t chính sách c t c c a công ty c ph n, ng i

ph n th ng đ c h ng t k t qu ho t đ ng kinh doanh, đ c tính d a vào ph n

tr m m nh giá c ph n th ng ây là ph n thu nh p th c t mà nhà đ u t nh n đ c ngay trong hi n t i nên h c ng r t quan tâm t i ch tiêu này Khi DPS t ng lên th ng mang l i hi u ng t t trong tâm l c a các nhà đ u t và ng c l i Tuy nhiên, đây không ph i là ch tiêu đo l ng duy nh t c a chính sách c t c vì n u ch d a vào ch tiêu này, nhà đ u t ch có th xác đinh đ c s ti n t c t c ch không bi t công ty

đã phân ph i l i nhu n sau thu nh th nào Chính vì v y, h c n quan tâm t i m t

ch tiêu khác có th đo l ng đ c yêu c u này đó là t l chi tr c t c

(Ngu n : 2 – trang 9)

T là t s ph n ánh m c c t c mà các c đông c a công ty c

ph n đ c h ng chi m t l bao nhiêu trong thu nh p m t c ph n th ng mà công

ty t o ra trong k T l càng cao ph n ánh công ty đã s d ng đ i b ph n l i nhu n sau thu đ chi tr c t c cho các c đông, đ ng th i ch có m t ph n nh l i nhu n

gi l i đ tái đ u t và ng c l i Ch s này đ c xác đ nh b ng công th c:

T = C

T 2.3.1.4 C

C c u v n c a công ty đ c p đ n s k t h p gi a s d ng n và v n ch s

h u đ tài tr cho tài s n (Titman và Wessels, 1988) Các hình th c tài tr và các ngu n tài tr nh h ng đ n c c u v n c a các công ty Quá trình tài tr v n c a công ty ph i đ m b o đ c tính liên t c c a d ng tài chính c n thi t cho s t ng

tr ng c a Công ty Vì v y, tài tr v n đóng vai tr quan tr ng trong qu n tr tài chính công ty, nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a Công ty M t khác, chính sách c c u v n liên quan t i m i quan h gi a l i nhu n và r i ro Vi c t ng s d ng

n làm t ng r i ro đ i v i thu nh p và tài s n c a ch s h u, do đó, các c đông s có

xu h ng đ i h i t l l i t c đ n b cao h n i u này làm gi m giá c a c phi u

Nh m đáp ng m c tiêu t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u, c c u v n t i u c n

đ t đ c s c n b ng gi a r i ro và l i nhu n Có b n nhân t tác đ ng đ n s quy t

đ nh c a c c u v n: r i ro kinh doanh, chính sách thu , kh n ng tài chính c a công

ty và s b o th hay phóng khoáng c a ban qu n l công ty (Ngu n: PGS.TS

L u Th H ng, PGS.TS V Duy Hào - Tài chính doanh nghi p – tr ng đ i h c Kinh

T Qu c Dân – nhà xu t b n đ i h c Kinh T Qu c Dân – trang 127) C c u v n c a công ty đ c đo l ng b ng t s gi a n và t ng ngu n v n (Myer 2001)

T s t ng n trên t ng tài s n là ch s ph n ánh quy mô tài chính c a doanh nghi p Ch tiêu này giúp nhà đ u t có cái nhìn khái quát v s c m nh tài chính, c u trúc tài chính c a doanh nghi p Do đó, trong bài lu n này, tác gi s s d ng ch tiêu này đ tìm hi u nh h ng c a c c u v n lên tính thanh kho n c phi u th ng, đ c xác đ nh b ng công th c:

T s s D/E) = T

T s

N u h s càng nh có ngh a là n ph i tr chi m t l nh so v i t ng tài s n hay

t ng ngu n v n thì doanh nghi p ít g p khó kh n N u h s này càng l n thì kh n ng khó

14

tr chi m quá nhi u so v i ngu n v n, t c là doanh nghi p đi vay m n nhi u h n so v i

v n hi n có nên doanh nghi p có th g p r i ro trong vi c tr n , đ c bi t khi lãi su t ngân hàng ngày m t t ng cao Tuy nhiên, vi c s d ng n c ng có u đi m, đó là chi phí lãi vay

s đ c tr vào thu thu nh p doanh nghi p Do đó, doanh nghi p ph i cân nh c gi a r i ro

v tài chính và u đi m c a vay n đ đ m b o t l h p l nh t

Theo l thuy t đánh đ i (trade - off theory): Công ty s d ng n nhi u, t ng s

d ng đ n b y tài chính i u này giúp t ng hi u qu s n xu t kinh doanh trong công

ty, t đó t ng k v ng c a các nhà đ u t và t ng s l ng giao d ch và giá tr giao

d ch c a c phi u Ng c l i, khi công ty s d ng n nhi u trong c c u v n làm gia

t ng r i ro tài chính, gi m tính thanh kho n c a công ty K t qu là uy tín tài chính

gi m k o theo s l ng và giá tr giao d ch c a c phi u gi m theo i u này đ c minh ch ng qua m t s nghiên c u sau: Nghiên c u c a Roswati (2007) đã ch ng minh t s n có tác đ ng đáng k và c ng chi u đ n giá c a c phi u trên th tr ng; Nghiên c u c a Mais (2005) v i m u là các công ty c ph n niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Jakarta l i đ a ra k t lu n ng c l i v i t s n có tác đ ng ng c chi u

tr ng ch ng khoán Iran ch ra r ng kh n ng thanh toán c a công ty có tác đ ng tích

c c đ n giá tr th tr ng c a c phi u M t khác, khi công ty duy trì kh n ng thanh toán ng n h n cao, công ty s d ng ít ngu n ng n h n do đó chi phí tài chính gia t ng

K t qu là hi u qu s n xu t kinh doanh không cao i u này làm gi m tính h p d n

c a c phi u nên kh i l ng giao d ch và giá tr giao d ch gi m Khi phân tích kh

n ng thanh toán c n xem x t tr s c a các ch tiêu qua các th i đi m khác nhau Thông qua nhóm ch tiêu này, nhà đ u t có th phân tích đ c r i ro thanh toán c a công ty tr c khi ra m t quy t đ nh

H s kh n ng thanh toán n ng n h n đo l ng kh n ng thanh toán n ng n

h n t nh ng tài s n ng n h n, và h s thanh toán t ng quát cho bi t m c đ an toàn trong dài h n N u ch tiêu này cao, ch ng t kh n ng t ch tài chính c a công ty

l n, r i ro thanh toán th p, và ng c l i, n u các ch tiêu này th p, t c là đang có r i ro thanh toán công ty Ch tiêu này đ c xác đ nh b ng công th c sau:

H s = T s

Vi c xem x t, nghiên c u ch tiêu trên giúp nhà đ u t có cái nhìn t ng quát nh t

kh n ng thanh toán c a công ty, t đó, nh h ng đ n các quy t đ nh đ u t c a h Bên c nh đó, đ i v i nhà qu n l , thông qua ch tiêu này, h c ng có th đ a ra các chính sách m i c i thi n tình hình công ty, thu hút thêm nhà đ u t

2.3.2 Cá v

2.3.2.1 T

T ng tr ng kinh t là s gia t ng c a t ng s n ph m qu c n i (GDP) tính bình quân trên đ u ng i (PCI) trong m t th i gian nh t đ nh T ng tr ng kinh t ph thu c b i các chính sách c a Chính ph trong vi c c i thi n môi tr ng tr ng kinh doanh Khi m t n n kinh t có d u hi u t ng tr ng tích c c s thu hút đ u t trong và ngoài n c, t o đi u ki n phát tri n c a th tr ng ch ng khoán nói chung và tính

thanh kho n c a c phi u th ng nói riêng

 L m phát do chi phí đ y: phát sinh t phía cung,do chi phí s n xu t cao h n đã

đ c chuy n sang ng i tiêu d ng i u này ch có th đ t trong giai đo n t ng

tr ng kinh t khi ng i tiêu dùng s n sàng tr v i giá cao h n

 L m phát do cung ti n t t ng cao và liên t c: Theo quan đi m c a các nhà kinh t h c thu c phía ti n t ,khi cung ti n t t ng lên k o dài làm cho m c giá t ng lên k o dài và gây ra l m phát

Khi s d ng b t k kho n tín d ng nào, ng i vay c ng ph i tr thêm m t ph n giá tr ngoài ph n v n g c vay ban đ u T l ph n tr m c a ph n t ng thêm này so v i

ph n v n vay ban đ u đ c g i là lãi su t Lãi su t là giá mà ng i vay ph i tr đ

đ c s d ng ti n không thu c s h u c a h và là l i t c ng i cho vay có đ c đ i

v i vi c trì hoãn chi tiêu

V y l m phát và lãi su t nh h ng gì đ n th tr ng ch ng khoán c ng nh tính thanh kho n c a c phi u?

Trong n n kinh t , khi l m phát t ng khi n giá c hàng hóa có xu h ng t ng lên,

ng i dân có tâm l mua hàng tích tr d n đ n vi c đ n ngân hàng rút ti n Do v y, đ khuy n khích ng i dân g i ti t ki m, không rút ti n, các ngân hàng bu c ph i t ng lãi

16

su t Ng c l i, khi ngân hàng nâng lãi su t, ng i dân th y g i ngân hàng có l i h n,

h s h n ch mua hàng hóa ti t ki m ti n g i ngân hàng, làm t c đ t ng giá hàng hóa

ch m l i, t đó l m phát gi m Có th nói, l m phát và lãi su t có m i quan h ngh ch

bi n S nh h ng c a l m phát và lãi su t t i tính thanh kho n c phi u th ng c n

t y thu c vào tâm l c a nhà đ u t

Thông th ng, khi lãi su t ngân hàng t ng, nhà đ u t s ch n kênh đ u t nào sinh l i cao h n, t đó tình tr ng bán c phi u đ rút ti n g i ngân hàng t ng lên, khi n

l ng c phi u gi m, làm gi m tính thanh kho n i v i các doanh nghi p, khi lãi

su t t ng thêm, h s ph i gánh thêm kho n chi phí lãi vay m i làm gi m l i nhu n

c a công ty, giá c phi u gi m, tính thanh kho n theo đó s t gi m

Ng c l i, khi lãi su t ngân hàng gi m, các nhà đ u t s l a ch n đ u t c phi u và l i nhu n c a công ty c ng t ng lên, khi n giá c phi u t ng, tính thanh kho n c a c phi u c ng t ng lên

2.4 Khung nghiên c uă ăthu t

D a trên các c s l lu n v tính thanh kho n c phi u th ng và các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n đã nêu trên, d i đây là b ng t ng h p các bi n và gi thi t ti n hành nghiên c u m i t ng quan gi a tính thanh kho n c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng đang niêm y t trên TTCK Vi t Nam

B ng 2.2 Các nhân t nhăh ngă n tính thanh kho n CPT

Hi u qu s n xu t kinh doanh ROA, ROE, ROS, EPS (+)/(-)

th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK

Qua ch ng này, tác gi đã rút ra đ c khung nghiên c u cho đ tài v i các bi n nhân t đ c xem x t s tác đ ng đ n tinh thanh kho n c phi u th ng là: quy mô công ty, hi u qu s n xu t kinh doanh, chính sách c t c, c c u v n, r i ro thanh toán,

t ng tr ng GDP, l m phát và lãi su t th tr ng ây chính là c s đ đánh giá cho các b c nghiên c u ti p theo c a đ tài

h c và chính xác Sau khi tham kh o các tài li u, các công trình nghiên c u c a các tác

gi khác, tác gi đã đ a đ a ra m t quy trình nghiên c u, g m các b c nh sau:

Ngoài ra, m t s tác nhân khác nh h ng tác đ ng đ n kh n ng thanh kho n c phi u th ng c ng đ c nêu ra nh : quy mô công ty (SIZE), hi u qu s n xu t kinh doanh (ROS, ROE, ROA, EPS), chính sách c t c (DPS, Pcs), c c u v n (D/E), r i ro thanh toán c a doanh nghi p (CR), t ng tr ng kinh t (GDP), l m phát (I) và lãi su t

th tr ng (R)

B 2: T và x ý ế

D a trên các ch tiêu đo l ng và các nhân t tác đ ng đ n kh n ng thanh kho n CPT đã đ c xác đ nh b c 1, ta s ti n hành thu th p s li u liên quan c a các CTCP ngành Xây d ng đ c niêm y t trên TTCK Vi t Nam trong th i gian 5 n m (2010 – 2014) thông qua các Báo cáo tài chính đã đ c ki m toán

i v i nh ng ch tiêu không có s n s li u trên báo cáo tài chính, ta s s d ng các công th c đã nêu ch ng 2 đ ti n hành tính toán

B 3: g

Sau khi ti n hành thu th p và x l d li u, ta s chuy n sang phân tích th ng kê

mô t , t c là mô t nh ng d li u đã đ c x l b ng các ph p tính, các ch s th ng

kê Thông qua b c này ta có th tìm hi u đ c khái quát kh n ng thanh kho n CPT

c ng nh các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng c a 83 CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam

B 4: ế

phân tích h i quy tuy n tính và xây d ng mô hình h i quy, tr c tiên ta c n

ph i ki m tra d li u ây là b c vô c ng quan tr ng, b i d a trên vi c ki m tra d

li u, ta có th bi t đ c tính chính xác và m c đ tin t ng c a chúng t đó cho ra k t

qu có đ chính xác cao th c hi n b c này, ta s s d ng ki m đ nh đa c ng tuy n và ki m đ nh t t ng quan

B 5: s g q Ề s ( )

H s t ng quan Pearson (r) ki m đ nh m i liên h tuy n tính gi a các bi n T

đó, ta có th l a ch n đ c bi n đ c l p, bi n ph thu c cho mô hình h i quy, và đánh giá m i quan h c ng chi u, ng c chi u hay không có m i liên h v i nhau Bên c nh

Cu i c ng, ta xây d ng mô hình h i quy tuy n tính b i đ ph n ánh m i quan h

gi a các nhân t tác đ ng t i kh n ng thanh kho n CPT c a doanh nghi p, gi i thích

mô hình và đ a ra mô hình ph h p nh t

3.2 Ph ngăphápăthuăth păv ăx ă ăd ă i u

3.2.1 g á ế

Trong bài lu n này, thông qua nh ng lý thuy t đã đ c đ a ra ch ng 1, ngu n

d li u mà tác gi s d ng ch y u là ngu n d li u th c p đ c l y t các Báo cáo tài chính (B ng cân đ i k toán, Báo cáo ho t đ ng s n xu t kinh doanh, Báo cáo l u chuy n ti n t , B ng thuy t minh báo cáo tài chính) hàng n m đã đ c ki m toán đ y

đ c a 83 CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam, c th là S GDCK

Hà N i (HNX) và S GDCK TP.HCM (HSX) trong th i gian t n m 2010 đ n n m

2014 Ngoài ra, tác gi c ng tham kh o t m t s bài nghiên c u, phân tích trên các

t p chí và các trang web đi n t v kinh t Bên c nh đó, bài lu n c ng s d ng các báo cáo th ng niên đ thu th p s li u t m t s trang web nh cophieu68.vn, fpts.com.vn, hnx.vn, hsx.vn,

3.2.2 g á x ý s

3.2.2.1

Ph ng pháp th ng kê mô t đ c s d ng đ miêu t nh ng đ c tính c b n c a

d li u thu th p đ c D a trên ph ng pháp này, ta có th xác đ nh đ c các thu c tính c b n nh đ l ch chu n (Standard Deviation), giá tr nh nh t (Minimum), giá

tr l n nh t (Maximum)

20

3.2.2.2

Theo TS Ph m C nh Huy (Bài gi ng môn h c Kinh t l ng – i h c Bách Khoa Hà N i – Trang 53) cho r ng các bi n đ c l p vi mô đ c quan sát theo d li u chu i th i gian là m t trong các ngu n g c c a đa c ng tuy n

Khi trong mô hình có hi n t ng đa c ng tuy n cao s làm cho h s xác đ nh R2

l n, ta có th g p ph i m t s h u qu nh kho ng tin c y l n, d n đ n các c l ng kém chính xác T đó, ta d đi đ n không có c s mà bác b gi thuy t không ,

nh ng trong th c t không đúng nh v y Hay có th nói, nó s khi n ta không xác

đ nh đúng tác đ ng c a m i bi n đ c l p đ n bi n ph thu c, th m chí các h s h i quy b c l ng sai d u Do v y, ta c n ki m đ nh đa c ng tuy n đ ki m tra tính chính xác c a mô hình, t đó đ a ra nh ng bi n pháp kh c ph c t t nh t

xác đ nh mô hình h i quy có hi n t ng đa c ng tuy n hay không, ta s s

d ng ki m đ nh Collinearity dialogistic và đánh giá thông qua đ ch p nh n (Tolerance) và h s phóng đ i ph ng sai (VIF – variance inflation factor) Trong đó, quy c chung c a m t mô hình có d u hi u đa c ng tuy n cao là VIF > 10 và Tolerance < 0,1

3.2.2.3 q

T e T S H Hù , T S B , TS X –

T L – x – trang 371: T t ng quan là s t ng

quan gi a các thành ph n c a chu i các quan sát đ c s p x p th t th i gian trong

s li u chu i th i gian, ho c s p x p theo th t không gian

Khi mô hình có hi n t ng t t ng quan s gây ra m t s h u qu nh ph ng sai c a các h s c l ng thu đ c b ng ph ng pháp OLS (ph ng pháp bình

ph ng t i thi u) b ch ch (th ng th p h n giá tr th c), kho ng tin c y tìm đ c

th ng b h n kho ng tin c y đúng, t đó các ki m đ nh không c n đáng tin c y n a

Do đó, đ mô hình h i quy đ t đ c tính chính xác cao thì ta ph i ki m đ nh xem có

hi n t ng t t ng quan hay không, t đó đ a ra nh ng bi n pháp h p l đ kh c

D a trên h s t ng quan r, ta có th xác đ nh đ t ng quan gi a hai bi n H

s t ng quan r có giá tr t -1 đ n 1 Trong đó:

 N u r = -1 thì hai bi n s có quan h tuy n tính hoàn toàn âm

 N u r thu c kho ng [ -1; 0) thì hai bi n s có m i quan h tuy n tính âm

 N u r = 0 thì hai bi n s là đ c l p v i nhau, t c là không có t ng quan v i nhau

 N u r thu c kho ng (0; 1] thì hai bi n s có m i quan h tuy n tính d ng

 N u r = 1 thì hai bi n s có quan h hoàn toàn d ng

Giá tr tuy t đ i c a h s r càng l n thì hai bi n s có m i quan h tuy n tính càng m nh

3.2.2.5 q

Phân tích h i quy tuy n tính (Linear Regression Analysis) là m t trong nh ng

ph ng pháp ph ng pháp phân tích s li u thông d ng, đ c s d ng r ng rãi nh t trong th ng kê h c và trong kinh t b i tính ch t đ n gi n hóa c a h i quy, d dàng

c l ng Ph ng pháp này đ c s d ng nh m m c đích phân tích quan h gi a

bi n ph thu c Y và m t hay nhi u bi n đ c l p X Mô hình hóa s d ng hàm tuy n tính (b c 1) Các tham s c a mô hình đ c c l ng t d li u Trong bài nghiên

c u này, ta s s d ng ph ng pháp phân tích h i quy tuy n tính b i

H i quy tuy n tính b n): d ng đ nghiên c u, phân tích m i quan h gi a

bi n ph thu c Y v i nhi u bi n đ c l p X Mô hình h i quy tuy n tính b i v i I bi n

22

Trong nghiên c u này, tác gi s s d ng ph ng pháp bình ph ng nh nh t thông th ng (OLS) đ phân tích m i t ng quan, liên h gi a các bi n nhân t tác

đ ng v i hi u qu tài chính c a các CTCP ngành Xây d ng đ c niêm y t trên TTCK

Vi t Nam đ ki m đ nh các gi thuy t nghiên c u

3.3 Cácăbi nănghiênăc uăv ă oă ngăcácăbi nănghiênăc u

Quy mô công ty

Hi u qu

s n xu t kinh doanh

Chính sách

c t c

C c u v n

R i ro thanh toán

c a doanh nghi p

SIZE: quy mô công ty STATE DPS: c t c trên m i c phi u th ng EPS: thu nh p trên m i c phi u th ng ROA: t su t sinh l i trên t ng tài s n ROE: t su t sinh l i trên v n ch s h u ROS: t su t sinh l i trên doanh thu thu n D/E: t l n trên t ng ngu n v n

GDP: t ng tr ng kinh t I: l m phát

s mà ta quan tâm đ n giá tr c a nó, th ng kí hi u là Y và n m v trái c a ph ng trình Bi n ph thu c c n đ c g i là bi n đ c gi i thích (Explained variable) hay

bi n ph n ng

Ngoài ra, trong nghiên c u “Asset liquidity and stock liquidity 2012)” c a R Gopalan, Ohad Kadan và Mikhail Pevezner, hay nghiên c u “Liquidity and stock

returns: Evidence from Denmark 2009)” c a Rune Dalgarrad, các tác gi đ u s d ng

kh i l ng giao d ch và giá tr giao d ch c phi u th ng làm m t trong nh ng th c

đo tính thanh khoán Do đó, trong bài lu n này, tác gi s s d ng hai th c đo tính thanh kho n CPT cho các CTCP ngành Xây d ng là t ng giá tr giao d ch (GTGD) và

s l ng c phi u giao d ch (KLGD) Ngoài ra, đây c ng chính là hai bi n ph thu c trong mô hình h i quy tuy n tính b i mà tác gi nghiên c u

3.3.2.2 B

Bi n đ c l p là bi n s đ c cho là tác đ ng đ n bi n ph thu c, th ng đ c kí

hi u là X và n m v ph i c a ph ng trình Bi n đ c l p c n đ c g i là bi n gi i thích (explanatory variable) hay bi n đi u khi n (control variable) [Ngu n: GS.TS Nguy n Quang Dong, TS Nguy n Th Minh (2012) – Giáo trình Kinh t ng – NXB

i h c Kinh t qu c dân– tr.25]

Trong m i quan h gi a hai bi n này, bi n ph thu c chu tác đ ng c a bi n đ c

l p, bi n đ c l p là bi n gây ra nh h ng cho bi n ph thu c

24

Trong bài lu n này, các nhân t tác d ng đ n tính thanh kho n CPT c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam chính là các bi n đ c l p đ c nghiên c u trong mô hình h i quy tuy n tính b i, c th là các bi n đ c l p sau:

 Quy mô công ty (SIZE): Th c đo quy mô Tác gi s d ng là quy mô t ng tài

s n Tuy nhiên đ gi m sai s chu n, tác gi s d ng Loga t nhiên c a t ng tài s n

Nh đã đ c p ch ng 2, quy mô công ty là m t trong nh ng nhân t quan

tr ng nh h ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng c a doanh nghi p D a vào

nh ng lý lu n đã đ a ra ph n 2.3, cùng các nghiên c u nh “Journal of Finance” –

Stoll (2000) hay “Impact of liquidity on stock returns: an empirical investigation of

the Tunisian stock market” – Omri, A., Zayani và N Loukil (2004), tác gi th y r ng

quy mô công ty và tính thanh kho n c phi u th ng có m i quan h cùng chi u Do

v y, tác gi đã xây d ng đ c gi thuy t sau:

G 1:

H0: Quy mô công ty không tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

H1: Quy mô công ty có tác đ ng c ng chi u đ n tính thanh kho n CPT

 Hi u qu s n xu t kinh doanh: T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)

Trong quá trình ti n hành nh ng ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p mong

mu n m r ng quy mô s n xu t, th tr ng tiêu th nh m t ng tr ng m nh Do v y,

d a vào ch tiêu ROA, nhà qu n tr có th đánh giá hi u qu s d ng các tài s n đã đ u

t ây là ch tiêu ph n ánh m c đ sinh l i t ng quát trên 1 đ ng tài s n mà ch a có

nh h ng b i ngu n v n và thu D a vào nh ng nghiên c u và l lu n mà tác gi đã

đ c p t i trong ph n 2.3.1, có th th y ch tiêu t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)

có tác đ ng tích c c t i tính thanh kho n CPT c a doanh nghi p Do đó, đ ki m đ nh

l i l lu n trên, tác gi đã xây d ng gi thuy t sau:

G 2:

H0: T su t sinh l i trên t ng tài s n không có m i quan h v i tính thanh kho n CPT

H1: T su t sinh l i trên t ng tài s n có m i quan h v i tính thanh kho n CPT

 Hi u qu s n xu t kinh doanh :T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

Ch tiêu này ph n ánh trong m t k kinh doanh, doanh nghi p đ u t 1 đ ng v n thì thu đ c bao nhi u đ ng l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p Ch tiêu có vai trò quan tr ng trong quá trình b o đ m an toàn và phát tri n ngu n v n c a doanh nghi p Thông qua các nghiên c u và lý lu n ch ng tr c, tác gi cho r ng ch tiêu

ROE có nh h ng tích c c t i tính thanh kho n CPT ki m đ nh l i nh n xét trên, tác gi đã xây d ng c p gi thuy t sau:

 Hi u qu s n xu t kinh doanh : T su t sinh l i trên doanh thu thu n (ROS)

T o ra doanh thu cao luôn là u tiên trong các chi n l c kinh doanh dài h n c a doanh nghi p Tuy nhiên, đ i v i các nhà qu n tr , m c tiêu chính không ph i doanh thu mà là l i nhu n sau thu Do đó, đ có th t ng l i nhu n sau thu , các nhà qu n tr

c n có nh ng chi n l c sao cho t c đ t ng c a doanh thu luôn cao h n t c đ t ng

c a chi phí Ch tiêu ROS cho bi t 1 đ ng doanh thu thu n thì doanh nghi p có th thu

v đ c bao nhi u đ ng l i nhu n sau thu D a trên các nghiên c u c ng nh l thuy t đã nêu ch ng 2, tác gi cho r ng ch tiêu này có tác đ ng tích c c t i tính thanh kho n c phi u th ng c a doanh nghi p Chính vì v y, đ ki m đ nh l i nh n

đ nh đó, tác gi đã xây d ng c p gi thuy t sau:

G 4:

H0: T su t sinh l i trên doanh thu không có m i quan h v i tính thanh kho n CPT

H1: T su t sinh l i trên doanh thu có m i quan h v i tính thanh kho n CPT

 Hi u qu s n xu t kinh doanh : Thu nh p trên m t c phi u th ng (EPS):

M t trong nh ng nhân t mà các nhà đ u t quan tâm khi đ u t c phi u c a công ty là EPS M t công ty có EPS cao báo hi u kh n ng t ng tr ng trong

t ng lai nên s h p d n các nhà đ u t h n các công ty có EPS th p i u này đã đ c minh ch ng qua các nghiên c u c a Jindrichov Ka (2001), Kothari và Zimmerman (1995), Jarmalaite (2002) Do đó, gi thuy t ti p theo Tác gi đ a ra là

G 5:

H0: EPS không tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

H1: EPS có tác đ ng d ng đ n tính thanh kho n CPT

 Chính sách c t c: C t c m t c ph n th ng (DPS)

Nh đã phân tích trong ph n 2.3.1.3, v i th tr ng hoàn h o, chính sách c t c không có tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u Tuy nhiên, trong th tr ng có chi phí giao d ch thì chính sách c t c có tác đ ng tích c c đ n tính thanh kho n c a

26

c phi u do hai nguyên nhân: Th nh t, c t c b ng ti n m t giúp t ng tính thanh kho n c a chính nhà đ u t , gi m chi phí giao d ch do đó h p d n nhà đ u t h n Th hai, c t c giúp công ty phát tín hi u t t đ n các nhà đ u t , vì v y c ng giúp t ng tính thanh kho n c a c phi u th ng Do đó, đ ki m đ nh nh n đ nh này, tác gi đã xây

 C c u v n: T s n trên t ng tài s n (D/E)

Nh đã đ c p trong ph n 2.3.1.4, theo l thuy t đánh đ i, t s n có tác đ ng

c ng chi u ho c ng c chi u v i tính thanh kho n c a c phi u Do đó, đ ki m đ nh

nh n nh n đ nh này, tác gi đã xây d ng c p gi thuy t sau:

gi thuy t v h s CR đ i v i tính thanh kho n CPT nh sau:

Khi n n kinh t có xu h ng phát tri n nhanh, t c đ GDP s t ng qua các n m

s tác đ ng c ng chi u đ n ho t đ ng, gián ti p tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

c a doanh nghi p Qua đó, đ ki m đ nh tác đ ng c a t ng tr ng kinh t đ n hi u qu

tài chính c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam, ta có gi thuy t:

G 8:

H0: T ng tr ng kinh t không có tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

H1: T ng tr ng kinh t có tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

 L m phát (Inflation):

Trong ph n 2.3.2.2 ta đã phân tích l m phát v a có tác đ ng tích c c và tiêu c c

đ n tính thanh kho n CPT Khi l m phát m c v a ph i đ c coi là giúp t ng tr ng kinh t c ng nh kích thích các doanh nghi p phát tri n Tuy nhiên, khi l m phát quá cao, kéo đ n tình hình kinh t b suy thoái, các doanh nghi p c ng khó kh n h n trong các ho t đ ng kinh doanh Thêm vào đó, trong giai đo n t 2010 đ n 2014, đ c coi là

có nhi u bi n đ ng, nh h ng khá nhi u đ n th tr ng ch ng khoán nói chung và tính thanh kho n CPT các CTCP ngành Xây d ng nói riêng D a trên l thuy t và th c

m i quan h ng c chi u nhau, và v a có tác đ ng tích c c l n tiêu c c lên tính thanh kho n CPT Qua đó, đ làm rõ v n đ này h n trong th c t , tác gi đã xây d ng gi thuy t sau:

G 10:

H0: Lãi su t th tr ng không có tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

H1: Lãi su t th tr ng có tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT

K TăLU NăCH NGă

Qua C g 3: g á g , tác gi đã đ a ra c th quy trình

nghiên c u bao g m 6 b c là xác đ nh các ch tiêu c n phân tích, thu th p và x l d

li u, phân tích th ng kê mô t , ki m tra d li u, phân tích h s t ng quan Pearson (r)

và ki m đ nh s ph h p c a mô hình Ngu n s li u đ c thu th p t các Báo cáo tài chính đã qua ki m toán c a 83 CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam Các ph ng pháp x l s li u bao g m ph ng pháp th ng kê mô t , ph ng pháp

ki m đ nh đa c ng tuy n, ph ng pháp ki m đ nh t t ng quan, h ng pháp phân tích t ng quan Pearson, ph ng pháp h i quy tuy n tính

28

Ngoài ra, tác gi c ng đ a ra mô hình nghiên c u t ng quát bao g m hai bi n

ph thu c là GTGD và KLGD đ đánh giá tính thanh kho n CPT c a các CTCP ngành Xây d ng và 10 bi n đ c l p là các nhân t tác đ ng đ n hi u qu tài chính Bên c nh

đó, thông qua các c s l lu n và nghiên c u trong ch ng 2, tác gi đã xây d ng 10

gi thuy t nghiên c u v m i quan h gi a các nhân t tác đ ng và tính thanh kho n CPT c a các doanh nghi p T đó s là ti n đ cho các ki m đ nh đ c ti n hành trong các b c ti p theo

CH NGă4 PHỂNăTệCHăTH CăTR NG TệNHăTHANHăKHO N VÀ CÁC NHÂN

KHO NăVI TăNAM

4.1 că i ăc ăng nhă ăd ngă

Tr c khi đánh giá tính thanh kho n c phi u th ng c a các CTCP ngành Xây

d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam, ta c n xem x t đ n nh ng đ c đi m chung c a ngành Xây d ng B i l , đ có th đánh giá m t cách chính xác nh t, ta không ch c n phân tích các ch tiêu tài chính thông qua các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n CPT, mà c n ph i l u t i y u t đ c đi m ngành mà doanh nghi p đó hi n đang ho t

vi c h lãi su t c b n và các chính sách kích c u, tình hình c a ngành B t đ ng s n đã

m d n lên, nh h ng tích c c t i ngành Xây d ng

Ngành Xây d ng có đ c đi m là ph thu c vào ngành B t đ ng s n Khi ngành

B t đ ng s n phát tri n, t c là nhu c u xây d ng nhà c a, c s h t ng t ng lên, t đó ngành Xây d ng m i có công n vi c làm Có th nói, s sinh t n c a ngành Xây

d ng ph thu c vào ngành B t đ ng s n Trong khi đó, theo nh các nghiên c u tr c

đó, ngành B t đ ng s n nh y c m v i chu k kinh t và xã h i Khi dân s t ng lên,

n n kinh t phát tri n, các t ch c kinh t s c n m r ng quy mô, tr s , v n ph ng cho thuê, trung tâm th ng m i, nh h ng tích c c nh ngành B t đ ng s n mà ngành Xây d ng c ng tr nên sôi đ ng h n, k o theo s phát tri n c a ngành trên TTCK Vi t Nam, t đó tính thanh kho n c phi u th ng c a các CTCP trong ngành

c ng đ c c i thi n Ng c l i, khi n n kinh t b suy thoái, tác đ ng t i ngành B t

đ ng s n, th m chí có th r i vào tình tr ng đóng b ng Khi ngành B t đ ng s n m

30

kéo theo tính thanh kho n c phi u th ng c a các CTCP trong ngành c ng b nh

h ng tiêu c c

i n hình, trong giai đo n 2008 – 2012, đ ki m ch l m phát và n đ nh th

tr ng, chính ph đã ti n hành đi u ti t th tr ng thông qua nh ng chính sách ti n t ,

ki m soát tín d ng ch t ch , đ c bi t là tín d ng chi phí s n xu t Tuy có nhi u chính sách, bi n pháp đ c đ a ra nh m c i thi n, th c tr ng bong bóng B t đ ng s n v n ngày càng m đ m và có ph n l n h n Th tr ng B t đ ng s n b nh h ng n ng n

k o theo ngành Xây d ng c ng suy thoái theo Có th nói, n m 2012 là n m suy thoái kinh t n ng n nh t trong th i gian g n đây Nhi u ngành đã b nh h ng nghiêm

tr ng, trong đó có c ngành Xây d ng Nhi u công ty r i vào kh ng ho ng, các công

ty nh l hay thi u n ng l c v tài chính đã ph i tuyên b phá s n, đóng c a

Theo báo cáo c a b Xây d ng, tính theo giá tr hi n hành n m 2015, t ng giá tr

s n xu t ngành Xây d ng n m 2014 đ t 849 nghìn t đ ng (t ng 10,2% so v i n m 2013), tính theo giá so sánh n m 2010 là đ t 676 nghìn t đ ng (t ng 7,6% so v i n m 2013) và giá tr t ng thêm c a ngành Xây d ng n m 2014 là 161,87 nghìn t đ ng,

t ng 7,07% so v i n m 2013 ( cao h n m c t ng 5,87% c a n m tr c) chi m t tr ng 6,0% GDP c n c Có th th y, ngành Xây d ng đang ti p t c t ng tr ng khá Theo giá hi n hành, giá tr s n xu t ngành Xây d ng n m 2015 đ t kho ng 974 nghìn t

đ ng, t ng 11,4% so v i n m 2014 Theo giá so sánh n m 2010, giá tr t ng thêm c a ngành n m 2015 đ t kho ng 172 nghìn t đ ng, t ng 10,82% so v i n m 2014, chi m

t tr ng 5,9% GDP c n c và là m c t ng cao nh t k t n m 2010 T l đô th hoá

c n c 35,7%, t ng 1,2% so v i n m 2014; t l ph kín quy ho ch chung xây d ng

đô th đ t 100%; quy ho ch xây d ng nông thôn đ t 98,2%, t ng 3,3% so v i 2014; t

l ng i dân đô th đ c cung c p n c s ch qua h th ng c p n c t p trung đ t kho ng 81,5%; t l thu gom và x l n c th i t i đô th đ t kho ng 85%; t l th t thoát th t thu n c s ch gi m còn kho ng 25% Di n tích bình quân nhà toàn qu c

đ t kho ng 22m2 sàn/ng i, t ng 1,1m2 sàn/ng i so v i n m 2014 Nhìn chung, ngành Xây d ng đang trên đà duy trì t ng tr ng b n v ng ây không ch là tín hi u

t t đ i v i n n kinh t nói chung mà còn là d u hi u t t đ i v i c phi u c a ngành trên TTCK, t o cái nhìn l c quan đ i v i các nhà đ u t khi l a ch n đ u t , giúp t ng tính thanh kho n CPT c a các CTCP trong ngành trên TTCK Vi t Nam

4.2 Th că tr ngă t nhă th nhă ho nă c ă c ă phi uă th ngă cácă côngă t ă c ă ph nă

ngành X ăd ng niê ă tătrênăth ătr ngăch ngă hoánăVi tăN

ty

T ă

tr ngă (%)

S ă công

ty

T ă

tr ngă (%)

S ă công

ty

T ă

tr ngă (%)

S ă công

ty

T ă

tr ngă (%)

S ă công

ty

T ă

tr ngă (%)

N m 2010

N m 2011

N m 2012

N m 2013

N m 2014